Archiwum
łemkowskiego radia

Видом вас мой моіхатє при мікрофоніі Анна Кырпан Засвандруєме за стрічами ся з Лемками і зас будеме бесідувати з єдном поважном паньом з Тернопільской области Але так ся подумали м же тоту бесіду зачнеме аж в другой части нашой передачы спочатку хотіло бы м і я дашто повізти і то на барз важну тему тему комуністичну Назнам ци дахто досліджувал ґрунтовні як на Лемків вплынула комуністична ідеолоґія бо не мала єм в руках такой книжкы ани не чулам жебы дахто оборонил дисертацию на таку тему Але як бесідуєме в нашых передачах о жытю Лемків од початку ХХ столітя до выселіня і пак уж о жытю Лемків на чужыні то не можеме нияк оминути той комуністичной темы А кєд был на сім радиі звучали систематичні передачы о жытю Лемків за вельком Лаком то них тиж кунці мусіли бы сме споминати о комуністичных вплывах на лемківску громаду З Канады ци зо Сполучыных Штатів Америкы Лемкы привозили думів часто не лем за роблены грошы але і комуністычны а нараз і атиістычны погляды Ясна річ по тото комуністичне насіня не требало ходити аж так далеко бо з Росиі з недалекой Росиі фурт приходили сіяче а Лемківска земля як ся вказало і до того тиж ся надавала Принаймні выростила она выпликала якысу кількіст на щастя невелику своіх комуністичных діячів а і не мали чысло іх симпатиків Ту треба зауложыти же в часі Перхой світовой війны дуже Лемків мали можливіст познакомити ся з ідеями марксизму лінізму з том утопічном як знаме тепер социяльном теорийом Могли дашто утім ся дознати Лемкы якы были мобілізуваны до австрийского війска ай тоты же на своій земли на Лемковині виділи росийскы війско бесідували з росийскыма вояками Дословика час Лемків в часі І світовой війны короткый ци долший час прибивалах Росийской імперіі дакотры были свідками жолтневого перевороту в Петрограді Санкт Петербургі Лемкы же нашли ся в тім часі в Росиі то были переважні полонены солдаты австро угорской арміі а і цивільны особы якы одышли з росийскым війском коли они ся цифало Більша част з них вернули думів де долго оповідали як там было в Русиі Переважні Лемкы трафили товды на територию гнешньой Украіны а тиж на Кубань товды іщы етнічні украіньску Люде з гір врозили і масны украіньскы Чорноземы де не треба так тяжко робити І білий хліб на штоден І щыры жычливы люде Пак тоты спомины улегшыли докус аґітацию совітскым представникам аґітацию за высіліня в Ряньскій Союз Як чуєме од нашых респондентів е і знаме з літературы Лемкам якы трафили на територию русиньской імпериі а переважні в Украіну і робили всядит часто в селі на ґаздівках вели ся не злі до збайкых ім ся вели Дакотры навет не хтіли вертати думів А такой вернули коли по жолтневім перевороті зачали ся новы комуністичны порядкы і тотальны репресиі Но і мы тепер вернеме на Лемковину вернеме в <unk> рокы уж не Австроугорщыну а в польску державу де комуністичны ідеі роблят ся штораз більше популярны найлегше Совітскому Союзови было експортувати комуністичну ідеолоґію в мало розвинены краі в якых ся жыло іщы патріархальным укладом Такому околицьом была і днешна Закарпатска област Украіны і Пряшівщына же в меджевоєнным часі належали до чехословацкой державы а і нашы Лемковины в складі польской державы івны селяне часто вірили же єст деси Справедливий уклад єст добра держава де доправды дбают про людиі Повідают же заказаний улич солодкій В <unk> році в Польщы заборонено комуністичну партию Польщы Но і може дакого зато і спокушало тото што было заказане Але то хыбаль єдна з причын чом част Лемків міцно зацікавила ся комуністичном ідеолоґійом Думам же найважнійша причына гляданя думаня як поліпшыти на легку економічну ситуацию Лемків Докотры з москофіньскых прокомуністичных діяців пропонували дос радикальне розвязаня економічных проблем Лемків віхати до Совітского Союза власні хоцю почытати вам фраґменты з книжочкы орачы брошуры Яко вышло в Львові в <unk> р і певне даяк вплынуло на част Лемків як на товды в <unk> то в <unk> <unk> роках коли они по своій воли поіхали на схід а тыж в <unk> роках коли уж было масове выселіня Ну і такы то фраґменты По войні наше племя поділено медже дві державы Польщю і Чехословакію і по чешской