Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Каплиця на св. Горі Явір
Еп. 5

Каплиця на св. Горі Явір

•

Опис епізоду

Каплиця на св. Горі Явір / «Феномен Бескідів - деревяны церкви і костелы» / «Fenomen Beskidów - drewniane cerkwie i kościoły». Zrealizowano w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja omawia drewnianą architekturę sakralną Karpat jako ważne dziedzictwo materialne i duchowe regionu, a głównym przykładem jest kaplica Pokrowy Przenajświętszej Bogurodzicy na Górze Jawor przy Wysowej. Program przedstawia Górę Jawor jako istotne łemkowskie miejsce pielgrzymkowe dla wiernych prawosławnych i greckokatolickich oraz relacjonuje opowieści o objawieniach, staraniach o pozwolenie na budowę i samą budowę kaplicy. Dalsza część dotyczy powojennego przekazania kluczy, ograniczeń przy granicy, dewastacji opuszczonej kaplicy, późniejszych remontów, przywrócenia jej do kultu i sporu własnościowego między Kościołem prawosławnym a greckokatolickim.

Автоматычна транскрипция

Проґрам зреализувано в рамках творчой стипендиі з Проґраму Міністра Культуры і Нацийональной Спадковины на ініциятивы звязаны з популяризацийом культуры з буджету на <unk> рік Проґрам был зреалізуваный в рамках стипендиім Творчого Міністра Культуры і Дзєдіцтва Народового на предсівзінця звязане з уповшехняньом культуры з буджету на <unk> рок Феномен бескідів деревяны церкви і костелы материяльна Спадковина звязана з духовом культуром жытелів Карпат цінена є в цілым світі чого потверджыньом є великє чысло сакральных обєктів з того реґіону вписаных на листу світового дідицтва ЮНЕСКО Деревяны церкви і костелы захоплюют каждого без огляду на віроісповіданя ци походжыня без огляду на тото ци одбераны сут як місце культу ци лем памятник Іх краса справлят што каждий на хвилю пристає і задумує ся над тым што тепер і над тым што дале Тоты храмы становлят выняткове свідоцтво одрубной традициі сакрального будівництва в котрій добрі видно характер локальной архітектуры Конструкциі выстрій ци декорацийны розвязаня сут характеристичны для культуровых традиций соспільности жыючых в реґіоні Карпат Ілюструют вельосимволичных одкликань та сакральных значынь звязаных з тыма традициями Памятникова деревяна архітектура то неодлучний елемент ландшафту Карпат Давнійше дерево легкє в обробляню і легко доступне было основным будульцьом Доставляня хыж ци ґаздівскых будинків брали дерево гіршого ґатунку а і те селі не все прикладали ся до роботы так што жывотніст такых обєктів не была долга Інакше было в примірі храмів На материял брали здоровы великы дерева якы порядні сушыли одповідньо обрабляли а пак вынятково старанні прикладали ся до процесу будовы Деревяны святыні захоплювали товды захоплюют і днес Познайме іх ближе запрашам Наталия Малецка Новак Феномен Бескідів деревяны церкви і костелы каплиця на Горі Явір Высела то не лем штораз барже популярный курорт але то барз важне місце для віруючых Лемків св Гора Явір то найславнійше русиньскє путницкє місце на пілнічным боці Карпат Гору Явір одвиджают вірны так православной як і грекокатолицкой церкви На самым вершку горы близко польско словацкой границі находит ся деревяна каплиця покровы Пресвятой Богородиці Вознесли єй гын на памят чудотворных обявлінь Был <unk> рік Штырі Лемкыні з Высовой Гляфірия Теодора і Марта Демянчыківны та Мария Галик пішли на свято Рождества Богородиці на Кєрмеш до сусіднього Ґабултова Вертали ночом жебы не виділа іх пригранична страж Коли были уж по польскій страні