The archive of
Lemko radio

Голосы Русинів Слухайте голосы Русинів з цілого світа <unk>mіпові шо ти она і назавжди так лише пові себе вір і поколя муя люб Ао судыба Ты не выпо сішыте мео моферґар дарда два о Доброго часу суток дорогы слухаці Кло слуханя Вас світат Каріна Муляр до вашой увагы на <unk> выданя проґраму Голосы Русинів што тыжденны розговоры на інтересны і актуальны темы з Русинами з цілого світа А то в середу о <unk> десят повторіня в цітвір о <unk> рана а вець в суботу о <unk> ноль ноль за русиньскым часом а дни стретя і вже остане част інтервю і з вызначным русиньскым науковцьом і академіком Павлом Робертом Маґоційом котрый так само є честным председом Світового Конґресу Русинів а поговориме о його доктораньскых студиях першых научных публикациях і власно о самым выборі такого научного напрямку як карпаторусиністика а іщы професор Маґуці поділит ся своіма думками о проґресі русиньского двиганя за період його активістской діятильности Голосы Русинів голосы Русинів з Підкарпатя Лемковины Пряшівщыны Войводины Америкы Хорватіі Румуніі і Мадярска на лем фм чути каждий русиньскій голос Слухайте голосы Русинів з цілого світа Коли скінціл університет уже перед тым жем скінчыл то был час коли Америкы сама і структури Урядови і недаякій університеты зачали заінтересувати до істориі еміґрантів треба тяж повісти же повязаны із приготовленє до <unk> Америкы <unk> року Ци значыт уже кінці <unk> років головно початок <unk> років зачал мати великій інтерес про істориі еміґрантів І один університет в Минесоты штуріл дістал великы гроші з уряду а створіл Інститут за Вівчыня Еміґрантів І архів великій архів зачали зберати ушыткых тых ґрупів еміґрантів а головно в Центральній Ніжній Европы м ін Іоній створили проґрам докторантскій програм за пят чловік прийти ту до Европы робити досліджы Пришол до мене заінтересуваный до мене жебы я записал робил свій докторат у них за приготовленя Я скінці в ті першы чты рокы мам пак Зустал в Університеті Ябул в Роткых і записал робити маґістерску в істориі Сполучных Штатів якій я тіж учыл але головно про социяльный істориі еміґрантів і так Я зробил маґістер за ру В тых часах Я мусил записати выни хотіли жебы я записал до того університету в Мінесу Добри я бы готовий памяти Але вопрос грошы вони чытали вшыткы моі ци значы інформациі де є стук шыє студувал в якій ноты як дістали і так дале А вони цитятали то наборотны то што был найліпше вони чытали як найгірше Дістал од них писмо каже же но на превеликі ся мы не можеме вам дати подпору не можете ту прийти але жодны грошы і подвору А я был такій злосний Тот професор котрий мене кликал там він тіж был такій злосний і ся поінформувал воні признали же вони такій хыбу зробили Але я до того часу медзері можну пару місяців Жново не знаю як можно тот Фізир мі поінформувал же то престіжний університет один з найпрестіжнійшых університетів в Америкы Принцтон якій был <unk> годины од нас вони дістали великы грошы од уряду Приготовити аспірантів а кєд Принял тот аспірант од само за автоматично <unk> років дістане подпору аби скінчыт десятачну роботу без того же мусит учыти або дашто інчу лем жыти як монах і там досліджыня і писати десятачну роботу Я там ходіл За тыжден Я дістал запрошыня од Принцтон А од кого Шлови котры вынимали в Принцтон тоді три найвызначнійшых істориків Русиі політичний культурний і господарскій А тот котрий уж бы был дуже вызначний чловек істориі русиньской культурі Джеймс Білинґтон охотіл доповнити студиі про Москви і про раны періоды русиньской культури московской культуры де виділ же вплыв од западу до Москвиі не пришол прямо Але через польску як польскы литовска сєцьпосполита з польскы ту Кієвы з Кієвы до Москви дуже заінтересуваны кого з котрій бы міг і росийскій як уже учыл на університет і украіньскій Мене принял Тот самый Білинґтон потом стал Центр Вільсон в Вашінґтону а потом Холовас Конґресово Бібліотекы был тот самый котрий мене кликал до Принцен