Archiwum
łemkowskiego radia

Проґрам зреализувано в рамках творчой стипендиі з Проґраму Міністра Культуры і Нацийональной Спадковины на ініциятивы звязаны з популяризацийом культуры з буджету на <unk> рік Проґрам был зреализуваный в рамках Стипендиюм Творчого Міністра Культуры і Дзєдіцтва Народового на Предсєвзінця звязане з уповшехняньом культуры з буджету на <unk> рокы Феномен бескідів деревяны церкви і костелы Материяльна спадковина звязана з духовом культуром жытелів Карпат цінена є в цілым світі чого потверджыньом є великє чысло сакральных обєктів з того реґіону вписаных на листу світового дідицтва ЮНЕСКО Деревяны церкви і костелы захоплюют каждого без огляду на віроісповіданя ци походжыня без огляду на тото ци одбераны сут як місце культу ци лем памятник Іх краса справлят што каждий на хвилю пристає і задумує ся над тым што тепер і над тым што дале Тоты храмы становлят выняткове свідоцтво одрубной традициі сакрального будівництва котрій добрі видно характер локальной архітектуры Конструкциі выстрій ци декорацийны розвязаня сут характеристичны для культуровых традиций соспільности жыючых в реґіоні Карпат Ілюструют вельосимволичных одкликань та сакральных значынь звязаных з тыма традициями Памятникова деревяна архітектура то неодлучний елемент ландшафту Карпат Давнійше дерево легкє в обробляню і легко доступне было основным будульцьом Доставляня хыж ци ґаздівскых будинків брали дерево гіршого ґатунку а і те селі не все прикладали ся до роботы так што жывотніст такых обєктів не была долга Інакше было в примірі храмів На материял брали здоровы великы дерева якы порядні сушыли одповідньо обрабляли а пак вынятково старанні прикладали ся до процесу будовы Деревяны святыні захоплювали товды захоплюют і днес Познайме іх ближе запрашам Наталия Малецка Новак Феномен Бескідів Деревяны церкви і костелы транслокация церкви в Карпатах Пороснены лісами Карпаты были і сут джерелом дерева для держав котры на просторі стрітів вызначали на іх обшыри своі границі зато тіж натуральным і праві єдиным бодульцьом котре в тій обшыри через вікы хоснувано Было дерево діапазон його схоснуваня был шырокій од дороговой інфраструктуры по сакральны будовли До найцікавшых явиск в архітектурі Карпат безперечні належат деревяны церкви котрых кушт і спосіб будуваня возношыня дале захоплюют Мож заложыти же до ХХ ст праві вшыткы церкви будуваны были з дерева а лем некотры обєкты вызношено з каменя Тоты котры будувано з каменя мали тіж за ціль быти будинком в котрым мож было ся схоронити перед даякым ворогом Ситуация тота зачала ся зміняти в другій половині ХХ столітя коли як будулец зачало хоснувати місцевый камінь а пізнійше і цеглы Вязало ся тото з парома причынами головном было понятя товдышнього престіжу камінний муруваный обєкт был тырвальший а тіж і дорожший зато додавал пошаны і для самой парохіі для місцевого пароха і для фундатора Революцийный для церковного будовництва вказал ся конец столітя коли зачато вводити Йосифиньскы реформы тіж в обшыри сакральной архітектуры скутком чого штораз частійше зачато возносити муруваны церкви Населіня будовляного розруху мало місце в вісемдесятых роках ХХ столітя Зліпшыня ся економной ситуациі парохіі та мода на нацийональну архітектуру причынили ся до розбераня соток старых церкви і заступлюваня іх новыма Найстарша історична записка трактуюча транслокациі деревняной церкви з карпатского обшыру походит з половины ХХ столітя і тыкат ся она передмістной церкви св Юры в Дроговичу Бесідує Демко Новак специялиста з Нацийонального Інституту Дідицтва Ориґінальні стояла она в селі Надієва коло долины одкале в <unk> році перенесено єй до Дроговича і в наступным році зложено В час