Słowa, tożsamość, emocje
Archiwum
łemkowskiego radia
O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.
Odc. 29
Архій Іван, 29 І 2025
Opis odcinka
Голосы Русинів Підкарпатя #29 - Архій Іван, 29 І 2025
Streszczenie po polsku (automatyczne)
Audycja przedstawia rozmowę z podkarpackim malarzem Iwanem, opisywanym przez prowadzącego jako popularny niezależny twórca bez formalnych tytułów, wystaw i przynależności do stowarzyszeń artystycznych. Gość opowiada o dzieciństwie, nauce malowania, zamiłowaniu do wolności i Karpat, pracy nad portretami oraz kontaktach z kolekcjonerem Petrem Mikulą, który wpłynął na jego rusyńską identyfikację. W rozmowie pojawiają się też zamówienia klientów, sprzedaż obrazów, ilustracje do książek oraz życzenia uznania dla Rusinów i dobra dla mieszkańców Ukrainy.
Automatyczna transkrypcja
В Лусуру сыну Пудкарпатя Візитну картку Пудкарпатя фурт були нашій маєрі Сибізну за того што красу наш і Карпат мож передати двома способами описати словами вец зобразити на полюдні Сепрокарпаты і ушытко з ними звязано є буд тутышніх бывателів іх сухтажі тале Заты сут пріоритеты Малярі Карпат істориі котрых зацінит ся з бокшой арделі а унас час веде до Микіты і сваля айбо сут і такі малярі котры не мают ниякых титулів і звань Они не провели ани єдной выставкы не сут члеными ани єдной малярской спількы і не участували ани в єдному плянері або не поздрало ся на все вшытко они сут популярныма а картины іх на только ся скоро продают што кєд бы іх хотіли вцінити выставку то не мают з чым Єдным з такых свободных малярів єй анархіі порядний благій Русин виділ бы ся цілком лишений амбіциі Славы айбо сыселянник котрый намалювал бывшый ізра портрету Боваты Юкрая Вдумайте ся се цілює войско І роботу безподубні кроме того другій полотна архія находит ся сотнях хыжых колекций не лем Подкарпатцю не лем на Украіні но і за таро так знаний колекцийонер етнічний Русин соспільний русиньскій діяти Словака Петро Мікуля є не лем цістовальником Івано Пензлика а і шырим його симбором імено Петро Микула і говорит што наш герой має ся достасу або полной мірі розкрыти свой талант Єанархіі ідентифікує себе Карпаторусином і гордит ся сим і сірий патрьон участо приходит на помоч куртулочным обществам помагаючы то намалювати обкладку книжкы вець журнала то дакулько ілюстраций лухите голосу Русину Подкарпатя Ай моточе мой моточе А што той цоркочы ци в того каміня А ци рыбка Співан співаноць ґобом мамой співа співаноц ґобом я кон не мой спілівати на модо Сві свімамотю коромрає раці заспівай коріде тотя стара баба автобу Моя мама ріде тотя приданка автобу Автона моя фраєрка Співам співаночы мамочы співа смілочом мамочкы я о Співам співаночку бомы мамочкє Співаси Івановачо мамочы ями свіля молодого співа МаєІ Іваны Сирівости Іванова Мовари Мади Сирівоси Іванова Жуковин за Сіва ІІІ вам коны Соспівают мам кон Іване Добридень Нобленю Знал вас гымалеря котрий знаменитий знал удюл вшыткій нот же самы цьо не має не титулу не званя ниякых із выставок но цілий уж уроды хуснує ваші картины хуснує ваші портреты Де вы ся родили Я ся родил Уж Рускій район знаєте деравця сослоскійон Мамо мене Маґдалина Юрієвна батько Іван Іванович Пусті Люде номару вельокондуктором Сюжыа батько рубил на механічным узуді і в цілисти ся дравцех та Болошкола Да товців ся я в трасах але путом дес у <unk> сам руси мы прихли тату і постураю ся радомкыми прино пришол