Archiwum
łemkowskiego radia

Ветом Вас мали моі слухайце при мікрофоні Анна Кырпан Днеска уж третій раз жеме до Тирнопільской области село Угринів же цілком недалеко од містечка Підгайці Нас ту стрічают Павло і Маленія Старанкы Павлох вродил ся в Руці його жена в ходят они зо заходу Лемковины Зо села Нові <unk>eo весь Уж оповідали сме кус у тім селі нашы густі споминали тоты часы як они были маленькы як ходили до школы до церкви в ріднім целі ріжны подіі тотых часів а властиві часів фашыстской окупациі війны і тепер пришол час на то жебы побесідувати о остатнім найсмутнійшым епізодіі Жытя на Лемковині о выгнаню тиж будеме ны і о трудных початках жытя на новым місци в совітскій державі Мото просиме слухати Рано я веку хопіскы был треба остати і ті пасти за кым бы на єдина тіж дружковы в літімарі До <unk> <unk> годины я мам напасти худобу потім бы послідил торбу сумку як жо єм Мал выроблено же жаданя там вшыдавали то добрі а не то в школі щы ся тра было старати Пішол до школы Тампер превчыл ся приходжу додому дали зісти пьо збера ся бо як я пішол на єд <unk> я тиж на третю приходил то Наєч ся зберай і вьо пасти дальше коровы Треба іти пасти Як не шол пасти треба бло так не і повыкыдати жебы годово піше тотам поробити порядок і всяди патиків требот требу пати ківтывы то было постояно діти были заняты Найт вчыти ся деколи ся брало книжку як там як на памят нам тветя буржы ното брало ся на поли там доколо тох вечерів як пришло ся то коло лямпы ся сліпковы і вчыло ся писало ці так і так Ґєль свобідні часто пішол до школы а як тре было робіти то повіли ти мож на спів добра лишыти ся бы треба той то зробити той тото было так же ябусово Ощо мяньо і єй мама сказали то было святе Сказали ти же має што зробити і то То было святе І тымал то выконувати нема такє як того Я не буду Я не хочу того не было і навіт ти ся не мам права вызвати бо ты маєш батьків поважати і слухати Но як было Переважні так женили ся як родиці повіли з кым ся жени а майже так было так было бо як нас казали Етперту ґана Чыранку навет того была і Чыранка Тагыло Таґыло него бызала є сестра о мене є брат і брат не о то його брат ішол до мойой сестры а мій а мій брат до його сестры то ся называла Чыранка но так Тепер ы дику як бы так люде робили тепер бы здавало ся же то якє дивне так лем то тепер а то авдер послухал так лем а товды то тяжто было Но та як находили такє нихто протів не мал ну бо то так Я то переважно жебы не ділили тотой маєткы а то жебы ты дах по просту сказати не ішло то як тепер кажут по коханю по любові а ішло так жебы бо я маю жыти і маю там бы тым жебы я мал полех жы як чы так по правді повісти то родічыти вшытко тото і командувал мандували тым Напримір я кавалер был а была яка там вдовіця хоч она ма четверо пятеро діти а ма дуже поля то мене зоставляли бы бы там богатству Они не смутрили ся же там бы діті треба обходити вшыткы по тому тото сплачувати але діді бы там богатств або шепою за своіх за свого няня за Іх былотьох сынів і тых пятьох сынів тато поженил до кожны до вдовиців Ани єден єден дойло Мій тато ся вженил так бы думай мамы до дівкы яка зали а ты тыре сыны до вдовиців з дітьми бы там є поле Можна одповісти же Лемкы аж якы поіхали на чужыну то тогды з коханя ся женили га тавы я не так бы но татуж такє было бы ту уж не мали мали што мали же хтоси была нашол так ся женила та а так то я так я памятам же то На то не было юшо ділити бо кулоспы позаберали ся ды і родиці уж не могли розвивати але і теглядали девы а та файда хыжа може там дотихы ся обрыніти Я знам не раз мі уж люде так повіли же так першы рокы ту Лемкы родиці ім повідали уж не могли повідати за поле ци там муси женити бо там поле Але інакше Але они повідали жебы брати свою Ци оддавати ся зо свого бо може іщы ся вернеме ци было такыло такє хы щыры правды ниже границі мы ся вернем додому і як ся женили так і было щыру правдом хто повіл же як ся жениш глядай свою бо мы будем єхати назад жебы смал свою бо ту може она не зохте іхати з тобом То єдно так же же зо своіма ся женили зато же моє ся вердена а по другє Яналь по собі возму такло же я ся оженю з місцевым а они все ты Лемкутися кєд такы нашы ти мешторкати же то я ся возму Лемківю і будемем гоє Лемками І нихто мі штуркам не буде о там