Слова, достоменніст, емоциі
Архів
лемківского радия
О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.
Еп. 95
Юрко Руснак, 5 V 2026
•
Опис епізоду
Юрко Руснак, 5 V 2026
Streszczenie po polsku (automatyczne)
Audycja jest rozmową z Jurkiem Rusnakiem o jego życiu na wielokulturowym Podkarpaciu, rodzinnych doświadczeniach oraz o potrzebie zachowywania lokalnej kultury i architektury. Rusnak opowiada o prowadzonej przez siebie kawiarni i centrum kulturalnym, gdzie odbywają się prezentacje książek, wystawy, koncerty i spotkania, a także o miejscu nazwanym Mała Sztacja, powiązanym przez niego z dawną stacją i atmosferą minionego czasu. W rozmowie podkreśla jako własne przekonanie znaczenie solidarności, szacunku między ludźmi różnych narodowości i dobrych uczynków.
Автоматычна транскрипция
Всору сы был Подкарпатя Юрка Русника назывол сукотильником здоровинного Духа Ужыда і зсі Слова суть полну пробу без його тилем малаштациі кафе під замком наш рудний унгвар был бы намного майбідний Тагди зо ною позірує і хой пише ся Юрко Руснак не тиче в ньому ани цяткы руснацкы крули Є ньому мадярскє австрийскій і украіньскы гены но на Подкарпатю де цинит це май наперед людянус і меджетнічну толеранту з симі сут перлами краю Гічерядник творчіскій Юрко Руснак цимурує ся з многыма русиньскыма участвує в екулоґічных проєктах по бороніню природы Курсу сую надає по презентациі молодым писателям той проходит картинні выставкы танцювальні вечоры і на сяму вшыткому Юрко не зробил нияк Єдноцім одказал ся знимати гості Русину Пудкарпатя все політикы тому і не пушу депутаты пояснюй свобода дорого куштує лухите голусти Русину Подкарпатя Христосу з Крес Крес важно зволит хранити льом старовинну духоужый думал Шло уж родскє думу шустикоє дійсно хуз нашого двораху піз нашой публициткы і кізнає уж рот ексві пят пальців но і куримуцю не зуждашу тяцю скісе мле дуж зацюдувало піддубрівскы жійде в Осероды од Ґраздатя сінє і Уікуй Рудині Я народил ся <unk> році у середнімово румуньскым селі цілу так само Тымшы моя мама выювала на кавказскым фронті была два раз поранена лікувала ся тут Андика в Журді і по направли єй направляк мед сестру Середнім одє Амі Яню він жыл злотый мадярскым отоці І один час сме прожывали в Середніводяному І не было інакшой школы тілько румуньскы а чыри рокы вшосорумуньскій школі А потім приіхал в Слотро зіли сотні А як за кінцю школы я Штузю армію Німеціочку а дома якісти говорили мі дуже інтересну мамка етнічно Украінка нянько маєр на кульку Яснаву Ци воєвудска істория бо батько Вівана в фронті з Німця або мати Войвана Косказку двараз поранена Мати не знала по мадярскій а тато не знал по і по украіньскій і по росийскій Але ци коханя розуміте і внесе порозуміли і в такісій мі практично інтересания народил ся в народили троє дітей І після школы мамка влучыла Нє ну знайте мамкы сама з Запорізя А там після того іх депортували на Домбас і она была трошкы дыкац про росийскомовна і трошкы полиці там были трошкы вальны а пріоры Думали што не знают говорити Але вона де ся навціли скілько точне всебылогорскє і такым сином то сы Бульоре Руснакы до Аняйку і дічний Вадяр на долины Польнов Мария Стрядзкогой Знати є жы сам дивно слові є бат Руснаків але в Сівгорців Румин Руман Тырк Угореце такій Вамілон такій Вавілон ле люди жыли мирно І воли позерали на тото хто як знаєте нац узерали зажды хто яка людей Но Коли порну ся з арміі я бы уж прихал прихал по подорозі і коли я побачыл уж рот в <unk> році Ужгород был такый ся як на мене тужеци знайте шойшо мене так повляло сильно Я бачу же біля жупонацкой знимали кім і віскові были од Яглицівску форму і стріляли і не было ниякой декорациі Вік на двері дорога все было такє яківана Не треба Не дайте і я порозуміл Я сам тому жыл і дож