границі взріли ясніст Перелякли ся думаючы што то стражникы скоро втекли домів але не чули за собом ниякых кроків На другій ден жены вернули в місце де виділи світло і зас вказала ся ім ясніст Од того моменту што раз веце люди зачало гын приходити част міцно вірила част ся высмілувала Люде приходили гын хоц не было на тото згоды ани од церкви ани од власти Рік пізнійше на місце чудотворных обявлінь в <unk> році поставлено крест зроблений войцехом цервоньскым з Ґорлиц В тым часі зачали ся вступны рухы до будовы каплиці але початкове сопротивліня ся церковных а пак державных власти пересунула ідею будовы каплиці о три рокы <unk> квітня <unk> рока війт Ян Палубняк в імени ґмінного верховництва в Высовій звернул ся через Повітове Староство в Ґорлицях до Воєвідского Уряду в Кракові з просьбом о выданя позволіня на будову каплиці на Яворі Зазначыл при тым же Комітет Будовы зобрал уж на тоту ціль вшыткы фонды Дирекция публичных робіт яка підлігала під воєвідство по консультациях з Інспекторатом Граничной Стражы в Новым Загірю стримала выданя позволіня арґументуючы своє рішыня близком локалізацийом плянуваного обєкту до границі державы Подля опініі граничной стражы основаня чысленні одвиджаной поломниками каплиці буде причыном поважной загорозы контрабандом Комітет будовы не чекаючы на выданя позволіня уж на яр <unk> р зачал зберати материялы на будову каплиці Ґаздове зачали звозити камін на підмурівку стягнено тіж з острого верха дерево якє было зложене на місци плянуваной будовы Найпевнійше тіж в тым часі был зроблений проєкт каплиці Автором концепциі мал быти Штефан Батюк якій походил зо східньой Галичы Бесідує Владимір Окарма котрого бабка Гляфірия Демяньчык находила ся серед штырьох дівчат котрым мала обявити ся Божа Матір Вюл він через парудесят років хроніку того місця і таплиці Диконту достал достал наказ працы по студях подобно зом же то был полуйосє подобне неуйотого Казімєжа з Фомы Львови і туто ся спроваджыл до совіту был кєровників школы але он был і жезбяжем і маляжем якій бы вся здольоный Штефан Батюк як абсольвент університету Янака Зімєжа во Львові в <unk> р обнял высові посаду учытеля Як было повіджене знаний был в околици як барз таляновитый плястик малювал різбил а в тридцетых роках тіж і фотоґрафувал печатаючы вытворены акварелі і знимкы Высовы за своі грошы в виді почтовых карток Хоц мал сильну украіньску достоменніст За взір для каплиці не взял барз популярной в тым часі тіж на Лемковині концепциі навязуючой до украіньского народового стилю в церковній архітектурі до проєкту ввюл елементы характеристичны для лемківскых церкви Выконавцьом архітектонічно будівляного проєкту был інжынєр Ігнатий Бутляр з Ґорлиц котрий першы проєктовы Шкіци передал ґміні в Высовій в вересни <unk> р Хоц вельократні прошено воєвідскій уряд одделеґувати до Высовы Комісию котрой рішыня могли бы полегшыти справу отриманя згоды на будову каплиці ґміна аж до серпня <unk> р не достала ниякой одповіди Прото <unk> серпня ґмінне верховництво выслало поясняючий за стараня власти лист котрий ґорлицкє Староство такой одраз передало дирекциі публичных робіт в Кракові Цитуваня Свєтне Староство Людності Ґміны Высовей внєсла в місяцю маю року біжонцого просьбы до Св о ласкы на зозволенє на будовя каплічкы на взгужу званым Явор оддаленым <unk> метрів од граници польско чехословацкій До будовы каплічкі людност місцева приписує велькє значыня вобиц того же на повысшым зґужу мало місце надзвычайно обявлінє Помимо кількоразового