Archiwum
łemkowskiego radia

В люсурусы был Подкарпатя Не разом собі думал што як бы файно было тепер побесідувати на голосах Русин о Подкарпатя з просеным бы бути танами карпаторусиньского ренесанса Іваном Туреницьом Васильом Суцьком Боржавином Михаілом Алмосом Людвіґом Філіпом Васильом Серканицьом і другыми Што бы они вповіли Як бы оцінили днижню ситуацию і перспектывы нашого народа Такі вшыткы вышы памянуті же не можут з себе выповісти рішыєм поворити з іх дітьми подком може знати про няньтя ци мамку бульшы і іх десяткы тоту кустаршына привела на світ і помогла стати на ногы Так дочка Михає Алмас я Валентина Ґабай котра свою нянькы не лем юбила а обужнювала ся то честує його память Самосубу она знає за усе вшытко кым робил котрій сумлю до цінності малхубі шторгло пріоритетным Валентина може з Михала Івановича розказувати годны і постає перед нами дійсно гармонійна постава геніяльно педагога і музыканта перфектного кєровника ідеально сіменина мудру соспільну дієдля лухите голосу Русиду Подкарпатя Пані Валентину Добридині Добридень што найважну єй значю воєнне выбурска залинянькы про Михала Івановичы Вызнаєте про нього мож розказувати дуже долго і дуже много тому же він был на тільку багато граний Він был такову особистостю што йому ниґде не хватало часу зробити все што він собі задумал І в нього не было чогось єдного цім він занимал ся якой одноі темы його роботы його жытя у нього было дуже много плянів много задумок Постоянно він мал разны стрічі з разныма людьми Мож єдным словом єдным реціньом сповісти што він прожыл долгє і красивоє жытя і жытя його было наполнене є насправді великым змістом смыслом Хотя як і в каждого чловіка на земли він мал і своі желі і своі радости Своі трудности і успіхы своі надіі сподіваня Але мы можеме сміло повісти што його жезненый путь так само як його і тог його жытя был дуже честний і достойний о прихід і маленьку його бігоґрафію де ся родил кім Рубиків в Малхубі Нянько мій родил ся в Сієро Мочериця мокачівского району <unk> октобра <unk> р Він уцілсил в Мукачівскій Гімназиі котра з зміном власти потом стала середню школо нр <unk> сіт будут є дітину він дуже добрі вцілзє Дуже добрі І музикунціню школы він поступил нараз на Філолоґічний Факультет Ужгородского Державного Університету Уже в студентскы рокы я памятал він нам розказувал што дуже активно почал займати ся громадском роботу Увін был членом новогучного Общества даже чытал лекциі молодым студентам молодшым за нього увюкєрувал Студентскым Факультетскым хором Оркєстром Народных Інструментів Ну але і при тому він серйозно занимал ся вывціньом фольклора вот і прикметно інтересувал ся літературным процесом нашого краю Вшыткы студентскы рукы Михала Івановича і з руками з часом найшли своє продолжыня у його подальшій роботі Коли у <unk> році після університету він почал як то кажут орати свою педаґоґічну неву у залужаньскій середній школі Він дуже любил своє село своіх односильцян і через десят ну може мало більше років він выдаст книгу Історико етноґрафічный нарис Румочевици Тото у <unk> родзву і цей нарис был як раз про своє рудноє село Ромочевиц І робкы роботы у ціл школі стали дуже дуже плодотворным періодом його жытя Він проробил коло <unk> років уцітельом педаґогом Але він і скажу Вам так він не был простым учытельом його урокы запамятовували ся то было дуже необычно Він говорил дуже красно дуже інтересно І то правда всі діти слухали його як заворожені Михала дуже дуже любил дітей За посаду він был заступником директора з позакласной і позашкольной роботы і то была його стихія Бо такой інтересной позаклясной роботы візівно не было ани вєдни в школі по сусідніх селах В всякому разі мы такоє і не чули і не знали як то што робило ся в нашій школі Єтєм лю тєм єдакы епізоды Шумкули з Руска зубуде уліс униходили не на екскурсиі то были експедициі граз і то кажы внитикій кажы нараз союз і така одповідальніст одійдут до експедициі не просто не забывали то дісно тудых раз дум судіст треба схоснувати то свою роботю і сієно ту буквально