монтуваня вознесену нову алтарну част а зруб старого алтаря схоснувано як притвор Обік церкви в <unk> році вознесену окрему деревняну дзвіницю котра свойом архітектуром в стилі навязує до церкви Церковны будивлі протягом наступных столітів были вельократні ремонтуваны остатній раз в десятых роках ХХ столітя в частих ремонту значучу неінґерувану форму бривы Тепер церковы з Дзвиницьом сут музейныма обєктами якы сут писаны на листу світовой спадковины УНЕСКО Черговы інформациі о транслокациі походят з столітя і по части вяжут ся з барз цікавым явиском якым было переношыня церковных обєктів медже пілночном страном Карпат яка находила ся в обшарі річы Підпосполітой а полудньовым яка находила ся в обшарі уґруского Крылівства Спомнены інформациі найчастійше тыкали приграничных місцевости зарно з єдной як і з другой страны бо контакты медже іх жытелями мали натуральні сусідскій характер Примірово ситуация така мала місце в Сянках в Біщадскым повіті одкале в <unk> році продану церков вознесену в <unk> році в бойківскым стилі до оддаленого о <unk> кілометрів Кострина Тепер то місцевство обшыри Украіны Там тіж стоіт она поднес Проданя церкви з сянок вязало ся з будовом в тым селі Новой церкви тіж в хобоківскым стилі будову скінчено в <unk> році Храм тот стоял в Сянках до <unk> рока коли в звязку з будовом черговой церкви продано го до Солі місцевости котра сусідує зо спомненым скорше Кострыном В тот спосіб в обох тых селах находили ся церкви ориґінальні побудуваны в Сянках Подля місцевой традициі запряг рахуючий штырі ловы мал перетягнути церков На місци зложено єй в <unk> році дост міцно зміняючы зовнішню форму обєкту Над притвором надбудувано дзвіницю зас ориґінальні ломлены дахы вкрыты каленицьовым дахом Церков фурт єст хоснувана ра В русиньскым селі Улуків Венеция на Пряшівскій Русин окрес Гардиів є традиция же істнуюча гын поднес церков мала быти куплена через єдного з парохіян богатого шкляря в оддаленым о <unk> <unk> кілометрів Лелюхові на Лемковині За дату той транслокациі приниманий єст <unk> рік Але поза бесідуваным переказом неє ниякых історичных джерел котры потверджали бы го Аналоґічна ситуация мала мати місце влінці тіж окрес Вардіів де церков датувана на <unk> рік мала быти перенесена з пілночной части Карпат з ближе неокрисленой місцевости з обшыри Лемковины Єдным зо слідів може быти захованый доднес поліхромуваный входовый порталь до церкви з видами святых Петра і Павля Тот мотив як декоративный елемент двері По словацкій страні выступувал барз рідко а частійше был стрічаний по пілночній страні Бескіду приміром най буде церков в Незнайовій О перенесіню з угорской страны бесідує ся тіж гльхівци в східній части Лемковины Істнуюча до початку <unk> років ХХ столітя церков была вознесена <unk> рока на місци попередньой з <unk> рока Подля розпознаня Станіслава Криціньского походити могла тота церков з оддаленой од вірхівця Біштрой Теперішнє названя села то Краян Быстра Село находит ся в окресі Свидник В <unk> році оддано до хоснуваня в Біштрі нову церков До цікавшых примірів місцевости де заховал ся переказ о транслюкуваню церкви належыт орелец лежучы в лескым повіті Тамта церков вознесена в <unk> році мала скорше быти хоснувана якы римскокатолицка церков в сусідніх угарцях мінеральных В роках <unk> <unk> вознесено в угарцях новый муруваный костел А <unk>вічний мал быти передальний до Оральца з перезначеньом на церков Східній Здат спільный фундатор для обох парохій римскокатолиской і грекокатолицкой а што більше выняткова брива оралецкой церкви Збіжена до древняных готицкых брив костелів з обшари історичной Малопольщы могли бы доводити же є то правдива істория жебы таком была фактичні