інформуваня ся в Святным Старостві в справі ласкавого залатвіня повысшой просьбы по дісійшый день не маме остатечной децизиі Зближа ся єсень а людност хтяла бы видіти каплічкы збудувану тым барже материял єст приготованый і през длужше лежені на єсениных дещах улеґл бы знищыню Тымчасом недавно розшерила ся поґлоска якого тутейшы владзе стражы цельной становчо одмувіли і спрецівіли ся будові каплічкі мотивуюч тым же паньство польскє беде наражене на велькы страты вскуток обавы пшемятництва в часі урочыстості Рада Ґмінна през свойого представителя начальника Ґміны в іменю цалой людности освядча же повысше небезпеченство перемытництвем єст выключоне з тых поводів же людност місцова дотыхчас не дала владом до такого твердженя Місце на котрым єст замір выбудувати капічкы єст того родаю же леже на отвартым полю іж кажды наймнійше подійжаны рух етностик латво може быти відяльным Опріч того ведук інформуваня ся владзы Костєльной урочыстості мают быти одправляны на повысшым місцю Одбыват ся буде в часім вылочні і до того найвыжей <unk> до <unk> разы в року в дінь Як відомо найдогоднійшый час на премятництво єст ноцом Надміня ся же повысшы урочыстості буду одбыват ся тых в день в часі од год <unk> <unk> рано до год <unk> пополудню найвыжой в надіі же Світне Староство увзглядні просьбы місцевой людности Рада Ґмінна згодна прийсть з якомкольвік помоцом в целю запобєжыня вшылького надужытя вчасі урочыстости і єщы раз стверджа яко бы твердженя же сама каплічка як же кому доходзом поґлоскій могла бы быти місцем сходжыня ся пшемытників єст без жадной подставы і ничому неузасадньоне Представляюч Святному Староству повысше представоне просіме поновні о ласкы і прихыльне залатвині справы будовы каплічкі в як найкрутшым часі так в целю запобіжыню нищыню ся приґотуваного материялу як і для успокоєня жычынь нетерпліве чеканюций людности Конец цитуваня До рошыня долучыл ся парох місцевой грекокатолицкой парохіі о Михал Дута цитуваня Парохіяльный уряд грекокатолицкого обряду в Высовій прилучат ся до просьбы місцевых люди цілю вознесіня капличкы тым більше же будова каплиці выходит з духовой потребы люди зы зын скро сы гол роцо свісо Хоц ґміна і парохія барз ся старали до літа <unk> р не повело ся дістати позволіня на будову Допіро <unk> липця <unk> <unk> рока Дирекция Публичных робіт выдала офіцияльне позволіня на будову каплиці подля передложеных перше плянів будовы До нього же наложеных было вельо ограничынь якы тыкали не самой будовы што формы хоснуваня нововыбудуваной каплиці Подля наказів краківского Воєвідского Уряду богослужыня або поломництва вірных могли проходити лем два до <unk> разів в році з вымогом першого зголошыня іх в повітовым старостві в Ґорлицях та на постеронку граничной стражы в Ґладышові Реліґійны торжества могли проходити лем медже <unk> а <unk> годином Орґанізаторы были зобовязаны заґарантувати же поломникы проходят на явір лем і выключні в реліґійно культовых цілях а ведучы поломництва мусіли мати листы участників До выданя згоды на будову в опініі місцевых мало причынити ся іщы єдно чудотворне обявліня на Яворі Комендантом стражниці Граничной стражы в Высовій был на тот час Михал Новак В маю <unk> р його жена Каролина пришла до Гляфіриі Демяньчык звідати ци тота не хтіла бы ся перейти з ньом і єй гістми на Явір до місця обявлінь В прогульці участ брал наймолодший з четверга діти Новаків вроджений в <unk> році в Франтишок В дорозі на гору хлопец зберал квітя котры пак мал положыти перед Крестом на Яворі