ту саму шкулу Ага за сама школа Які сте горили дома в святоруси так по нашым сме гворили по пустому якы Но но ясно най голудрасти такі смо выхроте єти поєшыокулизу Пряшівскому Університеті Шкулю стрітил ділучку но і кажу де жыт Куротнянах а куртнянах якури та покуртняцькій назєд друзя Маци Кєнасід Кішым а правно дружы мо А внікали што мі врацих смішно говориме А ми сучыме як урицю каницит і там так мале Вас ви зіжы же да пару кілометрів і дену другого жыєме о каници так гурі о травци так глу Івале А коли в першый раз почымалювати коли вымалювати тету дуже файну пуню бо мне ні буду ціль бул дітва пят сіс років може діти смало а бабка м не плал вродскій замок а на другы польсі там была плискартина глереє Бая єбо Я туди перше сувітів сутну не дуже порзело туди кыртину Букшыя в Букурасі То не ту така тенашу тепер тамє тоту ташу Кыі тотка діст валика два на три метр ну пле тудя тота усі намольова натка жолта оранчва туто небо ту тітучкє но я просто І друж на позивал Тайвозувскій і туди єс як бы ті захотіл малювати То єст до двох природ мадада Ядруй картины лущы Возузлю пунску пун і ті букорасі бучовый руку але допомну файно і в листивою тату не мат ся малювати Ашота як діваґі молювал ясно карандышами світніма малювали тамту же мефрен і краскы купили послі класы я пушу до Боконія вас піонерів там я занимал ся Боконія Послі класы я поступову дочню Цілиси коці нипу не поступил Отуди ся рік так усильно малювал тіпер бы займал ся і вже після <unk> класы я неґи пушло мі туто малюваня і я поступил послі класу У Як Вашу єднавця не проходило художну жытям то ми ся там блилу як на замок як ту під замковина звазил тотка ся атмосфера буду знати то і зданя выколиців нас жывопис маневрів Дмдюк Віктор Іван Жыдкій Одкін Тулькой знавснити як шолти кікуляра як свавити Но буду ме такі тым же су сме суціли єдену другу сме шус переняли О той так мурівшы ся гафами то так той так і такуно цілю силчілю А з кім єст теперішні змінити дикых Валерівы но Сами змінити ту кого з типеля хамісу кусне Но і уж післучіли ся цілу ся знимоны Післи учіли ся услучіли ся Армія була послу начал малювати продбати та крытина не була ажде дуже тяздувал комісийони ге зо маґазину Буде і такому по малішло аж увоювали тук раз Тому сме му пізва і зараз Дакуди дуже любил кудити улазы ріжку там кыпоту не ріжка потук тамтикый то і молювати путук ліст мотикам і си тема любила Худим і осеню худил малювати літом і высную а є осєшой з тых старых картиных раз після армійского періода кульці неє бы пособала жермалювал народамулювало Ям єти на тым ялшб єс брал брал ту зірва з бороду Ґузроманку по друг нову николи не були спількі хваліных розпивали мі там ґарівску спілфуты ам не якыс тото і словакі там на якус непрівліка ге я вчас же я люблю свободу злюзна жебы я не буду нецьо привязаный Скілька но пленерів пульшу клик А коли вы себе почали одиграти ідентифікуват Русином Русином послі зустрічі з Пійтером розказий про слікулий розказий про то якой ся познакували і допомли ми си ташом Петро Микул Павлоцючка купил мене я полу в Украіні кертины і Молоцюшка купил мене пару кертин ту далдесу го І прихла і словакі делеґация Ном за дені том буду поі своім ділам і цей Петер Микувал бачіл моі картины голи да і каже Кото малювал Лумка тото знакомий му архі Іван каже Можете му позвунити Питр мі позвунил я приіхал каж можете мі шысту коє намолювати похожы єй так можу ся они можут Но