необхідне єст жебы перевести архітектонічны і дендрохронолоґічны досліджыня В <unk>вічну транслокацию однотувано тіж в примірі церкви з Росоліна в бєщадскым повіті Храм вознесений был в <unk> році через властителя села Онуфрого Ґілбутовского Як подякуваня за його чудесне уздоровліня водом з рікы Чорной Перенесена церков мала походити з околиц Бандрова теперішнє названя села то народовый Бандрів Село находит ся в бєщадскым повіті Метрика церкви може сігати навет половины XXI столітя Перемавлят затым архаічна брила церкви По <unk> році Росолін та його церков нашли ся в границях Радяньского Союзу По коректі границ в <unk> році Село зас нашло ся в обшыри польской державы але люде остали выселены в глубоку Украіну а церков через тото же была нехоснувана остала перезначена через смісовый ПІЛ Державне Рівниче Господарство до розобраня В <unk> р піднято рішыня о перенесіню церкви до завязуючого ся в саноку Музею Народного Будівництва Была там єдным з першых перенесеных обєктів На зрубі церкви доднес заховали ся означыня зроблены олійном фарбом завдякы котрым мож і правильні розобрати і зложыти на ново До саноцкого Скансену в <unk> році перенесено тіж зруйнувану церков з Ґрунзьовой тіж Біщадскій повіт єс то церков з <unk> р Та в <unk> році до санока перевезено церков Зрібок в середній Лемковині церков з <unk> рока Як на разі найліпше дослідженым і під історичным і архітектонічным взглядом приміром <unk>вічной транслокациі єст церков в Лежахові в переворскым повіті Церков была вознесена в <unk> році в Чорнявці колони Мірова то на Украіні Найпивнійше храм вознесено як монастырну церков находячого ся гын монастыря Базилиянів Покасациі монастыря австриятскыма областями нехоснуваный храм в <unk> році перенесено до оддаленого о парудесят кілометрів Лежахова попереднього рока згоріла в Лежахові місцева церков В двадцетых роках ХХ столітя по прилучыню Підкарпатской Руси до Чехословациі збільшыло ся заінтересуваня русиньском культуром міцно видочні особливі на обшыри Чех і Морав Заінтересуваня несло за собом фасцинацию деревяным народным будовництвом а особливо церковном архітектуром Піднято товды Акцию творіня в чешскых містах Міністкан Сендів своє місце находили в отвертым публичным просторі Першом церков Фом котра была транслюкувана была церков з <unk> рока з <unk> під Мукачовом В <unk> році перенесено церков з Мука до Мукачова де стояла до <unk> рока транслюкувану ют рока до Скансену в Ужгороді Черговным приміром якы вписує ся і во в спомненый нугурт єрков в пражскій загороді кіньского на Сміховій Церков Вознесена была в другій половині ХХ столітя в місцевости Великы Лучкы коло Мукачова В <unk> році была продана до медведовец якы находят ся <unk> км на пілніч од Мукачова В <unk> році храм старанні здемонтувано і на штырьох ваґонах перевезено до Прагы Кошты той операциі покрыл Нацийональный Музей в Празі при фінансовым експертю Міністерства Едукациі Шпорту Чехословацкой Республикы Торжественне отвертя проходило <unk> вересня <unk> рока а сам обєк стал ся частю етноґрафічной експозициі Нацийонального Музею Од <unk> рока обіґы схоснуваны в реліґійных цілях одывают ся там православны в ним богослужыня A хых фм был в ах мал та хых бых Ангы ангых аныхы Анна Любы Барз цікавом єст істория транслокациі єдной з найстаршых деревяных церкви на обшыри Пряшівской Руси на Словациі Єст то істория церкви в Габурі в окресі Мирилабірці Найпивнійше церков яка ся там находит была вознесена іщы в <unk> столітю і до <unk> рока была хоснувана як парохіяльна церков В тым часі в селі побудувано нову церков а стару подарувано до сусідньой Малой Поляны де консакрувано ю в <unk> році В час війны в зимі <unk> рока церков поважні