Words, identity, emotions
The archive of
Lemko radio
About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.
Ep. 4
Михаіл Куцкір, 2024 08 01
Episode description
Голосы Русинів Підкарпатя #4 - Михаіл Куцкір, 2024 08 01
Streszczenie po polsku (automatyczne)
Audycja jest rozmową z karpatorusińskim patriotą, aktywistą i weteranem służby w Afganistanie, który opowiada o pochodzeniu ze Swalawy i Hlubokiego, rodzinnych tradycjach rusińskich oraz o nauce, sporcie i wojskowych doświadczeniach. Rozmówca mówi także o działalności w organizacji weteranów, trenowaniu dzieci w hortingu oraz wyraża opinię, że dla zachowania języka rusińskiego potrzebne są działania w szkołach, kulturze i na poziomie państwowym.
Automatic transcript
В люсурусы был Подкарпатя Дниз побесідуєме з карпаторусиньскым патріотом і активістом участником войны в Афганістані рву Общества Ветерану Воєн Горву Федерациі Єдино Борств Хортєнґ членом русиньско культурурічного Клуба Михаілом Пуцкєрьом Мішку в своій пісядці в руку пройшу жытові полный авантюр і опасностий жытьовый путь котрого бы было доста нажывоты дакульку ціляднику он ся родил в Сваляві аж у Глюбиному Дему Діду твердий прибучник партиі Стефана Фенцика чесучых о Словакі другых Мадяр співал русиньскє гімнту смерти сідаючы фрыштыкувати ци полюдникувати В цілсемішку Рязаны Русє Пульску службу проходил в Афганістані а по арміі вызлал ветераньску орґанізацию котру кєрує уже <unk> року Салганьску войну мішко не розказує майже нич хоть має за неіс з далеку од <unk> рока Медаль за бойові Заслугы В <unk> році найшуло ся Орден за заслугы ступеня Окреме того Орден за розбудову Украіны Орден ніхто окреме нас одзнака РНбо <unk> ступеня одзнака РНБО <unk> ступеня одзнака Міністерства Обороны Украіны Медаль за сприяня збруйным силам Украіны медаль Богдан Хмельницку єси неполний перелік хыбувший спортсмен Куцкір тренує молюдиху журуцю При тому паралельно при выволуці єм не лем техніку і навыку себе айлю до вшытку свісторий состаша языка і так бесіда з Карпаторусином з великым минулым зыплечыма Михаілом Куз Мухыти голусу Русину Подкарпатя з нього мою мамку зо стару казала сонувати як загородці гай ґазла слануват як загороці злоясланувала салюват ізмий слава пане Боже проси дідау ісимуй ся о пане Божы подіня моя мамко за горы Йоанна Боцятку погора ґріба бли го Йоанна Боцятко погора ґріба я моку заліза находила до вас на гостіла до вас на гості го і його горізду під свойой мамкы того свойой мамкы маго спільну Шаляш Добриден Дей коли вы ся родили Добриден чыстований Цимборе Юрий Юрич родил він ся у Сваляві у Льскумнаті на Бугданах Новіцко <unk>or Всі хто робил ліс в кумбінаті напрутів на тепер там діду напрутив де є жыл одтуди там ся был свинарник поле було і няню з маму рубили в ліс в кумбінаті там ся всі строіли унил єм ся там сестра і брат ходили в першу школу сволявску а я пішу трийтю тому А няньо з маму рішыли мене доти <unk> руків а дудисі у <unk> руків у шкуру не брали леж у сім першошкульных утілиняв зыти а няньо там в ремонтру Пилиціову третю шкули мали там знакомых директор та узілня третю шкулю та я з рана мусіт Суслав уйти был в третю шкулю попасти Цієм ся там три клясы першы другій треті Аня дальше порізал был руку і рішыл ся переходиме в улюбину жыти ідмем дідо Гулюбину вся файтовыному ідеме ту давсю він продали сме минулу хыжу фактичну сваляві і купили сме хыжу угулюбиному Шімона Бул тикітан Шімон царстві Небесны ґазда Нотеня был Шімон до <unk> року Семен Сімон был Шімоном Він даже у документах