Archiwum
łemkowskiego radia

і <unk> Ґорлиці <unk> і <unk> Польковиці Лемківскій голос В твоій хыжы Дорогы слухаче сюдицю годину може досюди голосы Русинів Підкарпатя коли слуханя высвітит Каріна Муляр нишнє інтервю записуєме русиньску посланкыню Вірок Ґєріц в просторах мадярского парлямента а бесідувати будеме о русинах мадярску котры рыхтує подля останнього перепису населіня І <unk> року понад <unk> так у бісіду <unk> році урядом по скомуністичній Мадяршыны было принято закон котрый дозволил заложіня система самосправных адміністраций прокомуній нацийональных меншын в тому чыслі і прорусинів Закон дозволил вытворити орґаны самосправ кіт конкретный процент члены общыны ато <unk> процентів подаст петицийны іх заложіня Критериі про ідентифікацию Русинів а вет любой другой нацийональной меншыны сут доставоді Дакотры русиньскы Самосправны общыны еґзистуют в настальных пунктах де жыє лем дакілько Русинів Дних так же можут быти при Капціні і Мадяры котры мают предків Русинів або просто си інтересуют русиньску культуру Лемківскє радийо Лем фм реализуване завдякы дотациі Міністра Внутрішніх Справ і Адміністраций Ключовыма темами днижнього розговора будут Русины в Мадяршыні русиньска меншынова Спольност в Мадяршыні віреґірі ци політика русиньскы таборы про діти Інтерпарляментска унія Кодифікация русиньского языка в Мадяршыні а также система выборі до русиньскых самосправувань А тепер даме слово пані Вірі Ґіріц Я представляю Русиньску Меншынову спольност Мадярщыны у мадярскому парляменті Сама я родом із Учрода од <unk> р жыю в Мадярщыні В <unk> році первий раз была м выбрана предсідательом Вседержавного Русиньского Самосправуваня пак был перерыв од <unk> до <unk> рока пак назад предсідательом вседержавного Русиньского самосправуваня до <unk> р а у <unk> році первий раз на выборах у парлямент мож было голосувати на посланнику <unk> меншын або мы тепер іх называєме нацийональні меншынства мают свого представника у Парляменті Мадярщыны Мы маєме додержувати ся правиль повинности і обовязку так як депутаты парлямента чым ся од них одріжняєме ото в то што мы не маєме право голоса Так мы не голусуєме альбожеме подавати питаня можеме інтерпелювати і коли принимає ся або обсуждає ся такый закон у парляменті котрый тычыт ся меншынств мы маєме там час коли маєме выступати і передавати оглашати о то што наша комісия я про неє мало пізнійше уповім наша комісия якый яку має точку позора так што фактично мы принимаєме участ активно у роботі парлямента коли є парляментска сесия Наша комісия одна із комісиі Парлямента она ся называє Комісия Меншынств в Мадярщыны і там всі тринадцет посланників мают право голоса Так што всі кардинальні вопросы што ся тычут нашого джета нашых меншын робочых пляну нашых інституций ото все все май перш раз обсуждає ся у нашой комісиі А пак мы представляєме єй у парляменті Был принятый <unk> юлия буджет Мадярщыны на <unk> рок де наші меншыны наші спольности назад достали дуже велику пудпору пудпоруваня од мадярского уряду Мы односиме ся до м замістителя премєра міністра міністера Мадярщыны маєме свой держсекретарят котрий веде Міклюш Шутис і сюда ся односят не лиш нацийональны меншынства а і реліґійны конфесиі Так што і все означає жем у нас то нерозрывно реліґія нерозрывна нерозрывна єст культуру сохташами традициями нашых меншын Про ы Фонд Бетлена котрий пудпорує через котрий держава правительство уряд наш пудпорує нацийональны меншыны є значыт у них выписуют ся ґранты ґранты про цивільні орґанізациі ґранты про культурні міроприятя ґранты на таборы дітоці і ґранты на інчы нужды нацийональных меншынств УСЕС Комісию пуд комісию входят предсідателі або тоті члены самосправувань нацийональных меншынств котрых делеґує вседержавноє русиньскоє самосправованя Вадярщыні <unk> русиньскі нацийональні самосправуваня основана шаба за то боршод обов Земплиньска об <unk> самосправувань а інчі находят ся в інчых районах Як могли вже почути меншынові самосправуваня фінансуют культурні общества