має зберегти і нашу культуру і нашу архітектуру Но мі не серед даєце бо я маленька людина але што від мене залежыт я то зроблю і тут за кінцю дірштет Пісол ірте єз єты агунітарий і я тоді після того попросил все в румуньскє шыло самы такых бітанк Знаєте вже цількых Споминат был така на стелі што мамы тем працувала Я хотіл така сатисфакция шыбы баціли што я состиял ся як людина Я працувал рік в школі выкладаця А після того мне назначыли гідскє село директор школы Ноці піс одного року мене попросили піти геть бо я не было ся парті бо тоді по протоколо мал быти чым пар быску а ярівник Я не міг себе перебороти в цього мене мій вуйко закатований был в лаґєрі дєдис то правили жроботы тутых зобрали для маленькы роботы <unk> Він навіт был неполнолітнім а там была знати поколетина одповідальніст Люде кі повернули скы залишли на урали ці де зуприняли си од вогони такы торникы одкрывали двері якій солдаты пикта яка пут єст Бо ніж знали прокідували люде на вулицю а мій вуйко бул дуже дуже хворий запалий Легкімол І ого взяли жывцеми выставили на сніг лешый одкасут мамуйка Ноци выду шуку самособу воднику Да Но і після того як мене практично попросили піти за своі політичны центбуру Та Я версю свою субу Клипади сам Ну і о скількє Я жыл сам в такым отоці мене бач все перше світова вина чому я маю жыти чужым жытям так і я тоді зробил таку курсму леси культурна курс не тілько продают каву а де проходит сім медприємства Як бы выплатіли там в інтернеті і руснацкы танци і пісні танцивальна корцьма і всешыт якы стосуют сеґра музыпут зай дабре І це культурны центр ЯС надаю прымічні безкоштовно єди ся товшло і сікурсы вціли водно то примішно все позерали Але ци така романтична істория коли у нас не было вільных авдиторів то нас мы зупиняли си ту вєсню Але такы будиля такы вікны цикулоціні з торынна будівля А такій романтик знаєте мене то так секу хат а жытя мене покрутило і я си верну туди Я придба приміщня і як зробил це такій культурный центр Звіда розуміл розумілу і вули і путристи одтуды з <unk> руку а і так і днишнього дня мы каждый день там робимо і я думаю так безложны скронсти маєм хорошу рідумку по нас люди ходятю файмутацию маємо знаєте можытя концепце то што треба зберегти то што може збрегти Потім я вільна людина бы не майных робітників я не в аренді ци на долго Двас робил су Ваша дороди родира моя дружына робит я працу я працую каждыма дружыном родичкові міняєця Тепер дочка може допомагати трошкы Дуже інтересно як раз в Вашій курсмі у нюй такы і дыхит толерантностю то і даже говориме і даже русиньску і МУписали переліг ти ґу выголорити ся гатульку і на піяніно та напис Никыме никі знає жусти норі там заходиш той быс трафил дис у Чехословакію од вужу од <unk> року датуйко атмосфера та аристократична та вушука атмосфера шу дійсто перехватує дух назва народне сіснек вашуло кафекє аківс досиза ци трошкы не потямя але вправ люди так назвали А знате є теканолоґія <unk>onto якій знаменитый цілий зробил свою таку маленьку резиденцию для обтіх своіх і там мали зробити паркі дорогы сіты Очатку подієме ся куда люди ходят де прокладут стежку і там зробимо дорогу І так я зробил раз люд назвали снеґ я си лежыл як друга назва Хай для людей будит не вертаєце сне Снеґце такій культурный закогоднішній сучасний мож перекусити снакце так бутербродна <unk>ear скласти си зразу Такым як я хотіл тым ушу тот якрасивы приміны Знаєте все коли люде со хотіли сучасне перейти Но я дуже спувал істи до то як люди называли ся але і офіцийно під занком під градом на столітя Івана Ольбрахта остали його барльєфы Томушым жыл під номер той вулици а на пилях є його мініст культуры Івана Олейбрах Да і чому так це привязано до цього вы знаєте і тут нема ниякой леґенды тот все по справжы был є дуже