The archive of
Lemko radio

Христит ся ждає мили му і слухайце при мікрофоні Анна Кырпан Перше моє інтервю якє прирыхтували єм для Лем фм то было в січню <unk> р но тото была бесіда з директором Музею Лемківской Культуры в місті монастырискарнопільской области Михалом Тиханьскым Правильні тот музей тепер ся зове музейный Комплекс Лемківскє село бо спочатку был то лем єден невеликій дім а пак было долучано вшытку територию де ся одбыват Фестіваль Дзвоны Лемківщыны Музей і з початку Лем єднім покую было отворено <unk> листопада <unk> року Ідею створити музей дал лемківскій священник отец Анатолий Дуда Квазняк Він а тиж Михал Тиханьскій Стефані Ягурий Мария Макєттен Михал Громусяк Орест Гуйняк належат до тотых першых орґанізаторів На жаль Ореста Гуйняка уж неє знами барз дуже він зробил для того музею Но і они зачали другы ім помагали но і уважны і постійны слухаче може памятают нашы інтервю з Михалом Тиханьскым Стефанійом Гурий Михалом Громисяком і звучала тиж передача посвящена <unk>літю музею бо то была конференция был концерт были святкуваня Но і гнеска продолжыня той темы пропонуєме послухати інтервю якє взяли сме при кінци <unk> рока з нулым директором музею а ним однедавна єст Віра Дудар Варто одповісти же од самого початку музей орґанізували Лем лемківскы патріоты і патріоты ім помагали І патріоты щедро дарували річы до музею І не было інчых принципів інчых концепций при творіню музею і не было при тімно і в подальшы рокы такых правдивых науковців Музей принимало ся яко справу патріотичну лем патріотичну і то для його творців была самовыстарчальна концепция того было дос Ну то было добре але в такым підході были і даякы хыбы Наприкр люде щыро дарували і цінны експонаты і такы же не мают стосунку ани до Лемків ани до того музею але не пасувало якоси того вышмарити бо то дарунок і днезка част експозициі ту цінны експонаты а част ту власні такы дарункы Ту лем єдна з проблем якы постали пред новым директором ріжны сут проблемы сут і цілком банальны а може навет смішны Но наприклад в Першім і головнім домі музею не підведено воды неє выдовону полу треба ыти до сусідів А выходок то типовый сельскій деревяний выходок і він стоіт за будинком музею Не знате як принимают тото туристы з велькой Млакы ци навет з Польщы ци може мают переконаня же і тот выходок єст експонатом жбы Лемкы спомнули сой як ся ходило до выходка іщы давно іщы колиси вдома в лемківскым селі Директорами ту был два раз і дост долго Михал Тиханьскій і <unk> років Надія Багірова такы правдивы Лемкы він і она но а в кінци <unk> рока Тернопільска Областна Рада затвердила нового директора Віру Дудар Якє єй виджыня ситуациі якы ма пріоритеты Як буде давати сой раду при ці тыж не єст фаховым музейным працівником Тоты звіданя дала м єй коли было му музею на єдній зустріч якы спілпрацівникы музею орґанізували в листопаді і грудню Вшыткы тоты стрічы якы зберали діти і молодіж а приходили кус доросных мешканців монастыриск вшыткы тоты стрічы мали за ціль припомнути давны традициі навчыти рыхтувати традицийны стравы вылучыти коляды прикрасити музейну світлицю до різдвы а тиж яличку якы росне при брамі выготовити традицийны оздобы но і остатня така стріча одбыла ся уж по нашій бесіді і перед самым велийом Тота стріча тиж была дост цікава на ній діти вчыли ся рыхтувати стравы на святый вецір дознали ся дуже о лемківскых різдвяных традициях бо тото выглядало доправды так як велия але во тім кус пізнійше і думам же то барз добре же до музею приходят діти приходит молодіж Но тепер послухайте нашу бесіду з віром Дудар внескы вымовій робіт бош голос слухачы Лем фмю але внеска ви в новій ролі зато прошу представити ся по нулому Віра Дудар директор музейного комплексу Лемківскє село єст то монастыриска І тепер мысінків музею Же вы тепер ним мате рыдити і уж рыдити так кілько часу з <unk> яприся з <unk> листопада листопада Так то цілком недавно Хоц сам Музей вызнате уж давно Вы певне не знам кілько разів уж ту были скор ся то для вас минуле Але вы просто в новій ролі і певне інакше смотрите на вшытко што ту єст а я хоцю штовас звідати Наприклад нас буде слухати хтоси хто понятя не ма што то за музей што ту єст І я бы хтіла коротко жебы мы оповіли слухачам што ту єст і чым тот музей цікавий ту як чловек одраз входит до музею мы маме як бы загороду хто то робил тоту різбуде єст тоту дає нібы буізку снопы войнять З внуками так обійстя Лемківскє так Пижогорода та так з внукы Ісало ту хто зорґанізувал тот музей отец Митрад Дуда та Анатолий ініциятор і до него ся долучыли тиж першы то были тиханьскій Михал Михал Грусяк Стефанія Гурий Мария Мкєтин і Орест Войняк то тут найперше люди якы якых ся зачало так решта ся залучали може підеме дату зачыне ся Так мы зачынаме од такой церковной і задухова культуры Лемків Так невеликый такій покій і ту представлене то што звязане з церков та церков на Лемківщыні прошу повісти м може якы найціннійшы