і заступают меншыну в одношыню остатных орґанів місного самосправуваня і державной справы Та хотіли бы сме ся дізнати більш конкретнійше чым ся занимают посланникы Ачыті чым ся занимают посланникы Еса тепер значыт з <unk> до <unk> рока то был такий пробний період Коли мы як нові котры з ним не бла не мали щы опыта у парляментской роботі привыкали до нього Дуже было актуально і принесло великі результаты о то што посланникы мужут Звязувати меншыны із руководящым континґентом Есе значыт што не все нашы люде можут ся одобрати до держсекретаря бо до заміністра або до міністра Они нам пишут кажут што такі проблемы є попробуйте помочы Но і туди мы начынаєме в своій роботі стрічати ся глядати Там мыдно засідаєме в єдному залі Нам легше добрати ся до есых представителів уряда і рішати проблемы доста активно єст результатами В <unk> році тепер на весні были назад перевыборы у парлямент І перевыберали як депутату так і нас Ко посланник у Парляменті від Нацийональных меншын Так же я тепер уже выполняю свій другій срок гіст замінят ся шакылят дру Ду істня знач почон так слух почон такы Дайця славы бы яковим зо A Добратем Дайте славы мінят сялят друг Дус зєдлят натвоторсы кыбістє ся Мадярска система самосправувань діє можност Русинам сохраняти своі культурні освітні активности і про малу кількіст не має своіх представителів в місцим самосправуваню Тому не менш інтересным для нас є процес выборут русиньскых самосправувань а также роль цивільных орґанізаций цивільні орґанізациі котры на час цих выбору мают свойой діятильности схужі на партиі Значыт ліште ставиме Наші цивільні орґанізациі они ставлят лішты на котрому стоят кандидаты у депутаты а тоті выборці котры ся записали на нацийональну ліщту бо то ся треба голосити окреме они можут голосовати на сих депутату І тоды так як партиям ділят мандаты што мы не робили задар люде порозуміли што ту і мож хранити своі нацийональні сохташі свою культуру свою реліґію і активно ся прикапчали до тых поселень котры і у тых поселинях де основна маса жыє нашых Русинів Слідуючый перепис буде в році будеме видіти ци росло чысло ци нет єдна проблема но на характернах не ліж для Мадярщыны про всиі світ характерна же зменшає ся ци чысло Жытелю дуже много старшого поколіня а молоді уже не усі чустуют так же ім ся треба признати сохраняти своі куріня Зайсе мы в інтересах захраненя нашого ідентитета русиньского уже послідні рокы пробуєме орґанізувати таборы такі в якых діти ся лучатым ремеслям старым традицийным котры характерні про нашу спольност літературу пісні і цього року шіст табур болов нас І ото не Усі на балятоні не лиш купают ся дітоцькы айбо у такых містах де є як штось характерно про русиньство Удебраценій детепер у нас фунґуєньс Грекокатолицкій Русиньскій Центер файну будову сме побудували од правительства від уряда достали сме на нього <unk> мілийон фуринту уряд подпорує і його фунґуваня там є у нас роботникы котры слідят котры проводят міроприємства Дуже активно участвуют наші дуже люблят тото місто і дуже часто там у нас є міроприємства Наша комісия парляментска она робит засідать за учас сесий парляментскых а у перервами у перервах медже засіданями мы робиме на териториі значыт ходиме по селах нашых як предсідатель Комісиі він німецку представляє меншыну ім рерітер а він заодно і депутат так же німецка общына годна была зобрати <unk> тис голосу бо іх многоіх выше тис Так же они мают і парляментскоє місто І туди є замістителі є у нас три подкомісиі єднає з них є Подкомісия де і я членом той Пудкомісиі котра ся занимат вопросами культуры школюваня і тепер реліґій так што і мы маєме засіданя мы даєме своі пропозициі штобы треба парляментови узяти на повістку абы обсуждал парлямент тото тыче ся в основному закона про школюваня бо там у нас є декотрі поправкы і тепер принял Парлямент наші поправкы Но товды як іде бюджет то мусиме і мы мати представленя про наші культурні інституциі про школы профінансуваня над словом робота она усе ся найде не маєме проблемы