і попольской страні наша сутьбы єднакы і ту і там гнете нас нужда і голод З каждым роком прибыват нас по <unk> тисяч з каждым роком робіт ся у нас тіснійше нас одіват і кормит земля Цієме зерной садиме картошку капусту ховаме статок рубами ліс вшытко лем з той земличкы але земличкы неоружайний богатий окаменистий постний а най бы там і така земля штобы только было єй дост а то на один квадратний кілометер припадат у нас по <unk> а даже місцями по <unk> люди Єсли бы у нас не было державных лісу і плебаньскых ґрунту а ся земля приналежала ґаздам то на одного чловека выпало бы два три морґы Прото єднако што час земли єст в чужых руках то выходит на одного жытеля пітора два морґы і то не орного поя а в тых пітора двох морґах містят ся орне паствиску луг жбыр і ліс Хто знат нашы горы нашу землю тому ясно што на такым клаптику земли не выжыє чловек Земля наша не дає нам даже настольку хліба штобы самым выжывити ся а не то штобы за зерно приудіти ся і податкы заплатити Дотепер мы ґаздували так што на яр всегда приходило ся нам ратувати ся лісом за ялицьку ци смерідка купували сме муку крупы а і даже картошку але нич не вічне і лісы нашы кунцят ся Што они концят ся показало нам найлучше недавне наводненє Єсли горы покрыты лісами то наслучай большого дозя ліст хоронит пред наводненєм Задержує дождьову воду котра поволи сплыват вниз Рікы не приберают быстро а поволи одпроваджают тоты масы воды Єсли горы уж лиси то кажда болься ліє єст для цілого краю небезпечна рікы выливают і нищат людскє добро Для нас беслідне наведнені єст ударом не тілько прото што много нас потратило цілий маєток оно ма то же і больше общє значыня мусиме рахувати ся з тым што польскє і чешскє правительства звернут больше увагы на нашы лісы штобы хоронити край перед будущыма наводнениями будут существующы лісы хоронити перед веруваньом а даже старати ся залісити дальшы обшыри Буде то мати для нас такі послідствия што того смереджка ци єлицьку котре нас ратували в біді не так легко мож буде зрубати Дотепер перед голодом ратувал нас ліс тепер коли нам ліс замкнут тым больше будеме попадати в долгы Тоты часы коли ме жыли з того што на ґрунті приробили ся ци што в лісі приросло уж давно прошли Лемкы яку цілост взяти началь прожывати приі дати уж своій варстат працы свою землю началь ся то од лісу каждий чыє положыня было тяжкє думат си так гырубом ліз посплатьом кус долгу прикуплю одежы зерна ліс так ци улок Коли си одросне а тота земля під лісом притя мі остане і рубали сме лісы А пак коли єдному другому ліса не стало продавали ся по кавальци поле бо люда в хыжы дост каждый єсти хоче Тота выпродажа пуля особенно замітна в околицях де сут купелявы місцевости там де купця труднійше найти жычали ся грошы по касах а де і о то трудно то попросту не доідали ся одмавляли ся собі в найпотрібнійшых річах одежі ізіню в світлі Што наше положыня тяжкє што не загрожены невыдуманым а такой правдивым голодом показуют найлучше постоянны ратунковы акциі в пульзу бідных на Лемковині Перше в вердійовскым округі на чешской страні загрожены голодом два села сусідны села такы самы зрештом бідны ратуют нещастных уструюют збор жертв Два В сондацкым повіті по польскій страні кілька сел получыло по причыні іх тяжкого положыня <unk> долярів яко помоч од американьской лемковской орґанізациі Лемко Союза Леда якє невеликє самопо собі неповоджыня а уж мусит ся спішыти нашому селу з помочю бо як доповідают де тонко там реся Третє Ратункова акция по причыні наводнения Густота населені є на Лемковині так велика што тота земля не в состояні выкормити нас вшыткых штобы ратувати ся яко таку хоц на разі конце з концями вязати голудуєме нищыйме лісы задолжуєме ся продаєме ґрунты Густота населеня булься в нашых каменистых горах чым де інде на уружайных землях де кромі того розвинений промысл котрий дає многым людям хліб у нас промысль ніт ніт жадных векшых міст мы всі своє жытя операме на земличкій котра і бідна і мало єй Не легше наше положыня уж тепер днеска а подумайме што буде в найблизшій будучности Принесме ся мысльом лем о <unk> літ вперед прибуде нас около <unk> тисячі з тыма новыма людми мусиме ділити ся