Річы ту сут бо сут образы сут писалкы Е сут є сут макеты церкв котры зробил Орест Гойняк Макєты церкв лемківскых церков Видите іх ту неєдны і дві і то єст направду така робота крупітка она зроблена Смотте ся церква макєт церкви Архангела Михаіла з Высовой Мате макєт церкви великомучниці Пораскєвы з Чырнам ту єст з меншыны копій церкв з Лемківщыны Робота така аматурскы аматурскы не ходит о точне захованя пропорций Я більше ходит о такє памят у тоты церкви так но але тота робота барз цікава з чого они выконаны Они выконаны з дерева Дерева водите тут навіт навит лесы ґонта така прошу повісти тоты образы то они привезены з дому якы ту сут не лем з дум бо тот єст дум Мати в бложеноустаной помоці репродук редукциі отамы та далі єст ту видите то єст стародрукы ту єст і Бібліі і єст і молитвенникы і єст єванглиі єст Наші євангліі выкали <unk> на реставрацию до Львовано цены в Львовина <unk>ar<unk>a реставрациі Arte єдна єй рестав рувати но бы они взяли якы курсові роботы ну і єдне іщы буде Якы они за старе бо виджу жє до стары і <unk>літь ся Наприклад <unk> од пізна Лів Друкарня Холосновскій <unk> рік барз грубо книжка А два выдумаме Но <unk> ятуристы чыкайте мы пришли іщы до Яножыня ту І туж християньска література то было штоси такє што найціннійше же брали зо собом Молитвенник так Правдиві же знате же Лемкы были барз побожны Зна Моі скриниці выселены і дідо мій Павел Греняк дяк Был дяком в Крениці лемківскій церкві і є знам же він І Лемкы котрых высіляли од тамиль з Криниці уни найперше брали церковну утвар найперше Каждий мал по возі Але уни брали і дзвоны А дзвоны то єст такы обємні тяжкы тяжкы з дзвоны в нашій церкви в монастырисках ту в здвижын жывотворного Христа Фіґуры Анґелів в Скриниці І Іванґелия Креницка в церкви єст і метрикова книга єст в Криниці то і были фелоны і были ну вшытко што могли они взяти з церкви они вшыткы зобрали Церковне я хцу повісти же духовніст в Лемків было на перше місц То правды товды І навет тото вшытко што ту єст тыж свідчыт удів і мого діда Яна Сла недавна під сіном накаслил бы під сіном нагреблений та загребле і сіну і в накыслику Література церковна тіж предом треба ся призріти там Афелоны то о тоты фелоны то одкуль Тоты фелоны з нашой церкви з монастыриской аж тошто Тканий Миколай вдитель Миколай Люся Люсь Хоту было Миколая коли ми його знашли нками за ся бы не было ведены комай пану Може бы заберали моли ся може ся бояли мож ся драги жебы Татаро Цікавы што самостит Ісуса Христя Так Возницкій при і досліджує казавшу можливу можливу цену роботы підземле пізні роботу кажду роботу можливу уснів його як не так самові Были архітекторы недавно нас з приводу побудовы памятного знаку монастыріскых жертвом депрута І пришли ся приз рити ту пане Трибяк він архітектор і він автор автор в Тырнополі на Майдані незалежности єст така стеля в небесній сотні Він то він автор то ім він призрал ся змотрит краюзнавчу Музеюта в Тырнополі Призерел ся і я хцу повісти же він высоку оцінил тоты акри А авто авто невідум все додащы Все мало бы мілой написано <unk> він ґадал же Вас высоко кудолажна робота Запрошуймо нашых мостестві монастыриста дитячы лемківскій фелювны ансамбль Лесті Фраіртик кєрівник іракы Мыр вам люде Най доброме свами буде Звольте в гызю нас приняти мы ідеме благодати З Лемківщыны до далекой Палестины де тя бо ся привітати Пришли ми мам оповідни дивну єст святу новину яку носит на Вкраіну пастирі і добры люди та вступаючы повсюди повідают з тим на світі же Христос паститель світу выплаємі для народу ами за Вецір добрий Мы Вам как мы новины вам принате жебы селе там не щазли жебы святся не звысели высенложынства народы всеме братя звыселены рожде момкы першый реґіональный юнкульный семінар конкурс дітьочой лемківской писонкы мам наді Но то повіме така народна ікона народным народнім стилю стильона евин повіла Оно барз похоже до примітывізму Техніко примітязму та якы м малювал Никыфор та техніка при вітиліза Я Вам повім же мене інтересна сімейна істория мій дідо оповідал мі же в іх родині жыв Никыфур Відомий відомий приміт віст Ситувым ім я і такой жы долго жыл бо розказувал же мій прапра дід был таку йому приробил таку до хыжы таку буду деревяну таку вельку і він там жыв там малювал і вшытко складал пуделечку І потым ту як был ту він ґадал О Боже як бы м знал же тихо тоте його мальовидлинґал тото мольовидло од даку пінязів куштує то я бы мзял тоту пудилечку зо сову а він уж по тым як уж стал відомым Никыфорто він глядал Павла Гриняка бо дідо лишыл му ключы од хыжы і повіл же ти ту мусиш стрічы хыжу Мотря жебы одти ниґдини ішол і три раз його выганяли три раз втікал назад ісофал дохыж до нас В Креці А то робу Люжньовскій Так Цєрісньовскій і Прекрасны річ Прекрасны Тых передавали <unk> А то Матір Бозьо Дорунук дерунук Петрыкы але одколь <unk> рік од кольонзано з Лемківщыны але Дзіраме ся промотрите звідкы Петрыкы в Но так але Любов Снит так Мария