типирка в сьом році номалюй Академіі наукы залучску і школу дівочка робила по ізглядательской роботі якы называли ся істурия за руску і ромачевской школ деці спису літературу полностю Спушний Михайло Іванович і Ромачевеци і моі метаморфозы І всі книжкій і про історию за руску школу все што він написал нас хоснували і з гуртустю наповіли што перша російска істория Ромачевиця <unk> р бод напису Михалом Йвановичом Ци дітина яка іх уже не знає за його лем цуляк чы такуй куну дало своі пруды і о тота робота це дуже прекрасно приємно Радуєме ся коли є результат його роботы Шо він май любил свою пидологітну робуті перевагу Ай чудо перевагу айшой му ся май любило Я повторю ся што він дуже любил дітей І він рахувал так што дітей треба так учыти штобы одночасно іх выспитувати у гармоніі з природом з інчыма дітьми і з свойом старшыном От як выказали <unk> гармоні з природом експедициі На поле оту нас на Окраіні села была Природна Долина Нарци то іх кільце те ме называли О кільце та у нас были такі дикы іх нихто не силил но то было природне чудо Уже потом з роками Калхозні тракторы переорали до колень А докі до того не дошло то была така природня краса і дітей туда водили не як выкажды на екскурсию а штобы іх гармоніювати з природою з тым навколишнім одоціням што є од конкретном нашому силі то не было далеко то мож было піти пішком але то была красота Ай бы на перше місто Михалань ставил выхованя музично естетичны то і він был сам творціску людину і сетворчіство він старал ся привити дітям Наприкат у нашій школі я то дуже добрі памяталу постоянно проводили ся концерты музичні тематичні конкурсы літературні спортивны змаганя і всім дітям і даже вчытелям Было дуже інтересно жыти і учыти ся в такі рокы Він напр Михаловачій орґанізувал при школі музичну студию в нас часом была реорґанізувану музичну школу і там музиці хотіло ціти ся каж вам дуже много дітей нашых сільскых дітей грали на многых інструментах там были скрипкы там было піяніно Духові інструменты струні інструменты всякі а в другых селах такой школы не было і тому до нас із сусідніх школ приходили учыти си діти В сусідніх школы были восьмерідкы а в нас была середня школа Той з діти приходили не леше як у середню школу але і заради того был ціти ся музыці грі на якыхос інструментах Вы навірно знаєте і виціли што в залужаньскій середню школі был оркєстер народных інструментів Він был дуже відомым його з <unk> року як він был орґанізуваний Михал аж ним кєрувал Но Ци така творця діятильност цього оркєстра онеседлила більше як <unk> років Подумайте даже Нянько коли вже выйшол на пенси він все равно іщє занимал ся з дітьми і оркєстер сє был дійстуючий але Хоцю Вам сказати што то был немалий то был доста великый оркєстер він был доста чысильний В ньому грало деска тридцет чловік но по разному бывало бо старшы діти выпускникы лишали школу молоді на іхны місту ішли заміняли іх і состав мінял ся каждый раз ной се был досты чысильний колектив Я тоже і моя сестра і я мы грали в думу оркєстрі од першого і до посліднього до выпускного нашого класу І з тым оркєстром мысільскі діти выступили на дуже многых сценах тогочасного Совітского Союза І тот оркєстер мал много нагород Оркєстер был лавреатом многых і республиканьскых і всосоюзных конкурсів І тому і Алмашы як кєрівник оркєстра был многых дипльомів і грамоту достойний А і діти і сам оркєстер мал много нагород дипльомів почасных грамот ну і хоцю сказати уже як під сумокциі темы што у <unk> році в же жывуці в Ужгороді Михайло Іванович выдаст книгу за лужанска Школа на сходинках істориі От у цій книжці своій він показал што проста народна школа дякуючы добрым педагогам може стати і стала фактично міцном основом для здобутя высшой освіты дітьми акреме того і май важне што она стала основом для шырокого інтелекту каждой дітины всіх уцінників і іх послідусі в роботі іх научнів творчістю карєрі кой дес бы найшол цьому жыті І всіх книзів він назвал знаных нашых односильця і вчытелів і выпускників з лыжаньской школы ну і написал іхні уклоякій жытєві