Archiwum
łemkowskiego radia

В люсурусы был Подкарпатя Мало медже нами обставу Сеціляди котра стояло уж рель карпаторусиньского ренесанса тому стрічу з такым і Олекса Дуда буде особо цінну Наш герой родил ся <unk> марта <unk> року силі Пиливци товду вулуску Укру За кунців Філолоґічный Факультету Жну перебрал ся жыты мукачю чытилювал занимал ся спортом фурт і всягдо был у аванґарді Представлял Закарпатя на всеукраіньскым зізді вчытилю а о <unk> руці на Всесоюзну Зіз іздів Москві Был членом делеґациі ОдС на Олимпійскых іграх у <unk> року в Сараєву Коли зачало ся русиньскы двіганя Олекса Дуда стал єдным основатію Общества Подкарпатскых Русинів Мукацві Першым директором Русиньску Народну Дому Мукацює Пан Олекса розказує про ту ейфорию з котру то у концим девяностых року Мукацю і Ужырді зберали ся великі бітинґі Карпа Русинів котры одвоювували своі права Люде вірували што в куртий час наш народ признают і будеме ся хоснувати вшыткыма тыма правами што ся хоснуют другі недержавны етні Тому і референдум <unk> де буру звіданя за самоурядну територию дал файну цифру <unk> і <unk> процента Панокса был делеґатом вітового конґресу Русину у <unk> року во Меджелаборцях од Подкарпатятя розказує як Скр проходил споминат Василя Туру Кагеты Шапала Роберта Мауча і другіх участників Єдным словом ексклюзивный інтервю з Патріархом Карпаторусиньску одвіяня Олексу Дудов люхыте голосу Русину Подкарпатя на по Тиссині по Тиссині мамко моя не лойме не лайм мині золая смі в злугодину зола я сми в злугодину Сом не знаю де погы Сом не знаю де погыну погынну я чужым кыраю погынну є чужым кырою то ми буде бродийом люди паротли цузи люди Ци не жаль ти мам кобуд жаль мом коди га як бы мені сынку на жаль як бы мені сынку не жаль Тыно моім серці лежы кача платеси Славы Сусю Христу славы Бугу пане Олегсо уродили ся в Пилипці у <unk> руці Но розказ і маленько про своє своя нов позірувало в тот періоду бо за кє не было родил ся у Сліплипис Лувску Округа Підкарпатска Русь родил ся при гурті Мів Мадярска при Мадярах со нашы все было такоє передовоє насумали достало землі был свій бул і при Австро Венґриі при Рускых при Мадярах при Чехах а пак тато зобрал актив і пішли коли вже пришла советска власт то зобрал актив села пішли в Народну Раду просити обы відкрыли в нас шкулю Пилипци середню шкулю были Но тота была просьба была выконана і Упилипци одкрыли середню шкулю Тато оддал там де был мазент там сме оддали під єден кляс річкы там ходили дуже вызначні выхоц ухоціцого села Ну котрі вже стали по тімстральну дурову тзв тому чыслі і мій брат Лука ходил гыценентом много такых хлопців што стали великыма людьми Но Пилипицу сев такый знате спортивной спортивной Там і заладят же был подьомник бы не подьомник не было то был улівци то был скок называл ся трембліном скок Но Филипцы дуже активно мы провели жытя вшытка вся фамілия то была спортивна была спортивна от я занимал ся В початку баскетболом по волійболом Были сме чемпіоны по <unk> році были сме чемпіоны по копераци Наше село чемпіону области по коперациі по волейбу Но і я пишу більше всього по спортивній ліні хоча є о світу не малотурну выконціолічний Пі руці поступил на Філоґічный факультет Ужгородску Університету потім пішол і зразу після закінчыня школы я такій школі ся обстал робити О <unk> руці мене призвали уарми Я служыл быку ку в Азербайджане но відслужыл майже майже три рокы одзвільнил ся в звязку з тым мене мобілізували Для навцяня на стацийональны відділиня мене перевели на стацийональны діли тому мене звільнили з армиі мало скорше Після закінчыня університету пишу по