Маґдалены Што ся збера і ны як будеме пані Анну робити од плянову інвентаризацию фондів бо уж підходит час уж раз тра рокы ся робит ту інвентаризациі То мы будеме і уточні робити будеме фотоґрафіі робити жебы кажда кажда річ была на сфотоґрафувана будеме робити офіцийний сайт і такій свиріны віртуальный лемківскій Музей Маме такы на на думці же такє зробити то при тій інвентаризациі будеме утучняти правду мате слушне зауважыня же тоту треба кус Але знате то і так велька робота прироблена же зобрано тоту вшытку зобраня А тераз наша робота утучнити Науково обґрунтувати туж роботонаукову процівника нас і нас вшыткых Значыт мы мы бы смотріли же мы маме ту духовну культуру Лемка то тоты образы глядити рукы тотактал друкы і як бы прездовлены реліґійны свята в якій сыспусі акварелі лемківскы церкви і інчы такє Маєте цер макєте церкви І тепер маме історичний як бы виділ ци як істория Лемківщыны ци істория Лемківщыны но але ту ту не знам ци історичний ци як бы ту маме вшытку праві Праві вшытко Маме вшытко што было на ґаздівців і боденхы лопата до хліба та ріжны такы коритця є жебы выдушыти сир такій през дід і сотківниця Шыткєниця же капусты сікли так мы дома на такій шоткєниці досих пішічеме кам а буде редам Назви окурова і недавно мы любили масло в Выденці Дождавно Я помяла там як сідилам коло баці і барця мі показувала як ту ківоту треба глити як оно треба за долго товщы тото масу жебы не придухтино науком І ту сут і одраз в грырах Мадзеляна вшытко як бы лемківскє жельтя А Промысли народне побуд Лемків вымате відому особисту мати і Никыфоро о кым має дале днеска мати і Марию Макару з Высовыр Співаю та і Богдан Ірон Антонич наш поет і Хыля ну Жыляк і малюнкы то єс то єст рефлеґукциі Никыфора то єст фотоґрафія Ореста Выняка зробил рамку для того музар І маме ту ріжны різьбы і ріжных лемківскых різьбарів бо Лемкы тым ціли мате о салку хто го выізбил Сухорскы зажету Сухорскій зру Мы ту вы ту виділ де сут струі і не лем струі але так бы мы в хыжы в середині Єст пустіль Машынка до шытя ту яка сылада але в ній для неє не струі а ріжна література єстрану нас брак приміщыня Но єм правда Мы не маме де розмістити мами маме на горі іщы купа купа еті експонатів і претендентів на експонаты жебы іх Мы мали уцінити і повістити не маме де м не маме де і думаме же може з часу в найблизшым часом Хцеме зробити ремонт але такій капітальний ремонт бо нашы стіны уж не вытримуют у грибкова кусціны і дах нам тиче І видити самы Виє жебы мы зробили таку ремонт і на гори така велика сале єс мы бы хтіли зробити са моя мрія то зробити зал переселеня Такы знате жебы стіны самы кричали обы стіны кричали о переселені жебы было вшытко номулюване вшытко од такых цу Я думам же нам ся тото удаст но треба кус пінязів і часу і терпю жебы ме тоту не кусали пінязю як слабре І ту вшытко як бы привезены з дому так яклю з дому так вшытко з дум добре Знайте і сут ту якысы і косикы і якысытытанивадіскы і і музичны інструменты Мате гуслі Іріты і Байан Офіра гурея Теодора і Мармоє А знате на кім грати варка А так доправды ту ви тото яре ся на якя вчыня на густях коли дідо може оповісти смішний сторіч Я мій дідо был Скінчал семінарів был барз музично оброзуваний і нас а я яко онука што жыла коло бабці з дідом мамо моє ся лишыла коло мами Бо але мала десят діти бабця моє з дідом десят а мама была жы мы жыли коли бабці з дідом І він вчыл мі Цім єй співати Я памятам же я на стольці стоялам пану і лем три років співалам Горе нашы Карпаты то найперше бы о дідо плакал а я співала але знала міщы так мам такій ґешефт бо знам як приде до діда колеґа а колеґы ходили Лемкы ся схудили они ся схудили каждый ден тусик приходил каждый ден ся згадували Ні ну як бы памятам тото мам таку добру таку память о дідовых кулеґах і все скінчали ся тым же кыкали мене на столи ставили віяркы співай І зналам же як заспівам три пісні то буду мала <unk> копііх такій рвом ґешефт Ім ся тішіла ниме же о не єст і тішыла м ся же будувати пару копійок зарублений Але дідо і домівців і ґеоґрафіі мі дідувчів Я з дитинства і видити як вони ся одложыло Перше моя специяльніст то єст ґеоґрафія А друга то ж Академікы Кємікадр Культуры і Мистецт закінчена культура і ґеоґрафія темі зележів і колисик є як было місце мала бідо мі ґадал же барз хце жебы вірка грала на гуснях І куп мі самы менше єдна <unk>a ни хтілом грати на ню нияк не хтільом грати Хідо ом барз на бандурі грати Мушусит мі ся так тота бандура і мід може через тото же такы привывы такы струны тото приберати Ну мі ся барз подабало борз любила м слухати капелю бандуристів зо струсу Она барз є любила і дідо мі уважал тут колектив І штой докупил ся в якы має грати на гусляків всю І што они зробили они пішли наперед до директоря штоси там пришептали вили мі жебы єзда чекали коло двери І директор мене выкликат і ґат знаш зецку файна бандура і буде але для такого маленького одзецка неє такой маленько бандуры А дале