здобуде Чезы дуже много люди вишло і стали Знамны мы стали відомыми та добры а Миховану сам грал нейкіх інструмен грал на многых інструментах і мене цьому навціль Найбільше він любил <unk> струны Він і на фортепіано грал но самый ліпше він любил струнны інструменты то гітара Домры ну і там уже ідут мандуліна ідут іхні як похідні тенуры контрабасы басы тото всі струдны інструменты якій в оркєстрі потым были включені і він сам навчал дітей грати на циіх інструментах До того часу якыла створена музична школа То віно ціл дітей грати на тых інструмент Ну і мене навці як цільому я грал на <unk> музичных інструментычну акцентикі на музику ды і ґраз музикальну діятильніст Клав і Духновицю суйос і тому іґраз Михал Івановичємлю він ся з оакцентувалшу од успіву хори унилучы не лем естетичну ани розухуніст но і де всю хырыту окрема пристріт Михая Івановича розкажіті сімай просуд Лем дуже удало повіли што хыры то была його пристраст жытям то яком то велика част його жытя він посвящал хоровому співу полністю себе В нашому селі были не один хор были і уцієтельскій хор дідскій сільскій і се была нянькова заслуга Хотя його хорова активност і діяльністна проявляла ся не лем у селі вона активувала ся і заме жеменашой ромоцевици і золожанской школы Наприкы з <unk> рокы Михалоч был головоу правліня може вызнати была така самодіяльна народна чоловіця Хорова капела учітелів мукачівского реґіону ну коротко казали учітельскій Хор Хор учітелів мукачівского реґіону і вбін был долгі рокы Головуправліня отцього хора Кремі того він і ся кєрувал многыма хорами напр при мукачівскым рейонів міліциі міскрайон міліциі Кєрувал Сільскым хором при румуцівскому клубі то ся в роках можеме казати можеме просто перерахувати креме того бы мукацівскій сад довинрат гос і то же запросили кєрівникы Михалеця створити окремий новий хоровый колектив І він зробил новий хор і ходил і дуж є памятал дітину што він автобусом єздил на репетициі цього нового свого хорового колективу долго ним кєрувал Ай бы хоцю сказати што май Одным із любимых не май любимым но одным із любимых його хорів был хор залускоромоцівской і святопокровской православной церкви то єст хор нашой церкви нашого села Од сим хором Михалань хотіл одновити і удрудити традициі церковного хорового співу не лише в нашым селі а і в сусідніх селах тост бы ся потягли і другі церкви і другі села і тоже шбы орґанізовували в своіх селах хоры тому што у тых піснях што співают церковні хоры духовніст Акреме церковных пісень вы не співали і народні пісні а в народных піснях што народна мудрост Но мушу повісти што має любимым своім хоровым колективом Михалан Цірахувал Хор Стародавньой Русиньской Пісні ім Александра Духновича в Мукаці Він дуже долгы рокы ним кєрувал Мож зараз розпіл Тара Співан Камош казати Но поцьте до докі він не пішол від нас Хоц бы уже старенькій він соромно єхал на автобус і в Мукачів абы проводити репетициі і хочу вскати што усі хоры якыми він кєрувал они всюди діс выступали усі дісі з концертами на праздниках на фестівалях на конкурсах І люди так любили ходити на репетициі Я памятала як нянько казал што часто кєд был якыйс долгый період што не было якой концерт от якоіз оказиі для выступа внеглядали возможност люди самі глядали возможност дізорґанізувати си і співати Тому мож сміло сказати што нянькова хорова робота Постала і з його великой любові до рідного краю она робила ся ним од усвідомліня він розуміл то што його Божый дар і його писенно музичний талянт просто обязує його передати надбаня надбаня предків своім насядкам своім будущым поколіням молодых Русинів люхыте голусу Русину Подкарпатя масо о лем Ласи бой с хоробо тотуйко знимала часу Ябу стигал знимати ся сіці віз Істи Оно ішло паралельно паралельно його пристраст хорова проводила ся і з другу його пристрастю то народном педаґоґіком од педаґогіка покладена на основі народной мудрости Так він єй называл народна педаґоґіка Його оций педаґоґічний путь стиза як то кажут была наполнена таку роботу яка наполняла його внутрішній потенциял