є а ты такій Лемко ати тем атися кє а ти такы Як будете буде А были такы же взяли місцеву ділку о на пак так жыбала Моя взяли Лемко напр з є ото она по тім штурка о ти Лемкути О тото нидоба ни Лемку ти діду ти ни Злема Было такє чоне на єздів тума в селах были такы они повыіжджали стары поумерали а ужо тоты по світах поіхали але было такє мы Они думали то же Лемкы зо цілком дурне они просто такы мо задрыпали Лемкы і так моє витале неправда Лемкы яцитіщы є мудрі як Ці на ці трачы не траєте так ні ґмурогы стай ненавидят єдне другы до ся тым вечы они ся тута взяли так ни бы мы добровільно ту прішли а іх є забрали іх маєткы Же мы забрали іх маєткы Бо одгляда мы ту приіхали та як тота казали та тоты місцевы еся то они бою бо то была правда О приіхали Лемкы на нашу землю наш лібісти а діды дідів нібы то же они ту багачі мают а мы не маєм Але тут наш была учытелька така вна дуже до нас приходила мы коли корову тримали она все в надрага молоко сметану І мы так з нею зголо дуже Лемків положала Омісцева але злоданька А я і вытягнула ті паперы што маєм кажу а Лабанька мне ся назыла Аленька двід ся кажу Кажут же Лемкы діди алиту ся мали мати бокументо нашы і посмотли ся што Лемкы мали як ся за голову злапала то она каже то в нашым селі тераз не знаючы хто такє мал як бы є як выто мали кажу о так майте Лемків зіди Кажу та діде правдоже діды приіхали бы не дали ні ззяти шестрошка взяли на порталу і там тото лішыли а приіхали ту з голов най не кажут якы быґа циґане без якого ся готифі Тепер я бы м хтіла тоту тему як зачали выселяти пришли якысы представникы соєдкы дя памята і не відштовників тіко дня ходили табі і сестра найстарша Вони та бывшолты што там ся посходили были вывраны такы най з нашого села был Тімошыра што він троха ся вчыл де ся был якым трошкы вченым де они тото записали они то там аґітірували зразу они не одповіли же то мусило єхоти Агітірували просто так же є такый такій де вчеш выіжджати якы области но ано ан самы вече там они обіцяли полтавску област бо там добре поля бо тамтой бочей бо полтовску областю же том полтовску област ся писало Ота Моі родине то ониж не противіли ся всеєдно Каже і ту нему бы погоріло все нам ніс ніст біже посіяти жебы такло Не ничого Кальты взяли ся зописали Дуже господары котры мали господарку страшно было все против Нихто ся не хтіли ні писати ні іхати Хіба тоты бідны што не мали там може морх поля може ніц то тоты сіділи тихіше так же як нас заберут то най заберут бо ми і ту нижни маме а там обіцяли горы мости А тоты было та як быду казала як моі там няньо і вше сусіды же мали господаркы і іх худобу і вшто Нихто не хтіл ходити а моі няню неписменны были Пригадам си же приходили три разы якыс воєнны і приносили документы підпис ся ту А няню каже А я не знам писати я не грамотник то зроб хрестік А тазок не дали не хтіли три разы приходили не зробили хрестік а по тому як пришли якысы раз то так настрашыли так выповіли Як зробиш хрестік то ти позволиме коровы взяти і коня і як маш зерна дашто даяку постіль а як не зробиш ту хрестік Вшытко ємной забереме тя і поідеш выбачайте най не скажу з голом О і місяц дає же мій няню зробил хтовды хрести Але зараз нас не забрали Але по тому і тых хто зробил і тых хто не зробил заберали вшыткы все А коли то было вы уповіли же выкінци січня пришла совітска армія Пак она пішла дальше іщівуювати до Берліны А коли зявили ся тоты аґітаторы коли коли кінец квітня водили а маю нас жебы возили то же был конец войны до <unk> травня конец войны побєда была то нас жебы возили як уж война ся V скінцьов Нємеччыні Ту а хто тоты агітары тояшто не мож ґаневно Ту білшы част якыше были богато такых як рускых воєнны якы жы были А то більша част люди не спішыли ся писати Ге на од Йордану дотля они тото ходили і уж заказали же такє буде Нихто не хтіл нихто него ся лишыл хто ся лишыл Лати То мусово іх заберали приіхали так во як тыкают і забрали все там на то на дольный шльоз як они нажела А до тых бы рахол І познань там вшыткы вывежли єдного Яка част люди і поіхала якы ся лишыло А лишыло ся незнай можека То великє село вас было велишест кілометрів было доле більше як тисячів правда рідчы хаты были як тури желено а так я не зна кілько было номерів Але было же частины вывезли на Украіну