Послухайте як Вадимір Окарма оповідат як його баба Лафіря Демянчык запамятала тоту прогульку Коментантер в Сразі ґарліцкым граничний был Біл і Новак Міхал а ференц уж нам може ниж назвини Міхал як Міха зробил Ян але там не был янтику Міхал Новак Довуд ся Стражници бути воду І о мале дітя несе бы франусь міл чылятка тын франус I она та пані Новакова она вшышла одтот бы далеко мешкали мой бабці мой доню так так бы си хєли вшей ся на яв пойце пані з нами Не пуйде з вами на тын явор ней они святы Явори то мали франу з ним то моя бабця шла пані Новыкова і якы колежанкы єселя Вєнци ты тых бабыні тых Вєнций І франус тоту в маю де єкше пикне квітли це Ломкі он то як дзєдко на зберало собі тых квятку І ден і он цай ся зму звіра крядкє до ниму Маткі Боскій ти кобозі так то называ як мале дзєцко Як весє о том ґури явор той кшыж был поставляны бо тепер кшыж зараз поставіл до дісят інчы стоіти кого Кыко Ґотас по просту внял вшес постулян єл єден сходик другій ці схоз кабы што был такє вказали ти ся осоды розвалило і тер зробили конне на єдным постументі то такы тын але то не теду і в нема выґльоду Як вышы котре бы ся а тым вшышто выл артиста такє натыл ся сервоньскій з Ґорлиц хіба сервоньскій котры попрошува дужо ту в околицях Тевы ружнеґы то был подобно каміняр але то был міщ камінярскій подобный змтає штука Тегыд звони з дю ней Найсвыннійше каміня жон тем криза то быєвы тым кшыго праца того на ґужы Весе на том ґури Явор там покликає котрого крижа в окшы пони люди там має Дайте франусь налестят дошли три циклякы а франу зашол кшыче ся Пані одиць пані ня дам ня дам ні дам є дам так тым франузм муві а те матка ся як попыта Каролина ся ней на імє было мій франус чо ті сяты оповідаш тоты Но мамусю попа ся така пікна пані вшышля ім тыкяти мові хы одебрати А єй тыквяти нягам тый панік дикы дам Бозі тыкти бо я Бозім Але ник не виділ той пані Нику Франусь не муте ния мі видіш мамусь як то пань зо мном рузна тервіст лезмі ґлазка по глови ба лем бах некмі пані ґлазка по голові боя я ся боє А нам подай пані погнябу ся франусь муєтель Не везме цікятку ди так было ни та пізні Они ся в тенце так якій нам на нахіт страх так і огарнул но і оне доперол як та Фаліте Фан докладні окрислю як та паніцал терґе якє мати якє ма быти якє ма вшытко як выглядало і он ім пришол пузє як вшішла додому а то капіта жебісі ниг не хт побудувати І пришла додому што Франуся франут зуставі і зачал ойцу повідат статус Ябрам на ужыявы атака пані Нові так і вшытко тоты А цен франу Дойсит был барз дакісялів католикы бародно католицка Я розбавлял з його Сеновом Синем теж розмавлялем Франциска Синем жем розмавлял і сины і жоном Єжом ните Новак был такій жадлівым католик і он мові то была напевно як вам то выят была мафя Боска Не в тенце з порозуміти з Кєнзым поєхали докыл добуду до старости Ґорлицкого до Ґорлиц і о тым і власні хоці ци такого протоколу нема тут назнаня Франуся і тен франусь доперо тому старощы так само оповідал Ідентичні теґой то кілька рази го питали ци тего ци то якон як та пані Франданойтен в тым <unk>em Взял Франу ся послід до тер до старости ни том староста ся барз тым попросу і пшыоелеґанцкого і тын староста з нім є розмавил і тон староста мові так то я теж віжы в топявє Бо дзєдко не може кламать єст за мал жебы го хтось попросил же му таку версию датого жебы му позоровал жебы он а тым барной то само повідал Бо ґо кільканастя разив прислухівали І пузні невіл цє был в курі єпискупів мі ся здає же бабці мама же єщы ґу пузні го є ся