народнопедаґоґічний його особистий потенцияль Він наполнял ся цім він зберал фольклор нашого краю особенно то ті жанры якій в найбольшым мірі приховуют його у собі народнопедаґоґічну мудріст при казкы загадкы колюмикы пісні казкы коряткы там де фонтанувала тота народна мудростка Іменно отворця робота його лягла в основу тых ідей народознавства што повязано не лем і з культуром выті з іскуством народа а в першу чергу з педагогіку тому якшы враховувати оцю його роботу то Результаты той роботы вылили си через рокы у книзі Закарпатска Колядка і Колядова Він єй видал тоже в <unk> році же жывуці туй облестному центрі і маючі більше возможности для такой творчісткой роботы Взнати я ся можу сказати от є такє понятя музикальний слуг Коли но не каждому інде не но такоє понятя є людина яка здатна дуже добре цюти музичну тональност звукы ритміку то ци всю всю полягає одному понятя музикальных слуг а мысі облидає якым педаґоґічным слухом Воловалапках образно каже Він у свою практичну роботі він дуже часто выперечал офіцийну педагогіку може не зряв ся ж такы його роботу цінували і в районі і в області і в республиці і в новисых рівнях На рівні державы тому шану я ся дал велику педаґоґічну роботу галас єй было тмєціный многыма званями він был і вмінник народной світы і Украіны і вмінник народной світы Студішні він мал чысленны грамоты Міністерства Освіты Оло Він был делеґатом <unk> зізду в цітю Украіны то было в <unk> році а в <unk> році а машынхаланцю было присвоєно почестне званя заслуженаючытелі Украіны Окрем педаґогікы майже <unk> років Нянько был <unk> головов Закарпатского Общества ім Духновича Александра Духновича і заісю його плодотворну честну роботу на цій посаді Його нагородили свідоцтвом як йому было присвоєно званя до вічного Почестного Головы Закарпатско Областного Науково Культуроілоґічного Общества ім Александра Духновича і у то же в <unk> році він выдал книгу яка ся называє Істория Общества ім Александра Духновича у датах у фактах і в ілюстрациях Ця книга охватує <unk> років історичных політичных но державных разных социяльных нацийонально культурных метаморфоз у карпатскому краю він описує Як Общество Александра Духновича пережывало тоті періоды ци все выкладено всі в книзі Дякуючы Михалю Івановичу моі знаєме малучу детальну сурботу з протоколоми і з фактами і з фотоматериялами Як раз Обществу Духнучу сю його історию почынаєме з <unk> р писи його обновленя коли Михален Віставу себе <unk> бо <unk> рук і фактично по нижній час <unk> бо як раз ся протокол устанучы збуру він фактично высукутил зобрал протокол каждо засіданя Общества Духновича і дякуюче Суму бо знаєме кули шой ся робило робило ся немало фактично одкрыл ся памятник ужуридів Мукацю і Духновичу дешли сіскій проводили ся дні сілы з історичныма фактами люди дознавали ся полни одыгре ся просвітницка робота зробила много а тушу лишыли ся материялы по тому суму Тепер кы зглядати легше Тумушу і орґанізацию знаменитий Світовый Конґрес Русинів то у них по мойму не прото коли неє мо коли прубували утворити історию Світового Конґреса то там найти буду дуже тяжко цісту по слова і заходили сме даколи в тупік коли говорил єден із наприкля ту гудівы на другій посаді уситунку ґриси з лікістам рук і назвала друга фамілия гіря і материялю ся ниєчкы юзеты ту шу не малут не сайта не журнала а Михалю Івану і фактичну сам створившы се Общество Духновича получы не рейоні сільскій орґанізациі сам за тым усім позерал і сівіл полністю прикрасну віл документацию і мало товіце се все ушурил і выдал книжку ся книжка тепер єй цілоний є Я знал бы кєд більшус треба підняти я нараз был ту книжку Я находжу то же треба Куди бстал ся Михованович на Пінзі і перебрал сой уж роты яку дієтин звіл туйка Білюжы Вы знаєте мож сміло сказати што з переіздом до Ужгорода його діти не систала істіма Він продолжувал серйозно зытяти педаґоґіці скє наслідя і творчіство Александра Духновича великого Будителя як мы знаєми Михалаць рахувал Духновича своім уцітельом Вы вже про це доказали і я не хотіла Вас перепивати бо