на літ мі пясі з Кыртым привзіню Михалу Я так намалювал там кісти заршыс якісне цюморти намалял єму приіхал туда він мене же там чекал мысонили му чекал позерокы кыртины кєдужы тікати Тылю Яти нам два стилю Оты цілуй сий Май сидіст то ньо шырока душа Я тикаждам сі раз Тыль ву мі розказували од як вам столо ганьба писи тоє він вам пояснил шу ганьба коли Русин рахує ся Украінцев і здник Но проси соманы каже ты тотыкы пу якы Украінец каже дуже мніганьбо за тотошо коли Русины вызнают собе Украінців і каже дуже люблю Украінців поважаю А коли Русины выдают собе з Украінців то мі каже у бідну Дай собы сел біло де каждо зла запиц ріб Я клипу у нього дома просто но Я даже не думаш є такі люде любітелі цього жывопису в нього стількы картин ш нашловскій Музей може не має стількі карен бо Петро Мікуля рахує ся єдным із мой бывшых колекцийонерів Словачно се Русин такій печений Русин і в тот же самый час дійсно картину нього він вказал пару сутю скоро доєзра буде каже но гулькувазу його колекциі грают то та іх може десід на тюморти намалювал але він тоже так маневказло суну на подаркы тамтам Гора Крівань не моліме Гору Крівань молюме там братіславу голаву там братве не молюй дашо портрет там нослань будайкі то но так я знаю ваша тема або дуцу Білишу вы не знаєте Я не знаю бы оже там до нова знає там пару роте його не знаю Но тепер вернеме си до вашой фішкы портрет яку пришли до тот мушу нузнаєме портретисту одых раз уж де ім Вызнаєме Микєту знаєме і скакадіє просєну обоє знаєме і од сила Свалявчы котры самы час Народных урожных Народных Маляр на Украіны Василь Сварявці одвидей го фішкы від того не бересину нього другє пріоритеты а одну портретизді Васхів портреты іх є на дане момент цього Ті того тритяжку повісти Бо із будечкы буде буде Прохла того често буду потратити кєз яку пришли до сувате лем до тему з бізнеса ті попишу Ага Думу нихту потрати не малює подз заказы скупажі ану попробую я Марвати кажду нисти дося не получало бо то мусите любити лазату харак то мусите поняти планоту міско Я пучалы дуже были єдкіх бурків до тих Блом Борос Я кусял любити його купі як світло накладу як кіняк полутіня тото вшытко І по тому мы якыс нашлоси полусяти я на моіло портрет дочкы і вылошыл його будкій бущык труци Іваны будкє булці файна книжкы фальне книжкы як му си называло І там у дому быта я буде шолкаж мож бы ту на рекляму поставити так ці поставти Ни і курс я поставил ну нашу помалі тиі Фотий сну малювало ся під так вам пусти <unk> портреты нотыжници малювали Ого я за <unk> років та уже Вас был найбудшым зыкашіком Для то найбушый зыкашік ту был гриньо Михайло чумай за міш гриньом бо бізнесмено у нього всіх нокові мал быти мій портрет амя Кыіву земці приретит і в нього уж ся была тема Кєптарикы і взад горы сут вулены ся шорахів натраху ся не має быти намулювати што березник брезняньсна має быти намалювана зну за задніфону васу силу такій є специфічний дісло нечеканий і кусцю часту вас не чекан ніту і скаминяльбо не буде малювати накракві а такій ноті брал книжкы находил ся кє там укоцкы дуже богато тых голи кєптарика віс там укравци і кіптарикы котру не вкрали Боже молювал бы духу кєпяли Еге сам так не придумай гегы О інтернеті дви сікі ці кєптарикы До Кісуроцькє выкажете всі має мати вашы портреты бо я то же трафил вкрона в Університі Філософіі Адрусяк і приходж до нього думу є прикрасно знал ту світу файні люде і позрол ваш