ушкоджено што было причыном зробліня в роках <unk> цілковитого ремонту Серед обєктів котрыма заінтересувала ся чешска інтеліґенция нашла ся м ін церков з Малой Поляны на яр <unk> рока бургомайстер уздоровискового міста Градец Кральове Йосеф Палінчек одкупил од грекокатолицкой парохіі в Малій Полянці церков за <unk> тис чешскых корон По розобраню церков за прягами перевезено на желізницьову стацию в Меджелебірцях одкале перевезено єй желізницьом до місцевости Границ Кральове Церков локувано в Парку Єрашка де мала быти памятником чехословацкых леґіоністів помершых вчас І світовой войны Церков остала привернена до реліґійных цілів <unk> жолтня октобра <unk> рока Консекрувано ю як парохіяльну православну церков котра так хоснувана єст і поднес На переломі ХХ столітя парохіяне з Габуры разом з місцевым ґмінным урядом звернули ся до містных власти міста Градец Каральове О одданя ім Церкви По долгых неґоцияциях медже урядами місто Градес Кральове обіцяло фінансово сперти побудуваня в габурі реплікы церкви Розвязаня тото скоро введено і на давным церквиску в Габурі Протягом двох років вознесено вірну репліку церкви Єй торжественне посвячыня мало місце <unk> липця юнія <unk> рока і од того часу служыт як екуменічный храм вшыткым жытелям Хабуры В меджевоєнным часі на обшыри Чехословациі піднимано стараня жебы ратувати місцевы церкви приміром єст церков з Мікуляшовой Єй істория зачынат ся з <unk> роком Тоє роком єй вознесіня В <unk> році побудувано в єй безпосереднім сусідстві нову мурувану церков Не было найменшых шанс жебы заховати храм і церкви зачало горозити розобраня Част з выпосажыня повело ся зоскладувати в Музею в Кошыцях Завдякы ініциятивы Ґрупы любителів історичных помників директора Музею в Кошыцях доктора Поляка бардиівского старости Ґєзы Жебрацкого і основателя шарского Музею в Бардийові а заєдно головного докторя в бардиівскых купелях Микуляша Атляса Церков в <unk> році остала перенесена на рекреацийны обшыри обік головной променады гобардіівскых купелях До того перенесіня уважане єст за єден з найбільшых успішів меджевоєнных словацкых консерваторскых служб В <unk> році церков влошла в склад одкрытой посусідской експозициі значыт скану Народного будівництва Шальского Музею В сімдесятых роках минулого столітя церков переслонено павільоном Зато кінцьом <unk> років піднято рішыня о перенесіню церкви на обшыр Скансену Обік той церкви находит ся друга транслокувана зо Збоя В сумі в меджевынным періоді в Чехословациі перенесено <unk> церковных обєктів Подібна істория до той як істория церкви з Микуляшовой мала місце в кривці на Украіні По побудуваню новой церкви парохія підняла рішыня о розобраню старой з <unk> рока Розобраня повело ся повстримати завдякы стараням Црупы консерваторів Східньой Галичыны зо Львова котре іщы вчас І світовой Войны моніторувало ситуацию обєкту В меджевоєнным періоді завдякы ініциятиві дослідника церковной архітектуры Михала Драґана та львівского митрополиты Андрия Жебцицкого в порозуміню зо львівскым воєвідскым консерватором Церков повело ся в <unk> р перенести до Львова де в парку в части міста званый Казервальд започаткувала основаный гын по ІІ світовій війні Скансен Єдным з найцікавшых примірів транслокациі і то вельо кратной єст церков зо села Радоцина на Лемковині В <unk> році рішено побудувати в Радоцині нову церков на місци попередньой з <unk> р Ініциятором інвестициі был товдышній адміністратор парохіі в Радоцині священник Александер Солецкій Новый храм задумано злокалізувати в інчым місци зато же на дотеперішнім церковным цмонтери не было місця на вознесіня векшого храму Додатково горбок на котрым стояла стара церков находил ся в безпосереднім