з тым як свой час хосновати Туди мыщы ся приголосили до парляментскых комісий бо є бывше <unk> по мойому парляментскых комісий маярскых я ся приголосила у комісию Поділям Євросоюза є унас така комісия Там не маєме право голоса мы там лиш густі айбо можеме видіти як там іде робота єст Євросоюзом Єврокомісию Евросоюзом з всякыма інституциями Европарлямента Іщы я являю ся членом Справом Голоса Комісиі по ділям при охороны природы Но то дуже важна комісия бо видиме яка в нас погода што як серйозно ся тым ділом треба занимати І є у Мадярщыні Мадярщына є членом інтерпарляментской уніі котра тепер празднує свій ювілей буде у нашым русиньскому світі про нього замітка бо у нас то шыроко ся праздновало а Всі депутаты і посланникы являют ся членами інтерпарляментской уніі єм дуже много так называєм іх Подкомісиі Я є у Подкомісиі Словацко Мадярской у той ґрупі інтерпарляментской уніі І нас є засіданя і мы обсуждаєме такы кардинальні вопросы не лиш ты котры ся тычут Мадярщыны а на Европейскому уряку роботу робиме мы якы посланникы Лем фм <unk> і <unk> Ґорлиці <unk> і <unk> польковиці лем фм то твоє радийо Языкова ситуация Русинів в Мадяршыні вертує окрему єй увагы хоснуют ся три версиі русиньского языка словацка сербска подкарпатска завезло з цілраниц Будепишті хоснує ся підкарпатска версия Шолслий час і так не мішыт процесу заплянованой кодифікациі русиньского языка твердит русиньска посланкыня Віра Ґіріц і тепер мы з тых трьох діалекту стараєме ся кодифікувати Языкы ы Мы называєме його модерний русиньскій язык про мадярскых Русинів Многі не розуміют што то модерний модерний ото сучасний тот язык котры розуміют і туті можут порозуміти ко го го говорит по анґлийскє по німецкє по французскы мы його хочеме кодифікувати на мінту індоєвропейскых языку хочеме його Позбавити од того у каждому селі єншак ся писало бо в єдному селі кажут кунь у другому кажут кюнь у третьому кажут кінь но та тепер выберім што єдно што буде мінту про каждого бо Я тепер вижу же на Подкарпатю появила ся тенденция архаізувати язык Не вірую Може не принимаю правду пак інчы ска уповідят я не вірую што в I столітю треба ступати назад Із минувшыны треба брати в то што добро є што ся розуміє і низ Є великі славяньскій языкы котрі активно хуснуют інтернацийональну лексику Тоту лексику котра розуміє ся на многых языках Такому маленькому народови як наш тепер выгадати што архаічноє то значыт зовсім заперты двері в Европу Так як мы хочеме быти Европейцем Еміні ся видит се моя точка позура жде же нам треба модернізувати Завто он ся называє модерным русиньскым языком доста файно ся просуваєме видити маєме си сі учебникы они признані по них ся учат діти умученій в кумлюшци они кодифікувані державу І се наші офіцияльні русиньскій учебникы Раз написані по першу другу клясу і до тепер видиме шолже треба і на четвертый писати учебникы бо на родопис готовий пляны маєме аж до <unk> кляса написані на двох языкатів то є на інтернеті Лиш треба ударити што пляны уруку русиньской язы Робота зробле на дуже велика і мы видиме же інтерес до нашого русиньского языка росте дуже многі чытают русиньскій світ Дуже многі просят бо нас много путписчыку котры ся підписуют на русиньскы світы Так што видиме што може ма інтенсывно треба переходити на каждомісячноє выданя будеме видіти А Выдали сме Словар під редакцию др Михайля Капраля правопис ортоґрафія русиньского языка і выдали сме Словариі мадярско русиньскій русиньско мадярскій щы нам треба написати ґраматику склясти в тоті таблиці шолже є в нашых книжках бо туди пишут є писали учебникы Марияна Лявинец Молодша і Ольга Сількович і у мене є розговорник руского русиньского языка та у ньому уже дуже много материяля а тот материял бы тепер треба склясти вєдно было забезпечыти наші діти тым мінімумом граматикы котрий о неє іщогодні порозуміти Мы не хочеме такы великі высокі материі ся забрати бо то не має практичного смыслу Робиме над тым Но есе называє ся кодифікацию Кос думає што кодифікация то мож за місяц