мі смика по см пновы тут дасюда смиком полузя поводила все я уж наскрипциі рам А як будеш в клясі то приведеме Тя на бондуру такє мене привели так є скінчыла тоту надавы ся кляклясы Для тых то лем тепер зачал нас слухати підповім же внеска сме в містечку монастыры з Котернопільской области вы Музею Лемківской Культуры Однедавна якых два місяці ними рядит пані Віра Дудар і власні з нюм тепер бесідуєме Части густів музею монастырискы діти з лемківскых родин а тыж єдоцій Фольклорный Ансамбль Монастыриской Музичной Школы Жызуві ся грецны фреіркы Зато Лесні Уны нам выполнят музичны перервы Внесній Пердеці звучат фраґменты выступів того ансамблю на фестівалі Лемківска Коляда же одбыл ся позаглоны <unk> січня <unk> рока в селі Пастуше чортківского района Тернопільской области То просиме слухати Но а подме іщы дальше А повідте такє ахтоси єст туже порядні зна вшытко оповісти што оту таку екскурсию поря нашы дівкы нашы науковці они і Таня і Люся они мают такы написаны але тераз уж зас мы ґадаме же треба кус його розшырити екскурсию А оповідают якы прийдут Лемкы жебы ім по лемківскы повісти екскурсию Оповідают Ну наприклад пришли з Польщы Лемкы і они хотят жебы ім в лемківскым музею полемківскы екскурсию зробили то зроблят Зроблят зроблят Зробят мы є тераз взяли курс на влучыня і ґаданя по лемківскым мы ся доґадали же в тых стінах мы ґадами по лемківскы медже собом А походиме і ґадаме як сихтурци А та і мы так ся і вдисконулієме В лемківстві в ґаданю мы си чытаме мы си обгодуєме є велькій шмат зрубленой роботы і зобраного єст і велькій шмат роботы якій треба зробити жебы правдиву унус утвердили ся лемківскій Музей такой правдиво лемківскій Так і тепер мы перешли до малого такого покою де велику част того покою певне четверту част занимают Кросна То такий порядний великый вертат неякій такій порядний тую штоси выткано ту єст ріжне тканя высиваня і вшытко такє што до того необхідне І вшытко для того жебы обробити лем лем коноплі так стід ловну стід ту так волну ту така стід єдна стід друга і колиска і в такій колисці і мене колисали ну а як же О гыкулиска яку ґаздыні брали на поле На поле так така польова ловит і мы одраз входиме іщы до добівшой уж салі а ту вшыткого Вшытко Што ся робило і што было неохідне ремесла ремесло лемківскє думате і выставка облі мате ІІ єст до кошыня матену утверд лемківска побуду лемківского по Ріжны річы якы на ґаздівці были необхідны і сут ту і напры га а то для того жебы руковиці рока і ріжны збанкы Хону єбы же былотя альбы робити убутя такы формы та і серп єст і І дві ножы етапі для футболы Та жебы чывочы опіросом І ріжны тыгаря але о них вшыткы стуєт Ани єден не вказує якысу годину на разі они є не в робочым стані Они лем лем зобраны а треба дзыґаря жебы жебы призріл ся ци можна його спрота і маме тыж лейту ува і заціпиленя і маме Такый на каждий ден потрібний як бы при стрій ци якы повісти Жорна або млинец млинец прави дале о такый млинец Емуку І вшытко што ту вшыткы інструменты якы мали бы быти в каждого ґаздык а може і не в каждого бы даякы такы уж для специялістів Якы такы долота і тоншы і векшы видите ту гм і ламкы ріжны а ту ріжны яли ся а што ресоры дубричкы видим І лямпы та ідкувы ножыці стары ту смоти ся же бісічы жебы січы тютю тютю Норіска І каву в лемкє найт кавы было было по сусідству Словакія Але то мленец для пупрів а не для кавы ня то Лютры тату для пупрів О і ту такы лямпы ся світили на конфіні так но і вшыткого вшыткого ту єст невізуєме Для ґонты вырта для выготуваня ґонты а то єст друґаць То попіль выгортате з пяца гриба І на тім музей як бы кінця ся а іщы мате барз дуже ріжных експонатів як на матряным полі так до <unk> в пляхы Яр моє рани волі выбудувати выставковы зали там жебы і тоты будиночкы вызнатебы были в товаристві областну на засіданю і де архітектур наш Добре Алеального Пляну за будовы Ниякі барз інтересні річы найвеце інтересні і барз служебы так і было Автентичне село Од правдиві сконцет жебы там єст мій місце для автентичного села по тым єст улиця де будут садибы зеленого туризму жебы там і выставковы залы і жебы могли дати людям кысы такы практышні і зварити і зісти і розказати і можливо жебы в нас каждий будиночок был напр будиночок різбяря будиночок исанкаря будиночок ткача і так дальше циме Такы напевт буде і ся такій в темповым режымі ґом пришла на роботу і хце ся одразу стартувати а зо вшыткых струн треба звыкнути А іщы выту мати бібліотеку Туж окремы там місце на бібліотелю о маме маме іщы журнали Періодику вшытку підшыйтя а то што за плокій ту о робоці ыр воці мій кабінет То Вы яку директор мате ту своі місце спідакує Яси так усту так ухонічно жебы м было подумати на чым жебы я любіл роботы працювати в тиші І ту тиж ріжны і образы сут Тот музей яка його Як бы власніст ци яка його то был Народний Музей же просто люде ентузиясты тото творили так Але оно як належыт державі ци як то ци яка то я тепер тосмотте