пятям пішу робити в своє село пятоже фізкультуру женил ся на своій сукурсниці Жінко Угорка Мадярка Мадярка Шопра подавала ува в сліді усиліня на початковых клясах учыга тым мы перешли сме жыти в Лукацю до ниґу Сюда робити першый раз <unk> школі фізкультуру выкладал груд зо тыма учнями якых є выпустил в <unk> класі це Руд Александер Василь Дуже хороша прекрасна людина Я уж дуже поважаю Після то я перешол робити у купративну техніку купративну техніку є робил <unk> руків потум пішол у будинок кучытеля директор товды был областни в будинок учытеля я там проробил є <unk> років Де коли принял Дому вчытеля был страшно зопущеному устаню ужасну зопущену устам люблю стільців Я занял І місто через три рокы І місто в области серед будинків культуры і творців культуры з місто в области заняли Кє то было два рокы подряды я заним Зато мне внагородили було конкур Спількы поіздку на Олимпійскій ігры Усараів на землю Олімпійскій ігры в <unk> руці то звыбули участни неучастюва в складі делеґациі Радяньского Союзу Рыдянсою тотчас было цілишон єхал Но складі украіньску делеґация надбыло <unk> чловік Коли му пристали до русиньску дНы пристали у <unk> році до мене учытеля пришли пришли активісты нашого міста це Галяй Вільґєн ци майстер спорту пофектуванів был де Мейсер Александер выпрацул ренгенологом Михайлович выкладач фізкультуры з другой школы і Олесин выкладач хіміі з <unk> школы Оця ґрупа пришли до мене такє так як додивиш ся на тото сме указю одкрыли сме обы сме отворили Обществу Русинів Чуруситскій Дому УН был построєний колися як народный домы Він не буду Русинця Русирину явил Учытеля Він при Радянскому Союзі там проводили ся культурыв построєный был ігровы і автожены за то бы шыявова практиком Венґрі позраіка практика была Кулишні народні дума од русиньскій домару або рускій домиґі орґанізували кі были построєны за чеху потому ставали думами учытеля у совітскій період а потому навертали ся і ставали на ново русиньскє домаве практика в Каусваляві пастично лужу родітика практика но і ядуму цю су мукацию то же само є Нєт так не могло быти ніт так не могло быти Коли выпочыли туй як раз создавати Общество Руснів уж рыді Общество Томцянів назвало ся Обществу Карпатскій Рус Любало фунґувало Ай а та на базі того хоца ініциятивна ґрупа они жа той пришли шу пора орґанізувати умукацию такой обшыри Яту ідею ся дуже загурюл мене тоту дуже заінтересувало ня бо я любил лем тоту нашу бесіду і тепер іх люблю я старал ся ром поговорити по нашому но і хотіл бы хобы бы народ ся вертал до того так виджу што Вертают си пишут а о хлопців ну дякую ся деякым писменникам по такым што професийоналам є дуже бату пишы продал повернули ся до нашой бесіды тос ся дуже загоріл ся тым і такє так медал згоду шо Будеме оно тым ділом робити Но і такы на ініциятивні групиме присілишо о Лесин Возглявицю нашой Общыству Мухачівской а я буду директором Дома Русинів Но і мы своі функциі помал почали сме выконувати Старали сме ся як мож більше зовлиці люди до нашу сторону люди ся потягнули Я можу сказати што дуже ся заінтересували мыничні обіцяли просто ішли люде своіх чуст то нето відчували што то треба Такым цином я провюл першу току конференцию Аустнувце Естроновця конференця В будинку всителя туми Русинів не дуже было і місто много но темы рішыли пройти в будинку культуры народу было страшно много от я зробил роздатковый материял я зробил типоґрафскым способом типоґрафіі пришола на высокому рівню Туді будуряниця голова обласной орґанізациі буду президиі так дальше Но Лесиц зробил докляд помале началь сме ся бороти бороли сме ся за што шбы