Words, identity, emotions
The archive of
Lemko radio
About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.
Ep. 335
70% #335 - Анна Репа (з д. Коско) зо Святківкы (1 част)
Episode description
Отец нашой респонденткы Анны – Лука Коско, не хотіл трафити в страшны жорна войны, боял ся, же з того млина не выйде жывым – а мал уж трьох сынів. І втюк од цисаря до царя. І пак вернул жывым. І оповідал, же добрі то было за царя. Лем же вшытко ся змінило, коли пришол Ленін і ввюл всядиль свою «панщыну» – то уж Лука на тій панщыні не хотіл робити, то на радіст жены і діти вернул в рідну Святківку. А єднак буде мусіл піти на схід іщы раз, по другій світовій войні. Але до того буде іщы тілько щеслтивых років! І приде на світ іщы осмеро діти…
Automatic transcript
Витам вас милмый слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Днеска на захід од Іванофранківскы До Мешком но і якых <unk> кілометрів і візджаме в місто Калусь Мы з вами дорогы слухатця не раз уж были в калюшы бы ту замешкало дуз дуже Лемків переважні зо середньой Лемковины Были сме в гостях барз цікавых люди а тыж і в лемківского фольклорного ансамблю Студенка Думам сой не злі бы было кєд бы співанкы в выконаню того ансамблю зас прозвучали бы нашій передачы Але тым разом не єдут до самого такой калуша а до села Під Михайля же недалеко од міста лем за ріком Лімницьом Коли снас повідали же тота лімниця найчастійше рікы в Европі Не знам ци то правды може коли су таком і была але в днешны часы то не мам той певности Але зараз сми ся перенесеме на берегы ІІ Віслокы Зачынат ся она малым потіськом коло головного карпатского хырбата плыла Віслока з печатку през Лемківску землю през Радоцину і подальшы села а медже нима і Святкову Малу о якой гнеска будеме бесідувати покілж текла віслука по польской земли през Ясло і дальшы місцевости аж до Вісли То хоц сме в селі Підмиха на правім березі Лімниці а представме сой же мы тыж на Правім Березі але віслокы А оповідным о ріднім селі Анна Куско же ся вродила в святковій Малій ци Святківці в <unk> руйці Мото просиме слухати То вы зо Святківкы Святого мала Святківка зовісят кінхова мала аж так не бесідували ся Святкува мала а бесідували ся Святківка Святявы Святківка Святва Так люде медже собом як повідали святків Святкого мала гу святя власка явы зо Святківкы Ту Ян ви Анкли м мала буля тумбуля анці Казали анті Панці ганьда І як ся пишете треба Анна Лукянів Хрепа то чоловік же бы а з дому Коску Ганна Коску то важмужту репа а як номену Петро Михайлов Кусцюк мі повідте про вашу родину тата маму я з такой сімі до нас было однайчетеро діти Мы выли під словацком границьом словацка границя А тут Польща ну Польща токє Полякы як ся в польсти свято нашы люде ме не робили святкували то о так бы Та лемківщы настала з Хорватів там нас лісит прекрасне бурво Коли діды прадіди нашы жыли вони то утримували там тоты ліды Но коли так же діды прадіди же там чоже чыбы рабляли полі Робили орне то во В тых ся горах де наш дід дідо може прадід воні тамтоту землю підрабляли то во попору сідали по то во побудували троха побудували собі такы хатцины Не так отудже одбудували а будували курны хаты так што ті курны хаты Я же запамятала в нашым сєлі яка я была Што будували хаты невелика кухня то лочут горит а ды пускают Туда до горы на піт То той де миде туди То куда де іде там стіны чорны были А отуд білили ту же блу біло всю де діти де было За дідів То так што в нас огєв она має <unk> гектарів орне поле і трава а <unk> гектарів ліса Бо всю было вже нашого дідів прадідів дідів ну нає буде дідів Баба гінка ніби баба бабутя буль них було ся тероіти огу них я даколи буду звідувати жебы я добрі розуміла Тепер вы мі оповідате за вашу бабу мою