думала м што скажу окремо Я хотіл вам і ся сказати што у Михалаця была якесь органічна постоянна потребніст находити ся у круговороті научной інформациі він продолжыл своє самообразуваня розвивал педаґоґічны експерименты мал таку потребу він мусіл контактувати із розумныма людьми стрічати ся ділити ся ідеями як то кажут реалізувати свій вцябновоспитатний потенциял назбераний упродовж Многых років його роботы В тот період коли він переіхал же Ужгород в нього появили ся більше возможности займати ся науснов роботу Його запросили на роботу Кыівскій Славістичный Університет Предложыли йому посаду замістити лектор університета і з воспитательной роботы і краз То што він май любил в свому жыті Усьому університеті він выкладал такі придметы як народознавство своє любиме народознавство основы научного досліджыня історию культуры Закарпатя і при тому хылась продолжывал быти лектором Закарпатского Інституту методикы навціня яку наскажут підвысіня кваліфікаций Цітелів области Він і рані чітал Так він раніси там приізджал туда робити лекциі чытати лекциі Цітилям а тепер він активнійше тому же у нього більше появило ся часу і возможности для цього але усі його лекциі были збагачені Ідеє мы од той народной педаґоґікы про яку мы з Вами говорили і чысленні вопросы які задавали йому під час лекций учітелі Вни його убідили в тому што для учытелів области треба зробити якой спо собі істориі педаґоґікы нашого краю І таку книгу він выдал Його книга называла ся русиньска Педаґоґічна Енциклопедия Она мож казати стала як настойном книжком для учытелів ну для тых учытелів якій змогли єй купити якій гі мают Своі ідеі також він печатал у всякых великых обємных статях і публикациях Одна з першых была о новинах Закарпатя в ґазеті Стетя называла ся обличцьом до народной педаґогікы то было сі ур нього дуже много было такых научных стетей публикаций Од части з тых робіт <unk> публикаций се лишыт части на іх в них потом лягли у основу його книгы Еволюция Світозора В <unk> році він выдал сей зборник выбраных публикаций научных статей рецензий докладів в многых научных конференциях де він принимал участ Ці всі роботы были написатены у разных новинках о журналах у тому чыслі і заграничных у книжках Оту продолж буж як <unk> років це публикувало ся поокрему а він з зобравці публикациі в удній книжці Усій книжці находиме одвіты на многі вопросы із русиністикы і з наукы за русиньскій народ Знаходиме вопросы істориі культуры Русинів Подкарпатя Ци є надзвычайно Все лише частина <unk> публикациі Водню Книзі Хочу сказати што Михайло Іванович осущестлял глибокій научный аналіз діяти церковных культурносвітных дітів і вченых світу тых ученых котры внесли свій вклад Історико культурний процес якій повліял на формуваня закарпатскых Русинів нацийональну і самосознательност У <unk> році Лісі видал книжку Русиньска Бібліоґрафія У ціл книзі він высвітлил становленя і розвиток научной думкы в Закарпантів Акреме того усій книжці унікально він зробил перецінь научных трудов про карпатскій край русиньскій народ тых трудов якы выдавали ся по цілому світу Ту іде перечысліня тых книг про історию русиньского народу про культуру способ жытя язык Ци єст унікальна книга тмушу люба людина яка буде інтересувати ся русиністиком она може одкрыти книжку і увідіти што учены ріжных краін на ріжных континентах цієй плянеты занимали ся вивціньом цього питань І коли кажут што неє такой темы неє такого народа Тоді як мож порозуміти што учены Дістан Бельґіі і Америкы до Німенцины занимали си сил темом вывцяли і видали своі книгы а силка неси книгы є унянькою книжці яка назове ся русиньска бібліоґрафія Ту є перелік множества книг у якых піднимає ся тема русиністикы і істориі русиньского народу Іщє інтересна в нього є книга це дуже велика обємна книга про судбу русиньского языка книга называє ся русиньско славяньскый лексиком Ото вели дуже обємна така окремішня книга Результат його многорічной роботы і роздумів про судбу языка подкарпатскых Русинів в условіях многоручных процесів непростых