го єпискуп завезвал і то само ты фран і потенчас як хто был старостом та Жєпнєвем тото І староста повіт так то жевісте то бы правді обявліня Як нам на той поставі сот інфранеци знає нам дає земленя і Але о тым ані князя того Католици до Німці споминали о тых то Ні але ці православні о тых вцяли не можу а тым баржей же де были Русна то бы напевна же то ґу Поляк то є Не знатя ци Фонд того обявліня мал влияня на выданя згоды на будову каплиці але мож ся надіяти же даколи найдут ся офіцийны документы з вывідуваня хлопця през Старосту Франтишок Новак по ІІ світовій войні замешкал в Циґановицях Тепер то част Старого Санча вмер в <unk> році похованого на цмонтери в Барціцах Одраз по отриманю згоды зачато будову каплиці хоснуючы скорше зрыхтуваний материял В ґрупі Теслів проводил Осиф Ференс з Гуты Высовской Заховал ся і технічный опис з <unk> червця <unk> р до плянів спорядженый Ігнатийом Бутлером Цитуваня Місце під каплицю находит ся на східній убочы горы оддалене од чехословацкой границі більше як <unk> метрів Земля скалиста каплиця мат быти побудувана з угольных колод а не столповыхых вказаных на пляні на підмурівці зломленого каменя на вапенно цементовій заправі Стіны на <unk> і піл метра высокы не рахуючы фундаменту дах высокій на <unk> метры В середині будинку вежа сперта на двигарьовых брусах выстаюча понад каленицю <unk> і <unk> метра рахуючы з крестом При головным вході ґанок о полных стінах Тіж з вежычком два і <unk> метра высоком над каленицю Од полудньовой страны прибудувана різниця з окремым входом полаварів на дошвалів дах крытый ґонтом Конец цитувань Скорімысляй мови так же тым ґанек єст за малий Зо обезяли бы посвячені каплічкій то треба повякшыть і они то вты ся власні в тым ся взялим то розбудовали і оно тераз выглядат так з тым дашкым так ци консекрациі тых смутын дашых выказал Будову каплиці скінчено в вересни <unk> р Олтар запроєктувал і зробил споминаный Штефан Батюк його авторства є тіж ікона богородиці яка находит ся і днес в каплиц Не цілый місяц по скінчыню будовы <unk> октобра в праздник Покровы Пресвятой Богородиці одбыло ся торжественне посвячыня при участи предстаятеля грекокатолицкой перемышской єпархіі єпископа Йосафата Коциловского словак світ мож спосподжы Смосы смажы В самій Высовій перед І світовом войном не было костела бо в селі было мало римокатолицкых вірных Фунґувала приздройова каплиця Як є старый Домок Здрыйови єд то был дуже другій такій блізнячы был дом был другій блізнячый дом такій самы старым Здрыйови і там была почта пред войном там окєровникєм дала почта а злоку была капліця здруйови така обздройова І Кьод з Пенкаля там был власти в ты капліцы дай ай ся о костя не было мови І та капліця ве дото допукы Костю не выбудували а тем домто ся спаю в часі войный Як выбудували іш костю но то костю в темсой капліци зліквідували в теся і весові поставнен сос парафія уж самодільна І оддарне належало уж до Высовый Гута Высоска ти вкусілы якофі І Венґзів был такій пробощ векже Єжели хоц о косю то дужо зробил Не вас ся крыл бляхом а бляхы в тенцес не было а так не взял тум капіскы резер арифуцийскій том як ді не война тоні юж собі хєлі бы быти і навет мілім тако мі ту мула така єдна моя кревна же уж навет мєлі цемента собі навет з рокы Зємо католици худже но бо тишившым войном бын допіру бок тисім персом істим року допіру правескы Єс ся так ґадали бо тенґавно был якій такій такі антилемковскы желозьон рохцемєц он ден хємі зі сме жебы з Русинами разом не лежотым свойой жебы міл