бабу баба Марині Буля лизак ся на пов фамили лизак Улена ци пумужу Помужу лісі Но іщы даль ся було Треба розказати кули тото приіхал коли тото Мами мойой мамы тата што коли моя мама бабусі то же дітя шкуробил умер мабуся лісіла ся шестеро дітий Втіхаціє ні тамтому чутже в нашых сторонах В мойой бабусі было чемеро діті я казал так донькє це Ани тату буси То воні були десь в Америці ці де бо коли сказали добре десь поіхати і заробити грошы а сюда притіжыти лісы гори тово і такі бы шумі тато Явже вийдім на выснов Приіхали діс з Америкы шахта робили Приіхали І вшо Но то не так як тепер што хлопец ходит дівкы там вцете а то приіхал а іх є тамтоже стату і стороны в дних дома там біти більше там якій сухі ці кажеш отут будете і там є пристає катам Цы баба лисєла ся дітьми там тобі де ся мож взянити тіґардувати І такі бы мітату з друго села Пришли дю З Ростан Ростайне з Ростайного Ростайного Пришли і так вшо баба Віддают Доньку за него Правда старшый сенву Відый донькы Він трошко обурил ся я вже так буду говорити як мені баба коли паба каже шо сен мі бы был протів того чо то моєньку віддают на місці а він ту Але щыбу коли были згоды якшо тато же согласил ся прийти на те місце тє робили якось розсудны Янивона розказати Што тато на тій сироты діти бабине повинні коли тато же о женівхі Через суд на кажду дітину мали вплачувати там Я вже не буду казати яку ціну нодзвіта його вісто доле дівчыяк Як ся та дітина вже буде віддаватися тіж його татут звладют О так о такє в нас был І такє согласиш а цей старсі самы сен бабил Він бы поділ того што то дуньку на місци ани його Він тоді бере своі грошы і выізджає в Америку без гніву без нічого а він думал же тото вшытко буде його та же ся товаришы взят І як бы ять буде ґаздувати Так бы але зато же буде ґаздувати же мал повінувати вшыткых молодшых діти дуже я зрозуміла што як бы убійцил же мусит повінувати вшыткых То тых молодшых же каждий як буде женити ся ци там віддавати ся дівкы то мусит дати ім тату з плацю єму війну так каждому літакю нічого ні а так да такы были порядкы колисо так было І але найстарший сын Йому ся не сподабало а як він мал намено Іванс Іон взял свою грош грошы у поішол в Америку Вен по тому письма писал мал гінку мал дітоцькы тив і такі там бурешто такой мусіл хоцювати Но як буду бесідувану Тепер послухайте на чому м ся нас зчал Же Австрия начынає нам на москалів Е такі рускы ідут з сей стороны А Австриякы з сей стороны так а мы наше село нашы то во вшо медже нима Але коли тату зачул та ім Боже царство небесне земля плухо што Австриякы як приходят заберают всів до арміі кого зоставляют зло нашых тато бы мусіли з нима вуювати і были такі што нігде не выходили тисі з нима воювати А найвысшого села <unk> осіб забрали до австрийской арміі Не забрали выяко наведу тут сусіда же по тому як бы ся тут місця вона была гєнька што чловік єй тоді був ти притих писул до арміі вона брала пенсию бо я убили і вона собі Мала флайну пенсию горілочку поплю До ся розва пришлях приходила до моє мамы Нимочы так то ся розпору розрозрахувал Тато не хотіли і двер Хлопців же были три наш в них в семого року там то самы не старсі бусем гороху ваци Василь То был мі братя зрозумію тепер Федьо з <unk> року Федьо был дванайці того року так єст Василь а пак хто Василь ледь о пак федьо Федьо з <unk> дальше Но там был в одинітроном помер правда Австриякы як булицу ся пришли тоже до хати єй ся жыл там даруку выділи мама розказувала Што ся з получыло Австриякы заіхали перед хату на коланях на тім думали нас была повірся они думали же то буриця де хто знаку дами Тоді маму зоставили абы мама пішла ім другу показувати Мама В короткых кабатах були той болото булу по руку і так єсли на переднігі