асимілятивных процесів не змінювали си ці процесы і місто русиньского языка у родині Славяньскых языков цілым інчых славя є памятал там подавали ся наприк приміры і з пяти языків між нима русиньскій доказ руси як раз десюшу дісту русиньскій язык є окремшным то єст нейкій це не діалект украіньской мовы а си окрем языкє тым Руси леґцикон і є єм вшыт здоєвіц рвуту зробил Носевного січний труд діст будкій катожный труд Я можу повісти маленько про цю тему Я памятаву сунянькову роботу з дітинства У нього была картотека Аж докы він не выдал сі сю книгу мы всі хто помагал йому і родиці і діти і знакомі Кєдні сне выспоминали даяке русиньскоє слово нараз і сменянькови казали він заполнял карточку На каждоє слово была окрема карточка на каждоє слово а по тому же се слово він зглядувал у другых языках для того бы порівняти ци єден корінь Ци разный корінь ци походий зжыв єси се слово з другыми словами аналоґічными по смыслу у другых языках Ци было дуже інтересно і мы были дотілько в азарті узглядиню такых автентичных унікальных слів што я помітал даже коли сме мыжыли в Ужгороді нянько сє жыву селі Або уже коли він даже і переіхал Ужгород Міні прийде на думку якоє слово з дітинства русиньской Янькоє нараз звуню няньку Вас є такоє слово в карту а він ано цікалем Єкоє Але ніт сикого не є Дяку уж што ты мені позвонила і він нараз заводил карточку на тото слово ци была дуже інтересна робота од такых картуців Він назберал дуже много то єст слів і по тому все все склала ся в єден великій словник Русиньскій лекци доксыку си дуже цілил є памятову як за нього одзывал ся Міхал Фейсер си професор Новісладского Університета Ю Михал Івановичов упросил собі були моту книжку Тямню як ту ід на ту книжку взерали си люде жорбота тикашу на аналогу і дотепер не має дни в русиньскому світі прубальна енциклопедиі культуры істориі Карпаторусину Маоція уж униколи зробили по мойму не спомом робили двоє Оты оту ся робота бєм натыка Ну і Михаль Івановича лексиконпил по лексикоґрафіі ну і кажу робота ацка Васкарю сябку друту Михале Ґодиц зрубил шус неймовірну є для нас для потумку іку рубут Михай Іваныч якій його научырі трут вы рахуєте май важным ступє книга Я хочу сказати што же буду ся в тяжкій хвороті же йому было почте <unk> років Він при тому сімал хоціл вам сказати пляны на іздательство пару книжок вінс у нього в роботі іщы были пару книг Я знал якій я тепер не буду про них говорити айбо одна книжка для нього была дуже важна Він дуже пилювал єй законціти і видити і то то же є дуже великій труд і робота многых многых років Він долгі рокы робил єй сидячі в архівах у бібліотеках він Поднімал множество документів справок архівных материялів То є свідком того бы мы йому помагали в тій роботі і за три місяци до своій концины Михалань выдал свою останню книгу свого жытя но це не просто останя книга його жытя уж она послідньо по списку си была книга його жытя в тому пляні што він все своє жытя зберал материялы для того жебы єй сформувати і видати вся книга называє ся Карпаторусиньскій Народ Доля пронесе на Крізвікы То книга історико етноґрафічний і научно культуролоґічний выклад досліджынь якый доводит што Закарпаття николи не было забыту землю Усі в книзі з Великой Львовю описано то што в нашому краю усе жыли трудолюбиві добрі люди якій сповідували ідею до просисі Наш край то є край якій розвивал ся розвивал ся економічно социяльно духовно і Закарпатя дало світови цілу плеяду ученых культурно освітных діячів писменників майстрів образотворчого мистецтва композиторів Церковных і політичных діячів выдатных спортсменів і мы всі маєме гордити ся свойом лицюзнином любити єй памятати і честувати всіх хто достойно прожыл своє жытя прославляючы наш народ так як прославил його Нянько у своій послідніх кни Мухыти голусу Русину Подкарпатя Як за rar обзор же воссолити сыві штум вослека мас вызы ноци Екс Михала Івановича підґрасу коли він робил і ся діграз або на всю книжку і ся або ся над лексиконом указало но шо поробиш сього дві рукы мужы не годным Ты зрублю тілько кулько мужу