по єдна раз автором Ґрезблизю Карцеархія выкржає кєруткы остаєте мушує саму же дес Дваці портрету з Осисаз я же кажу заказал за той кажу шуєс руже моє бы тоцьва Всі оддентикы муманткы супетера Микулю Заказали мене в портрет о вік фут куму калапывы шартикый червений но я намалювал а коли пишу до Петра Микуля обывлю ся вты портреты мой портрет нього Яй бы навятю малювати те абсервы фе судро авроты зраде до чловіка за границю а той бурди там уже муй портрет Доси дуже кружно алевропляте то портате тотка роботы цяства пи то робите з людьми на примика люде трафляют ся всякє розуміте Ятиків раз мобу доконати турансі кєд не так не втофіруй дуже добры Писали мні на Вайбер чловік і жінка там ті по батько і мати там году ся на свадьби треба намалювати Позараш то нишны лем гадаєш што лем отамучы симулюєшут пшувышло думси Ах возмут возмузму не возмут ізвонили шу на трасі з устяє мусаш єм трасу на трасу баюк там і добну на трасу е прихожу што є дві машыны вісем стоіт тыка експертиза при ха Яти кєд была зараз бітив міцно зав ґазыли селі О тоту тошу вы хотіли тото ішу мы хотіли тоту тошу мы хотіли ґазы а блаету кышыну малюєш крыву рботу а дідьом ся не любит Дуі єй тій тикояну рускоє по мойму жлюбу куророц вас был трафук на было тыкоє На курсі портрету наказало портрет брата урже тикітны удачный был нарідку судачный был портрет Якнуздливы на Петруси кажу Іване приде Жіночка від досте зберете грушы та і все тут мі в труці злони Ваня проблема Яка проблема Любіт ся портреты Хо я прихожу добры ден добры ден дошовы нам намалювали кажу як чул то портрет То чом сте так головно малювали высоко кажу свысока де треба омулювати то треба по середині хуста намолювати Ном обясняти є геометричный центр є оптичный центры центр находит ся выше Добре Ночы сте намалювали буку фон темный другу світлий у нього кажу буковоє освіщенє сину букли ци світы друклици темны до то шбы вернути композицию Я намалювал набороду Но чом ся муткі жолці зубый товкім рідкі біліт в них заіс гы гыцикос на тикє має колір Но я його никєм я го нетыкєм помню ся не похожый тыка не похожы суды вы сы зморачыйте сту роботу єш вам не потходит Бумі треба на рекляму я і пусто вышу трузума зышли Тай лежли уж вызнаєте такышу не похожы того спознал як Зобрало х То студме кажу так тяжко робити ся коли ся приходит заказік на пустуй машыні Зразу бере не тургує ся Коли приходит на другой машыні а дайте шевше а я в тебе сі закажу путо панує спановде всев не приву не провук на всьому заробляти то за той мало дружні вздицю ґунзус зарыхує роботу свою цістує і цістує робуту друго зато но так є лухите голосу Русину Подкарпатя ханку векышы Нито новы на досоді там бета никто люба на доході там пана <unk> гы ф о як В Высі промету дуже много купій рубили і з картин знаменитых малярів Майбуже Бугшає то як лю в Украіні а там як на другій поверх ступенків були я тамку выставлял своі кыртины подож я пишу там директресы була діє Михалів на было тыка Я подишу до ней карсухти Ци мож бы тут у вас картины диспрудувати туно там карст ступенків прилел там было на карсухти туже художників много было тонишний шловні ті картины по зоберті хоц я Вас там припишу додного відона буде Вам продавати і буде там плотити за ту Я злюбил купі букшыя букшайку а на самий тикій один елементарний художник о легко малювати легко просто темы там долгу ціти Я пнюсу понедільок кырти не вылушыл то вывіл си знаю хто пишу якій