Сімон до <unk> а дальше приіменували го на Семен Семенович і в нього є тіжу шкулю клінчышучыл ся у Казахстані В нього был куцкір Шімон Сімович документы Після того уж остал куцкір Симен Семеновіч І так купил Шімон купил ушімон єжу і мо так пришли у <unk> уруці а мы пришли жыти в улюбленой Ай моточе мой боточе А што той цгоркочы цив то каміня ци то бо ци рыбка Тремо та Співан співаноць ґрубом мамо гей співа співаноцю бом коло морочы я коной співі мати на оцьку кором має раці заспівай піде дотя стара баба авто Моя мама піде тотя Моя фраєнка Співан співаноцьом мамочываный ІІІ Співам співаночку мам комамочкє сві Іваночку мам мамочы яму світа Мойси Іванова Мафана ІІВ Свирів Івановає Соспіваю мам конлей Ваші курні з грубинного фактично сімя Ваша додержували ся імено такых старых русиньскых традиций і ваш дідо співавы гімн де сідауці єсти та іх ся молили Він співал гімн Русиду Айно было такоє царство Мунебесне є Мамо мене і з Бендесовой файты то велика біндесова файта у ней даже бесіда було ці друга Яже пакым увіділ шу бесіда мало друго нялже не говорити ті слова як говорила мама Я вже по тым коли в дарі Русирі русиньскій колим буд чтал ту нігульску пустулю з якуси там правска бурсова впустила тамтякі слова якій єсполнили мама говорила няньо тіслова мама говорила но нам хоц было і Свалявы з города няньо Гулюбиньскій і мамы Сваляве говорила м такій майстрі слова знали тишу Ты пер мало дісі чуєш ті слова але мама іх говорили даколи одчытал і споминал тій мамины слова Прадідо я піднимал поархівовы документы прадідо перешол із Поляны файтырі з Поляны Пришол Любины жени ся на Безици Вушню Кінциту де село Булю Вушню Кінцьови там раз на Звершку сі церкви оказує ся буля села Були Гурі і діду ся уж родил у Гулюбину І так наша файта там братя няньовы дідови то же пли як улюбиньскій А перший туда Прадідо углюбно грубину є сваляла фурт глу по русиньскій там хіба якіс уже пришлякы тоті можли там говорити по украіньскій або по рускій суті сваляла то же было в стрічы з исилом на там по мойму <unk> року стала варишом говоряці по русиньскій задумували си над тым шо си за бісида Дялек бікайс си гувірка окрема ці окрема бесіда Втома в нас ішла бесіда з Русинів все фенсы кы споминали там всякі такі фамілиі наші русиньскій екіом ни в шкулі му си не цілим за них не знали Не все говорили шумує Русины у нас постояно была русиньска бесіда Мы знали тото Ай бо пришли і до нас комуністы коли <unk> музитили Русиніві то сут так стало підпольно хотя шкулі чытелі На перервах говорили з нами по нашому То я думаю ту всяди так было діз до урокы до удаякі на уроках обісняли нам по нашому Чого плачеш чом наричеш чого тові чого плачеш чом баричеш чого о Чого плачеш чом маритеш чого тоби Чого плачеш чом марите чого оби Чого плачешо чого робиш чого платиш чом чого робишаль горы і новины Жальна вінця і госмі яйця Чого плачеш чом варичеш чого тобі чого плачеш чом варичеш чого тобіш што язві і чого вла чом варити чого робиш чого платиш чом барити Жаль мі літо сыва мамо жаль мі сыва сыва чыя сві і сы Чого плачеш чом барите чого тобі Чого платеш чом баритеш чого тобі Ліпше тысы ня на світой і дайо на бесідой дожній лухыти голусу Русину Подкарпатя Влучыли ся у Рязані Да так ся стало што я <unk> років ішол лем у Мускву покым попал Рязань а поступим у рязаньскійостехнікум то він уходил у четверку самобільшых технікумів Радяньского Дуди Союзу Дуже серйозна там було така сильна спортивна база дуже сильного уціли там спортсменів І так я познакомил ся і зуносилціли