показували куди воні мают діти на другы села до Крампнує Ждуда Но мама ся вернули они поіхали суйтро а одтіл ся в Москлі І там Но там коли ся не бери так як тепер літаками то так Але єсли на штурму Так же як там началь ся беті то бетко недалеко было в што моій мамі бабі Перед хату буду чути плачу ойку всього то што тамкє діял Це было перше лі Дочіло ся але тато як поіхали туди дорога до Розі поіхала ства мамина сестра сама найти в Остарся Руі была І то є была тоте Автриякы дуже кажут Я не то не за мойо памяткы але цулом з оповіданя знущали ся над молодыма дівчатми над тыма так што они тоді то не согласили ся бутя тікали туда до Дроз Лий то ми тату были до Росиі там сам захід піз так пішли бо як були ті засчали іх а стріляти то ани бымцілізній магітів ладі сюда Церні пісні значыт варштато лишыл свою жену і діти в селі а сам пішол де сы з рускыма Де они там мишли де си там до Росиі пішол Росий поіхал так хо там бытку можна было полюби так так і не сам пішол але дужі люди з Вышого села так пішли Та є ся там хлопа євномся там такогіі А далеко а далеко они пішли де они были Я тіж не можу вказати А коли сте тато оповідал де был Росі сяхті робили шахті робили так го а молоді гуляла там то богато хлопців де діхали і дівчата і то там были танці там было ся як ся вознай з оповіданя до ся Мали на увазі ту женнібы мамину цистру наказували дівися не танців а потанцювали непі студену возу абы зница славы Мали єй на вости ріжности но а то молоді Правда што коли вланівже там по бурі кільку побуряню буру чузати недолго Хлопец єй привюл ту ібо мамину сестру додому Вона чос на цонзю нашой началь Ржества бабла І так ся цей хлопец был з русиля нет з єґежатство і вона через тыждень померла Мала гостре запальня кє похороня А я думала же даси в Русиі было оні приіхают а они як уж вернуло то вже то вже як же тоты автыякы перебороли точе ся же тоты пішы свою сторону рускы а тоты свою Там на тым місци ям ся розкажум нам же як позволили на ватру поіхати то ся на ватру тяжко было піти Мы єхали з Ватры а такы хлопці што там в автобусі ідут а там світ горит Знак што там богато пропало іх Є Австрияків і рускых на тім місці огень горит они підходят до мене і питают час чого то Світ моє А я кажу так што тут Австриякы мы Москалі нападали на Австрияків дзякы на Москалі Точец того о то я же памятай бы я же автобусі єхала а хлопці му вы єй інтересували ся Чого то што там Было там куловат барз ся били бы в часі І світовой війны там были такы буі і доправды і згынуло дужы люди А як закопне роньовом душом од того церы то ваш отец не хтіл жебы вымобілізували до австрийского війска і пішол з рускыма і заходите грошы пішол і деси там был деце на шахтах не знам на Донбасі ден пасі авде найбудя на Домпасі А де деси была не в ресє Так І вернул за рік ци за кілько тамтах вернул і робі му было там де він был ци недобрі там колись было казали за короляці якого там было дуже грозі Добре было і дідорів було чка была за три копійкы а по тому же як дміна там ся сьомка там на чагєні піднимати бо Лені хтіл панщызну выбудувати як они думали всьо панщызну робити все паньскє має быти То нелегко коли єй было тові Другы слухаче припоминам же гнеска у нас в густях Анна Коско по Мужу репа походит зо середньой части лемківской земли зо села Святкула мала або як коротко повідали святківка Но і видите пані Анна ма своі терміны то мій тоту термінолоґію даколи треба Вам і выяснити жебы сте вшытко добрі розуміли Наприклад в бесіді зо мном як і інчы моі респонденты місто Крениця она называла крайниця Але я ся не дивувала бо такє нараз Юзєм чула Но і видите не бесідує о социялізмі ци социялістычнім укладі лем гварит же Лєнін запровадил в <unk> р в Росиі всядиль панщыну