нас вызнавали або вызнати треба за себе было голорити борили сме і телевізорю выступали сме была і газеты выходила непогана была газета Феденишыниц там выступал дуже не шлял Бокы ся фінансувала тота газету нафунґувала або пакне был розвидены Шрізбакы тровай тровайло труває селеницик раз был а із луганьска побо Участно завжды піднімали народку якій з мітингы треба было проводити так дальшы Містим указют Мадярами дуже сме файно контактували сме бо з Мадярскым Обществом най той Підгоря на біля памятника Отако маленькому ставали ставали на ногах і драз уж до мітину Дугости люди тут зберали на мітины є Люди не треба было зберати духу самі Семи приходили то не мапятальнико най за кым не біо не дай Боже вшытко люде шли по своій ініциятиві Туркос зберало ся <unk> ізр мукацю і ту і проводили сме кульгастронома Ото там було до <unk> люди булькуй рота Но тоди шости хоц указати што стало питаня уж одкрыти таблицю таблю в Духновицьови я взял на себе туту функцию і вшытко зробил відано я Знайшол материял повіз чекансі куюстробицьово установили му ту дошку провели вітирх то всього питаня шепот ілчытель ветеран выступал в нашого общества То вшы зробили сме такоє добре діло борсетом кледут кусиці Клодухновиця так што є памятка під нашого общества є чушу Ваше то же та браі ґраздорусиньску Дубі тото же вашы роботы были такы ай май побули делеґатом Конґреса Русинів та Русинів Рускажы як тото нас запросили уже Через Областной Общество Я так розумішу Турянице постарал ся штобы нашы Общество то жело кєд Суцька Буржаві зніже был сучому діє склоше бусучка буржав Турнице якым понял він был сірым кардиналом Бусетой мовці професор кос ту да хлопці так вказали што треба єхати Но мы так офіцийно запрошыни никого не мали мы дістали запрошынь до обсой орґанізациі были делеґата до делеґатым з Соборовы мы пішли на своіх машынах дві мошыны нас было <unk> боял то галасємо своіх активістів Но і приіхли му медже лаборці но файно там тото всє прошло бо выступали концертні програма была і Маґуці выступал Я особисто был знайомый з Маґуцьом познайомили ся Довно же він был мене дома мы так підміняли ся в цілияд своіх прац словних подкарпатскій якє він склял так што в маю памятку про нього Но так што така о така была ситуация Зпо першому конґресу памятайте резоюциі з якій вы тому русували розкажі бо не пактичну кому знашло буку розгоряти фоншы конґрес же не тя метено тото самосумлетя в любо Не маю розваточного материяла не маю може треба поглядати та може бы што ся найшол Я стараю ся вшытко прорусискє дуже много зоброго материялю была та газета правозахыст областна ґазета яка печатала она была така дуже справедлива і шлядно валру зріз Знайте з тыма думками якій ся высували Вройславлісту правду і Всі вырізкы за зе всю мают маю дуже мало літературы яс дуже добре знайомой з попом потро Вявнял дуже богату узялу літературных книжок і т што шонасяткам ся там лишу а кінєта передам путіву яку сві якій бібліотеку монажу Явского знал треба то бы было дуже добрі Ну як дальше од ваша робота в русиньскы одвенює шлябы розкажіте уж після Конґрес Но після Конґресу треба было видити на посаду якус уміску ладу тримує ся го єльцьо был такий приробил настру індусті директор Носи пішли туда Мою уголорили свій діти і дітю державну орны руби Мою долгу мыю все такы гурли Він стал заступником міского головы дуже порядно людином дуже много помігу обществі Дуже порядно Добра людино всарство і в небесне Но проводили сме якійщы заход заходы такі были што проводили сме огляд учытельской самодіяльности учытелі першы раз співали мукачів першы мазі останній раз я