І так я вывчал два рокы та з <unk> року вшыткы семинариі з кєнців записал на ґрант аби ішол до Радянского Союзу до Кієва Бо тема як я выбрал был істори запорожкых козаків тоты самы як я чул про них уже дал Вы так то было приготовлене то было мо як то напрям мою кывіль Але до того часу Як про все не говорил я уже зачал входити до Европы од <unk> р я ту был в Чехословакі много разів будучы студентом маґістром Яще бы в бакларскы роботы дея дістав роботу в Люксембурґ в літі Як келнер то было моє професиі коли я был дома так але і лем в літі а такє подорожувал в Европі так дале уже учыл більшы німецкій язык яснижых француз Але то ніч чом я то споминам то чом я то споминам І кєд я уже был в Принцетон і кєд я уже был приготовлены писати десятачну роботу про запорускых кузыків тот університет Мінесодин на мене не забыл і мене анґажувал як помічник одному Іхному аспірантрови якы вони хотіли жебы то был я жебы я єй помал Чы значыт вони мі ні дали Грошы заплатили мене жебы я помагал Тому добре Я втоді был як є повіл в Люксембурґі Но добре та мы вам даме такі грошы зо <unk> тижньов од <unk> авґуста до половины септембру Добрі што я в Люксембурґу скінчы хто узя был ліпшы ситуациі там я мал авто з Люксембурґу я беру а прийду до програм Працувати для них за Минесовы Де было база Ту в Пряшу то я ту приходжу <unk> авґуста Коли по пиші через Прагу а пото мы зустрічали Братислав А коли я пришол до Прагы р я уж одчудил быти раз є знал як Прага была під комунізмус і тле прийду на ваславскій наміст і склиз Прагы в портрет Масирика Закладати о пешли то буржуазной републикы Фотоґрафі Масрик і Свободу президенты тодішній президент Зміны неверительны Добрі прийдеме до Братіславы контактуєме з чоловіком на Словацкій Академіі Наук котрій є наш офіцияльный гост Історию Карпатскых Русинів ту в Братіславы а в на Словакі Но Але то вин Яю Пряшы пізнал А прийдеме ту в Пряшы о то я уже пришол коло <unk> од <unk> о <unk> авґуста а ми ту сідиме апрацуєме ту бібліотеку Во архів был два частины першы три тыжни мусит працувати во архівах а потым дальшы три частины треба іти три тыжны треба іти до села просити прометриків студувати метриків хто жы сажений з кім і так дале бо зрівнувати в Америкы <unk>m де <unk> А дісові заві за слизи заці якому не в ноці писос Моті Мы бывали ту в Вдукли а єден вечым я зньол ту студентку котра м інчым была дочка головного редактора Найвекшы украіномовны украіноязычні новины Свобода она сама по том стала голова Голос Америкы Вы не можете вірити якій в контексту был но то добрі та Мы там сиділи вечеря я пришли ту ресторант трипекны дівчаткы А тота колеґа наглядженого Видити тото для вас Но до кінця Пізнал тоту блондинку дізна жыл вона є танцуристы В Пуц в Дукы Украіньскы Нацийональный Ансамбль Пізнали сме два три дні а потом вона мала оды І Пуцом з Дівом до ушу рода на Подкарпаті выступати уже то бы был конец бо вона бы не была коли я маю водити Обрі так А потом <unk> годин піл <unk> рано збудил Страшно грух літакі приходят бо то бы <unk> авґуста Уже сонце было бы ту не выход я іду долу там перед готелом стоіт рускій солдаты з Колишником напроти Танку бы там было пошта братя пришли І то ґрупа Колеґіня головний професор з Минесоты был Зробили ту як база пряшов были чытрі і єден котрий злюбил про Словакію Нас кликало і повіли Знайти ту ішы страшны ситуацию дуже небезпечні мы мусиме выйти з чешско словенскы днес пополудньо треба пакувати все Новін был іх професор І про них холоно про неє нацийоналистка отец Цы значы так І тіж так само з тым котрый працувал в Словакі його отец ту тіж был вызначний тивісты протикомуністичного чешко словенска ті які попорували словацкій штат I світу в Віні Ци значы про ниту бы Але про мене а што Я не маю жодных родичів якій політычний активний а А де я не іх аспірантя зроби я аспірантуру в другій університет вы мене анґажувал вы мене платил грошы я буду вашу роботу доконувал Я не іду гет вони были страшно злосны якы то можно мы