свой гінтен сментельку адністративний Як то ся стало што єднак мала римокатолицка соспільніст в Высовой і Гуты рішыла вознести свій храм послухайте дале што має про тото до оповіджыня Володиміра Карма Ний товітя была така якыс бабка теж назвиска не помі не вім могли вєздис але інтересувало зропат была бабка лем кіня котре вєхат до Стану Зєдночых до тегу В якій місци мешкате з ньом не повім Цас робі своє мі то так специяльні інтересувало Але то мамом мойом докладні Давно те як называли Русіні до Бєлівєлька была претенсиі о тым бы оглосно ґадали в Костєли Высовскым а тарасесинімуві Віц было такым Костолісо Капліця до Высовой уж была поставляна і жы было бракувало тыкы ґонту вшыткой ґонт непокій І ты сумуєм же та пані якы з тего згы зробит была в Америце Было бездерне малжество онду шкоде ма она была ту лемків з тем І довидя ся жебы в Высовій в Высовій было якій обявліні на ґужы Явы люде складаю складают дары на будовы над будовы Капліцкы а найбаном темним я зо <unk> натстарабила і муитего ме ід до банку веслі пиньонзе на будовы веслі пиньонзе на будовы тій капліцы до Высов То я слышала і то моя мама оповіда было <unk> тися долярів то на участе часы <unk> як доляр хыба псед войном носіл хыбан злотых цивят было пшелісних Але і за тисяч за тисет долярів тос домтри будову подобну перед войном і тен шкод посят до тебо до бантрий пуй на пису так заадресовал офя анияж не памятам не витялем Офяр за сцені Така етака така етака висила на тего Але то написал вшыткых янцик анкєрскій написал си на будове і написал капліцикы на будове костьола вересови здроі Банк том з селы з цікавы тего або то было з Йонкє з коновы Йольку і те пінядзе подобно пришли ту до горы до Банку до Варшавы І Варшава так мі оповідал Фаринци так оповідала Моя мама і ты пінозы вшысли до банку на будовы костьола а высоли не было ани мови єст ся хто быний троянова капліца так тут пише в тым войном было <unk> Жыдів <unk> діли споляків арешта было і <unk> было Лемків но то был вельше страшны дуже не єсдесят <unk> Поляків Жыдів і сти і <unk> тых был вірци высовы людностира з Міложевотарскы банімало <unk> міска а в Высалы Венам ся высобила Пішы періодзы до банку ной а банкы Пасом тіж там на лапє Высова но то єст в воєвудстві Краковскым бо Высова давнотым до Кракова належало другого року до тотого адміністрациі не лож перельдопил Най взяли ты періонзы послали до Кракова Банк в Кракові до той звєжыл Ага Дєцезя Тарновска но то чы теґ не за теґо то Німці дотарнова тепошы доляры ци є Нємґє кажде морязє Тарновска дієцезя ага Высова то єст офіґурувала Якыгута Высовска то єст Децеза Тарновска деканат в тенчас де ґримув ся ропа не бы анты деканаты вытери декант ґримув най то мі то ферзм до оповідок Я ся заґадал Тебарнуха і пачиний Єзебрицька Языка давкы языкєт памі з вікаре не всєхали там до того ґарнуха о і тамто ся знали не бо тот сєд сят Цоту ся заспровадзіло до нас похороны з Христу за тот цьом зату спроваза а нюсе вам догрум новины яком новины Вецеме будоват костюл высови Ег хыба ся ксюнд жартує ґадати як ми то костюл выбуды Висови як назы сту буди заіснюєм роцін і Высови там трохак Полякыв паре врозін акцям ви Вісі о пініонзы не марсє ти котрыха том же мусіме заложыт Комітет будовы Костьола най втеже то комітету належы так до тех ґарлюх мойого дятка брат Яно Карва як внух жыє высовій Пенкаля єщы там козіг най зробили комітет най доперо Ім повіже же маме пиніндзе але не повелю з контендекой не зложы бо хто жебы пиньзы одзыскат то треба му заложыт коміт Езю