а четверта част пелне ся лишыла Най четвертій части ся не лишыло за <unk>ou<unk> векшу половину вывезли на Украіну а медже переважно ся лишыли такы же трошка были Як нибы як то іх же то з польской родины хоц то дес дальше тото было але так же то они з Поляків то іх же так не чыпали насильно страшно І вшытко єдно іх по тым на німецкы кольоні вывязли ай то вуйка шмоя сестра там розказувало же приіхали там то так само іх перетыка пересіли і арештували дуже і то політично же то они політычно были посаджали дуже тых люди Де посадженого в минуло слові там до тюрбы што іх як ты кажут ворогами рахували Полякы А якы они были ворогы з чого не уіхали до світовослучати чом Підчас війны всяко было І так і такі такі люди єден на другому же і ты а там якє бы ту не ходили так самой вінен не віден а провірювали тягнули і то І часом яка і невірний потерпіло нахто мате звласти дашто ти хляпнул і уж то можно было ся лишыти якоси можно было якоси не іхати Там ся вшыткы єдно не лишыли на своі ґаздівкы вшыткы єдно забрали музы На німецкій териториі нико нихто ся на віже не лишыли вчыно Як ся лишыло тых кілька родин ци чытати гівно тото іх іх як кажут іх вывезли зобрали і на німецкы кольоні вывезли Сестра моя написала з Польщы же нас уж так само вывезли не дали нові А не можна было якоси так жебы лишыти ся якоси можебы не выізджати до Совітского Союза якоси я не гала не можна было было бы заґлядати Полякы ся хтіли позбыти Руснаків та русили сиґали діждали Рускы а Рускы знов нас вызволяли Бо мыбракы были так як і Украінці Ага на брата а то так было Добровільно примусово як до когоспу ту втіхали же казали же ты добровільно пішола выни ти забрали кланіі влазый господарку і тя записали о таке саме наше переселеня было Но але выз добровільно примусовым способом Але оно было офіцийні добровільне і сут такы же вірят же то і было добровільне А може і дотера такє виды А як доправды было можна было но якоси не іхати є та не можна было ся бы люде ся бояли бояли ся лишыти бо там быти може кінця дишли Єст така думка же добровільні вписували ся хотіли до Совітского Союза і думали шта єм буде ліпше же ня нашого не было ня люде мали господарку а в сороковым році люде поіхали і знали чым ту пахне то нашы люде вшыткы знали чым ту пахне До нихто добровільно не хтіл іне і як кажут не омакомил ся на тото а просто та як кажут добровільно примусову споза як <unk> році были выіхали і приіхали назад то по тым Іх першу очерд был выношыл вы жвас были вися рахуєте нашы рускы юдалю не хілили бы влас такый страш Нихто не хтіл іхати нихто Памятате тото Так памятнос возвіли тото Вся до знов За єден раз ціле село вывозили Нє не Пред нами пред нами певне Бо так моі няню так страшно ся вперали же ніяк перед нами певне дві або три туры вывезли Ано мыше там кілько там везло а по тому везли То памятам же дали коровы взяти коня і якы су пласты літоми якы жут на лахы такє шо звыдены то свойом фіром ішла такій шеленґ ішол кілько е памятам мо такы шыленґы же везли нас і якыси обслугы якысы воєнны чытавія ци тото рана просто очекало храна жебы Полякы бы Полякы могли выробувати напада найт одведе найд свойом фіром ся не іхал не было што запряше коня забрали на пришли ні макера то забрали коня они было єдна корова ся лишы або было три то дві пішла на континґент через віну год то ся то тілько єдну корову на чужы фуры погрузіли так вывезли до того нового Санча на стаці Там на стациі нас роздрузіли дві неділі під голов небом сідили там і чекали ваґонив коли ваґоны придут Пото привезли ваґоны два дни грузіли і так нарешті рушыли Завязли нас до Хырова Пиріж знову <unk> два тыжні Знову там же перегружали бо поізд дальше не піде бо там уж аколі я ту шырша треба прогружати знову два тижні під підголом небомніло то нас везли місяц даполта вывезли так див якого яга гайого рад полты гаву Привезли на польтав та вечер там гановка така была статя там нас розгрузіли правда приіхали уж вефіры з кульгоспів деякого мали заверати Тий айте надко не было а быками просто так погрузіли тай завезли в ночы як раз завезли вночы на хутір такє хутір ся пилівковыл Завезли там тай до хаты а налко хаты была посадка Привезли на польтав то вечер там гановка така была статя там нас розгрузіли правда приіхали уж до фіры з кул госпів