нашыма остатныма кавалками хліба Уж тепер моє обричане на полу холодне сущестуваня є а што буде дале то аж страх подумати Мы стоіме на порогу постепенного вымераня Но і далей автор дає ріжны такы арґументы і вкінци дає своє розвязаня той критичной ситуациі Звучыт то так Мысль о еміґрациі на Сибір зродила ся медже Лемками на пуцьві нашого тяжкого материяльного положыня на поцьві безпокойства о будучніст нашого племени і по причыні віками выпликаного у нас сознаня нашой звязы з рускым народом Далей автор пише же Лемкы уж знают што то такє еміґрация што то такы іхаты заробляти При Австриі скєрувала ся наша еміґрация на полудне і на заход за часов австрийского цісаря Осифа І пару тисяч нашых Лемків із Земплиньской Жупы переселили ся в Южну Венґрию в Бачку Сусідство Сербов і там уни основали пару рускых сел Туты переселенцы розросли ся тепер зо <unk> тисяч сохранили дальше свою народніст мают даже дві своі тыжневы ґазеты Югославяне котры повойні обняли по Мадярах тоту област не лем не пришкаджают тым нашым братям розвивати ся але даже іх підпоруют Тота еміґрация однако не выстарчыла не помістила вшыткых нашых сил прото шукали сме єщы інчых дорог а іменно каждого літа тисячы нашых робочых сил візджало на Венгры на Венгры і до Німеччыны а од другой половины прошлого столітя в Америку В Америку візджали нашы люде масову Не было праві хыжы котра не мала бы когоси в Америці гадеі поєдны родины цілком переселили ся в Америку Нич прото дивного што за парудесят літ узберали ся в Америкі парусот тисяч Лемків што зорґанізували там пару мілийоновых запомоговых обществ што побудували там много а даже за много церквей уніяцкых і православных создали свою пресу Для Старого Краю еміґрация в Америку мала огромне значыня по перше стиск о землю уменьшыл ся бо убыла праві половина населеня Лемковины По другє еміґранты не забывали о Старым Краю а од часу до часу несли помоч своім родинам своім бурсам в котрых выховала ся молодиж своім чытаньом Большого політычного значыня наберат наша американьска еміґрация допіру по войні Выстарчыт лем вказати на тот факт што Присоєдиненія Карпатской Руси кы Чехословакі были рішены нашыма еміґрантами і они договором в Пітсбурґу опреділи условія на якых тото присоєдиненіє мало наступити Помоч і опіка над Старым Краєм мала довойны характер доривчий од выпадку до выпадку Доперла по войні од часу созданя Лемко Союза котрий ставит собі цілю помоч Старому Краю набрала орґанізуваного характера В продолжыні остатніх <unk> літ Лемкы шукали собі працы і хліба то на полудни то на западі однако на западі такій Европі як і Америкі серед в господарстві полний розпад без роботі сягнете всі западны державы Може раз навсегда а во всякым случаю на долгы літа закрыла ся для нас западна дорога закрыла ся она не лем для нас Лемків закрыла ся она і для другых народів котры дотепер які мы еміґрували на Запад Так для приміра і з Польщы Єщы в <unk> році еміґрувало <unk> тис а лже в <unk> році всого то <unk> і <unk> тисячі а в тым чыслі в Палестину около <unk> тис Значыт господарчий кризис закрыл совершенно западны дорогы Допера по войні з хвильом закрытя Америкы создали ся условія котры еміґрацию на Восток не лем роблят можливом але конечном для спасения нашого племени Як певні уж те ся здогадали ту звучали фраґменты з брошуры Лемковина Сибыр яку в <unk> році видал Сергій Зынін то псевдонім а правдивий гомено Сергій Дуркот і дуже люди повірили такым книжкам і такым людям Сергій Дуркот не лем написал тоту книжочку але і орґанізувал збераня підписів за переселіня Лемків на Сибір і дост дужі люди ся підписало але не поіхали товды Сибір Сибир занимат огромны обшари Азиі од Гор Урал По Тихій Океан Што до свойой величыны Сибер єст <unk> разы векше од Польщы Понятно так огромний край не може быти всяди єднакый На самой полночы в тундрі зима праві през цілий рук на самым полудни сонцем нищены пустины медже тыми для люди неодповідныма краями Тягнет ся шырокый пас землі одповідной для жытя богатой урожайной земля єщы нерушана плугом лежыт од віку і жде людской рукы Земля богата Не потребуюча навожыня кромі огромных незаселеных одном лем травом покрытых Степий Сибір