ся од початку то направду был Народный Музей але експонаты ся зберали музей ся розшырювал ім рішыли засновник же буде краще для музею лемківского жебы публікувала ся кус тым і держава він стал комунальною власністю Облестной Рады І через вшыткы они власникы а по профільу областна адміністрация Управліня культуры на го терноопільскє Управліня культуры ся опікує на по профілью а поласник то обласна рады прецінь вызнате же і вшытка процедура призначыня іде през обласну раду і конкурс і тут осудку І Властиж в такій спосіб было выбрано же областна рада рішала фактичні ініциювала конкурс і Вастыш выбрала во досі час рядил Михал Тиханьскій то я хочу повісти же моє перше інтервю в радию Лем фм то было власні з Михалом Тиханьскым Мали сме бесіду і моє то перше інтервю то было власні о тім музею о Ладрі і о тотых справах властивы в пана Михала Сезиовак та Мартиндо Ну і в такій спулесі в музею можут быти люде якы мают якысы Якысу зарплату ци як як як як як як як як як як якысы выплаты же можут ту робити В такій спосіб же то державны так а інакше такой можливости бы не было А держава має якысы вымогы О то тых люди же ту роблят Но правда заклад культуры єст квалифікацийні вымогы як до директоря так і до наукового працівника і до зберігача фондів каждый працівник має свою посудову інструкцию і з єдной коі він працює там прописано вшыткы і його вымогы до нього як до професийного прецівника і права і обовязкы вшыткы прописа Так в ідеалі то люде якы роблят музею мали бы мати або мистецку або історичну освіту або мали бы быти якысы етнолоґы ци іщы штоси етак Што маме на днешний ден або може може не мали бы такой освіты але мали бы може якысы скінчыти курсы як робити в такым подібным музею Як єст гнеско І знам же Вы мате кус не сте етнолоґом не сте етноґрафом ани істориком Повіли сте же вчыли ся на Ґеоґрафічнім Факультеті мен дмінощы у світ Єдна університет Сєнівєцкій Ґеоґрафічный Факультет дру Ківскій Університет Крім них Кадрів Культуры і Мистецтва Я режысер театралізуваных видовищ і шоу проґрам Добре дипльомы і тоты Вашы освіты і тото што то они певны в жытю вам барз дуже дали але наприклад до музеів Што можете як бы Жвы вы сте ну наприклад музикантом Вы можете тот ваш фах застосувати од ту музею якы плянаты власні Аякже З якой страны не призрі ся Но наприклад Я реґент церковного то прошу вшытку што ся стосує церковной тематикы лемківской я тоту знам і як фаховиц і як внука Як Далі як режысер я думам же треба кузрозгнути ся в тым як нам проводити музейну справу на вытряным плу Як мы можеме орґанізувати тоты самы і екскурсиі в лемківскым стилю як мы можеме проводити там і та борит тото як я приходила ту на конкурс на тоту посаду то малам такий пляґ дій І в тым пляні я гадала же я хцу на ватряным полі зробити правдиву лемківску як бити лемківску жебы мы там і ся бавили і співали і згадували Лемківщыну і жебы до нас люди приіздали і виділи же так то єст земля правдиво отворена з Лемківщыны Змі і хоцеме хцеме як режысер так хцеме запросити на навет як музей в складі Аркомітету до Дзвонів Лемківщыны хцеме запросити нашых етноґрафів по костюмах жебы правдивы лемківскы строі вывчыти і показати людям там Хцеме зробити плянеры по возоплитіню і по сіноплитіню тіж там на ватряным поліж моя заня ся занятя ся бы вшыткым да Аякже мы хцеме зимом бо Мы ся консультували з люзарями треба покы неє сукухлоду в лозі треба нарізати правдиву лозу таку яка має быти і мы хцеме през зиму тото вшытко згутувати жебы уж з весны зычати великойдня жебы кушыкы выпляли так мы дахцеме Є в нас ту майстриня мы з ним мали мову они ґадали же да і покаже яку лозу і зробит першы Марсти клясти з дітими і з нами найперші а потым будеме робити юж плянеры то єст такы стрічы люзарів з Украіны Уж маме такы пляны Дорогы слухаче припоминам же сме в монастырисках в музейным комплексі Лемківскє село а конкретні в головным будинку од якого вшытко ся зацяло Як ся зацяло нота спочатку то был лем єден пулкій в тым домі маленькый Музей при осередку Товариства Лемківщыны Пак оддали для музею іщы єден покій пак іщы єден і іщы і удали ся передати тот музей під юрисдикцию монастыриской міськой рады же то уж не было просто при товаристві Но і пак уж была можливіст можливіст зробити там пітора ставкы значыт же была оплачена праця як бы повісти Пітора чловека Од <unk> рока Музей уж належыт до Тернопільс ской Областной рады і зовіс ся Монастырискій Областный Комунальный Музей Лемківской Культуры в <unk> Од <unk> рока Музей юж належыт до Тернопільской Областной Рады і зовіся Монастырискій Областный Комунальный Музей Лемківской Культуры в <unk> р до музею долучено територию за містом де што рука одбывают ся лемківскы ватры фестівалі якы зут ся дзвоны Лемківщыны Но і тото вшытко і тот дім в місті і тота територия за містом то вшытко разом тепер ся зове Музейный Комплекс Лемківскє село Музею были уж два директоры тепер маме третього пані Віру Дудар Власні