значыт же людям треба робити як колиси з примусу на панів але і панщызну в розумліню же вшытко остало паньскє в значіню державне Но тота панщызна то был социялистичний лад Хто не слухал нас од початку тотым хочу припомнути же пані Анна оповідала кус о своіх родицях а більше про свого няня Луку в книзі памяти Лемківщыны подано же він ся вродил в <unk> році Походил зо сусіднього села Розстайне а його жена Анна Вродили ся в <unk> р мали они <unk> діти липця є <unk> липця <unk> рока Зачала ся І світова війны Як колиси єй называли великы війны То была війна страшна немилосердна і то в такых огромных масштабах же до того были людям іщы незнаны Великы буі гырміли і на лемківской земли окрем того на Лемковині в часі війны были і політичны репресиі дуже священників учытелів а і простых селян трафило до знаного концентрацийного ляґру в Телергофі коло Ґрацу А тепер прочытам думам же то буде ту дореч не дашто вам з американьской ґазеты Свобода Но і так Ґазета Свобода за віторок <unk> грудня <unk> рока з часів пануваня Москалів на Лемківщыні Но і так чытам далей як єст Понише наведеный лист писал священник отец Жук святкова Велика Повіт Яслу до предсідателя УН Союза Дмитра Капітули в Макаду очывидні Пенсильванія ПА лист писаный <unk> вересня <unk> р Высокоповажений пане Ваш лист з дня <unk> липня писаний до брата одержало братова взглядно сестра Улькы котра дале його іміні перечытати Вони одержали лист а я Вам дещо на него підписую бо брата як вам певно вже відомо святковій нема Взяли його Москалі Від хвилі занятя нашого села Москалями відносили ся вони до него яко чергу Украінця дуже недовірціву Так дам свій коментар як пише ту щергу Украінця то ходит о політичны погляды про украіньскы Коли жновазлобні люди донесли щес на негу забрали його москалі до Сьмигорода де казали двом зі святкові за негучыти Однак такій не найшли ся і москалі вывезли його в Русию до незвістной нам місцевости Дуже зле зробил брат што не послухал мене коли наша армія То очывидні автор листа мазі австрийску армію Коли ж наша армія робила в осени минувшого року відворот я відізджаючы зі Святкуі хотіл конце і його зі собою забрати однак він на усильні просьбы жінкі і мамы рішыл ся остати такє на місці Мама Ваша по кілька тыж на війны Дузі померла в два тыжні по великодніх святых з приводу чого прошу приняти від мене выразы глибокого спілчутя Тепер тот великі зміны взагалі сторона наша робит пригнобляюче вражінє дні села спалені цілком другій по части зі сусідніх сіл спалені зовсім не знеєла розстайне жыдівскє і тиханє крампна котень граб радуцина і святківка спальні по части Святкова спальны по школу выключно Народу незвычайно мало з каждой майже хати мужчена при віску або на форш пані Зараз після переведеня мобілізациі арештували австрийскій власти Андрия Колдру і його сына Гриця обох Констанкєвичів зі Святківкє Михайла Лабыка і Юстина Кобана Тепер вон є в Талергофі коло Ґрацу Пстирі Сын Андрия Кольдры утік до Русиі і в часі побуту москалів він был в Яслі а навіть раз у Святковій Богато народа зі сусідніх сіл пішло з русиньскыма війсками Зі самой Святковіі пішло около <unk> люди З родинами пішли Василь і Іван Майхрич Бурик Михайло Нестерян і Проці Оця еміґрация відбула ся не з причыны симпатіі до москалів але з причыны страху якій нагнали безсовісні росийскі війска што нібито надходяці війска мадярскій і німецкій мают допускати ся на населіню злочынів В єйсности однак Мадярів не было а полкы німецкій і славяньскій незвычайно людян з населеньом тут обійшли ся Московскє військо допускало ся тут через зиму нечуваного розбою Розбивали людям стайні коморы і станці та рабували што ім лише попало під рукы Рабували навет на поли як хто вышол з чого