має тоже околици на половину лісисты і околици покрыты только лісом тайгу котра занимат край около <unk> разы больше чым Польска В горах Сибири добивают ся золото серебро мідь желізну руду уголь ґрафіт В огромных лісах таі жывут звіры о дорогых футрах а в сибірскых ріках роіт ся од рыб Тот огромний край заселят в село <unk> мілийонів жытелей то значыт лем трета част населеныя Польщы як у нас выпадат на <unk> квадратний кілометер <unk> люди Так там только єден чловек або іначе на одного чловека выпаде <unk> моргу Росия од <unk> літ колонізує тоты краі заселят своіма людми Колонізация началь быстрійше посувати ся вперед доперва по выбудуваню сибірской желізной дорогы котра лучыт урал з Тихым океаном Вздолж той желізной дорогы долгой на <unk> тисяч кілометрів зачали ся творити людскы оселы Циб єст краєм великой будучности Вы рождений што в панут для леквию я дали прапай і правор нам радує а в є петер та плаґлим а того писте писе і писе рім ми пальот ножі Іном практеле ры Пойбі яшій краі Рата є плі моя апара полужли ціли тварянь мальо Мизаднайом червожли на первим ірном претеле рыфій Пойти ячык Далей автор оповідат якє в Совітскым Союзі прекрасне жытя селян Описує яка прекрасна річ тоты колхозы Так добрі там ґаздувати і вшытко добровільне Хто хоче иде до колхозу хто хоче не иде і на потверджыня дає іщы листы писма якы пришли од люди же уж переіхали до Росиі і описуют як прекрасні ім там жыти В книжочці описано што робити людям якы хтіли бы ся вписати і тиж іхати в тот рай што робити кади ся вписати тым хто хоче переіхати як найскорше в тот рай на земли А тепер підеме в Тымпільску област Підгєцкій Район і ідеме в Густі до пані Анны Пелячык з дому Тіхонь родом з Крениці В Крениці селі она вродила ся в <unk> році Належала до той родины яка в сороковім році по власной воли переселила ся до Совітского Союза власні в тоту околицу Переселили іх село Гнильсє якых насках належыт до Підгаєц до підгаєцкого рейону А тепер пані Анна жыє в самим тім місточку в самых Підгайцях Мото кус побесідуєме Велятік Анле Сідівне Як як Пилячік Анна Пилячік Анна Сідівне То вы так кумужу ся пишете ци вы так з дому Пилячік то як Я полятіж же чыловік а дівочец на річт ме тіхонь тіхонь ту з дому тіхонь Там тіхонів было до здуже І якого то рока з <unk> Ту вы з Крениці Так Гу а з села ци місто Крениці Табор ся выхочела тепер зроби місты То ма тепер зроби же все сміш Тепер Обыли сте табор Як быте два рокы то многє были Бы кілька раз Як то было ту выв прошли в часі німацкой окупациі Летак Окули Чырыко В якой части Креници сте жыли Не в Шелі Шелі Влакцях Єнця Джуй То а тепер же жывы в Дждуй В літі было єм в Крениці Была єм в Крениці на сам Кєрмыш Так мі ся стало же потрафила я прити з носом кєрмиш в церкві Петре і Павло а пакы вшыткы пішли ся гыстити до ресторану там коло церкви і выстили ся до самого вечера і мене запросили То мамы приємны спомины і я так в пристолі сідила то чужі для ня люди Але я хоча люд ниме бесідувати з єдным другым і так букус букус і так юж зробили ся як слугі так єст там до здужю Лемків зачали мі оповідати Як они то был костюл а они хотіли жебы засбыла церкву як они вкусвуювали зо тоту бы бла черкы позем зервы клад і церкву так так є повіли тато мусит быти церкву бо так она была одбудувана і но і сут люди якы бы заосодили до той церкви но і тепер за церкви величезна величезна Така величазна не ом ци доколи она была аж полна люди жолно така велицязна входили сте до той церкви ци ходили неченди ходили до той Петра і Павла Тай она такы тото такы великый Юрий І што она была полна люди тілько былу та было бы Дере было великє на сє до тай мі єзджам здроюжы не самы Полякай жеє Лемкы там жытым здрою а Повіли сте же вы приізджали там де вы жыли Може дає і Ваша хыжа втворіт мін што із нас была о них ся порозвалювали полякы буйде рями хыжі знайте Пыни ся пы понистют там та може деяка Як Яриє Ґяблуак тота мыл нашы Кынці вдяж єдна ци дві а тыре ся порозвалювали бо там зробил ся ци здруйшева не машы вшє зробиєш друй О што єст ту табор на місці вашой хыжы в тым місци є подідва Полякы побудували ся бо му мыл Жы вий фундамент жебы м майзу нову хыжу клац буну має сталю