сусідстві з коритом Віслокы загороженый адже был підміваньом На місце під новый храм выбрано беріг напротив старой церкви по другій страні дорогы на ґрунті будучым власністю місцевой парохіі в <unk> році до парохіі в Радоцині звернула ся парохія з крылой в справі закупу старой церкви З перезначыньом на каплицю зато же в <unk> р згоріла тамтышня парохіяльна церков Храм з Радоцины здемонтувано і перевезено до кривой де як тымчасова церков служыла до <unk> рока то значыт до часу вознесіня новой котру консакрувано рік пізнійше Каплицю товды розобрано а отриманий з ней материял перевезено до сусідньой ясюнкы яка приналежала до парохіі в Криві і не мала свойой церкви Парохія в Криві до складу котрой входили тіж воловец і баниця была сконфліктувана о сідибу парохіі і душпастирску обслугу поєдных місцевости В єй границях находила ся тіж лем єдна дочерна церков в Ловівци Зато в <unk> році з ініциятивы Парох жытелів Ясюнкы Грица Романчака Юрка Шведы Антона Зорила Андрия Пелеша і Дмитра Пелеша З перевезеных конструкцийных елементів на посесиі Дмитра Познесено каплицю Тото предпринятя стрітило ся з протывом так церковных як і адміністрацийных власти Неконсекрувана каплиця стояла в придомашній загороді до <unk> рока Товды то част мешканців Ясюнкы што перешла на православя рішыла ю консакрувати як православну каплицю Тот замір стримали спільны діяня державных і церковных власти а його ініцияторы в першых місяцях І світовой войны были высланы до лаґру в Талергофі В лютым <unk> р Австромадярскє войско підпалило оддільні од церкви стоячу дзвіницю в Криві Того типу будивлі были нароком нищены прото же церковны і костельны вежы та дзвіниці трактувано як обсервацийны обєкты котры могли быти схоснуваны ворогами Од огня заняла ся і церков і не повело ся єй вратувати Крыла потрібувала побудувати новый храм В <unk> р перенесено з ясюнкы каплицю котру зас зложено попри церковным цмонтери Як тымчасова церков служыла она в крыві до <unk> р коли то вірным оддано нову істнуючу доднес церков Каплицю зас розобрано і змаґазинувано В <unk> році православны жытелі Ясюнкы купили одкрылой материял з каплиці і зачали будувати православну церков Себы Єднак будова не была скінчена Стримали ю польскы власти котры наказали тіж розобрати тото што повело ся збудувати Найпивнійшым вознесена близко <unk> р православна часовня в Баници была зложена з материялу купленого мешканцями Ясюнкы Про тото же часовня з Баници была старом церков з Радоцины свідчыти можут представлены о хвилю досліджыня покрываня ся дат і місця територия єдной парохіі та факт што в найблизшій околици в тым часі не розобрано ниякой інчой церкви котра могла бы трафити пак до Баниці Часовню в Баници в шыдесятых роках ХХ столітя досліджал під архітектонным оглядом Єжы Тур знаменитый знавця церковной архітектуры і Ряшівскій Воєвідскій Консерватор Забитків ствердил він сліды транслокациі обєкту з інчого місця і його повторного монтажу Про архаічніст будівлі свідчыт невеликій розмір церкви а тіж шор конструкцийных елементів котры в церковній архітектурі зачали заникати уж під конец <unk> столітя Серед них можна вымінити зрубову стіну іконостасу котра становила колиси окрем конструкцийных властивости архітектонну основу іконостасу а предовшыткым просту штырьобічну зрубову баню над налом котра накрыта была штыроспадистым дахом По выселінях церков хоснувана была пеґєром в Ясюнці і Тримано в ній сіно Під конец <unk> років ХХ ст явила ся нагода на вратуваня обєкту Студенты і провідникы котры приналежали до любліньского Студентского Кружка Бескідскых Провідників підняли стараня жебы заадаптувати каплицю на музей Єднак іх ініциятива не отримала підтримкы од локальных власти