зробити і оголосити же ме кодифікували язык ото не так ото в дуже великій період часу айбо он нас інтензивнойде робота велика може не така дуже замітна Айбо сы си нашы выданя они потверждают о то што процес активно іде мы достаєме декотрі пропозициі што они бы не ся писали а так то нам дуже добре бо фактично язык ся зміняє уже у процесі кодифікуваного языка ся міняє Словакє тепер выдали правдайно уже перепозерали уупробували шыяко то ідеі уже зробили зміны своі амыщы тепер лиш там держыме шо основу Пишеме склядуєме до турбудитє Капраль Михайло колнас ведучы нашого русиньского Інститута і там многі многі над тым роблят Будеме видіти нам усякі коменты дуже цінні Бо они і нам дают помоч і розвивают дале тоту роботу же зацята Мадярскій уряд богато фінансує руси проце Выслідком того єй мож смерувати з русиньского языка што є признаком свідомого одношыня ку языкови і його народові Як я переіхала в Мадярщыну я раз робила у фірмі ІІ то туристична фірма айно была м референтом м котрий я ся занимала віздом у Мадярщыну По приватных візах приватных туристу із Швециі Канадыі і Австралиі Перший час пакы пішла мучыти у ґімназию во якій концила в Ужгороді украіньску а пак пізнійше анґлийску філолоґію Бо не было товды ще спареных З выбора спареного школюваня і пак робила му ґімназиі пак у Університеті Св Іщва на УҐл чы лем анґлійску і готовили сме студенту на державны еґзамены з русиньского языка Пікуваний еґзамен Держа державного ступеня так як є понґлийску іспаньска німецка можете складати є і русиньскій на інтернеті єдде тоті требуваня котры мают освоіти тоті кохотя здати на державну державны еґзамены з русиньского Языка то є перва друга і третя ступінь значыт перша то основна друга то середня і третя то высша дуже серйозний материяль уже Пару нашых Русину скляли тот еґзамен тепер лядят ся <unk>ea дуже сме раді што сисе маєме таку можност Так як выз Пряшова з Пряшівского Університета достали сме ґрант на дві студенткы Увашым університеті котры будут штудивати на русиньско Мадярскому Факультеті они ся записали уже тепер у маю місяцю Одна і з них жыял кумлюшці набыла директорку школы і учыла русиньскій язык а пак родила дітинку і была три років Впусці тепер на вертає ся Друга наша колеґеня она кончала бергівску Берегівскій Інститут Украіньску Філолоґію она буде студиювати завсе подворує ся державом Русиньско Мадярскому факультетови то Ріта Тимко і Іринка Суцьворінка <unk>m має с легкій о за рісом за рісом моя Зарисом за рісом A Любят да співати любят да співати заспівати любят за співати ліба зо то кабиля Меде моря мамка як маленка молоды Тепер заляти молия Тай най заряд і двери Бесан парів мам діла зарів неба за потрібні моя Моі мала за потрібні о треба там за і лаґ задалія в моій погоні за пам за Нидля кого не є секретом што культура і традициі творят важливу складову ідентітет чловіка А днешнім дубі на плецях молодых люди лежыт велика з одповідност за іх народ коли в нашому світі є тілько всього доступного нового і популярного тому ж самому молодому ціловікови хоті ся приміряти всі мужні маскы не буде го болити ковін а вець девин ісі долго А Русинови жыюті цілком на славяньскому штаті є одвісі тяже тому єдным і способів шыріня русинства сут культурны стрічі помедже своіх за честу они сут більш реліґійного характера Як наприклад русиньскій одпус каждый рік си світкує <unk> септембра Ушыйову Павули за ініциятивою єпископа Танаса Ороса од двохтисячного рока Сого року почестным гостюм был дешсекретарі з вопросів меншынций реліґіі Міколаш Шолтис А ото в Будапешті помедже молодыма Русинами такой ся той як Штефанія встигло набрати великой популярности Прошо нам більше о повіст пані Віра Ґіріц сий сы праздник ону се пузново се не ближе уже до Миколая до Руздва про м діти і про нашых молодых орґанізувати обы они чувствували што ы Треба захраняти нашы традициі Того рока в нас выступала бабчана співаночка з Женадьова з подруководством Ольгы Прокоп Дуже велику роботу робит пані Оля бо справді у такому