але же нас перещырили ту же так сівзя той фундамент все стоіт а пом два Полякы ся побудували Те была тому два рокы як єм был Дякым называло ся тота чос село де власні выжыли бо то были такы ріжны части тыхі коли ся звали Да стара дорога бо тем дорогу зробили другым місці знайте зробил же Арсайт А ту коначе хыжде была дорога там была дорога така польна бо по тым жеізджіли машыны жыє о тым автобу автобус то жебы і Полякы тамтер бо зробити міто зробите мідлю зробит другым місці і дорогу не там де буде Маш называли так Стара Стара Доро жыє тамат там зіл на Хорощыкем на бєфі Петрісакы на старій дорожа бо багато люди на старій дорозі Бо то там называло Стара Дорога бо потом было зви в другым місци жебы і тем місц бо тресоґі тым же злюблю Арсфельт А ту стару дорогу такы є єздили так людям в поле том дорого де куровали сме там пакти том дорогом а такы кус мі пові што про вашу родину было нас троє дітей четверо четверо дітей няньо і мамы ну і рытариню ж вымали але жыдя Була Банич Прошу рідна моя іхня была в баниці бы в кренці были а і чыя вятовар татоло ай бы в креці тіхоні були то отец Сидор отец Сидор так мама Мария буль Ма померт для них мамо было одколь роду такой крени А як ся писало барны Тыж барню было барз дужы барню наш трейбы по персі мамі а по другій мамі Т был одн одділ єдноліти то оты мамам помер в <unk> році моя А потім татор ся ожени взял і было дітя называл ся Іван а мама называла ся дрва Олена а першы діти тоты то хто Володя был Мілька і я Анна Мілька то Емілия Так І і пак Іон По другіма міля старше бы найташы так І повідате же вы з <unk> Еміля была <unk> а володя был <unk> Чловек мал своє призвиско але іщы называли його лоси але называ рода то вас дяхку відали дукого знаж нариб бо дідо мій ді тато мамин мойо мойой бабці нажыла ся колічку знаєте огна іх кулічку або досідора так казали То ваш отец пришол як жели ся то што пришу як до мамы дам і зато повідали до кулідкы Ци Юж до Сидора повідали Так так бесідере бесідаре кы Сидор то певне было не барз такє пошырене мено Не баж не знам ци іщы был другій дом ци дорыти велі был Може дежабкы на криниций може де і были А не бы не было пошырене А чом тоты мано долин врудил ся тот Данцийок Підіжджає ці ты мам баты ци тый батіч і х Хоштер надзворче єй рідні сідир той по того цілим Мій отец працювал сме барзы сменимали мали сму дві корови і коня а і працювал дато коцігаром там был пльорама була Тарток дай там подін жыд мал тупи рами там ріжавый дошкы там так пресол коцар То більше з того ся жыло з той робота зґозділ бы од столо Троха жереби трыхат з поля коров буде Продавали сме му котай такє так музели Мулоку продавали том тотым куртником тотым глостям та там доречыране такой никя дневник жеботичных звык Тамты дьоты о них дохарчували ся знай бо куртникы там не мали своіх квартирах бы най мали господарити Да было вас і поле Там замлук коло того В горах те неґє называли ся Маше поле было на называли ся чертовый вершык і глибы калина і над хатом колохаты дво мали поль город його там было на тім поли землях деяка камениця треба камінец брати кульк Але волоту рівну было міны рін голь Што сы сіяли памятати Та сы сіяли уле сія смі сіяли же так троха бісаніст оних сіяліт і гывара полисядив одповідали Кумбариц Нємтыва Ґруі і Но то можна повісти же якосы якоси ґаздували якосы якосы давали сой рады але было так же зохтіли выіхати на схід Думали же што же ліпше буде ся ґаздувати на сході ци явто было Но тя писалите і записували ся дерете бы ся лі Крентіж николи не будут боякы ся выселіли Я знам же ходили і так аґітували жебы єхали на Украіну На схід м оповідали до Росиі перше Повідали же вам буде кусиліпше Но для люде ся бояли жы Німец не забрал єд на роботы там До Німеци не знайте О сурков році зобороли Но я тож сурковым році зобороли та люде ся боят жебы заберут там на роботу дехі заберут засінкы з діти ся будут робіт Тамт выратит роботам то не тужы полет там каміня Земля не така як ту Як Німці купували Пульщю то можна повісти же выж были в такым віці же Вас могли взяти на роботу Яс мене не мог мати конадцет років але могли забрати батька мой бы мы більше ніколи ми то холощы малень І што і дужі люди