у ґрупі Деґістанців на здужомного полю дґістанців бурсы були братя Магомедові я за дулом мій дуже ся здружыли мы ся так цим бурували з ним і мы ся бороли він ме затянул є ся до різані бурувай бо не так мож повісти Професийно хотя то не професийно а там уже увязані Я вже начул ся занимати так май серйозно да май серйозно бороли сме ся лимали сіде істанци Малисі одного тренера якій іх уцілю каратеа один із видів Кемпо мы його называли Кампотом будут запрішено было єй называти то там уходили <unk> годины сме си занимали самбо і дві годны Кампотом Кемпу Такі серйозні треніручкы сме мали і всотє то я так виджу то мені пужыцю допомогло дужысину Так і клим ся там уціл потом <unk> років назначыли приписнуло є новый інкомат вызывати бо приписували ся і так ся стало позравшу на правдани датистанців а всіх Славян всіх Славян цітинадцет чловіку нас пустяно вызвали новы інкоматы Пустияну другых не кликали а вызвали на воєнкома Тот лішні фотоґрафіі звідли і туди я узнал на мені кажут я вос каже ростинникы з ґраници Є кажу ні є Нє А не кажут врьож Я кажут сьму Ты каже Мамин брат І не знали мамы была меньше в Рудині Братя старшы были при Мадярах мож подвадярами жыли і не служыли мадярску арміі Пишли руські не потікали всі удя мама іх не виділа Юлия і пришло дилю <unk> уруці писмо якє сприли што він в Анґліі плават на Луці все добре І не зна яку не знали і ту знали І то знали і ту міні спомнили аж урязані Шу тебе є ростинникы з границо тином Рьожы така ситуация была а так єсе з добрым занимаєм ся выступалим я думу ся піду з портруту Дуже малем тыкує Нє Я думал іти но спортивну роту выступати дальше бороти ся Я як раз мал змаганя мам дістати мастера спорта же думам іншы буде він та якшу дістанеш мастер спорту підеш в пуртруту Але Указали сени спорт рота спес рота і так як упал Черцік паку ністам тошо нам розказували тошо мы думали а тошу намышы успити не були на І світу Вів му войну розуміли так і по Мы ниякы не могли сме узяти гулю уж война може быти дуку друга Нові стане было дуку другына не хоче ся споминати тяжкоє або навертати в тій чесы айбо Люди якій воювали пак лем споминают ту і субытія які не мали дуже великых неґативів іх іх іх іх Слухайте люди добрі дуры за співал Тіпшы жне такіти єднак ся не зна Мы будем люди добрі зобтисимиводом Забудем хдумаків кємудом Ци о спыного серне вода Новоди Мы Слухайте люде обризьоку Дзьокам своєвайне кусо Ґаздовак люде же він другого дену лізе молого голосю бы поміт нам втіл на добру дору Не добы звістати стацамиректе Выдрадноє модослове медже є проміняли бы бусы проміняли та бусе проміняли дати выдержавы компандены стель для жытя забрудні рідну землю повітры Послухайте люди Дури Сюхоцю загатис на Ґаздова Верне ми ся іщы дорязані ци мали вы з кым там бесідувати по русиньскій ци было там ма якайстика русиньска общына язнавшу студенты малиткі землячыства ґрупуцові кісы рукашіти ци мали выку практику улязані Коли я пришол клем выступил різань та не было нас было сього чловік із Украіны там зміж <unk> чловік нашых пущы не було Пак уже коли пришол мій брат я вже был на третьому курсі уже было більше были в Закарпатци там І тоды ужы я не знам землячство не землячство мы говорили медже собом по нашым А коли м пришло то на першый курс Нія там не буду з кєм Я ся хоціл туди по рускій говорити был і добрім знову бесіды руской тре ся будучыти Після учыли ся пісетехнікума вытрафили в Афганістаны на службу Яцюшу вытуда самі ся попросили Была така ситуация я вызнає мы не готовы были до дикых зим Не