художник з нашой спількы подивил ся од ту коткый ту выставлял букшыя І так си пусіли шу прихли і кіз люди тволи на трубазу кры і си ті сім картин купили Ха хали Той приходинуєшу архіст брал же кертины А ня купили як купили ту і дурозумісинь скупу я з поруды скупу добре было там укліню бястаю попашыну єст ціны став є стары недорого ставил робили си всякі Словакє галересі Кітіно робили сий таку кортины тиж то же туди входило Але той добро было роботы ты намалювал пішла людина Нирали си не купує нику сил не доказує похожый непохожый Бо ат примайте тикой точкє деся было Коде може русити Я вже Юрку параз підходил там допустим ґеплюют всякі сувеніры мари там на курсу від вышыванкы кавы айраз кікати на одку тему малюю си мож бы то пус я вамют <unk> процент вамю з каждой крытины тому сіху нас Вы нам не будете указу ти кіль ми мы будеме ставити Ану тоту вонне дубрите Бо я вже знає кішы є оставил а не моі картины путні ставили на ценку ясно то єскы ваші картины будут стояти дуброна може подаст там одну дві картины єй разо місяц а міні <unk> Ай юй дубря вам не дубрито ясну шу трешу выпертинеш о боробує што то має быти доступне шты судне там тіп розкушы кальсты кавлиту та картином люде насміла там на подарок купити же коли конешну дорота думе си брати на подарок не брате си на подарок бо єст картене си самий ліпший подару Но буде мати памяты на цун дісту си подарок найліпший тому шум цепстане на стіні каждий раз корас ціляний оповрет спомиті одграсы то діство котро я було то день народжыня ци яка друга датам з тым звязнок А не одведе і розумівшу бушею Вас бє дюбиний я суперокы зрозив гайти рукы такшы но Айвасовску они купіюєт Емоли сте ноже у нас моря нияк комуритуй внасно закарпаті нам на Карпаті треба наші Карпаты дає Та як я допусти дуже люблю Горы Як бы мі та розказали ваня нафту бі долар ід там Єгыпет оддыхати Я бы не піхал я не люблю море я люблю нашу гору то наші Карпаты наші горы Ковжуєте ся тепер каты тязде мовяз поі дотепер і ходите в літя айте звы такто же любите на полонену на Нє так я мам ліс плоком Аганестоматы лісы да на грибу ся бы субак дуже люблю субакы ду собакы ми гуляти Може кій гребє то за уже з оной грибины з Берліґраз знов цю вашу тему симулювали вы своє вбуйствя на свій двур а рудицю сыно муденшу номлял потресына і племянычку і Дуць і Дудку Яснучку а іградили роботы не го того Племаньку не номулюю хыдяк Мушы старати ся Вызнаєте єтім лю Петруци є тот портрет вашой дочкы і є імной за нього колись заказал булу січе з Івана Юрийовича перший портрет директор Шкоры Муды ци Борону ци Борайму і зголову Сіраду Не знали шму подарити на пісет руку позрав ся на портрет дочкы заказали іх раз його портрет тому перший портрет котрий є му заказали і си фактичні я Вас не знал посередником булый граздикы і просярі было Петру ці Іван Юрийович вы не мали ниєдной выступы А не пронуйте рубы будучю і не збераєте шыєн продашы аль вырознаєте ге ге клопгал мі рубити выступу пряшу зробил выступу Ял тебы сті роботы куплю неє файда Ну і што ту плянуєте на будучне тикє в кошу плану чловіка діє не може быти малювати доше Аж товже розуміти чыму буду ся знати ся весна мало зазеленіє придусит нього букшыівскыми містами порадной кєд радным місцу з тустници ґанску табору хоц у ціті міста путу Падива не А котра ваша послідня роботы купу пригорбы Берас малюю заказ редакция журналю Одцу зняноси казало мене портрету <unk> річа