деякого мали заверати Тий айты наетковини не было а быками просто так погрузіли тай завезли в ночы як гас завезли вночы на хутір такы хутір ся пилівковыл Цевеже там тай до хаты а науко хати была плошадка А то треба повісти же вылтавской области і там інчых тотых областях Де то ряд Дерев специяльні ся садит жебы як буде вітер а там тивар з такы як бы же можут підняти як бы верні ся в землі і можут перенести люды Туди Жебы затримувала захысна смуга узка смуга дарал жеы ділит плая і затримує як бы снігы бурі бурі такы такы пы лям дуже рівнина Бо там такы рівны як с сядил і льотувал специяльні садил лізы неє вытажаче і хоц зашли до хаты мамоє взрів таж в доліша звезут Гменка тато не ліз таты аж на рану ся трохы ректуя охота та каліпянка бла так само там вес якіси кугосла былохата пішыканторы была То была так єдна хатіна і хіни І там хатінка така маленька то там такой єден Не мал де бы його хата же згоріла то тоты сіділиют троє было дві жінкы Якій то район Кожещеньскій район Олдавска област Козещеньскій район та назвы везли село Улинівко то был хутир шепилівка михалівска сучка радаі стараны самі але о інчы кєрунок Але люде так добры были што односили ся прекрасно разу так як нам воприносили єстло і той хліба той бараболі той той то А потім через літо як были помідоры то там городник такій было і жінкы ходіли там зберати тоты помідоры Коли єхо попряхати все відро помидоры лішали бы то полячкам полячкам выня не має ся істи О такє саме в нас было там там приіхали де разы Такы якы ж такы люде добры по войні моі нянюх плач бо таку якы хыжку дали маленку авдома было штырі кімнаты <unk>надцет метрів долга коридор без цілий візно то і нова а ту такє от ґу глинку дали тайватох плач але тоты люде поприносили пріщ полячкы приіхали полячкы Що хто годен і буракана борс і ґрулі што хто мал то калал хліба а то нам дали такы дві кімнаткы Нопив не такы як тота ло то певнена дві полота як тота то на нас троє Іщы з нам і приіхал мойой мамы тато Він незаписаний был але де він ся взял по тым ся там пришол до нас наш четверо в тій хыжці было А вєдна кімнатка была так зо сіньох то был насказали склеп магазин там казали лавка бо то тамтака тіна якона жінка сусідка при тому екто по войні Не было так ніч але часом муку якой привезли же то така была добра жінка што гладна была то нам принесла бо полячкы бідуют Дуже были добрі люде дужы Але жопобили мы Томар та як бы привезли наглядних в черню Чыли зіму мы прибыли ага быду тала як назвели як в тым хырові мы так долго стояли тотня кобылу заміняли за скільні бо не было чым кормити годувати тото а коровы привезли на порталу Тіж не было чым дозімувати то єдну продали там купіли люде до спілкы <unk> господары а єдну сме си тримали а стайні не была тілько така землянка была то в тій земляці Там якоси сме тото выгодували але ходили на той степ Кусити там такы половин хто зна што там было і тайос пригодували тоты вода так была далеко така вода была недобра така звапняна но там єдна была така студня же там была добра вода Але там як то половені нихто ніж не мал а моі яньо мали такый ланцюх тонькы і відро змедляли І там вшыткы хотіли тото наберати без ден а на нич мусіли заберати бо бы дахто вкрал казали о так тото люде з того села та ходили по тоту добру воду Як пришла уж весна і будеме втікати Будеме втікати бо то они нам давали паперы документа же тамту же за тамты нашы маєткы ту дадут Але тоту блудку як я кажу же там дали за тамты маєткы моі няня ся не согласили і не оддали тых паперів сховали папери і так сме сіділи як кажут нелегально Навіт не знам тіж не были записаны децінє бо вони не дали тото і пришло так тото же на весні якось І так само наняли скугоспы якысого фірмана і што сам нам трошка забрал і же нас одвіз до той Козельщыны А з той Козельщыны я уж не памятам чым всі нас завезли якысом Машыном ци чымто автобусів не было до Кременчука а в Кременчуку мы чекали певне вечер як тыжден на пароплав Бо там пароплав яко зіздил не каждый ден на яко я не з выйш на королью пли Аяк же Корабльом не плили з Кременчука аж до аж до Черкасів Тот то тыжден мы дні промплили тыжденкє То я знам же мали сме тох опінязів а бояли ся бы то тіж банба то ми тува трашыли таку кышеню зробили же я в тым і спала і тоты Грошы мі ту пінязі закрыли