і храм завалил ся в <unk> році а його останкы лежат доднес на церквиску Нова церков в Радоцині скінчена была в <unk> році надано і традицийне уж для радоциньскых церкви покровительство святых Космы і Наміяна В польскій державі по ІІ світовій війні утворила ся ненатуральна політычно правна ситуация котра выкликала захвіяня розвитку і тяглости ріжных обшырів жытя в тым тіж реліґійного Выселіня Лемків і Украінців в роках <unk> пересудили о розвитю орґанізацийных структур обох церкви православной і грекокатолицкой По выселінях правже в каждым селі остала церков Часто полністю выпосажена бо церковны ґратя повело ся евакуувати вчас выселінь Лем части парохіі Част церкви головні на обшыри краківского воєвідства то західня част Лемковины остали переняты римокатолицкым костелом Решта лишена без опікы одраз стала ся цілью шабрівників котры выносили з упосаджыня вшытко што ся дало По шабровниках якы были на місци по выселінях найскорше церкви были проґрамово нищены місцевыма властями ци то войсковыма ци цивільныма котры арґументуючы браком будовляных материялів зачали постепенно розберати церкви Єдным з ратунковых діянь могли быти транслокациі церкви до місцевости де было запотрібуваня на церковний обєкт Першый храм котрий в тых обставинах остал транслокуваний то лемківска церков з Камяной з новосандецкого повіту яка вознесена была в <unk> році Церков перенесено до буковця на Тяжковицкым Погірю Головна брила не остала переіначена але цибулясты бані з привидныма літарнями заступлено звінчынями навязуючыма до Ґотику через што церков стратила свій ориґінальний характер Меньше більше в тым самым часі піднято діяня жебы перенести церков з Реґєтьова Выжнього в ґорлицкым повіті до Жукєвкы в красноставскым повіті Церков мала быти перезначена на польскокатолицкій костел На внесок єпископа Курі польскокатолицкого костела уряд до справ Віроісповідань в Варшаві <unk> вересня <unk> р выдал згоду на розобраня і неодплатне переказаня розобраного материялу разом з упосажыньом середины при чым зазначыл іщы жерков не єст забытковым обєктом а єдиным документом якій треба спорядити то здавчий протокіл Церков перетранспортувано наступного рока до Жукєвкы де барз міцно переіначено брилу храму Медже інчыма не зремонтувано вежы дзвіниці находячой ся ориґінальні над притвором а лем вкрытого низкым каленицьовым дахом Вельо барже драматична была істория транслокациі двох церкви з ясельского повіту В <unk> р римокатолицкій парох парохіі в Шыжынах о Пьотр Ковач звернул ся до власти з просьбом о переказаня двох церкви з котрых материял мал быти схоснуваний до будовы Дочырного костела в Свышові то в тарнівскым повіті До того проєкту вытипувал дві церкви Перша то церков з <unk> рока з Воли циґлиньской друга церков з <unk> рока з жыдівского Оба обєкты обняты были в тым часі консерваторском охороном Церков в Воли Циклиньскій на основі закону о охороні забытків з <unk> рока як обєкт вознесеный перед <unk> роком а церков в жыдівскым вписом з <unk> рока до реґістру забытків Найпевнійше церков вписано в Державный Реґістер забытків без скоршой верифікациі в терені а інтерпретуючы фотоґрафіі з <unk> рока на котрых презентувала ся вынятково архаічні Церков з жыдівского находила ся в тым часі в барз добрій технічній кондициі бо по частьовым єй знищыню вчас воєнных діянь <unk> рока завдякы міцным стараням Францішка Крука воєвідского Консерватора Забытків в Ряшеві в роках <unk> церков выремонтувану В квітни <unk> р воєвідскы власти выдали позволіня на транслокуваня церкви до Свошовой але беручы до увагы забытковый характер храму з Воліциклиньской згода обострена была парома варунками Перед приступліньом до переносин інвестор мал зробити