писіяти Боронячых своє добро москалі немилосердно катували наслідком чого богато з них нині вже в могылах Тут нужда великы Хоц правительство дає деякій запомогы І Ваша сестра Улько просит вас щебы вы єй трохы заратували коли можете не забудьте на ню другій раз напишу більше Здоровю сердечно отец Жюк От такій лист такій документ епохы і не можу повісти ци вшытко Што ту написане єст єст стопроцентном правдом але думам же тот лист барз цінний То было опубликувано в Ґазеті Свобода Може найбільше знаным з Лемків якы потерпіли од репресий австрийской влады єст православный священник Максим Сондович Вродил ся в <unk> р в селі Ждыня в родині сільского Дякы Дяк або єй ся як повідали Жак Тимко Сондович дал сына до ґімназиі і думал же може даст ся го вылучыти на Єґомустя Єднак сын хоц был барз побожний але вчыл ся не найліпше затогди были такы правила не міг вступити до духовной семінариі як не скінчыл ґімназию ах пішол до Василияньского монастыря в Крыхові гнескату Львівска област Пробул там якых три місяці і Максиму там ся не сподобало І подумал же як грекокатолицкій монастыр му не пасує то треба очывидні піти вы православний співувати як там єст Найпішух в православній же в тім часі был в Русийской імпериі в Почаіовску лавру В Почаюві не был долго бо єпископ Антоній зацікавил ся дольом молодого побожного Лемка і скєрувал го в православну духовну семінарию в місто Жытомир а по єй скінчыню в <unk> році сам і высвятил отця Максима Він повіл молодому єґомостьови жебы вертал думів на лемківску землю бо власні там они потрібуют активных православных священиків жебы навертати Лемків до православія Очывидні отец Максим Сондович як лем ся вернул думіл то добрі выконувал тото з чым го послали Він служыл яку священник в селі Граб і всилияку ся намагал шырити в грабі і в околицях Православія А для тоты хто не зна то підповім же тоты села Ожын граб то дос близко од села Святкова Мала о якым днеска бесідуєме Активний діяльный православний священник же пришол з Русиі і одкрыто симпатизувал той державі выкликал підозріня австрийской влады і уж в марцю <unk> р його заарештувано і доправлено до Львова По судах по долгых розслідуванях Признано вкінце же священник не ма жадной вины бо не было доказано же єст росийскым аґєнтом а власні тото хтіли доказати і вкінце в червню <unk> рока отец Сандович вернул домів Але скоро барз скоро як в кінци липця зачала ся війна йогостя зас заарештували Тым разом уж не розслідували справу а <unk> вересня в дворі Ґорлицкой тюрмы отця Максима Сондовича розстріляно В тоту страшну годину были там люде же підтримували священника был його отец Тимко Сондович і єймуд Пелагія Сондович з дому Григорчук же товды было в Тяжы Она была дівком сільского священника з білоруского села Ну Березова на Підлясю Пак забрано єй до Талергуфа і там вродило оно сына Максима же пак устал тиж православным священником Варто одповісти же в кімчасі австрийска влада зачала барз шырокы політичны репресиі і было розстріляно повішено забыту в ріжний спосіб зомучено барз дуже люди з політичных мотивів лем з політичных і переважні цілком невинных Барз дуже медже нима было і священників ото наприклад грекокатолицкій декан і парох села Брунары Петро Сондович же мало смеро діти а тиж його дорослий сын же окурат скінціл університет Антон Сондович Лем же о них чогоси меньше пишут меньше бесідуют не знам чом А Православна Церков в Польщы активно шырила інформацию про страшну смерт отця Максима Сандовича і в кінци в <unk> р Його яко священномученика Максима Ґорлицкого урочысто канонізувано З дільністю уця Максима звязаний тот предвоєнний етап шыріня православія на лемківской земли Тот етап был на долгій а подальшый етап звязаный з переходом