были сме і поступлює был ногы мульци і пред армію мне попляли були вязані так велика больниця симошко Ішол професор і каже мі ні Но тіпа мы тебе з твою болезну римотойдны поліртия похватил су трьох ногы Каже Ты служыти ідеш дожыварю Я ім укажу то де професор Дуколи не може быти бо я не більшу уварвіл Де я іду каже Но каже як сам хочеш кажу іду і буду служыти після того як він підписал шо я здоровий Коли є же мусіл служыти я уже туди якы зашол я бы ухті вітило стан попробувати себе Коли ня призвали першый раз та укриньску непересинному пункту непостійно оглянди буділи Анґіна як раз унєсе наштыка Язви на Анґіна і там полькульник із Фирґаниє мавіту Фирґону Дисинтуру і Полкуник виділ коли підходит до кожного проверял нас як мы сужы уділи там придут правку Видівшы я хриплю Шымой кажу Анґіна і він там нагуйкал на тых офіцерів і так мене вернули Я уж думу же не попаду ниґ А другій раз казали нам тайдете у Харків служыти думу на самольютів Харків В тым з самольостів Дузыправку Доняцку слідуча установы приоту был Тышкєнт Тышкєнті привезли нас на Жыдевок зал на Дздевок залі назначыли зоставили нас як Вільна рапсиля робоче села заставили нас розружати язікы ми не знали шутує што ішо довой туди груздвісті што там клюбці лежают білья деревяный ясік і всено великій Нас заставили заносити у поізд Туди де ті воєнні кажут осторожно сторожно то кажы там пасат І мусі нараз і не поняли по тому сме же поняли што мы там робили Віти на ретриців цік не хочу за нього споминати Болягрускы были дуже серйозні як мене ся ногы были хворі А пак уже пішол <unk> октобра я <unk> рока я попал же волні з тамшын Так ся стало Я пишу непонузнею бо виділи є тактичний медик тактичну медицину знал і ани хватало дуже была проблема з медиками самиструктурами станів собыну бойовых ротах а є не пополом Шкардах а попалом данту <unk> одє быти оны перевозили снаряды груну сукугрузы камазы мустові <unk> і бензоводзы нас были <unk> рот іш два медика всього на <unk> рогій я І так ся попало што коли я пришол і нас ся лем видут батальо кажут ци звідут хто літкі яка Закарпатця своля а кажу тут єй своляви два хлюпцы <unk> руті І є як раз пополу Пяту руту за ним был закріплений а там были соляскіну і єй ден із Дуси найден і з Лупушанків Два хлопці уж были дідами крас дідами стали Прислужыли під рога рока Толе фізер Прусяный был Явін виділ після службы він в дірусиі был там і вмер а пуду вітя Жыє тепер ісю Дусіні жыі тепер дай му полз руля так што у мене ушыл быти Люні буду лем два закарпатскых і ту были славявскым рейону Після Афганістана вывернули си думу припоминяло си фактично виділи войну туду прониів лемкінах виділи кули му про неє знали лем мы з книжокы вы уж то пройшли спіцияльно не звідувас што там было бо якы сте хотіли собі высте розказали но я думу собі вони хочут розказувати та єй більшіст хлупцю тошу тяжко было но так і є Мароко із Афганцю та і теперішні хлупці ковертеци з войны розказуют зато шум не виділи хоці ся забыти хоці ся як разу дойти од того уже після войновы выпришли сюда Ци хотіло ся валш поміняти в той державі Перше є ся вертало так маленько тяжко бо я ся думу серйозно хворий Я бум бою в руці маєм кантузиі мене перелом <unk> грудного позвоночника Принісим боткы на жолтуху два разы ріцил якраз імшу думі амальны родірмію після обстріла як раз великє рід бы за кандегар <unk> рік то як раз было декабер январі І форльоваш нісе дуже великій рейдбу так што я сю в думі дуже хворий Я пришол думі на другій ден я же был у Слолявскій Больниц Після Але