з ньом на ся днешня бесіда но то просиме слухати зас Кільку робит люди Три сторожы і троє люди і єдне вакантне місце наукового працівника якє буде уж зополнене зусічньом з Нового руку Так аме на меті запросити історика Петра Кузубского Він вывчат долгу лемківство він досліджує і науковы праці має і має книжкы уж написаны і в Лемках і о монастырісках пише то єст такый чловек же знає што робит і мыз і я знам як він ся ту приходит в музеі То окрем вас іщы дві особы і чекати на тре ну Істіт дві особы якы роблят музей бо я не гварю я не гварю зревы його навод Выглядит мі же найважнійша річ жбы дахто систематичні консультувал специялістів по музейній справі Я думам же то бы было барз На хлосен на хлосен того музею хтіли ся бы повіли же буде ту історик робити но але історик може м не знати якы тоты експонаты як іх експонувати ци як іх тримати же они ся не зупсут Ту в Загороді музені лежат якысы тыж річы Я не знам они автентичны неавтентичны тыж і якысы такы ріжны річы до ґаздівкы а тиж не знам якы они автентичны як они лемківскы то бар шкода жебы они были быти дущом під снігом Но а як неавтентичны но то не мусят ту лежати повімен так тоту власні з тым тишы як то єст таку маме в плянах таку провести ревізию фондів котре лемківске котре украіньскє не стоіт питаня Жебы оно ту не лежало жебы они окресы здематизували ся як краєзнавча річ Як може то буде краєзновча саля ци креєзного вся буде куток на двори будеме тоту вшытку будеме тоту вшытку рядити Думам же в нас бажаня єст робити люди єст кым робити будеме запрошувати Лемків котры мают іщы тоты знаня о лемківстві о побуті нашым лемківскым Чыти ся николи не пізно і нестидно будеме просити науковців будеме робити конференці будеме Якы будеме то будеме Вам ґадати запрошувати вас І высвітлювати вашым рады якы може найнайціннійшы ту сут річы в музею якы може наприклад выпвадили екскурсию і выбы повіли О тото а тото найціннійше Івандеш ми ся смотрили XVII столітя І Матка Божа і Матка Боже Ну і є Стародрукы Стародрукы якы мы оддали нареставрацию до Львова то єст столітя столітя То тото такє саме такы цінне в нас выдавне З початку якы орґанізували музей то ходили де си по хыжах просили дайте або оголошували жебы просиме принести хто што да цікаве ма вдома Як тепер ци будете робити дакы експедициі ци будете в якыйси спосіб іщы но оглядати якысы експонатів А може іщы такє зєданя може дацього ту задуже а дачого неє і бракує для того жебы полно лобризувати лемківскє жытя ци ци історичны моменты Нє направду вельку роботу зробил Михал Тиханскій попереднік мі директор музею Він барз дуже експонатів і назберал і вымінювал люди старых што ми думаме продолжувати тоту вшытку што мы зробили найперше ми хцеме зробити уж частинку зробили такым покышол в монастырскым рейоні карту руселеня Лемків по монастырскому рейоні Я мам дома календер по Тырнопільской области тот я купила сой новатор є каєндер як Лемкы были поселены в якых селах Тырцілой Тырнопільской области Барз добра ідея такого календає так так так так так так так так так так так Але тераз кус потрібує уточніня тото тоты календарі бо люди вмирают люди ся асимілюют люди ся розізжают і як можна повісти в розрізі ну десят років ся уж мінят тота ґеоґрафія руселеня Лемків нащадків Лемків скаже І мы што ми дераз хцеме зробити таку своірідну ревізию той карты Іжме ходили і до паспортного столу і сме ходили до реєстрациі выборців такых насідство в адміністрациі выписували сме жывых приселенців жывых люди Лемків продивых котры были выселены з Польщы і процедура така же ми ся згоджуєме з зусільском радом головами і зас звідуєме ся жыют не жыют де жым і тегдальше бо єст туты час іде і Лемкы вмерают выізджают і тоту І як уж мы тото намічаме То будеме іхати з зосішньом плінуєме си же такы будеме брати во населеных пунктах не будеме ся шарпати путом так маме тото тото тото тоты сімя чы ґыдаме іхами і уж сме приходили до нас і Штарлемкы і сюда Мы маме такій певний перелік і питань звідувань што бы мы хтіли од них почути Жебы не сме сме не упустили то ме такы такы было анкєты такы анкєты велькы так розшыреный такій список питань м то о тото ми продиву після свят будеме до того приступати дуже активні Мы знаме же ну то єст такій народний музей так але мы знаме же такы як бы кімнаты музеі такы такы музейны ізбы Суд правіл сяди де Лемкы замешкали і мы знаме же єст такє в ріжных селах і не лем селах рейцерам на Украіні так барз дужы єст такых окремых маленькых музеів якы люде сой самы урядили і кілько того єст наприклад в Бержанах в Ратусі єст окремо Церє в Чернополі у нас то в іванофранківскій власти тыж меньше але єст більше єст такых музеів локальных народных ци Вы мате з нима контакты ци окусы то може тиж зробити якысу мапу де сут лемківскы такы народны поґіємы музеі і може тиж жебы было структуры і цілы даха інформация і може разом напр ту зберати ся може якысы мати спільны проблемы а може обміняти ся якысы