зробил огляд што колективы шкіл мали звітувати ся на сцені Носы такоє сме ся провели лухите голосу Русину Подкарпатя хо Браля гавнова лемдру бундень выбе гырова і так субі заспівала гаприла выбе гырова собі засміва мала як сме до гонна быгувала з ґарла моді ба Далек івал кусит голоси борм госить вернуко совут сон пішу верну гуко мудры сом пішу голо голо Вызволю мати выборати выбосо з кармазилом <unk> кармазином чом малого другу Ен штым A Ци тямите ве уже коли буду зроблено Обществом ім Александра Духновича районну єст початку або ну называло ся знате мыз ниме Пане Юрий мы з ниме Я працю орґанізацию Ничницю Алмашів же переіхал Ужгород товды він я зрозумілшу він очулює в обществу Духновича розумітно все вшытко все было у пляні якому науковому плянів зато і сували шо было параленно вести наукову діяльніст але та все він в сьому його заслугал А так як він в нашым роботі нашой орґанізациі війской орґанізациі або районной та рейонів не было вза орґанізацию участу є досліджыня того часу вкізгадуваня што русиньска ідея на тот час мала <unk> процент прихыльних на Подкарпатів Влада подержувала шуможыти з се пуіст мож шупусти што влады подожы одвети то уж мім тоди результаты референдуму Ци мож ся золосити з тыми што пєма процентами <unk> два і вісемдесятых сысе великы показникы се великы цифры то там не лем Русино той внота аж не важну альбо все так альбо саму ідею люде ішло злой Русин кольорували І высказали сме сы на голосувань шоня ся такоє знає тож дуже на тото збентежыло єдно діло треба покласти было до Духновича кусиці і з державной влады у нас нику не поклал кусицю Державны жеркулінь тупистия це не лем вызомітили ну і мал докыло тепер кат <unk> р Духновича бы не подержали дотунентуй то всевду попут Карпатю ниєден ся новник не Пудусю і з тісками не покрал до памятика Духновича якых Карпатю є по нашым будичышым фахлю но за всі знают всі в родія а в тот самый час сыбу ся де чести не было чести не было дуже шкода Панолексо розкажіте про свою спілпрацу і з грициком Ну Василя Івановича Я два рокы спілпрацювал у якому питаню з Ґазберо З сторовины Слова з нашу реґіона з нашу округа Ізволовского та в процізі двох руків рециклину видати <unk> тоных закарпатскы голы і досло шкоды што він не виділ світ сіслю Колосальна робота студенты дуже богато попрацували над тым но і слідів де з них майже готовый продукт Слідів невідомо де они десят уступ стали си на кулькує знаву там іден томуйсю а другій собстало неунормувану Но так ведкудисю записах є у мене сійно звіденя а вуз ним знали си особисто як ся учыл том та з якысме ся не знал была выкодацьом Ай дуже порядном выло людину дуже порядном так о така ситуация з словником Цікаво Де девят сидів ци слю них нема Нема кінців Такый голосальный трузумєте тото і пісня Німцюка так ся стало Там кажут комната полна закладана материялу Пісолен рудлювцяк перевезли со уж руто же неє особу козохо шво з цим робило но я думсий з ризыком тоже самой душы іх раз робити слувниками занимати ся лексикоґрафів се сама тяжка робота Дуже гіршому із того модифікату треба розкласти він хвотів по реґіонах Ми ту там псульник мал быти дуже такій Типірка выберете участ русиньску двяні Нєт не беру Я остал ся в душы Русином і буду ним до смерти а не беру нич По перше кажу Я як забытый знаєте як одшельник з товскє кажучы нико мене не поздоровлял Ты не світовий конґресен знал ци Яволі ци Євнособєством Мукацию ци Євносовщество Були совісті по мойму но є і оно бы це крыло крыгы не знаю Но знаєте шубы не поздоровите з ювілейом Айцю якій рило смі зробил для того дашы заміст зачынателів общества нашу