і зашыли же то мене так нихто не буде чыпал бы так лото і могли обробувати кароді білий і так мы ся достали до Кременчука Тыжден мы плили тым пароплавом Бо як был вітер ядеме то Скорше гнало тото як казали тоты шіфу а як де было вітру дуже помаленьку ся осувало Якы воєнны єхали там такы шо з войны ся одказуют вертали сме для ми бо то былок шести рік тото як кажут Так вшы після войны то приізджали То яка ж така бы мыла місцевіст же ріка была і тілько ліс то так было бідно а мы сонце світіла мы діти тай такы лавкы были поруча мы там сідили а ліс ну але то ріка шырока то з автоматом зачали стріляти по нашым тыбку корабли яка партизанка ты з лісу зачол стрічало ліша палили огонь так на краю коло рікє і автоґрафами до нас то якій што є іх капітан того корабля вшыг нас позганял жебы м в каюты пішли бо можут вас побіти Такє было Але хто ту стрілю Казали так же то яка така банда партизантка Як то після войны є такы же ся ховали всякы є там было ни ни міста ні села нидено ліс Дніпро ішло лісом В єдным блоці был степ а другым блоці был ліс до з того ліса по нас так стріляли Ох кажут же то яка же то якай бы так по тому люде каж хто такій кажу то після войны всякы банды ся лишали і так каже озброєны Дорогы слухаче хоцю припомнути же сме в Тернопільской области недалеко місце Підгайці в селі Угринів пришли сме в густі до пані Меліі і пана Павла Стеранок і муж і жена вродили ся в селі Нові <unk>eІс лем муж в ажена в Руці і знали ся іщы зо школы а пак по ріжных поневірянях Стріли ся уж ту в кым селі Угринів і ту ся побрали Вертаме ся в <unk> рік коли то горі Дніпрум плыне Маленькій Корабель з нашыма Лемками Фелі коли сут корабель Снуют ся мысли Мысли такы же може даст ся якуси вернути ся думлю Може поведе ся Але спочатку треба однайти мешканців Новівси в Тырнопільской области дакотры замешкали там іщы в сороковім руці Такы зробили і мама пані Меліі Текля Так як уси вышло же в єй подружнім жытю не было гармоніі і текля лишыло мужу Мелю наймолодшу забрала старшых дівку і сына і поіхала Совітскій Союз Сын траґічні згынул коли был на роботі в Німецчыні старша дівка щастливо вернула од Тамель до Новівсы і в часі акциі Вісла была выселена на понімецкы землі А тепля зметана лишыла ся сама на Марцилівці коло Підгаєц Дуля зарядила так же до Підгаєц до знаємых з Нивівси а пак до села угринула пришли єй муж Максим з молодшом дівком мельом а тиж зо слугом Антоніном Клімцяк яка выбавила припильнувала мелю і тепер была гейбы членом родины По долгій дорузі і ріжных поневірянях они пришли гей і на все замешкали Угринові трафила гев і родина нашого ґазды пана Павла тыж з Новівси Они тиж втікали на захід з Польтовской области лем не ышли Корабльом ышли колиньом а од Тырнополя Павло з мамом же в друзій одділили ся од решты родины мусіли ыти пише Кєд до Польтовской области ґазды Блодаі дашто з дому привезли то од тамай до Галичыны пришли уж майже без ничого Як втікали з Полтавской области то дашто продавали і взяли зо собом до кышені лем тоты грошы грошы цалком невеликы як подумати у тім же треба было зачынати вшытко на новім місци і з самого початку Далей оповідают Меля і Павло Стеронкы Вас было троє троє я я няню і тота ґімця Антоніна знам што тота наймичка была виджена в небо ти котроє то полойні не машыні іщы ніщо біда тяжко была До нас в такых двох кімнатках жыло три родины о аж по тому моя мама зо від <unk> року то было в <unk> році уж <unk> я была ту з татом а мама товды там же была сама На <unk> році моя мама пришла там на той хуті до Доняня і каже Дай єй до мене бо тобі ту дуже з ньом біда не мати ниче істи і я єй опові так До мене Як хчеш што іди Ятя не выганям а я хцеш што іди може ті там буде ліпше Як мывку гости ходили колоскы зберати м да Ни атлюды нихто ніч не дал тай пасам коровы такраме колоскы в торбінку коли я убальным молотили і стрипкы як казали там в клонях фузия на плечах І як мы виділи то то то то то то то то то то тоты торбінкы змыховали До соломы жебы напил бо як ты лапил то вєлай то біли я най бы в борони што то было А ту з нас берал тох колосків іх вечер плішол мама потолкла вывіяла і жорла Мололи сме і паленицка уж была орна походили тай побіли не давали а голоти Так Бо не можна ботиси на Берашко оскіл тому та будеш на своіх жорнах