всі ідеме той небезпечны а кажы Не я не іду гет я буду ту остати і єщы працувати скінчыти за ты три тыжни а мы будеме потом зустрічати так як сме зустрічали в Опатіі в Югослав Ясно же я ім не говорил же кроме роботу мал диякій інчий інтерес І фактично протягом тых трьох тыжнів де были полны солдаты танкі каждій ден протест і так дале Я ся ліпше пізнал ту красну блондинку танцуюсту І так сме зачали нашывот В тым контексті Я памятаю раз смы хотили ту то быстрашну теплу той Авґуш на плящту даґде А я памятаю же пан є не близньом як подумал знайте то ужасне што зроблену тую в ческо словацку де вони помо спробували змінити систем А чом ту змінило Бо ті вавары з выходу Незалежно русиньскій рускій украінци тає совіты вавари пришли задушыти тоту землю я собі думам ция Буду присвячыти свою наукову кырєру до тифовари в сходу Же іду назад до Принстону скінчу еґзамены а потом за рік ідут на досліджыня до Кієва до Москвы По тых коли я можу змінити тематику іти до Прагы а не лем робити досліджыня але можу іти слухати моє облюблены композиторы в тых часах складители ци композиторы двожа кісметена До теа до театры до буду концерты за што мі треба ті ваварівыху В тым моменти то пополудня я віришыл же я буду змінити тематику не про запоружні тых козаків але про нацийональны вопрос укарпатскых Русинів З Пешы Чешско Слентскій Республикы Вам же туды мали поняти Карпатскых Русинів Втоді уже так То уже знал Ай ішол потом з кінців і з ньом Уже просто є пропустила момент коли вы усвідомили Карпатскых Русинів два то уже коли є першый рід Принстону Бо я уже зачал коли я мусил писати роботы в семинаріях я писал про Подкарпатска Русь до кінця і про словенску і про Подкарпатска Русь а уже маю мал єм уяву Но та уяве ся вам як складом досліджы абсолютна не Пеше Пеше річ Конкретно то не уже не істнує Але коли чловек хотіл быти специялістом істориком треба было брати єден курс про бібліоґрафів професийональний бібліоґраф провадил про нас семинар Де говорил про вшыткі ті бібліоґрафічні річы і нам дале знати як бібліоґрафіє історийоґрафіє бібліоґрафіі є базус Перша річ перед тым же будкотрий чловік хоче зачынати дашто вчати треба знати істнуючу літературу Ани як так ся робит Но я чытаю єдну книгу другу книгу три а я буду ташто писати Вивазте найбільше хочу выписати уже давно про це писали але треба знати тоту літературу А в тым контексті на цей семена Пешы рік в Принцен я писал як мою роботу про семестровой роботу істориґрафічный довідник Підкарпатской Руси Ци значыт я мусіл гыдати сте козаків Я мал офіцияльний як я повіл быти до будучности писати про запоружскых козаків але в тій курсі та мусил робити буд буд што а я выбрав А чом тіж тот котрий провадил тот семенар был Чех вызначний історик Центральной Европы не Східньой Европы і котрий с тіж пізнал тяжку літературу і ты значыт то бы было добре же я пішу під чоловіком котрий дашто знає і ташто розуміє Поговорити про Подкарпатскы русны што то значыт Але Чехы то інчы справы Цо значыт Я уже коли я вступил то бы з <unk> року уж перші семестер уже мал як кажут мапуваны загана істориоґрафія про карпатскых Русиновех про Подкарпатскій Русы значыт я уже Дашто знала і дашто знал уже тоді же кєд говориме про нацийональну свідомост або ідентичност я уже і не ракувал як ани як Украінцями ани як Русиянами уже не знали же такі люди сут такі люди Карпату Русины є дашто інчого і кєд то істнує днеска втоді не істнувало бо про це не говорило же думали вшыткі стары Украінци але історични нито знали То значыт я был уже обізнаным А то значыт в <unk> року коли я вирішыл не писати і ни досліджувати і не робити карєру про запружскых козаків выбрал єм тему од нацийональных вопрос у подкарпатскых Русинів і до кінця Першый вариянт был при Курс семинару Принцетон але то бы моє першы науковы робота бо на тым єщы працува два три рокы дополнил бо коли я зробил бы на досліджыня в Прагу я там сиділ дополни а то бы моє сторинкова робота м ін друкувана істориґрафічный