в Мукацю Но і тото мене страшно знаєте Но то шобіло ам чуду ся розумієте ж як тото також забываєме своіх це перше бідем призабували своіх но заєдал буде я вишу він того від ся від ся абсолютно кажу єм душы был і буду яксело розуміти бо я страшно цінюю нашу бесіду слабо говорю по нашому не так бо зна ся не говорити но але бо старал ся Яжу выправляю на Мадярко на Дублиці Кажні так Язуну выправляю то мні так не говорило ма розумі за так майже што повіст такєно я выправляю з русиньскых активісту діятелів теперішні выконтактує тых купули з вами робили в тот час я не знаю ци мож Русуля віднести до Русинів но по крайній мірі дуже толерантна людина но я єй острос дуже облажаю высилю єст дуже файб Таківникы найбальше з Іваном Зведяку а з Ведьоком Іваном Майной о Іваном Ґоржубом Іваном Ностыхєвом на курсі усе і найліпший і ліпший воєвців все ліпше єбі ся по стройках університеті там там будувал тамшый спортом ся занимал і так дальшы Но а Іван Іван молодест даю Вам даной такій дар на старіст што він мат ся описати так што сиіврадяло класы якому зивано спілкуєме ся дуже блого дуже бухайме скєд я все є в семе дома было Писити ся закінчыню університету ял себе домароч своіх сукурсників нас было там <unk> пришло но всі в мене дома были во зробили таку зустріч у мене Но так што такоє Но злицовицю зыняты з Булобицю Боже нієт Нє з Бобенец дуже так скоро два слова і мы ся розходиме Резоздоровайме ся мо ясно відкід Мукацю факти за Мукацю було єдным з такых центру русильства душу Русинства тому жукают цва Іванто Маленькоя одмакацюва зо своіма маршабами з тыма чыслом люди якы зберали ся выіграти пирка мницю ді по суті ситуация то же Не з ліпшых Бо біда будеме ся надіти сюди кєд што ся мінят ну пляне на будучну є бокарте хоцте бібліотеку передасти тошы сте зобрали Я зобралшыт я тото передам лишеме кумує з вами ся звяжу бо ви тото мой ліпше будете знати кому тото передати бо знай кільку ся обстало там мініше на сьому світі выти но Хотіл бы хона і піде тудисну май бсілкы пам і тай вальше має пане Олексу озерайте кулиси плянувало ся з перебив Первазьте нос пронувало си імен теперішню думі нацийональности або нацийональных меншын шуму русиньского дому плянувало си што там буде зроблена русиньска бібліотекулы Степаны Ліць Сікора дикій той бул і відкы зашол ту не постарали ци бо нас тужы ся проблемов нас мой літературы наприкляд бусуркы зыбрали то не я безпосередньо тує той такій іщерділа активіст русиньскій єм Стініслав Ганькович з мусуркы де были увержні Усі книжкы Петруси є ун іх укупил і у нього стоі бібліотеку треба у нас дуже мно ся позбіроло де мают куда передысти і граз альба сіву бібліотеку бугуриню дакарно бы ся приудило і сісі книжків ни бы зробили діспоти кує бы кы хловисє ци нуты ниякого підняти найст на нас бо питаню нияко та не знал же кєд є кєд є блаби неста ідит чловіцю то добивайте ся директор то і подержыме ци цю ідею то мене галяй Мій сусіда же він директор той громадской той орґанізациі де тепер кєвыне засідало но то може меш договорити діже думати буде было розуміти вужді там не знате што там буде з русиньскым Домом там сло розвалено Што там світо Памятує топу світал не уз малу своє Атам На Набереждуй Пруслав на Надбережді но тамні но Тыпирка чы там солдатыка конференці ци проводила ся обласні во світі так дальше про Тыпирка внору звалено усуміти там не знати кло што там буде з тым од мукаців єдно Русиния думу імови то же право якій другій орґанізациі соспільні орґанізациі на місту і там был бібліотеку уж як был дороси добити бы єдного мукацю де одремонтуваний дом нацийональности і Русино там