гмувати а млинів не было тай побіли жорна жебы с не змовил жебы знимавшы і жорна ци вас повідали млинец Не а насказали жорна бо Лемонтий ту казали жорна і в нас казали стерем місці одпише жінка собі тіж Назберати колоскы після кумбойна назбера кілоґрамку лося а участковы лапил єй і то свій Лемко і і той во зосудили на сім рокы дни Йой бла ся так І він был участковым вітеє і так ся дуже выслужувал перед радяньском водом І так як мамы жыла поли деко до <unk> до <unk> року же там бесіля зробили і ломіт ся там злобдом женив Татато не жы а тато жыл ту во Лугринові Але по тому як він ся оженил я вже мала Олю <unk> року тато все жебы мы ішли до него на Лугрину бы він жыл тыкостом наймичком ту І мы так пішли де здає ся та вже было в <unk> році Оле як раз было <unk> девят місяців в <unk> році осени мы так пришли тужыти А тато в <unk> році померли Нє По <unk> мы почали будову А тото тяжко было жыти А він робіл трактористом а я діти ся малы Яка тота акошка ся трошка лішыла і так коня єм не раз лішала діти не было ту тагде робіти і цягы не достанеш і я пішла ту такє был циглены золот під гайцях І я пішла на ту роботу там тяжка робота была але пішла бы заробіти цеглы бы сме си поставили хыжу нову Ото я там переробіла ой тото певне Ю але тепер бы повісти кумуси же хтоси пізшул робити на цегеннім заводі лем зато жебы давали цели поставити хыжу тепер бы не повірил правда Поді на хату я заробіла хто ся хтіл будувати то нам по державны ціні давали аже решта Хто ся казал же будує з тых робочых але ся не будувал то продавали так трайну цеглу же я ім так коштувал <unk> рублі а я ім платила по <unk> а він уж своім транспортом <unk> робишка <unk> рублів за тис і метах за два рокы си понад <unk> тисячевы заробили О а я потім уж привыкла на тій роботі і вы бы не подумали же я за сімнадцет років нас сьогодні проробіла в пігайцях піргайцях а потім потім нас в зимі бо то была сезонна робота а в зимі нас возили на страйку до Бережан морозы такы як о тріскучы То мы будували кантору якысу то мы жінкы на ношах на другій поверх по такых дошках носили цеглу І хыбой то дамска робота А хто што роба не где што не роб ани было ся де діти А троє діти городу не дали нам бо в колости не робіл То дікото Антошка мала кавальчык того рода то по тым єму дали <unk> сотых Рт я принесла справку зусили рады же я не мам поля то він достал там але там пісня така была о така бароботка ся вродила як горошы о так ся прожывало І по тым я уж ся хтіла розрахувати же піду ту на цьогоднюску в Лоспі была Доправда мене нияк не хтіли розрахувати зо тамат бы я там рокы проробіла я знала все як на пресі ся губити як завезти як выгрузіти то мих впята не раз такых горячых Не было хлопів то нас бабів гнали і мы так з вогню цеглу брали як приіздали тракторы світок і мы тото герт пасіли сте рукы горіли рукавиці горіли нам і мы так выгружали тоту цеглу а по тому я кажу тейон мя нік не хтіли розрахувати але по тому же на силу так пішло то на сьогодні Ту мя приняли і я ся ту проробіла <unk> років на ті войни ту ту было легше бо ту же одкрытий до вогню сне ішол ту было дуже леґше Ілоти мі уж мі нам дали кавалох роду бо я пішла до коглоспур цело неба колосна о і мы і буджетах на потому помалу што го легше А<unk> році то мы ся будували Він брал одпуст і я брала в одпуск і так сме тоту хату зводили стару квітню повалили а <unk> мая травня со был выхідний бо то свято рускє то нас мы в фолі выкопали він зо сусідом а пуперечні фолі такыло як нато то мы обыдвоє в ночы вставали І діти спали а мы дорана він клапал а я землю выкла І зато намент а на фундамент уперешні а той центральный то він зо сусідом він мы му платили грошы він нам поміг Він хлодил сяди людям помагати то до нас ся зышло <unk> хлопів фундамент вляти то тыко два хлопі взяли грошы А тото решто вшытко Але зато был бай до полудня виляли фундамент з полудня зачал троха дошкропіти на крыли і там пішли ся балювати то до вечера так были спілы як весіля <unk> вересня то было свято Мацкы Божой бо мы вже ішли сідіти до той хаты шыроі площе катульон бо не быведе жыти Я робил вертеск Я ся хтіл підти Як то повісти Р Тырстину <unk>ea цілостектя бо зразу было РТСІ І він там рокы проробил Яру вчыл ся пак раз <unk> на <unk> вчыл ся на тракторісту і так як єм зачал