на православія села Тилява в <unk> році Называют тото іщы нараз Тылявскій схызм Стали ся тото в листопаді <unk> р а уж в липцю <unk> рока і небарз далека од Тылявой Святківкы тыж майже вшыткы переходит на православія но розуміє ся не лем святківка а інчы села в тых околицях і то так єдно за другым єдно за другым Тот процес дакус ся спинил аж товды коли было створену апостольску адміністрацию лемківщыны Но і вартат іщы припомнути кєд уж бесідуєме о часах І світовой войны же Лемкы кєд ся розпала австро угорска монархія прібували творити якысы своі автономіі ци маленькы державы Знаме о Команчаньскій Республиці же мала бы ся долучыти до Західньокраіньской Народной Республікы лем же тота не захтіла єй підтримати Знаме о Фльориньскій Республиці же мала намір ся злучыти з Лемками по полудньовій стороні Карпат Но власні ту треба повісти же гысены <unk> рока святківка і інчы села в той околици входили в Руску Народну Раду а ньом рядил отец Петро Коломнецкій же мріял о Лемківскій Республиці в складі новой державы же акурат товды ся творила Чехословациі Юж знаме же жадны тоты мрі ся не сполнили але уж не буду тепер о тім вшыткым оповідати вертам до бесіды з пані Анном Репом Просиме слухати До церкви Церкви яка была то не было православной церкви або яка уніяцка По тому што коли тато были в Росиі в якым році освячували гусь І освятили так ся Украіна же не была там уніяцка Але в нас была уніяцка церкви мы всі входили до уніяцкой церкви то ще я же і в хворі була фільмала дванад роківці тілько І так ся по тому што было Давай то вю буду такой так кажати як приходили перепис робили там силь ради ци присільно подвіря і питают ся коску як ти ся пишеш як там было на як ся на Оні кажу Русином Но то певно вшыткы так повідали же они Русины нє то вшыткы наші леды бабы такы лем ся звали ня інакшого не было то о то же тоді што давай То уніячка церква Мы ходіли до неі то ло діс ты є фотоґрафію але тамтый Знам бы я было там і была мятковій Маліі і была м было той со я прекрасні знам і были сте православні церкви Святковій то вже святкові побудували православну церкву То же зараді тато як казал што украіньска русь мы маєм свою церкву мати то уніятска церква собі прекрасно там стоіт хто хоче іти до ней а хто хоче іти чы єде до православной ти побудували Але в Святковій Маліі не побудували лемків великій з Лаівры ходили православны там до Святковы медя Як то было то водили ся люде з єґумостьом же з тым уніятскым же захтіли перейти на православія Як то было тото Я чытала же водили ся бо не хтіл він відпустити кавалец землі жебы збудувати школу і зато люде зачали ся вадити священником І вкінци аж так ся погнівали ци як же перешли на православія Доповідте мі ци то правда я чытала ци то выдумали такє Як то бы не было Так ся В святкуві святі цвятка присела ся таха ти церква яка была манятка Хто хотіл після того як побудували там мі тату малы дерево богато другій тибуль побудували часовню показали часовня о Ха уніятскы церкви были тетішы відказували ся від той православной воня лишали ся вытых і ходіли до церкви Ім нихто не переціл ній ничого абсолютні іщы по тому так было што вони ся яку допомогу ім давали тым грекокатоликам муніякам То было і тикє то яка чекат єрениця там такій а до православной церкви то нас было дальше ся і дорогы не было тоді дорогу выробляли Зо святківкы і з нашого села дорогу роблят до той чы церкви де побудували доту свиткову великост Ідут люди берут на роботу люде роблят што ж там платили та проти платили але робили І так сут робили дорогу і же моі родіці і мы вже більзів як ся були ішли до той церкви Доправда тато мама тамту одбаблоні рано Не єли ничого наще ішли до той церкви І може в тій церкви но правда