хто же мают право быти доста было іти я фай на моі узвуці медвето може там будеме ся добывати дає Я взял ся опитаню буду іх говорити даже залойом вид злото Бякі до таку діло прузундую розумієте што шотам як насут ся добре Дебы то відкрыли кімнотку і ну нам робо добру дяку люхити голосту Русину Подкарпатя Ай моточе мой моточе А што той цоркочы ци то каміня Та ци рыбка Тай молота га співам співаноць ґрубом мамоць гей співа співаноц ґобом о немоль співатиля моло співа очку короля морає заспівай тотя стара баба Авто буде Моя мама Моя Фраєнка Співан співаночы мамочываный ІІ Співам співаноцькы бом кон мамочкє співа співаночкы мам коно мамочкє я мори спіли Матиля мо ІІІ <unk> соспіваю мам кон Шубу пожадали Русинам Пудкарпати нашым землякам більше ініциятивы так уси старате ся наше рідне слово рідну бесіду більше пропаґувати бо сы се від цьому дуже мно залежыт і любити любити наш край Так любити мало ліпше і його люблят тоты што приходят до нас любы бы любо была до наш айли само наша прекрасна земля і люде дуже файнівшытко Новшытку для того бы сме сю честували примножували наше богатство сбодол дяку а нашым братам за атары шобы Но так невы так на кілько інформус подержутя подержут проводят фестівалі проводят сякій конґрес і так дальшы у себе них там більше маленькоє шырокы медия позоны і радию мают і журналы выпускают і так дальше держава подержує то подержут роды дойде на державну гуру ньо і так дальше то Но тершу побожати бы сме єднали ся найвельше увяза на славныма більше голузанос і так дальше Но од той помало помалу може з божом помісю за нас заговорит світме дякуці раз за тады брата моі можеме вести Русину Пудкарпатя маєме уцюзню дякуючы тому самому Маоці Но фактицю не єшу босім них нима не маєме слава Богугу Ну і шубы сте де пожыдали слухацьом Лем фміх розрадю слухал не зановинка там знав чую цика новинка то підлючате ся до сього радия Но бо се нас єдинственний такій рупор бо не маєме новинок не маєме того айно підлючати ся і більше про себе говорити про своіня відіня нашого русиньского діля бы хотіл влажати выс радию жыво і на слову умасыл нашы добре слово Дяку пане Олексом дяку што є мал можност низко з вами побесідувати было найти чловіка котрий был зацятку русиньску двяня і котрий серцьом стал ситуі і якій любит свою Землю і якій вірит ютошу Русины на сю зем ді будут жыти дуже добре шуму є я думал собі шу на будучному выс не раз нам посхажыте што добро є пану Юри Я міг ся остати жыти в Онериц Я уже там жывши з трубнесинтом старшый так дальше ма мене тя ну думів Тянули ня думівно думівство вот ашый сына золотого маю туйка та на котры ся мож сперти І він тоже такій патріотну любит нашу землю він никуде не выіхал і никуде не зберай ся выізджати так дальше сысе се мож цінити в ньому все патріоты котры туйка жывут котры нашоє слово не сут і так дальше то се так же я но той позициі в ту Жыды туйка пропонувати піддержувати одшу сосостувати силове сластувати своі дяку Я дякую Вам Любі моі милі моі люди Подкарпатя любіте ся Джестуйте ся як родні братя Нашы горы полонины ния красшых сві Іпотоцкы нашы річкы Сунічком гріту Будьме вєдно благі будьму не утратьме чести бо лем любов наша єдност може нас вжти Раду ся што сме вєдно радост нашу чути Жем думала што нам ниґдал трумбати не будути райте люди цілят добра усіх выселіте памятайте мы Русины род не загубіте Там єсы моєсидо цмере Там ворами зальы за <unk>ra Серед сыланя тамірку крестя має сламін Мо Жытя закрадєдо молит за любува Все моли селу Боли ци матерниц на землю серед замоли Все сте задумав Чыри мамнові рідо <unk> Гулусуру сыну Подкарпатя