комітет то пунсій Высовий і ты же підозрившы ся з Америкы на але не нам як было косяти кот маєш наяву Не як ся ксьондз грекокатолицкій довєзял так Пєронев пошед до тего высух піонтер якій там нем якым почтом чы як до Америкы і то жебы то высофал жебы то не пошло на костюл дикой каплізы Але заімто ся з товдый баба умерла в Америци та ласіцянка ците Не як ся т ксєнц грекокатолицкій провож і коой дуда зачал теґо зачал робіс протестовать моніты додобанку до Нового Йорку до Варшавы до то до тамталенізнятого А моя бабця в азбыкум бабо таковєско але тым я розуму якы хыба на тегай мойдех тяже пробосцю Но ми ся беземе дісє правова смови о того Капліза стоі ґонты нам тико бракуєте сбы собі зробили і нех бадже тым костю муві Ты кояти кы єдно мам застежыня жебы тым косешли робіт же высови будуваны то некє будуваны не сой сме ся о ты пиніонзы тико нех безваня Маткы Боскы в небонсканс Ґрибова притакнул наі справа ся пинядзы з конция костю стоіше о пулі староста Джева давоси Мул мі малям панео Кармы заґондала ту як зачали робіт бляхом крыць то не было ніц пусте вшытко было спальоне з дістяны то было А новий ансамбль найпевні єщы і єпискуп той за войны то іде тых пієнци зов не повім пану того а сам за занотуване ґада піня же пришли з Америкы але мі поже то така ма дума же то не дивна іде те проти є Дале бам тым выдял Єли таку поснес хтяло бы ся так бы обидні сто і костю нахвалы Божу повіст быт мамит быти займат моч Згода на таку мирну угоду скінчыла конфлікт о грошы на будову костела в Высовій але вкрытый жаль серед Лемків остал аж до часу выселінь В <unk> р вчас переселяня більшости жытелів Высовы до УС о Михал Дуда передал ключы до церкви в Высовій Бліхнарці і капличі на Яворі римокатолицкому парохови з Высовы отцелы Теофільови Свиткови котрий восены одправил кєрмешове богослужыня в каплици В <unk> р заступил го він сам остал одделеґуваний до Одирного о Мариян Матиєвич котрый подібні як попередник продолжал традицию одправляючы в тым році посліднє перед акцийом Вісла богослужыня Іздостал Завораль оддал ключ з церкви Ксєндзу был там соскєн Свьонтек ся называл дал і то вшытко і был котры ушол Ксонце з Завысовы міл і ключе од церкви мілодя вора єщы Свотек пізній ся Матиєві ксьондзі до <unk> року альбу <unk> єщы не было такых страшных такых тых острых припису В <unk> році ведений был заказ підходжыня ґу граници до єдного кілометра Лишена без будякой опікы каплиця стала ся сохраніньом для жолнерів войск охороны погранича котры постепенно девастували єй середину м ін через спаліня єй выпосажыня Не в тенце тото капліци ниґде того но то взяли была зампєта то зєли звіри валіли Бой наше бы капліцы спалили антомокы сыкла і нісівно было ното там невяркє огы напудатого то правды і політери Анна Окарма дівка Фіриі Демянчык завдякы знаємости з комендантом стражниці Войск Охороны погранича в Высовій поручником Адамчыком котрого дітьми ся опікувала парократні могла піти до каплиці на Яворі Видок якій там нашла был страшний вывалены двері середина окопчена дымом з огниска на підлозі решткы спаленого выпосажыня Якы было невольно был хоз никому а з рештом тотам был весовит нас зостало тем ся то такда зостало певне зеле такых польскых родів ци доєнны тото казчыкы окарны теґо ковале та пари розів было то там ся нітых моя а там не того Але моя мама там често хотіла на видям такы здемолювана бо Бавіла дзєці по Русікой бутекя Дамцік поручнів Жыє теж єщы до дісяй в Цєкоцінку а бавіла мєсі Зото як мозі людяй поєхати до кінецу новорніц не закупы