малінькомусилі Такы держыт тот ансамбль діточкы дуже професийонально співают они часто приізджают у Мадярщыну выступают у нашых самосправувань поцілюй Мадярщыні так што уже іх добре знают Были у нас і інчі із Подкарпатя колективы Стараєме ся обо діти чули ориґінальний русиньскій язык бо на Сомадярщыні три файты русиньского языка ся говорят три діалекты Як то кажут безменушны не має майбутнього Пані Віре Ґіріц радо согосила си розказати як в то было які были перші зачаткы першы успіхы і першы невдачі імена котрых Русинів зыграли роль у формуваню русиньской общыны в Мадяршыні і єдным з актуальных вопросів є як пані Віре Ґіріс вышла на політичну арену Первоє Самосправуваня русиньскоє было выбрато у <unk> році Туды предсідательом того самосправуваня был ґа Боргатинґер він уроженец Кумлюшкы і в основному тота кумлюшка і тот реґіон они складали самосправуваня іхні депутаты Над на <unk> рок уже призріла тота част общости котра хотіла маленько май активно і на высшому уровні вести свою діятильност І у <unk> році коли начала ся кампанія попросили наші што робім што орґанізерім ся за роботу і мы начали нашу аґітацию м Мійчловік Покойный доктор Атанас Феденец Сын знамого профеденца віны Казал што Най я буду предсідательом бо мы хотіли його Бо знам знама личностє популярний айбо він не мам до того дяку Він до того каже не має талянт він інка мальовал Видителі ту іси картины то ся він мальовал він был доктором ренґінолоґом а коло того много у нього малюку картин выставы всячено А і туды якыс такы догодили ся што но тоді най буду я туды Но і мене так выбрали предсідательом Я не кажу што то было легко персі Перші рокы было дуже тяжко бо на жаль бухгалтеря была дуже слаба там треба было люди іміняти много было дугу то треба было дулгы оддавати Много было провірок бо треба было видіти честий лист о што береме на себе ну ай бо мы помаленькы ся і з тым справили І пак в <unk> році уже коли муй чловек был нездоровий я рішыла што тепер пропущу срок і туды выбрали сме Монайло Андрия <unk> років він был предсідательом При ньому дуже ся збогатиля наша картинна експозиция він орґанізовувал у болотоны фільдварі У Дюрдя Бензи там был у нас пленер для художнику і дуже розумно было зроблено што каждий художник лишал єдну картину І мы тепер над тым робиме обы якусы Найти і такоє місто де можеме бульше выставити бо раз доста мало єдна цяс пушлявде прецен уцентер нашто і тото уже файно розміщено значыт як каталоґы Многы сме выдали каталоґу і подпорували сме каталоґы а в <unk> році назад была пропозиция най ся возьму за самосправуваня товды назад мене выбрали предсідателям Но <unk> році так як я попалял парлямент айбо дуже по мойому айно раз было парлямент выборы а паку осени выбрали сме Крамаренко Віктора і в УН пять руку руководил самосправуваня Я не маля ниґда ниґда б не думала што выйду на політичну Арену якось так Жывот сам принюс із субу Были якіс задачі іх треба было Доводити до кунця якыс чловік ся так занял тым ділом были сподвижникы і так так ся стало было люди были Были моі замісникы были представи то ті цивільні орґанізациі Е Марияна дохтор Лявенец была моім замісником єден час Молодця доктор Марияна Лявенец была предсідательом нашой Комісиі самосправуваню м <unk> і <unk> роками по культурі о школюваню і она принимала Участ на усих нашых учабниках она давала рекомендациі консультувала так што она з нами уявно робила тоды медже і <unk> роком замісником был мене др Стефан Лявенец Предсідатель нашой цивільной орґанізациі се Русине Общество Русину Рутині в Мадярщыни предсідатель Йоянуш Кожняньскій він і предсідатель Ушаруш Потокови Шаруш Потокского Самосправуваня русиньского туды Ольґа Сєдерлікович она предсідатель Общества Русиньской Культуры Ного людной селиш оснувній кєси дуже сильноє самосправуваня на суду Новій Варуші Пічови удебрецедіі у Мірицгазі у Марийо Пулчі Туй русиньскє самосправуваня іх <unk> в майже у Будапешті як Добреліцю І они маєме столичноє самосправуваня там тепер предсідатель доктор Марияна