працювати то працювал трактористом працювал <unk> рокы маєстрав А я зразу одразу спокуспа так само ой то была тяжка роватия не розтерос сам собі подумал і думал як я вытримал тото тата тот пришло ся на тракторах робити як першый рікіщы в балку аж Юстынівка такє село там я Юстынівку Пішкы треба было ходити а то дото уж дівк більше ниж десят кілометрів добрых То каждый раз треба было тамы через добу Добу я відробіл добу дома Но тота доба што мало быти в дома то трет на дорогу єй іти за кым прити Но через тижден той шытам штало ся а якє шпаня было квартера было Лижко солома кымена і такій мішок купривяний то то то то то то то то то то тот мішок постелены на тот слом так люгків ся Но іщы я ета га молодий трактористы тілько же што на то Ми не дозволили сіяти ні было быя ся непрактичний а на нич орати культивірувати бо треба было тото я на нич рішу Ден придрімо якы то ж паня в ден як люди ходят і то а на нич ірурати То од робіт тоту довяданого не гол а треба іти додому бо мама сама дума десят кіль і то шта Е ту на буду верзло о т ґу просто то два кілометры тамта хотіна было бы там дижыли то най не было де жыти Я приходжу а знов ранесенько знову треба летіти знову на сміт жебы по тім быти і треба тракторі заправити підтягнути дешто вшытко попідкручыти де ся полова фіру на фіру я мушу єхати з том фірмы до МТы тото справі привести то очы было страшне І так я робіл в тым кулгосві та в Юстиниці по тым Пришол такій зарбі єден і від тот тратор на моім мі на старше а старше пішо на моє а мене дали близше трохо ту На такій кульоснийщы называл ся <unk>em такій трактер желіз такыма зуба Не было ниякой кабіны не было ничого тілько сідло з бльохы зроблено з такыма ґєрами што тілько жасти сіл І желізны люль такіло Я робіл на тым тракторі і так само в ночы і в ден ден єден ночы другє а єто добру дерой Попрібуйте на тому желізі ночы вітер зімно і по прибыті ядер змерз стальшотиво Я не глушыл тот татер товы хлопна в доліду Пущыны Я лігал в борос до підколесы жебы троха од того загріти ся жебы товди з довді єда ся треба робити Але вдыхати тото то труйка а ото де бы жо така голова была як раз під колесом точы аж вітер забере єй Та я не розтероз та думам же як я так його ето а вдруг вітер повернул так або хтось них сіщы Як я заснула від жебы были такы выпадкы што вшы такы прицепщыкы были напугах єждили то падали ночы воте іх пріорали Были такы выпадкы страшне то был такє трактор він ся такє называл Універсаль ся назвал міг всякы роботы робіти Як пришол жести бурак посіяний Я мал культиватор бурак то треба было шарувати вы там про тевло Підросне бурок треба зрыхлиті по меджерядкы є робота постоянно Восени зробили такій підкопу хоч такы робіли жебы люде рухами не копали мі вчепили тото Я іду по меджерядкы і підворю Тоты та же робота постоянно была вждила іщы товды комбайны реде не де бо зачали быти пришли перше такы сталінчі комбайны то на то на тік просто од комбайно везли на тік машын іщы не было фірами везли на тік треба было чыслітити Была така молотарка велька я тоту молотарку крутил жебы чыслити вдачам де ни нич то роботей так же на тых тракторах то во на тых гусинічных то было меньше Нод як тото ремонтами ся занімали ремонтіты Я робил і на тым нитом як же скугос пішол до той То гноі буку голоспах зимы возили тіла іх была робота Поробів там потім передавали тоту техніку бо того была техніка Державного Носях в Емтесі же той МТ выділял буспах жебы єхатя ґешта бріхыл Ной і тоту техніку вони роздали покус сто крив ту дали покулорства мене пішла сну направда не ту де неблизко і недалеко але десят кілометрів од тетра было ту выходіти Я так само ходил там о Та робіл я долшый час Дали мі другій драты ж на колесах ґумовых на той налебеска біде такій Білорусь на тым Білорусі робів Зразу за засобіти та то была страшна біда Я так буду каза за себе як я бы а на тым арцелівці корову хтіли тримати бо мусиш жыти Але соломы ти не дали тотому як наска ґруянку барабоянку жали што є кавальчыка сотых там двадцет был огороду якы ти не дали часом дахто мал як кохати то більше мал а як не мал кохати тотых полю не хтіли дати Но тото сушыли а вночы ходили красти сме до стирти солому Солома з просола на морост тріщыс Я мам таку сусідку Антошку на тым хуторі то мы обідві в ночы хлодили