в цурідноси принциповий што все было по справ І <unk> років тому назад теж там была корсма ціла фунданиця але в нього радяньска влада забрала в <unk> році в нього все Ну єм дуже зараднув придбал Я дуже люблю працувати і знаю той напрямок што я не зупиняю с а не в пустелі там не купай зо собою тамшейшо засыпальця Я реальны цілі маю Невеликы ціли ани трансконтинтальны біднісмен але є це роблю Выслурили ґраз за єдіня шоты знехы шустикує перекусоно буде бодиос но Вас асортимент єдіня там явиджю тикы закарпатскє Як бы як має быти не закарпатскы Но о тых раз м то імник раз інтересує приходят люди з Украіны шоб просит і приходят є і з Европы шоб просить Нойшы і яйці нашы Вызнаєте шо Европейці вызнаєте што русинство Зк до Скандинавиі такє сеє іде Одцьода были словацкы вызнаюч такы кнедли сыгденьскій гуляш такы нокедли всого не знают Но Украінци Ім треба я пояснити кожде брудокє це для них дивно і незысяйну і цым робим о тым прославляєме свою культуру і знати як ся може блюдо не сподобати ся але ци знат што нам добре кожда культура має свою осубот Я теж до приказы кордоном в Італиі была такє што не мож зісти але ци не значыт што нам добре у них це делікатеса місце не подобає ся толерант одраз на рахунок толерантысти уж на даный час стал ще раз текі по людяхше і буд нас мало буше <unk> тис топер кы буше <unk> тис ся пришол тікал Дзюди Себіда і з тыма людми якы приходят Од вас толерантност ту даже і не думаєме тому кажут же на Подкарпатю нас ґазда або буде говорити пустю як он говорит або буде молчати То єскій дужо очыстує то буде говорити хоч даж несоросний з тым што раз або гурити по ньому або буде сидіти тихо Я знал шому так усіх принимаєме А ци є одзворотнє шузі коєст діс нефайно є ставленя світ Ну зниця нош є соспільство не є однако знаєте ідеально нику Но мы намагаєме си торантов віднести ся туж мы знаєм в ситуациі шми коли теж такій ситуациі буде Я кожде блюдо людям поясняю Я поясняю такше необразнику якы жунопликат ся В нас є такі блюда якы ми з хлібом ниймошы хліб там і голушкы або што такыця Поясняюш поєкі все такє богато людей дуже цікавы ім з пробути шлове а є такы люди якы зацикали на тому што они боят ся што они це не зидят і за циклю деми продемокы пільмені борся але цініткє для них тошы ближе заробіжы між практично мают такє само міні як мі хотят червоны сут борс знаєте і тому хотят тест підмінны вареник тошы йому мице нормально Ци нормальне тобто треба лежывати медже тыми тым знайте што благара Бувайте неприємны выпадкы Янкы Жунер хотіл бы наголошувати нацию тым ушукы не зна як бы ми себе велиданы правы Ту здюден нервол гнешу спер Жыды таси самусуіст тоже мож зрозуміти Мухите голосыру сылу Подкарпа ды моя <unk> мая де Ей не ве номер нейтя Дянуты не приходи Аты фричы я мати моті Відим у вас там што ня дуже тоже зачудувало є такоє оголушыт яшу по бутер бруд і цяпу буюди задачлій головы Пянуйсим пуслу я розкажу в прав тым што це має такє коріня Мамка моя была дуже добра людина Мас такє добры што тепер давно чытаю коли я выстави там фотоґрафію моіх батьків пишут люде з ой вулици не жели сте была мама з цілой улиці моя хворобливо добра Шом не Міні жытя поміняло одраз мустили серхы за хлібом і єй знайома за нами стояла і пляка лежало што неспогане тамто ся о немасе і моя мама зняла золоты вручкы дале це же все І моя жінка Нідень не розуміє кажу є дурнель Труіст Але цілує медже жытя І єдну оцілю як бы є попал таку ситуацию десом місци без грошы без телефона Я бы трошкы так поступил бы я всю бы рестораны сказал бы я буду тыждень прислатит до кухні а вы міні купіте квіток до ужы Не буде чесно Той спони знат ся не ся честницли мінцьом треба від них Но для багатьох це диєвно і фотоґрафуют і показут на цілу Мы дивуйся звычальным реся да была так што