мате в понаків там задужа ту такого неє і так дальше повіли сте же хочете з тыма майстрами добесідували сте ся же злозы штоси жадают выплести музейма контакты з якысыма майстрами лемківскыма же но напр сут різьбаре Інчы виділи сме писанкы бо то музей орґанізовувал фестівалі писанкы такы там на ветрянім поли іщы якысы майстры же вы знимате тепер якысы конкретны пляны бо музей може підтримувати іх они выможете зомовити вырізбити штоси І чловек зробит было він робит для музею а там бы не робил ничта мы думаме о різбярстві бо были в нас уж пляны были Михайло Тиханскій орґанізоввал і тоты Лемкіня і Лемку што стоят при візді то єст роботы а тераз маме таку ідею Іщы єй обдумуєме але думам же ту мало бы быти певно різбене жебы мы зробили шобку різдвяну а другій рік уж то єст фундаментальном Мамех ніби як лемківскых шоптак убраня пастушків лемківскє і і там і десик з боку Лемкіня стоіт я не виділа ниґде в шопці жебы Лем ну десих жінка стояла а в тій лемківскій шопці я виділа же Лемкіня і но я виділо тоту номелю А мам такє на думці же муже Бог нам поможе і мы зробиме таку будеме просити нашых різбярів жебы они взяли на себе таку роботу фундаментальну жебы в грізбити знати Оно бы было барз фай але бы такє было велькє врізд людини жебы оно было видно але уж ту певну буде туда на вытряным поліж ми так комплекс різдвяны і в плянах нашых м вшытко ясна річ приносити в мошштабнійше мошштабнійше а моштабніше мож зробити лем на вытряным полі там є пляц Там і хыжы там можливости векшы і так поділити нашы пляны на циклы різдвяный цикль ускресниц русальскы циклы знате жебы мы обжымковый циклы і тоту вшытку такій своідный лемківскій лік без треба ся вчыти хто не зна хто вчыти хто забыл то пригадати обряды шы І о такым тым цитлі мы будеме ірбити На разі ту на нанизу в нашым музеі діючым ту місті то ту рубиме Є Ялиску лемківску были сте нескє виділи зробили сме лемківску салю де хцеме одтворити правдиво лемківскы обряды Як было Лемків кут в паперовых квітах Так мы і робиме тот кут в попровы квіты Были образы під градусів вывішены нахылены Так мы і робиме тото вшытко підтверджены і вы літературі мы чытаме і хто опамятат і в спогодах Лемків мы то вшытко акумулюєме і так хцеме відтворити жебы чловек прийшол ту салі Призив ся і пові такту і спродил лемківскы саль Значыт мате ту бібліотеку лемківску літературу Хто може корыстати з того окрем протівників музею і ци може приходят гев якысы може студенты жы може штоси досліджуют ци выіщы но ямло Даю такій звіданя може оно і набарз до ріці было недавно ту як річы Дуриня До річы Дуріця До річы было тыжден тому до нас приізджал архітектор і выкладач Тернопільского Університету якіж тото ґадалял В своій проґрамі як я ішла на тоту посаду тут углядали і я тримам ся того і была така мулов нас же пізля свят одразу приізджают ту до нас студенты о чым річ Хтіло бы м жебы наше подвірце коло музею было правдиве лемківскє Жебы чловек як єхал ци ішол попри музей розуміл же ту єст правдиво музей і не лем такій простий краєзнавчий музей але лемківскій музей то мам такє запевніня од них же они приіхают і будут мористати нашом бібліотеком для вывчыня той студенты і на базі своіх знань мы будеме консультувати будеме вести скажем так тых студентів в інформацийным пляні і на выході думам же мал бы быти інтересний проєкт Подвірця нашого Лю На разі ту Зы Мате ту я не знам ци екскурсиі ци якысы проґрамы бо єдна річєк приходят гев стары Лемкы інча річєк приходят люде повіме якы мают <unk> років інакше як <unk> років інакше як <unk> років ци як <unk> То єст якаси ріжница якы представляє робиме екскурсия і Єст єст єст Єсы мы мами і для діти адоптуваны екскурсиі Маме і для старых Лемків і мамы і для тыхто поім так тых хто ся розумит в лемківстві і тых хто хтор хце штосик знати о лемків так та рошыл єст єст вато єм Думаме іщы тіж я думам же доречний бы было жебы ну наш пляц не барз нам тото позвалят але бы м барз хтіли жебы был кісий бодай бы як ни уде ся нам кімнатку кісу зробити хоча бы куточок такых ну ігрувый куточок дитячий Бо сучасний музей то не лем ходити з салі до салі і обзерати а сучасний музей то єст наука для діти як што то єст музей як ся там поводити треба я думам може кєсым ям це призрийте даше інтерактивны інтерактивны воды рыманкы мам кульоруванкы і то де отакате о так жебы маленькы лемчатка в ігрувій формі звыкали быти в музеі мали сме такы як в Польщі повідают варштаты майстер класы тварят значыт гнеска мали сме власні з дітми такы но но школяре ріжны ны были і такы малы діти якы не ходят і давт але были ріжны такы Мы мали Днеска Три части того цілого нашого спотканя так стріляв там мы мали робили прикрасы оздобы з паперів а вчыли сме коляду і третє варили сме мостивы мы вчыли ся ци смотріли як дорослы роблят і кус помагали Мостиво мостиво і обряны ґрулі з капусту із зо шквырками кывер і то был ім наш полуденок і науко Ірові формы дале дітям можливист веце в