рублю постояны рублю каревноців ди кін не зрублю малой люди як ектично могли ту зробити шуму жуя малу опыт мал знаня знаушу робити Я бы дуже ся хотіла сказати што оцю велику книгу свого жытя як і всі попередні книгы якы він видал і всі труды і вся його діятільніст Все є зроблено завдячуючы допомозі нашой мамкы южінкы Мариі Іванівны Вызнаєте всє жытя я памятала з дітинства мамка наша у всьому йому допомагала його подержувала Вона його розуміла вна його заміняла у домашніх ділах коли нянько єзды на конференциі на концерты нас якій важливі стрічі мамка його замінила дома як мама як господарка в напомагала йому у школі ушкільных процесах і навчальных і выховных Де лиш можна было вона пставляла йому плиця допомогы Даже коли нянько писал книгы от наприкляд книгу Румицевици про яку мы говорили вона зыбрала помогла йому дуже много материялів по народным кулінариі понародным медицині цидізно была допомогы Нянько выкорыстал єй материялы в своій книзі він одмітил єй гіл у кунциш він завдячы єй І я думал што мы тоже можеме гордити ся мою мамку так же як і няньком тому што вони в одному тандемі у парі были однодумцями были взаємо помочниками і подержували єдну другу і робили велико єй діло Для нас дітей рідных і для тых дітей якых они вціли в школі і для всіх наступных дітей поколінь якій прийдут пасены од його імніют слобовы пожыти Карпаторусинам од іх рознашой облисти нашой сріберной Землі краєвику Мужыны На превеликій жаль мы николи не знали правду про історию нашого краю про наш народ нас не вціли учадниках істориі в школі Нам не казали про це через телевізой через якій другі істочникы це было так раньше я памятал си без дітинства як бы не моя сімя ани мій нянько Я бы не знала тошто коя є як і в мене коріня І я дуже ся тішу з того што вы занимаєте ся тепер просвітницку роботу і є такій прикрасны у нас люде науковці журналісты історикы які чустуют своім долгом розпучыти роботу не лем по досліджыню історичному социяльному культурному досліджыню скажемо істориі етноґрафіі культуры нашой землі нашой оцюзнины не лем досліджувати ай доносити то людей Я дуже ціную величезний труд віры гвартівнику Ґлеі яка зробила сотні програм про выдатных русинів і мы бы про них даже не знали як бы не єй прекрасні передаці Дому што мы познакомили ся з творчіством і художників і музыкантів і писменників і поетів многых людей якій є дуже достойный і якыми му можеме гордити ся а мы бы про них не знали як бы ни ті передачі Мы бы не знали про многі факты з істориі культуры етноґрафіі як бы не ваші журналы шви выдаєте оцюзнина як бы от новый журнал Карпатознавству появили ся появил ся новый журнал Як бы не нові публикациі і книгы В тому чыслі тоты книгы якій выдал міні Нянько і другі науковці про якых я може і не знал тому шя не є членом якого общества Русиньского Я не є цій темін не тілько як ті професоры історикы університету для якых є це професия це є іхній фах але так само Всі нашы закарпатскій люди нашы скажым Русины по крові які не знают правдивой істориі мают зараз усі шансы Ознакомити ся з цым і гордити ся тым што якій славний нас русиньскій род а яка славна нас істория Як Нянько казал добросусідскы мы николи низ лем не воювали мы все одстоювали своє права на ціл землі мирно культурно і з честю з достоінством Я желало усім людям кобы хотіл знати хто він є і чым він може гордити ся най почытают книгы журналы подивлят ся передачі І вони зрозуміют што мы є славный народ і мы дуже достойный честний народ Най нам грают на цимбалях най трублят в трумбеты най гудут нам гуслявикы вержут дулів пута Наші діти радост наша русиньскы пленя І тоты світове розкажут бо то наше бремя найнаше торжествує розходит ся з світом мы Русины єсме народ своім заповітом Я Русин был єсм і буду зушыткы мал міру любіме ся братайме ся на ціст іновіру Яморжы сару на раю радом адом маю найпер Народом проюсны моє Дви традициі продомі Раз выґнациі выклик выклатной мой землі Будворіня кругом народом кругорівды І буду його достойны родной землиньовыстородовозы Гона В люсору сыду Пудкарпатя