довідник Подкарпатской Руси Війшол до Америкы коли я уже был в горду то значыт це был моє перше великі науковы роботу Як ще єщы доднескы коли хуснує то є огляд з каждого періоду Знову треба робити бібліоґрафічну досліджыня перед тым же зачынає дашто конкретного робити потребы знати цілу літературу і в тым контексті я віришыл же буду то робити і то был зачаток мі професийональны карє в Карпаторусинстві ро І до того чысу єщы скомпликуванійше можу Я дістав запрошыня як я повіл од Мінесуры там нейшол Але Воні пришли по ты мене анґажувал робити так як ту попу В такым самым часи коли я єщы был Вороткыж з кінці бакалауреат тым переходні часті два рокы коли Минесоты пришол до мене і хтось інчы пришол до мене Єден професор котрий Пришол знимечно до Університи в Вашынґтон самым Заході Америкы став професором Харварду сам называт Омилиян Прицак і вин дуже діючій чудові то бусти <unk> року там пішол <unk> Тот самы час коли я скінціла то переходний час Він рішыв же він хоче створити проґрам Хорвату украінознавчых студиій якій не істнували Вубец за кордоны Украіны Канаді вони мали мали річы але не інстинк ніч а він вирішыл треба створити новый кадры Однула будут украіністами А він зачал ходити Америку гледати аспірантів Обо студенти котры скінчают університет котрі бы было здібны Як він Попал до мене не зна його зустрічал в Ню Йорку Він хотіл жебы я пришол Робит аспірантуру у нього в Хорваду робит докторат у нього А я повіл но я лем дістал запрошыня до Принстону або я уже там был а я повім што гарвы тыкл Принчтон є престіжнійше А я то там дуже любил А я йому повім не Я буду остати тут бо він хотіл жебы я одишов з Принцетон і робил докторат у нього в Горвад Повинні я буду остати Но він повіл Окей добрі Зробите доктора а по тому не можеме говорити І так си стало Я скінців доктора Флінстону він знову пришол І зато коли я скінчыл доктора перед тым же скінців іщы м писал бы процес писань я уже мал посаду в Ходу Але про нього то был трохи шок Поколи він по перше мене зустрічал <unk> Єдиний словянскій язык як я знал а міг трохы говорити в украіньскій то і морядкы А потом коли я пришол назад я был Чехар я лем лівческій коли я пришол до Гарваду якє то може стратил украіньскій языкы лемческій або то діалект украіньского языка точок але Зато же был дівчий уже десят років был Хорвалю Але то так систо Покли ся никого коло вас не было не было інформаций та незад ходят фіґли што Маґоці придумал то вшытко Бо вы то однайшли того не было оно стояло нико ся тым не занимал Ниґто сос тым занимал такого выдже Тій якій говоричы маґучі выдумал капоситу русиньскій народ то такій глюбий шо можеме повісти по перше але то є лем ті якій сут дуже незадоволены же ідеі окремого народу може быти і в позитивных або неутральных політычні ситуаций Ніж нового та Македонциі істнуют як окремний народ од Булгарів і од Греків но та ті критикі будут повісти же такій народ не істнує даякій інтеліґенту выдумал то є лем Наівний або політичні інспіруваный слова ті якій сут напроти того руху Тоты бо не можу писати описати мене як хоче тотовды Я бы не міг быти успішным Што си тичыт наукы кєд я не писал продашыш якій є дійсний лет я то не створіл я лем того писал Тым етапом мы ся приблизили до того як вышли до свойой карєры де ся зачала карпаторусиньска наука в вашому жытьове Забуде така назв перед частинами Дій ся даст ся нам потом в будучности продолжати сей розговор того на конец хоцю Вас попросити што хочете передати нашым слухацям на Лем фм слуховут Русиныс всяґде і не лем Русины ся інтересуют лем фм Што хоціте зжелате передати так на конец сюісериі Я можу повісти же я дуже щастный і спокійный чловіку В якому розумліні кєд говориме професийональным світу Осудны світу то і інчы справы а тіж успішно был задоволеным Перед <unk> роками Пістолітє тому в <unk> руках Карпатскій Русині не істнували Ясно же будете земяти можы повісти не істнували но та я так само говорил коли є з Украінцим <unk> років Украінци не