стане Японя я все такі думал што приду мене цякат великій спорт Я все такє хотіл но Любил єм спорт і дума єм буду дася бо і з тикыма проблемами з дурьом я понял што великій спорт для мене закрытый Хотя я і так тренірувал ся і потым м тренірувал діти уцілінь діти Шли споміняти сложну болю то як раз гарбичівскій чысы і ся ниякых гльот не було готы появили ся пізнійше не было ниц просто што держава робила вельо што хоц нам дашой помочы якусь выйкал Яваса не заганял всякой було в зуст із дурльом то міні было не до проблему якій має дам держава ци не было проблему з друльом і я дуже думал Я ті кулупу таблету шя переджем ґамало ґумбіц ґумбіцьок камазым і камазым Курмили я і вчыти ся пішол пішо лем з Лиів Нацийональный Університету Університеті Ні Драгуманова оцілим ся там психолоґія я педагоґ психолоґіі Та грайте гудаций я буду лати тайте гуя буду лапи анжебу добру ю не буде няпи анжебу добру не буде няпи няде лає Аді ня небі лає ІІІ голова тай безплеців з чорны з чорны горема та агатую бы зна Не треба таю вызнала лем таку вызнала люби А треба лем таку вызнала любити Ой пив яба лемку дажте і будуй япа лемку дайте пи зербу добру не буде няти Ман зербу добру не буде няпити дати я водувати Ага грайте я выду пати добру небо феду добру не бо цюмує вас зо звідом імену ци не хотіли уж ось поміняти вы на даный момент вызлавляєте як раз такій є рукаш ветераду выйны Кули вло дососпільну тикуло ветераньску руха пристали Был такій активний в Свилявісі колим жыв шым не пришол бы я з <unk> рыву уж А доти жыєм у Свиляві і о все зопасими стрічали сме ся помагами ім Я Бізнес у бензіны має повідношні заправы я все давал бензіны могіли поіхати А коли м пришол єм судажыти уж город я вижу уж тут це двіжыня єсно уж на політичной си бавите наш лі ся бавити в політику Я разы дал вопрос другє разы давал третє раз вопросы я упозрал што там Політика грала цю політику І туди мы ся зобрали і з хлопцими і зробили сме орґанізацию яка не має ниякого відношыня до політикы мы си занимаєме сумопослови допомагаєме хлопцям яка жут ідме пуституры тым більше нас клипут вес о <unk> руці Аґресия русиньска война та мы і примали участ там і Я сам Куміруку куди бесідуй Кумдірукы я понял што всє для мене ся вой на конці выздоровлены є два місяци лежо польц місце выстановити молодых хлопцівного до нас орґанізацию пришло якій воювали Я вызловлял усі всеукраіньску горницку орґанізацию в Закарпатю ніхто крім нас де входит наша структура туде сам десантник єдає насотов дуже много молодых десантників і які і тепер вую тіж <unk> року вюют Мы маєме і загыблых після <unk> другу руку На жаль много з нашых вюєй тепер выпомагаєме як можеме Вытуцьок треніруєте в уголо ва по мойму кєд поправте мене Федерациі Хортінґу так Обосноі ци уж уродской Я вызловляю Уж Груцьку Федерацию Хортин га і Закарпатску облесну бойового Хортин Я мастер спорту я судя міжнародной катеґориі вложу ся на змаганя тринулы діти діти моє мало высягненя Дикій файні Чемпіоны Украіны Чемпіоны Европы і Купок Світу ігрували такшы Мало діти сяк люблю з нима тым більше то міні інтересно по психолоґіі Я люблю і маю там роботы написані по психолоґіі спорту по дітьом Менештуда попросил о сам вид Хортин сибі з Пусів одіґрати сий хотіл звідати хортин хы острів хортици козацкій бойвиє таниц фактично зоврусин ткі твердый русин і козацкій боє танец як ся все осумішає Так то не має значыня Русин Русин язы просто я Русин внутрі в душі Да мамка я єс і был Русином ай было тує выходит на позицию державы Мусі Украінці м жыєм