лемківстві ся кус попрактикува То было так комплексно же мы і тоту і тамту і вшытко разом і виділи єм же діти были зацікавлены особливо може з початку з самого початку може не так а дальше Штораз дальше то юси хоцкі ся загоряли авно треба было іти додому бо треба але не хтіли ся так ражетах І была така приязна атмосфера барз же вшыткы мі ся здає чули ся як все был дум так А якы выісті подібне плянуєте выісті скор ся робили Тыж ріжны такы оздобы тыж были такы майстеркласы і плянуєте зас чули єм же будете рыхтувати на велию ріжны стравы прібувати абто ся робит Што мате в плянах рыхтува Ено што маме рыхтувати клюдскы што найперше треба з голові укласти Што на лемківску велию робили та нашы Найпершы ґрибы ґрибну ґрибы то были підбиваны на муці ґрибы та обряны ґрулі были такы в олиі зужерены о тым былым будеме робити борщ пісний борщ з фізолом но в нас в Крениці горох не варил ся на святы Ноґы нашой дівкы видали же в Мілику был Мілику был гурх то мы так збір не будеме знати Таку стіл таєскы Переважні од Криниці люде так так з Криниці был і Ганчови з Криниці і з Высовы Ідут зас діти так і будут Вчыти ся як тото робит рак мы мы хцеме тым нашым спутканьом єдну сповідами єдну річ жебы діти пред вилийом самы попрібували зварити лемківску вечерю призріли ся мы будеме ясна річ же напишеме вшыткы Стравы вывісиме си на стінах склад і як рубити жебы діти і візуально тоту призріли ся по тым они будут мати можливіст самы туту зварити а по тым хцеме по лемківскы накрыти жебы был і честок жебы было і сіну під мусу брусом жебы было іє ляпы стола обвязаны лянцом жебы і ремынинту пустовити під низ будеме вязати пере весла на нашы Яблинкы ми маме коло музею Яблинкы будеме тіж перевез та хлопці будут вязати з Перевесла зуна Ну хцеме вы вызнати поверетлю крутити Знам добре знаме Нас єст есторож він знає барз добре то так під паху треба тримати Я знам тото дідоклиси крутил Бо і хцеме так тот обряд приблизну убрядя сідали так святой вечер як сідали яку молитву молили Бо тіж інтересні на Скриниці і памятам як мало місці было то ґаздыня накрывала нас тыль вшытко нараз і сідала і зо столу нихто не мал ставати крем ґаздыні так і было А до нас приходила поважна Лемкыня пані Міля Вандзільюкова і она розказувала же на велию тато сідал за стил мама доносила по єдній страві тато жегнал і кропил свєном водом і таґіли з єдного тервилика дали зас донусила мама страву тато зас жегнал кропил свєном водом і застан гіл Інтересні нас так не робили Але Лемковина тым і богата жыналізно І треба нам як хцеме одновити і вывчыти вшыткы реґіоны Лемківщыны жебы мы так до такій своідний сім знати жебы і дідкы были задоволены од того же они ся туркнули або ся намагали туркнути своіх кор Я барз цу ім могла пані Аня Гнискє быти присутня при тым же ябар з службы діти кус зрушыли ся в середині в питаню своіх лемківскых куренів Ами асимілюваны бар З анеска туты діти якы пришли днес фатом лемківскы каманом Та то з лемківскы Мы хцеме чым вец мы по іх фейсбуці і по школі мы будеме придавати же чым веци діти жебы пришло до нас на пригутуваня страв різдвяни Жебы кусны рушыли ся в тым жебы дзецко призріло ся як оно зробило так і пришлю домів іж мало на святый вецір дома вывелию дома што мама буде гутувати Може штосик і опувіло може мама з Або згадає або з огляду на тоту жыдцецку тот хце зробити і повторити што смы зробили і такым чыном лемківство цуфнути до нас до нашу різдвяну здулу барз того хцу і тото моє главна ідея нашого токого спутканя з дітьми Я все гадам то єст невеликє і невысокє слова Для мене лемківство то єст даяк бы ятряща рана знате покы оно ся ятрит ци єй солем треба сипати ці што Покы оно ся ятрит мы памятаме о Бо як людина здрава она іж забыват А як людина має кус біль має кысу ранут она буде памятати То я все гадам то най тота рано нам ся не зарубцює і товды ми Тото же заплянували бодай бы зробиме і нам не буде стыдно по тым Бо колисик колисик мі ся здає людина аналіз ціло жытя робит і потым жебы не было нам такє о я мало можливіст тоту не зробил Містидно же мій дідо прадідо ґадал по лемківскій Я уж не знам ачу не знам бо не хтіл бы не знал бо не мал часу то єст неє непричына для того жебы одректи ся од лемківства такує Мы наймилейшы на тім уж скінчыме нашу передачу Нашым густьом была днеска директорка монастырского музейного комплексу Лемківскє село Пані Віра Дудар А хто грал і співал но тото фольклорный ансамбль монастырской музичной Школы Ґречны фригіркы і іх учітеле Бесідували сме гнеска о тім што маме робити жебы лемківскій Музей в монастырисках представлял лемківску культуру в своій полнуті і всути і шыроко і глубоко а тиж цікаво і інтерактивно і бесідували сме і о тім што маме робити жебы лемківска культура не была заперта лем в музеях і на тім прастями ся з вами в Лемківскій Музей до містечка монастыриска Тернопільской Области запровадила вас Анна Кырпан Оставайте з Дуровы до стрічы за тыжден Грист ся раждає Дахы