краф А то были такы устрипкы ся называли Они вартували тоты стырты мы мы раз то уж си нас складали до вязанкы а згоры смотриме ся місяц віты а стирто на долині Южіде і стрілят повідівна То мы втікали і тоту солому лишыли і втікали до єлай бы тото хто была то як можна хвалити же товды было добре О А по тому як же то стало я знаючу то горбоча хто взір хто хто бы был гріх казал А о буду казати за себе робіла я в голоспі Як треба мі было до пенсє то перше до Галища належало той хутір а потым до Вербола То він пішол по справку то мі принюс десят років же я там в глоскі переробіла то так го было В єдным році было написано заробіла <unk> кіля жыта ловін добрі памят а решта было так прочер і так трудоднів як є з норму выконал той три трудні на денных є заробіт <unk> трудо днів <unk> трудо днів О так было то Але не заплатили т мі ни копій но <unk> девден Та найтидно бы тото пишати <unk> копів для пішель же <unk> копів для оте Но але мусіл єс ся стрімати бо як єс не пішол до роботы то ті то <unk> городу зорали і не мал єс І мусіл єс за дурнісенько робити то ся треба она робити як і мы бабы бо не такы Кыда ці то вшытко руками настирти сме собоми нас десят ци кілько і хлопів веце по державных роботах робили а бабы колоску ся стримали бы мусіли то мыстырти сырцували такє сонце пече і цілый ден сідиш на тым за дурно жебы них хто заплатил ні Не заплатили але як єс не пішол Тоті то з город забрала а з чого жыти Копійкы не заробиш городу не маш най той груйкы не маш ни бурачка нич не маш О так было жытя То як можна было товды хвалити То я было нися в турте мычалку Господ є прижыти А по тох роках А по тому то як бы вже ту были огріноє пришол час То то был такій рай же не пара гнескы В ней гнескє свобода але діти безробітны не ма де ся діти А товды ту во нашым селі у Гриновій Кугоспі то был такій цех же під гаячы з під гайця з міста люде три зміны робіло ту тоты вшыткы наоколо і заробляли це што вырабляли всякы якыж ланцухы до такій всякы крышкы які світильникы робіли якій ну якос так же дужыльникы там всякы всякы руже багато было зневка машыны фуры приіхали і тотой продукты заберали то зарабляли люде То такє вся было задоволене зарабляло по <unk> по <unk> рублів одзнате якы то были грошы тото як кажут як тоды сірий хліб кошто <unk> копійок а чорні <unk> копіок цукер кільо цукрук а вы зарабляли <unk> і <unk> рублів Тото люди жыли як в раю І того долго не потримали знаючы <unk> ци пят років розглетіло ся вшо Одхтовточно же мож было похвалити союз а тераз ся жыют тоже хто має пай то ся му дают Але люде безробітны но то добре же мы стары маме пенців і над тым так ся жыє Ложый най той городу землі чераз є але зорєй Флярка дорога Заплатити то треба готе раз то што до молодых дуже тягар пришла дуже тайшо поза границі перше так вам пою В праві люде якы ци то з біды ци што такы были якы більше вернули ся єдны до другы в біді помагали якы як бы вам што та ішли помочы єдны другым То не то што тераз бо тераз творче вам свічыт а позолочы бы нижку крол Такій такій світ настал А чото такто Памятам же дуже ся люде підходили ґєли Але ся ропили дуже дуже єдны до другых ся свояли бога помагали єдным другым дуже дружно жыли Дуже люде ся сходили де не будь собі тым ці дівкы ци хлопці там посходили ся о співали чобі выговорили там як того то не разо най попід хату нихто до хаты не ішол як ді посідали то попід хату люди а тераз нихто неде най там он зворід на воротах во ся перекликне так і нева Так видно же тераз тоты віж тото вшытко перше не было того занятя і ся люде сходили і говоріли собі і обходили ся а тыр Нема тай так піякы ся зойде тота піякы як є горілка іщы Бідны ся жыли але ліпше ся любили а тераз богатшы жыют ліпше жыют мож наповісти Але ненавист векше же ненавидят ся люде і то така заздріст така же є друг другому завідує тішу же быти можя нимом ті маєте яючы быти Но люде дужно жыли не жали думали єдны другы робили в плолях кожний мал своє ни было того Добрі было дуже дужно добрі жыли люде Мій наймилейшы вшытко жытю ма свій початок і ма свій конец щыро єкую Меланіі і Павловы Стеранком дякую тиж за поміч іх дівці Улі Нудці тані До Тырнопільской области до села Угринів ся в підгецкым реґіоні запровадила вас Анна Кырпан Оставайте здоровенькы до стрічы за тыжден