о сій державі і Кули появила ся така ідея што хочу зробити украіньскій виц бурту таті то афганці десантникы Зосновник його рахує ся нас Едуата Анатолия Єроменко він нарік муж від мене <unk> по мойому десантний Ваграмскій Пук На зоснували і ним не покликали Туди знали што є о спурті што я психолоґ маупеду світу і о нем не покликали што бы я допомагал бы сме розвивали тот віс пурт і мы його почали з <unk> р розвивати дуже много роботы было укладены все што зо своіх груші дуже много робот зроблено так а уже в <unk> році уже Міністерство Молоді і Спурту Украіны утвердило нам перші правила ісхотын І теперкы він один із сильнійшых видів спурту в Украіні Уже маєме по світу світу віі федерациі воземе ся по світу выступати так што я такій внутрі довольнийшу і тудав ся прикла шусім зробил доброго і то має результат Хуртин кузецкій вец бурте А коли треніруєте діти як говорит Ну по перше я квітріню діти нас на знов нацийонализму Конечно як коли даєш урока выдаєш на украіньскій мові бо мусиме знати вырити по украіньскій бо ко не знаєм і ганьбы но мусим узнати Але я діти знаю я знаю кого дома на якому языкови говорит І коли шус пудказу вум розуміло по русиньскы і тамтас є мени яглицяни Мариці они жывут туи Вяздіть ми гулу так як діти якій по іхній матриньскій бесід кєд мене си полусят но а о так з головкы не шум рокові я дую но украіньскым языку Вы членом русин клубы коли мы лем робили першу установчує засіданя то буду дружбі уж роді вы нараз пристали до сотвияня Дуже бы хотіл допомогти будут усукути осубодити ту бесіду Все такє може прийти часы внесеверный уж они у нас тут будутсє одразу же членов Русин Кулюба Як вы рахуєте коли уж люд заговорит русиньскій што для того треба зробити жым зоворил Першу оти воля по перше державы Першу Ю Може тотандис вуйковуців од Европа Европа яка мы все в Европі в Центрі Европы жыєме Іцьу в нас народ такій толерантний людмі ся то слово або толерантний народ може єм в Центрі Европы і добре розумієме шту слово ся свобода Свобода умысленю свобода віроісповіданю свобода своів бесіді в першу чергу треба обыто на державным рівні шус было а тепер другоє обубле державным рівні кусь то має вынести кус має обратно вернути тоту бесіду або не просту бесіду селем там говорит а літературну бесіду Знал уж учыли ся на русиньскій бісіді у школах книжкы були то пишнецкалів ся понисіли а доти всю было было в школах тому конечно бо говорили люде треба в першу чергу бо у школах ну было бо урок русиньской бісіды не діти ся вціли а не было братом то заполіцизувано якыс бидяньска мова і там такы всякі маніпуляциі цирально розкручут ся бы у неґативному русліпу дотишу то не треба што діалект то все діалеґы якій служыт но і самусубовы раз антирусино з тикоє всю розвивало тє А якшу не буде русиньска бесіда розвивати ся то зішлу не буде іти в народ не буде в шкуліти не буде в університеті центер то кусєка де буде науковому уруні се все продумувати ся то і асиміляцию буде робити дальше свойо най так буде робити но бурусину ся бы всукотил хыти голусту Русину Подкарпатя хара хара тара раха макешы на доході там летоны на досоді та <unk>Ñ кры фм aме о Ваші пожаданя Русинам світам Карпату Русинам слухачам Лем фмом хутіл не ганьбі Русины Першу чергу не ганьбіт ся єси не ганьблює в сіму оружя Русин О бусі помнили што мыє Русины і нам треба быти уєдно Дякує мем Дякуєме дійсно будеме брати примір од вас неганьбити ся свого народа неганьбити ся своій землі неганьбити ся своіх предків манковая села ста я ве Всору сыну Подкарпатя