істнували никто в світу про них не знал То Петы рокы після того уже мали державу і самосниц успішні то Але тото так не было ступиты то так само <unk> років тому Нихто про Карпаторусини ани не чули ани не знали А кєды дашто глядали той части Украіны Украінцими Бог знає што так як сме виділи головно по <unk> року коли політычна ситуацию змінила де декотрі з нас уже были готовы науковы бо мы уже зачали тот процес ме Але уже там Дюди уже мали можливости То што сме виділи од <unk> р то є чудо Не можеме зрівнувати карпаторусиньскы рухы з інчыма рухыми малыма народом в Европі Карпатскє Русины єден з тых найуспішнійшых між інчыма Частины того же Была перша ґенерацийо <unk> р та ґенерация уже Зостарило уже одходят то што мені дуже імпонує дуже шы маме другу ґенерацию А один ознак приклад тоє друга друга ґенерация є лем фм То просто не веритени Для мене Я памятаю минулого року же я сиділ в авхі а ходіл десту Шофер сам ото шым радийо А што є чую по русиньскій говорит уявіт собі <unk> руків коли я пустив радию як я чую тій або чешскій або словацкій язык прокомунізму з того тото тото якій такій народ не істнувал а тепер І моли до ґрупы жівці інтеліґентны люди якы працуют коло вас і тєж з тім братислави теж васи як чловек не мож быти страшно радый з того бо мы зачали <unk> років на нуля а што не мами днескы А я лем думаю чловік як вы а Вашых колеґів Лем фм Вы уже мусите зачынати а правдоподобний былже то зацінал але на то думали же выближуєте тіж ту з середну віку вы мусите приготовити тошу ґенерацию І так сы сыстало аж зато же карпаторусиньство і в науку як дисциплину або як соспільства забезпечений до будучности Дякуюці Медже інчым колектив як вымаєте удріст питабо моле тоти су іст де істна Демудріст питабо моле тоти су іст де істна Де мудріст бытабо молеколе сутіст де істна де мудріст питабо молекове сутніст Як легко выбрати чорну зобу Зглядате тым Дуб выданя вымогоє І диктує Інтернет Штоден якы будеш они з мілияє в людства Набыпают райты моястны маликопис сутіст де істина де мудріст сут котавлом великопис сутіст неісна де мудріст є котавло великобез сутіст деістна де мудріст котавло великодизсутніст Русиньскій голосы чути не лем в Карпатах слухайте на Лем фм голосы Русинів з цілого світа Дорогы слухачі на шытерный час пришол до свого завершіня дане веденя проґраму Голосы Русинів а то третю част розговору з науковцьом і академіком Павлом Робертом Маґоційом зможете собі повторно выслухати в четвер о піл <unk> рана а вець в суботу о <unk> ноль ноль за русиньскым часом І хоц наша бесіда з професором Маґоцьом скінчыла в часовым розрізці років ХХ столітя але вж скорій будучности плянуєме продолжыня русиньской сагы Тым часом вы дорогы слухачці пище нам своє власне желаня і пропозициі на дальше гостів проґраму Можете псети на нашу фейсбукову сторінку а вет на майль Каріна Ед лем крапка фм До скорого чутя на нашым радіо Лем фм З вами была Каріна Муляр а я собі полюва Ерусина А я собі полю білю Егудаката мало дака дота мам поєдной ґалоґан ходила патзаня Іван ходила патзаня Іван во Бог бы А Елом понад стороны його новы Оленого Учытали парадят Ай учынай роль Уціляла біля Бельна але од жыльного Уцідала біля ай оджыльно A<unk> Гей то подерждина гіперпомацильом Гей торто подерждиль та О не любит чужы О не любит чулжы жовны Ай поробе лигы Емила буде мати панованы Еледы дого Еволя то звойватого Або той бы творіли Еснесимора Зашоу не тымали е молодиме трику е молодыме трику а дакотебы попит стрійку Ер болили дако тебе попит стрійку Ер полили тригу Таря Валерінатона гор Покорасной як посици за Іванка сапяницю моі та покрасно як посийцию О Іван кусарце моє ємон по сансармо танфармо такє якыма двоє О Іван постерце мой морба такы якы бы дво дворє паро Бо выдвоє паромы Як горня та горнята мальова бо то пойтем полона Бой будемо на сомо над собомы на собом лем да Я лю Мо урвала Оддала ся до Тарлінка што мальпал оддала ся до падів Голосы Русинів слухайте голосы Русинів з цілого світа