приходят люде я сот волем даю і ся мати о проблем ци ци така сатисфакция што нормальный чловік оцінити я бы не зробил бы я гордит ся ликцом відношли залежник але Бог я знат як бы мы поступили в дикіст Людинникы на війні бачыли все горе стражданя та ниті Кыі А як шыно не чесно скоршали сю страшно я не збіднію і так не хоціл померти богатым Знайте што мій дідо Рушнак Юрий теж был як я він годин ранок зібрал ся з такым маленькым куфером і мобка каже Куди ідеш Юрку відинь Пішком всю відинь Але знайте як раніся было слідили с там дес Є якас там хатинка коровы сьо добридинці мож перенцювати насинували перенцювали люди ле бы з грошей ходили то так будут рай нудно накормити ци жуючу хыжу приняти А гу да хоц хоц на сіну і хоц де але сырок поісти дале пішол дале Я думу што сой теж бы треба може хтожкє подумати цілісватым правдо Во всякій ситуациі приходит руснацків цисто Руснакы заходи цим боры Но такы Руснакшыми гутарем уж нима полорим се поато іх є тато єй серметиє цириню і сой з Дубринців так мі тест це тоснак та і жона моя розказували Трофу шук вас зо звідоскы в бок але слухайте професор дво миль два раза помирити професор лінґвістокій збрал тут як знайте цікавлі і питає Такы як вымено кажете Яруснак Та я вім што ты руснака як то імено Але здувал мене над тым што вільны розпитує кі школи в нас стоя Т Мказал шунас од поідіт хоты різнім і внесі розмовляют на обойтьох мовах прекрасну і якыс <unk> або <unk> школыс є і дві циганскє ромскій школы гмінкальство не може быти Якаж як не може быти одна у нас на шахті одна то врадванці дійсно в моі школи якій цят ся по ромскій по украіньскє нице не може быти професор Новже розумі вы земецмовым маєте быти толерантными як вы такє говорите а він ми мене здвал каже што циян не мают сєдис А якаж внісіс толерантну до людей Ци ж такы люди як мых є свій рідный жытя служы так і миль маєм торчати серцем допомогти ім нас теж нихто не направляє в шосі мы іх не маєм направляти і вни по свойому симпатичны наряд мыкой такы роботы кілього нихто не хоче робити і медже ними дуже было честных порядочних Юс Так де мож сом такы ци дискримінация косы полний вите будут нароз примітили му сказати си дуже добре ци берете ву дейку уцізлю громадскому або ткому соспільному жытьовиту зыкулу і я Но бо я знал уж люди а такой активності выможете позорити штоси робит не такым Скільк я маленькы людина єну ся велику культуры ци в цьому потіжному просторі у мене цілий рік полна програм Я надаю молодым людям і невымлює можливіст проявити себе безкоштовно проводити всі акциі кітіє нас літературны сцен вецір танцувальна косма презентация книг картинна ґалерея джазы концер Все выєг буде слідкувати за нам нас все проходят тіти роблят писенкы розписуют потім роблят свічкы потім я продаю книгы тых люде якы за свою роботу ті мали книгы інікопійкы і ані копійкы ся не зробляют діти з синдромом давна роблят голянского воску роблят свічкы Я страшенно богато продал і копійку на тым не заробляю Я роблю грошы справы без свідків але вам ци кыжу Потім Іван Ситер шнас великє на ета мій цімбор Ном книгю о продал богато і він мі дзвонит постійно такій симпатичний толерантний розумний чловік Ходач математикы но недавно тоже мі дзвонил доктор Мидрусюрби інтервю на ЛЕМ фм нашу Внеднули депутатом у тым році цю Да вывер ся бы від войскы меншыны Ям скуся стоя недмовити с Але я не зробил ніцього для того мі треба один дзвінок зробити од неголосных втив Я джерел То уж я не можу кривити душы што там роблят часуткы жы ся не люблю там Я незалежна людина Знатех собода до року штує Я виж у свій хаті маю свою роботу зві хобі за якы тожкы платя грошей Можна жыти самодостатньо з невеликыма коштами розуміл розумю полс єден усю дубу допозрайте єй разюшву ци бурували си з ференсу до себа ноґєву