рішали досиіхати на схід жебы іх Німці не брали на роботу сийовци же писали ся тазимайте так знате бы хто Поляками тяжкы жыти бо нас не поважали та як своіх люди Вони так своім людям діж своім людям дівчы а наж же так не поважайте так своіх Своіх поважали добре а нажнє наприклад не мали сту такой можливости ся вчыти якы польскы діти могли вчыти ся дале і дале і дале В нашій шкварядного єдне плехка ді тілько самы ті Лемкы Што в Ґрниці селі Так до сім клясів было А за Талештах думал кы были богатчы діти господары та мало коли ся вціли так же до інститутів вступали а тепер але кєбін де має ся вылоси на то же робити жебы попісляти дітины жыти ся Яка то была школа по якому та выся в ціли по лемківскы называли Русин руску Я там накажує предметы были єден презмет цивы было по польскы а тыре по рускы назвали рус Русины Русин Вшыткы такы давали діти до школы ци были такы же не бордували Нє буд всі сідавали Бо якы наледя чы не пій як дітя не пішо раз два до школы то тато мусіл же приплатити штраф а всіх давали всід до школы мусілий І памятати такых учідеів Не памятає нишы кыш Она была то же рускаты А тото заколякы жыяты была куди стректор был Поляк і там жыл такой школі был сім кляс а він та мал єдну кімнату і кухню джыль такой там в школі і там такых біднійшых Хто был такій біднісі бо в сірота хто не мал ні мама дід татат годували шкулі рано давали бульку і щакан кавы В часі был принести стакант кажды рано годували якій біднишы нимайні ні батька ні або як мама была померла бы бать по сільці сам то підгодували ті шкулі Давали бульку і щакан кавы Думам же то Добре было як так Як так запроводили Думам же добре выбы бідны діті такы ся нема занимали по снідатістю як был батько сям або мама сяма же робити де було Але в Крениці даєх може мож было зробити можно было притати даси в готелі і ся дасы даєкы затыкай як была єдна мама або батько модвоє дрікі на хто буде годи за ґенпіль на роботу Мусіт тримати же поле і так мала бы хоц коня бокурову і такым ся годували Вам до школы было доле троха кобо кавалок было дорока і до церкви Так од церкви веден Школа была в недалеко і церкви іде під тото єдном гыхту Діти жебы тиж заробити дашто якысую рыбы а ходили сме по черниці зазивали яфы на зыбен Зывали смо ін бо дули были нас туты як годы называли ся Будуйте як тут назвают подумниця называ Яводы то будже будут же діж верали як бы будут на Петра то Петра то был на бідпуз жебы цін нас брати грошы на штось купити на відповід то ході зберали ті ягоды грібы хлібы з нас было дуже тых справжніх грибів Най буде всілякы ліщыт в Лісі улюбінкы і пыдпеньок то мало хто зберил ці бы тіж зберал справю жебы высенты было вцюда полны іх Мали єж зберали туж зберала хтось так попрі поприпадали діті зберали а батькы пісіт бы му насберали а мама ци там хто там в блачы шерше цик бы пы хлопкы не продавали пісі там до Назыла ся чергова Галь там продавали шнесати на відпуск бы ся скупити сит і што дитино могло купити хтіли Были такы Николай Кличык были цукєрк были поморо звід Нас называют то льоды та діті ся закупували цукєрків бо так ник батькы так не мали грошы жебыт це цикєлькы купити такту дорого было самому єм бы ся быти бабу ся звивати жебы в маленькы тяфури сму зберали малины Ігоды назназы ягоды тілиці называли ягоды Видити оту тро воло і моту заробити просто дадут грошы тепер тепер дітям люс Кусра было пра гусі парти коровы парти мал пят років тепа з узі А ла гусі і сє маль зробили полотно самы люде сльону і ты было коло річкы ци полотно поливати жебы оновідліло ся і густі пасти а мало вісєм років девят же паст парещук в злобы Не так тепер же тепер бабаті готовы грошы за руск І то самой палы гусы так і писували долга мыпа мы як мы мали гусі і теж рып кожны патя Тримали сме тоі дві коровы конісмы коровы пасы Кажды дівчата хлопці же там ходили чатом лораті было бы волочыти бур буроды сіятя батько сіяла хвоты хлопців бурзилі коткійны фракторів нихто не мотику німали Дыфы хлопец кілько мал років як отец уж вчыл єх то роты а так може полт <unk> років же ворал єй святіня сіятік батькы сіяль хлопец же ходіл же буронами волоців боронами а батько же сія гониче Він же працювал там разом з