не было што то наверхы є в церкви як ся каже Но є сходы выходят ся і порохворы На хло хворы то не было бо правды видно не змагали тіж тільки церква полна люди і то бы так бы Хлопці гло такы мужчыны Люди отут і так то я всю запамятал Свиржова переслал ся туда дотой до нас до той церкви Тоді началь як іхом куперати выновлювати треба было то же хоці стати членом Подавай то свото масла то волотом м ани тоді якых як свято ты якых дают процента від того для тых людиш они томучат бородбы Евде лопя жытє по што свясові фе Якы кількоро люди не перешли на православія в селі хто зобили Най горо на звісєхі в роді Дна Дві три Трисім і Бо ні собі Ось то ніяк Рекокаторк тял О так Не так ся єй рішыло Не так єбу А чом люде так зохтіли перейти на православія З чого тота думка ся зродила з чого Они так як бы як повідали єден до другого чом м підемен ну єм чом все не з нашых люди єс тых люди А все все зробили в Росиі там освящали се якусь уй то відтіл Я од вас першый раз подумал о топер што ся Як тота панщына там стала хчає панщы нурови вызнайте утік Де стало памя ні То был Сталін Боглині там той воєз же і забува Знате ня цікавит найбільше насталін а найбільше ня цікавит жытю в вашым селі Бо тото цікаве і так запишу з якого вырока Таціця Вы з ХХ то кілько вас было діти вшыткых Вы повіли же старшого брата мали сте Василя Фыця та Фідьо Тацка Фецку іщы кого Митро повіли сте же помер маленькый і трох умер Так был Михайло так была Євка называла ся торя померла кіміна волці як там был Після того Михайло там є запитала Микола Пугрукы Миха лафіль <unk> А Михал тут ранул <unk> то померла видко А там Михайло є Дмитрий є помер там вшто Марині Іпа хто Євка померла а іщы хто был в Марині Марина Так Морины а Морины через два рокы то <unk> так наста надяк Надя на Анастазию і іщы <unk> од метро Вродівсі гварт той ся помер та роді того а пахвы а тако язы вацьой розалі Рузя Рузіє сє молодця сестра очыт Василь Фийцю Михал Євка Померлы Марина Назка Дмитро Зас помер Вы і Рузя так вшыткы роді проколітато Ішли на доросий што нападали то Василі року был Сем року Но о може готім знати Та і Федьовы і Федьовжы был вказали же заходили до хаты де діти брали на рукы бавили ся Бо і Михал Михал ву Михалю што Михайло поіхал в Югоцлаві же після того всього наще такє было што в селі люде хто охотіл міг выробити собі поле них там морне там псе я ся вам розкажу як Машы выробили мали <unk> гектарів поля орного і травы То были гектары то были де рохували товды на гектары ти рохували номорґы анде документал она всі має <unk> гектарів полі і <unk> гектарів лісу Но і там ся тоді в лісі Ліс бул в лісниці хладіл од тово Хто хлопіл тій шол на твоє ті там рубал ти выбожували але з того ліса покы што што має з чого ся жывота Татал пара коней коровы сусідстє в публиску він має четверо пятер дітя в Одіндесі в Арґентіні другій тов а тотрешту собі так полегли Оні тірмают собі одну корову одного конє на тім понеті Моістают до світа Як не роздіва се те же і там молотят а они хтят Мают кули чут ся залежало Хто хотіл робити то монавляют ся до роботы а Вашы папы хіли робити І што хлопці же більше Же хлопці роблят же о дідем парако ани є ся памятаю што яр же на мою памят што ся два бын не лорут кєн не лорут то во Тей ся сіют а тіми волами волотят Потекє вы хлопців же якій великі школы нема нихто до школы не ходит Вшо працюют і школи нема а Вашій селі не было школы на сім ся ді школы не был І хлопці якы великы во ні зробили воні доміли де сыпати бы зати не мисали а через якій час ту однаємили ся якій вчытель пришол і коло церкви як было кусніця казарсі як ся вмерт мертва Джудина не має де там його привозят або што наряджуют І там доти кус літіт але то вже того не было Заверял