маме моє называли бабцьом ані одкрывах ся істом Я пані повім Як бы ном жолнє же мілі службы таци зауфані не зелем повци такы зауфані то я Пані повім але не мож пані быти дужый там як найвыжы пукціны он ма прийш од ціде такій і такій Мови жебы паєм там не спутка Не вольно ім было абсолютні в капліци перебивать там а не такы як ім доповідаш Ситуация змінила ся по <unk> році коли уж дакус свобіднійше мож было ходити на Гору Явір Одраз Анна Окарма підняла стараня забезпечыти а пак выремонтувати каплицю Піжня як у <unk> роках Ґомулка дос довлазы мє те не было ле бем войску я а мама ґадамчык Фішеди ти бой так бабцю ож часіно віден Уж до капліцы місіш просіть я нияці є муж не могы не мусит ся быставить терміну як о такых зауфаных жолнзях Босні на патроль то мойте я дісяці боґы позволит му або цінні злапали товды бы конец быс пошла того в те не дослончати го до Кросна бо то сте анализували поджежы то в Кросни ден то бы теґо А тераз выісше розпорядженя зліквідувати єден кілометр до граници мож наіс може сіс водлиц і теґу Но то моя мала дентаж доперо пошла і тамто успнела теґу Но так выґлядал як мал попієсати обыры тему так поржнянты по теґутили зостало з теґо образу На тумашту то так выґондал капліцкы выєдна руіна Але то іш трохы было бо єд колега сут дзвонит оніж мі не было мама в тенцес тего тоніж далтице з рубіґом до біліту Оншту залатал трохы бо вшытко сєляло до сльодка бо ґде бы не моя мама то капліцкы бы вас ґніла диґо іде Завдякы помочы Лемків з США головні єй близкой знаємой пані Дзюбині котра орґанізувала серед еміґрантів грошовы збіркы на ремонт повело ся основати ремонтовый фонд і приступити до необхідных робіт В <unk> році тіж з ініциятивы Анны Окармы зачали ся роботы при поліхромі на сті снов ш вослуху цы цы філь фразу ничых В <unk> р каплицю привернули до культу Судовый процес о правну власніст в каплиці на Св Горі Явір помедже Польском Автокефальном Православном Церквю та Украіньском Грекокатолицком Церквю в Польщы тырвал парунадцет років Властніст каплиці припала остаточні Украіньскій Грекокатолицкій Церкви в Польщы Православна Церков єст властительом Ділянкы на лівым боці од каплиці де в плянах є вызнести другу каплицю Богослужыня правлены сут гы нереґулярні Бо Днешня Гора Явір єст найважнійшым лемківскым святилищом і єдным з важнійшых в Польщы так для грекокатолицкых як і православных вірных Смертною же смо секрепы сорешы і собою і од того за свобо слова несемо з годі но оправдолія по што месмілости в лем золі розварюєте близдоє ся выґроне і роноси Ведите выґропеу розумны гете спос боскрасы ґробо Блаґославен єсельо оправданю зелено міроносецьоку Когроґы твоє буры дают ся його Но крестоль мого Рыдоні о времы окрестоня плочете воскресыє неє же о по столом ците благослави ся по господі научым оправданя Пришачийо котры бы твоєму смасери доху закнеся ґлаково што смертве нежыво помышно єце бог одкрыє ся од ґробу Слова сує сыну і сытому духу якысыному духу Словеце моя со сєстра Господі Пересло і молодикє лекофобі Жезно доци рочы тре хотіли смодило єси родоче де вчора място подолоєси проплаци весобол і ся годе слова тебе Феномен Бескідів деревяны церкви і костебы Проґрам зреализувано в рамках творчой стипендиі з Проґраму Міністра Культуры і Нацийональной Спадковины на ініциятивы звязаны з популяризацийом культуры з буджету на <unk> рік Проґрам был зреалізуваный в рамках стипендиюм Творчого Міністра Культуры і Дзєдіцтва Народового на предсівзінця звязане з уповшехняньом культуры з буджету на <unk> рок