Лявинец старша іх депутатів У самосправуваню Столичному нас <unk> вседержавному то залежыт від чысля тых кот признам себе Русинами коє і є реґіонально є дуже активно веде темальом Незаболя Активны діятильност У Боршуцкого реґіонального самосправуваня бо там <unk> меншыновых самосправувань май много там них айно предсідательом є Мария Суноцка Єй родичы і в основному єй отец священникы Янош Соноцкій дуже активно участюют у нашому русиньскому В жывоті одын з замісників нишнього самопредсідателя самосправуваня єнуш Сунуцкій Моложый він у Еделині предсідатель Так што то така сітка котра взаємо робит На нашых праздниках великых вседержавных Так од <unk> до <unk> люди тайно тайно Дуже активно люде радуют ся же вєдят ся о талже є стабільний континґент тых юдико заінтересувань Мы коли у нас выборы у парлямент мы достаєме субсидию від удержавы на нашу аґітацийну кампань і мы рішыли тоты гроші ухоснувати так што привезли сме Будапешт у парлямент ґрупы і з нашых самосправувань Мы платили за автобусы пак по парляментови то ім задар было все то все на гроші на кампані дані было фінансувано епакы мали убід де мы іх інформували про то што як стоят діля яке фінансуваня якы актуальні у них мают быти задачі діти є з такых маленькых поселень є з Боршыда єст з Собольць і Листів Будапесті Так для них тот парлямент те вышли з ним такі очы аж у слезах Што варта робити бо держава то підпорує Мы дуже файно тепер подпоровані Дякуєме урядови Мадярщыны за то што старає ся Помагати нам бы сме свій ідентитет могли сохрани Тепер нас є у Комісиі така ґрупа депутатска котра ся занимат модифікацию закона про нацийональны меншынства бо част че Ситуация міняє ся є много бы проблематичных параґрафу котры треба рішати тота ґрупа складує ся з чотерьох чловік і я входжу в тоту ґрупу і мы тепер є з лідерсекретариятом і з другыми інституциями котры мают до того одношыня Міністерство Внутрішніх справ Міністерство фінансу основному з ними готовы ме модифікацию котру хотіли бы сме щы у сьому період <unk> до <unk> рока хотіли бы сме дати у парлямент і в то дуже велика робота Много єщы тако як і де жывот жыєме дійствуєме проявляют ся деслабіі стороны того закона Так шо фактично кодифікация іде уже роками а тепер хочеме радикально звнести зміны обы на многі рокы обосновати якы можут наші самосправуваня вести свою діятельност так на культурному на реліґійозному як дуже важно на джетному урвні або они знали же джеретні гроші на што мож а на што не мож хоснувати ще не всі знают Не всі чытают законы не всі розуміют іх так што той великі гроші вкладає держава у нацийональні меншыны і тоты гроші мают ся мают быти пудконтрольом і хоснувати ся на нужды Русину Мадярщыны Ес незлучайно пут черку бо многі на нас сердят ся шы чом не помагаєме Подкарпатскым Русинам або Словацкым Русинам або не знаю кому не можеме бо джен грошы загатаре ся Не переправляют так што прошу всіх знати ож мы можеме іншак помочы айбо сякше грошы пересылати такого неє Як є само гробал наза Пришло Тома Шаляна пришло Тома Шалана пришло Томя на Кыче рушалены пришло Тома Шалана пришло Тома Ш пришло том на кічленiсто же мя з єст поґадало мы на Уж Кошыня повятало же мяз єст повятнало же яз єст повятало мешком Шымяна ном заолич Коселом онзалечко Кусило куси Лемзаличком Кусело Ломзаличком Кусилом ымзаличко кусело кусила ничого ано личко нічого ановычку нічого не зна личко нічого ано личко нічого аномичку нічого не зна Дорогы слухаці наша програма голосы Русинів Подкарпаття пришла до свого лоґічного кінця Хоцю подякувати пані посланкыні Вірі Ґірі за інтервю в Ічас Бо як можеме видіти робота помедже Русинами в Мадяршыні активно кипит і дає своі плюдні результаты Дне сте могли прослухати першу частину сериі інтервю значныма Русинами Мадяршын В дальшій части ся будеме винувати языковому вопросили з професором Михайлом Капральом Дякую і Вам наші слухаці што сте зоснали з нами до кінця до новых стріч на нашому радийо радийо Лем фм з вами была Керина Муляр голосы Русинів Подкарпатя лем ефм