знову як ілюстратора казокы ной тыкло знам но маляря на Подкарпатют маленьку просудуж Бікіть ци буруйте си сєс дакым із нашых малярбу маляри клянте мене ХОС хоч на іхнів самын неординарна людина Таленовита Мы навід купили в нього книгызли віталів казали людям Я його хорошознаю дружым знаю Я тут є постіль його Ялвіковиців і Батой гориче якій хотіл показати людям што це така істория І сказати Я для його сиві зроблю дуже хорошу справу Языро таку хорошу справу ж пишає з цим У мене предсылала жідочка допомагала нам коли богатор воты Юлий Була дочка і дочка зказала мі одну тайню што она дочка перец Семана Але він про це не знає Такы сукы тоты кілотікы показуют Маіце цього сказати Ци не має справа правда яку говорил єй І звіл з батьком батько єй признал і все выникла велика дружба і там нього вмерла дружінка вона єй приняла вона взнала свого брата Но на жаль на выгіл горців і померла Але я це зробил це це чудова справа і він ся одраз до мене в кафе а там великій сундук умі турафія казал у цьому судку вым після смерті повести мене в Америку оце нам не вдало єс екстординарна людина само Не виджу картину Кафе Нас востіє ся выстовка На жаль художник помер туж симпатичны дядько і я з тых картині копійы не закзакову говорите Шолтес Ага Петер шолтыс ай да є копійкы не заробляю то мушы о перше коли прикрашают мі заклад а по другых це сатисфакциі хоц поможыш людям в горшах Я ходжу на іхлівде мают час не хож до них всіх і туж были героі Усканзи знаю Усканзиі тут коли стрічают ся в музеі Ґалериі Крун іморфон мали хоц же хорошу ликвервоту і таю зробили теас бы жкуштовно Но ісі дотыкує вашой діти сє се малаштация ваш готель бо розкажіт як выявила ся ідея зробити вычю малаштация розкрила се назва Ничого выпадково я не роблю Я Не буду розповідати все з початку але я придбал дуже занетно ну хату яка не віко не двере і просто жахо было Але придбал єй недорого Ты ушю вона была дуж занедбана пато років тому назад тобто я навіт не придбал а обмінял квартиру яку мы мали з мамку І оскількы вона Велика была але дуже нехарна і я вирішыл зробити маленькый отецік Але оскількы я роблю незвычайны речі некрасі незвычайні якы вызвают емоциі повторю Я хотіл зробити так шоб людина зупинила ся В час І я максималіст Якшальный гарнітур то вес спальный гарітур має быти з одною гаріту А назва його маляштация то уж навпроти была маленька станция ці дорожна в Коліні Ґорцем зірвали штрека они зервали міст А станция ся лишыла потім єй на жаль знесли Но локальну як привязал до цього не новата Пірізка а мала штация І тут предметы всіх малой штаці Мадзьдечноі ци мій партхотель попал у цітвірку самых незвычаных апартотелів Украіны Але я не дуже попарзую його бо прийдут люде прийдут не прийдут не пройдут Я не хочу таку мануфактуру ходні выхой зыхой міценцика люди це для ґрупы люди обєднаных якыми культурныма цінностями якы хосят побути поговорити прозмовляти про своі справы але просто передацювати ге Но тепер піс ремонту мы запустили зляну сой якат має прити якыс дуже выдатный писменник дреці Мінка просто примала ци для тых людеякы хотів побути тут хай весвіт куди сіде О такы зробите перезагрузку знайте бо цим світі подивите ся подумати соплити собі камін посидіти ікуди не поспішати Ту і вужує дотрафи в тыкає місто се трафиш фактично минулы стороці до совітского періоду якми світ Нє світ конесіда Гайдо дістути женати ґачы чут были двері сюди каварий заходил з коньому а там сіном І там кроку ня тотру теса можны вертали зо мнові жыте Ты метровы стіны це як раз часы тото бортку касарня тує Ну я не знаю хто што такій куб і хлібу нешли были і кусь комнат кутыку Потає моє розкажітели єдны кофе Є діти кєреці якій меджевали По першых я коли робил там ремонт є порузумівшу архітектуру пляні якось си нелоґічну