якій сучете іщы хто хтіл аби ішол учете ся хос підписати прочыта то же хлопці цоха ходили в селі Видіо того што вміли ся підписати і процитати ту То коли тот уцітель пришол то до чы якы рокы были пришол то вже як хлопі уорали твор семого року был самій старший О так мож выясніти так но то до якый дес был до дріб учытель ся зявил тоты хлопців огенним Не были маленькы так повыростали хлопці же татові помагали робити на полі Но то якы мали <unk> років пєнратак Ци я іщы як коли роздумка была ти з том науком де підєш А ту треба робити Ани в буд якому робіті кєд буде ґідоматі поробили на руботя на годину пішли тамты того труха підмус окямов чо То о тому Марині Там є котра мы ага І після того як Марина Морино <unk> рока Затято так пину то ще Марині не ходіля до нашого села а до Святковы бо святкова перше побудувала яку школу м а то і нашы же будували То вже до той нашой школы то я кілько мала сім років уж ходили до школы в своім се як же кладиля до свойой перся до свого села разкы были з тых першых же пішли до школы в своім селі в Свєтківці так До першой клядик Якаского Вы вызвачали школу Вы і такы його рокали першых ходите до школы так то же тату будували в гідці зберали і так будували тоту школу Бо підяку людям А я прочытала же водили ся за тоту школу з Єґомостьом же бы він дал бы колиси священник то мал землю так І жебы він дал ковалец землі жебы там поставити школу Святківці А штоси гейбы тот священник як бы не хтіл одпустити землю для того жебы поставити школу Я занячкула не ся поможу вам окрислити де школа была де дорога Понизі дорогы шкулю побудували школа є мы до той школы ходіме там же то же побудували там якы іве А стоіт гнефка тота школа стоіт тот дів Стоіт мене онде фотоґрафіі але в тій сістрі Але єст є тота школа Мы як вынаті були то школа закрета створі дітому м оті стороны там польскы Полякы ся зіли в хатах там ся хтось то жыте кє То побудували школу і діти пішли то як вам было сі років як вы з <unk> то сроків То было <unk> рік зуси років минає ся не рідит во школ То першый рік На як мы ся учіли то не было книжу ні товло ні зошытів а были це ті табличкы якій был такій рихікі мы на тім писали ужо писали в школі тоді під пахуті додому Ты ся в дома цамшыл отыкєву То першый рік одєн рік ходили до першой клясы до другой клясы два рокы до третьой то жы два рокы до <unk> жетверта і <unk> А жо і так на тім ту Тоді што ся робит в Крайниці та Краницю Культ В місті Криници Крайниці Жел Жось там над то было або хто хоче аби і ті семинар поступати Научытелю навчытеля Ящо вераю ся тіту Воі плачут братува ні віска нібо брата Василя А то што вы тепер повіли то уж было за Німців Мы поіхали Але нема автобусі ні машені нічого Але браза пригаєк оні там нашого солтиса ціліта там дынка там ще там пару мы сідає на фір і брат нас повісту да Мы там начынали здавати но блони нас там провірят ся уміє ся здавати Доситю памятают два хлопці не здале то так плакали што ся не але імяли іх просили аблисили ся на підвытівку Дзє іщы бы кус ся підучыли і пришли зос там татара бы агля на підгорівку та ге што ся робит Тут і брат нас заберає назад додому Божыві А вы уж были там і уж якыйси час выж там вчыли ся Може тыжден получыли ся ну най буде теж ді так на туло Тото на підвытівку може так Але а коли пішла така вістка і брат приіхал на цеброху Ну забрал додому Буйна гід єде поступає на польфіл на туло хоцкєв Дорогы слухаче на тім наскы завершыме нашу передачу Унес востях была пані Анна Репа з дому Коску же вродила ся в селі Святкова мала в <unk> р І мы зас жыдеме до пані Анны а на разі пращам ся з вами До пані Анны Село Підмихаля коло Калуся же в Іванофранківской области запроводила вас Анна Кырпан Оставайте друг до стрічы за тыжден