батьком Та і такє было такє Нелегкє было жытя ні Но был якый переднівук ци што было так же до нового урожаю трудно было дочекати вашій родині Нашы не были бы мы тато працювал же тему ці кухы Як навіт не было добы зато мали клюж за щы купувати гри мали грошы і купували хліб Як бы навіт не было слова А та будам несія дікло Як мі і овец же то ти котрочка перевесли а та пшениці якой і інчы рішы нихто не шадил буракы капуста такєй сод якы сурево мали змы слівкували смы же пару єбло них Было ся пажу цийок бо ся три слівкы был пажу яблові і там Ячень такє было кы хыжы бісє тако нічо не был поля не было багато так бо там были лічы кож мал кусти там поля горы а та а там ся были ліцы Люде мали ліхы І мали ковали так І діти зоставляли до роботы Няк Хто в вашій родині што мал робити якы мали своі обовязкы М я і мо а тота моя друга мама вымато Іван дітин поніты выз жебы єзы дітін то я нехатю дітін на плечах А мама нешла єст і такы были три патрикы Жебы там дітину колюшати над тым привєзджало ся плахту і там подушкы она неше єстіт ту нешле а я неса того ловтя на плечы І там цілий день працували то сяпали пігортали ціковитньо як было кулиско Ту оно была така на штырі так потребні Не три на три на три бо было така а была і така на три Натали нет привязали так привязали пла ту а ту підівчыни перевернула Тах Оту было жебы не перевернути з траґедиі там чы там требу а там пілотови доли дані тых далей там на поли сме ци брали мамай худували сме тог і тягну цілый ден працювали бо то было далеко требу ідя по гор не по рідному місці Ланю вродил ся в якым році Може де бо як тивы приходме перштя ківня зочниш каже бы она пришле была з дітином то она выдало ся оно было з дітином так она як Было вдол ци як ні о насі так бы нагуляла сий понко такы при штаны м тото як бы купильці Ну як повідали Ой тота Оляна была тыж в Крениці Так так недалекой назви Як стало ся то ваша мама вмерла ци оте зохуліло з єй моя мама бо гі де был похложен же отета помермаль лем маль <unk> бо <unk> ти померли она пішла на погліб і там а гріп і тамті же студиі Як пришла додому вна ісли блажа то было ніче она піше з ліска на той на це погріб і тамті же студия і жалік помизль там тичат другы помидль ма <unk> років То тількому лодо Насіли ся о троє тре шырід Смутну то быту сироту і то тількому молоды мамы Но і ся зроби І треба было провыкати думову но а якым Не здала была мама на лешыбы зробити Коли треба было даку ґоздыму тут діти жбы іх як кусы уховати жбы іх якусы треба было якысу ґоздыму то она ґаздыня была на лес на Бісе же своім А Хто робил блыткы тосе На нахля чужы діти не на своі Такой розкошы не была пліте дітива і великы же Як молі так жыли Но і як вы были старшом дітином то мусіли найбільше впомагати і і з тым малым Ваньом да я муся іхыхат з няньом всюда іх діє сме по дрова до ліса з няньом і зберали сме такє львы В лісі такы підстелкы під курову знать Не таєм там ліх лісця не было бо там было ашы сосна о было схосно ту тота тыхі пак облітальтів тому то громадили мох же вым анна зиму было стеліти під корову Тому тото же в Лоселі то се сме ходили Ястняньом і муто громадилі привозілі чкла Давід і по тым підкорову штеліли а няньо ходіл на роботу і зімай літы Бын был коцігаром тамту там тоту бураму різали называй тарпак так дітом працювал тато бумаль зробил єден ден робил а другій ден нєз ден робіл знай Тужы на господарці там кусів а музикы грабали склядали ны взвозіли сме з гщы подумал б мали сыр там в селі єден маг акуму карпыш кунями ся чы руками не крутили молоти машыном але кєд называл ся кєрат шык кіль хлодік Той крутил дул коло гум і крутил то Яко было тото криници тоте місто Тапер выділи як оно табор а якє было товды в порівняню з метерачелі бы свє тепер же будвычкы кыґтакы дзомы якшче а коліблы ся деревями Крениця так мі то дражджу ся мале відбудували Мало Пту повідбудла ся там криниці мали Мали сте ряті той сяла будут з нас нас вождий Кілька нараз на день бо там нихто не овик де могла оддільник Была тепла жед постял же пощал была там така кукы была вода ґрічка котры річкы была така злюбуй такідашок І там ходімо по Щаву значыт якы зробила ся техло до Южны Ясуця і завтро або свіжу сяву