і підбил ся же на стелі вест свод былгарний і в одному місцес метер метер был з дошками забито Я посьом займати ся цій справою ази підсвятрую свеликула євреів то Християне зверху відкрывали люк залізали вниз ци люди а як раз там было два комина так же можно было дыхати то зо муровлю застиляли і коли стіль почали вычерити Це місця зрожыли ся розповідали кіто а років тему зат <unk> років тому це раз та образумы Християнів сусідів своіх вбирає є Алей приходилима знімали то все документували другє што частина кафеві державы а чыстину я поминал свойою квартирю там І вны розповідали што якій тот ся пришли двоє чловіків якій папер карту як і дали ім <unk> рублів жебы погуляли і розібрали комин і забрали звіти понято ту се практикалокули Зберали лугы сюди пропало дас бы не пропало но а потом вертали си іх раз можы іхні діти або рукы вертали Но правда передавали но тото іхнє той Але я це єнціри придумую всепа інтересну така істория лухите голуску Русину Подкарпатя Маю варну дівчну люблю єй дуже сильно та од проблема пракы маю на высіля Кражю треба гроші мати нічовы мати пару беру сусіда компаньови Вільну мама А ліптом наближає ся свого сталю Тафон лем велівы підклиця тым тамом на заборі вызайця опчем порайса овоче Лом Макупу словам мочы Мартужы а Омаре Матішеві якым або Словакы яснышу просту та спи мою землю мала сыру саж на Близком тагу грали за той ден што ходят не провати самы ге за Само підшаном заробітчало заробівчало Шо плянуєте робити дале властикі дійсно вімаєте тикі зюменкє двідикє родзинкє се готелі і кафе ци плянуєте в них што розшыряти Ци понує мож змодернізувати ци може во глюбі труйцу зісі хе Я не хочу помарти ваганым іде мож і знати є зробил ся од справу маме донька і двадцей рік я знесю Машыну <unk> року дуже страшну занедбану подивите в інтернеті потім едукацию Но мне привабли то што там моноґорияльны запщещыны погану стані Я філолог я не механік Я це зробил ідеальний стан ци машына Подорованы моє денці Тобто цены комерцийный проєкт вона в мене є і моя дитина завіляла мене сімі А я на трансконтинентальный бізнесмен Я доси так достатньо зробил біше тераз займатс тобрыми справами Юрку Шубу пожадали жытелям нашу Подкарпа Я бы пожадал ім солідарности повагы одено з кількым масі натыка мультінацийональны бабка австрячка Гоф Елизабета мій дідо Дзюрібаці Угорец Моя мати Украінка Мій сусіды завжды были різниця Рому не буде і в Горці і <unk> фалюля такій мовний ваглоникій надіш на розсипис на те розмітельне І не має значных хто некій мові горкой нацийональности Голоне хто як жыве Ци добрі справы він робит ци християнин венці і все нам легше буду жытельне І як бато раз метали про руснацтво про землі про Русинів все і ци заполітизували цу тему Відперваля ідеш лейфом вузкым аж до Балкан приходь з Балкан люди до нас не горы Пожайм онам одному більше це тікє нам додаяка доінтелектуальності выходці з Югославиі розказу трафили у Перяшы во вісємдесятых роках Ґунцюве всюди червяду ружыях співалы Карта Борывали Валишу нас там хызісе всю а крев казу і си каже нас На много бульшы і дійсно се прекрасно уж мод народом поділений границим честу єден другій минуси ся до брутальну і не лем до свойой булпы суты всі сім южымішыні се і Сарадві Сарадує Се а діґразіс Хорватіі представнику світовому корисі на полину Русинкы нопины словака не полину Австриі сте мало мая генетичны ци дуже здорова Ай кус для ґенетикы ци дуже прекрасно ено Юрку Діст бісида з вами мене приполнила емоциями які тєм здолют першу дохонити старовинну духоужыда топер вам пуюшу усами то радний до Подкарпатя Де лем выжыді і Ваша штация і Вашыны кафекут Замком Срудзинків се тіє із Зюбинків куде мож ся ходити і вчыти сиютя просто зобісит є вам теж дякую <unk> <unk> леса сы мал В люсуру сынул Подкарпатя