Поля Магоці поля Роберта Маоці рапо Роберта Магоці ци запорудню Будиця <unk> і тот портреты вуже майже закончыли Майше готовых з готовых і тераз досі сюті Іване Ци оформлены во дакутры казкы книжкы наші ілюстрациі малювали до дакутрых книжок Малювал дуже мало тіж у так часной повісти доказок Ольгысу брало Олья Проко рубил А є кескєстривізора тота ваша бо тамло в ложку то я там рубил но і зараз малюю Марияну токы душів Ага з тых і Маряну токы то і да ілюстрафічні рукуй вытам мо ілюстраці трет сорок буде а пут сут орну тослайно Сы файно сытнадцет уже намильова но а як вы іх балюєте то сітаєте з тых пошу там ся голот є дале цусам дає вам же він скєдує фотоґрафій што бы він хотіл што та має быти Я быців з цього грублю рисуна як привожу рысунок в тій роботы Но тако не с ним гурили вымі том і сідал своіх тоє калхы маря то пульсі циташ што ты собі уявляєш си так а я собі уявляю так Тым з кєнь хотя бы приблизно што ту має быти фотоґрафіі кіс жы мал чого талку вы тикой то має пузіру яузиру но том карету слухати самоліпше буде такє што мы так будеме з тубою робити Шобуву жыдали усе там в Подкарпатя на будуче друлями признаня шуб іх признали признаня до шун были бы признаны добры Ждашы были признаны Та як в Венгрі в Югославіі вупершы диповіли кунцьовой до іґразы героів кульцевой донято шумця вина тунелем Русинам тоту сім ту ушыткым же жытелям Украія добра майде перед тысом то не Русиносуваний син тоже в арміі то же вютякы бето служыт Русин так што то не лем Русинам то я быжаю всі ясно сім Украінцям Такым на всімы гражднам Украіном равскым раянам Украіны до Ушувина належ Украінців Кысайсым на інас Кысайсы Закарпатскє люди Кысайсу будбу дяселате будруже де були десяткы даде сутні Люди уж ефектично на тосвіли там берзняньщына всяду прапород попойме біда біда но а Руснов світ выж маєте ци бурюзу то само Петра Микулю Ґрасы і юбуєте кєм як усо было пожадал успіхів ай Довредно бучы картины рыхуйте скупити інтересті шыкоже на іхні сцен і слухацям лем фм од су радийо де буде раз зазвучати вашой пубічы слухачів Пубічы слухацю вросо лоґічну Ване я тоже хочу Вам Пожыдати шас вшытко было добре ш выс не стариі высь можете найти своі пішнякє котрыме ся нисіл нико І се буде дісно Як Вам повіл вываш сімборы Петро Микуля выможете на много бушы як выробите у вас талант А розетала відерством Божы Божый да рай тою треба схустувати його не можу так лишыти што было вдавчы ся не хуствал ужо Вас виджю не лем є Вас виджіл уж єден Слюбік і казал што ць ідют Вас мушу єцько од Вас мушу і всі слугы ЛЕМ фм цько одют вас мушу Дориці одіґліного з голів Руску Бурсы Богдана Ґамбаля вымалювали Зырвал Вымалювали же після іру смерти так вымалювали так што за вас уже знаут но а у нас є усі гєґрасти коє жаданя шобы вас нало бушы люди бо вы на то заслугуєте Дяку Ям дякую Іван ґу Іван ґу лем до тебе пішла лем до тебе взяла Лавочка то лемка выто аснуденька а я ся зломити годного ася зломити жаль ми ся в то обиді Іванку вечер іди нонстай боля то бізна тиві як іду тіс хати і нянько і мати зна На плоті Солома нейдима нейди старідо А як буде сино А як буде сіно можеш трити свіло Крихо годи тихенько ой як сане темненько як сане темне лібого Варро на скрипливі сусіі неврепливі Вадну і ся серде ліпого На ярку на ярку взяла на крыла папаня на кры коханя прилети Іван Коханя коханя діво дівостраня лем расилюваня лем расилюваня а з того сека нього Всору собул Подкарпатятя