так так так так так так так так так так так жебы влашы власти свіже В тых шырах тамує щабик прожник тілиць та пільку в Пшениці Воща там бы більше не было ніґде І там было я не знам ся называє тут толь тверд называли кыпами ся купали там тым хот іхто може піт на туберкульо на завені там тоты Купали ся івы Але люди курстали з того курорту но навет навет тоты грибы мож было продати Нетерця пролегло сме Но но вшытку можна было продати якосыстоло во близку місто деп найбільше купува я годыкі Быто прісіпаны і хлібы сусідий Най то ты кувортникы купуват а буду з Німечыни і з Польщы Ґірді і з Польстя заграничні были такы де со купували ті грівы де грівы знаш дуже богаты был бы то бый ліс мало бы поля аж бый ліс А як то было же пришли сте гело Як то было То были якы сы ходили аґітували жебы переізджали ци як то было но то так просто не было то си Повіл же же мож іхати ци треба іхати ци яв як то Ям то не мож уж сказати а яже же підписували ци то жыт зо ґміных выділи Но то так але вчого тако было думко чыло тато думкы же треба ци дос як бояли же покажут же блуднімкі бо кот кажали же будут Жыдівни поміщака пішла як бесіда така поміз люди што бы внищыти Жыдів люде ся бояли може і назоміщыт выму неполякы О божы те люде ся писали там узяли ся были коле з валізкам на тых щыт што бійся так би ся і корову І выґрулі полну пільницю но і зерно было ся на стріку І курова ся ле што сме лісили буде пришол час маєш із же єхати і што сме вісили сме незабыл дехто попрожал ся по том не выіхай не маєш ся єсти І нам казало же дам дазут цу святу не знам ниґекайте вышы Лишыли його рудині никому не лишы так лисій державі Вони кажали запишали і казали там маєте што дают вам ту запиші там дістанете мытне діста Тото Я не знам якій темі але знай бы бо нас вылозыли до Нового Санця нас выложыли ци саньми до блазіма як ін циянницкаш Але знай же блазіма іх Так Ну а єдны люди іхали другы ся лишали прися тот бы хто ся не лісіл быте казел што попродале по тому не малим не пришле тарта на выізд і потим не мало што єсти І деси ваш отеци як впыслал ся в ґміні і што і пак вшыткых є посыла до Нового Сонця там што желізниці товды не было і сюмне звед варя быти были ти як воз якых памят тишані такы зайд до выізду Как Двич такы файны там воє не мі ся накрывати шоі Петер кіп пань такы паньк засвыліс татів брат Кіхой такожів брат татю татал брат його сыны його сынне звіз Йохту обрата Ману Іван Зіхонь Ґланю называли кожны называли а ониж выізджыли выізджало не в іх потому вывезли на німецкы колоніі Зільона буря Зєльона ґура єлена ґура і там щы вроцар там іхіх повывозили там ся не рісил нихто Бо як мы тепер бує в пласті буду два рокы з была быти бый же там там де наша хыжа блату там буде два господары тепліє на тым плят То він каже же єм ся в Лемковисю бо не каже я ту ту ся вродил ци хочу вмарати а пришли воєнны взяли го на сані выкінули катах свиню і єди завезли до станча єй ту не ласут ен іх повозили там че нихто не ліз тераз повертати ся ім мож же мож ся ім повертати але мусят ті хыжы купити так бы в державу купити ті хыжы Вы повіли же вас везли сыны Вашого стрыка Но і ваша родина є додати на схід А стрык його діти Лишальци была яка сы бесіда медже Вашом віцьом а стрыком наприклад те были Ци вы тиж може бы з нами іхали або ци ви бы не іхали было не каже мы ніґы мы ниґде не ідем мыли ся єм ту Мых буду побудували му мали бы будувати нову хыж але мыковуляли фундамент І фундамент як бла в тым двораку тому ся стоіт Поляців будувал в другым місци на не на Нагороді а в другым місцям два Полякы ся побудували Бінка я не іду я буду на своій своій хыжы А потім все всє порішыли і все на желену Ґуру на Єлену ґуру і там на ґурортлях все увезли там ани єдного Лемка не ішли Мили моі слухаче на тім скінчыме першу част бесіды у нас в гостях была Анна Тіхонь Пумужю Пелячык Она вродила ся в Крениці Крениці Селі в <unk> році Єй отец принял рішыня в сороковім році іхати на схід но і замешкали ту внешньой Тернопільской области То была перша част нашой бесіды Буды і продолжыня а на разі просям ся з вами До Тернопільской области до Місточка під Гайці запровадила вас Анна Кырпан Оставайте здоровы до стрічы за тыжден