інвентаризацийный помір церкви Розобраня церкви транспорт на місци і монтуваня церкви на новым місци мали проходити під надзором управленого теслярского майстра Перед розпочатьом розбераня церкви наказано зробити в Сошові фундаменты під переношений храм заборонено тіж вводити якы небудь зміны ци то в брилі ци в дакым деталю транслокуваной церкви Застережено тіж же вшыткы узуполніня мают быти зроблены докладні подля старых взірців Над цілістю робіт мал справувати контроль воєвідскій консерватор в Ряшеві Єднак парох з Шежын не застосувал ся до рекомендаций консерватора і в серпни <unk> рока без знаня того же консерватора священник выслал до волі циклиньской парохіян котры церков розобрали без перестеріганя і захованя найосновнійшых консерваторскых принципів По перевезіню розобраного обєкту до Соршовой материял зложено на пляци і нияк го не забезпечено В <unk> році воєвідскій консерватор звернул ся з просьбом до повітового прокуратора в Яслі жебы потягнути до карной одповідальности пароха Ковача котрый нагварил хлопів до девастацийного розобраня церкви через што обєкт міг стратити приметы забитку Підкрислил тіж же заходит обала же церков не остане одбудувана в своій ориґінальній формі Быти може тота інтервенция стримала пляны будовы Костела в Свышові бо незабезпеченый материял лежал на пляци будовы через наступных пару років В <unk> році появил ся наступний непокоючий плян же дерево остане схоснуване до надбудуваня плян трашколы в Свошові Зато тіж консерватор піднял адміністрацийны діяня жебы перенести церков до плянуваного етноґрафічного Парку Ланцуті З Кансен Ланцуті єднак не повстал зато тіж іщы в <unk> році піднято пробы перенесіня церкви до проєктуваного Музею Народного Будовництва в Саноку В Свошові переведено локальну візию жебы провірити стан захованя материялу з розобраной церкви В тым часі парохія в Шыжынах одступила уж од пляну будовы костела з хоснуваньом материялу зведеного з церкви з воли Циклиньской зрыхтувано нове дерево Белі з церкви были в тым часі уж барз знищены зато порішено выслати до свошого експерта котрый ствердит ци даст ся зреконструвати церков в Скансені в Саноку Што діяло ся дале з том церквом не знатя але подля непотвердженых інформаций деревом з церкви палено в місцевій школі Не знатя тіж што остаточні стало ся з церквом з жыдівского На початку пятцетых років церков вступні плянувано перенести до проєктуваного Скансену в Красічыні пак в Саноку але Выділ культуры Воєвідского Уряду в Ряшеві дозволил розобрати церков не як забытковый обєкт і схоснувати єй елементы як узуполніня вчас монтуваня церкви з волі Циґлиньской решта дерева мала быти схоснувана на будову світлиці в Свошові Подля інчых реляций церков мала быти спалена в <unk> році Уж минулой голь і літу зышол теплий ци уж не ходит радіст світу уж єй неє в нас Шковра но одкул Милий мій Дає ся мі птаску тігі уж не чутний над пылями твій цудовий спів І тыртри лят кона рікы зеле жолтий Уі Зивым смутком ні мым кыріку туга дусу і Школаночку милим Дає ся мі пташку уж не чутний над полями твій цульдовий ций Осім члопкат за облочку ся был мочыт дощурба сіром стерньом кырача дост мам того дост Шко радоцку мили мі не од перха был і мрій Ай ся дісту красной весны Чую зас твій спіль Чо в радоцку Милий бій од пан смо гій ся дісту крослой высны чую засвій Кєди о церкви переношены до скансену в Саноку то повело ся то по долгых роках зробити з церков з Чорного з ґорлицкого повіту Пробы транслокациі тырвали праві через двадцет років Грекокатолицка церков в Чарнім побудувана в <unk> році од кінця <unk> років ХХ ст коли ціла парохія перешла на Православія была практичні нехоснуваным храмом По <unk> році оставала під опіком пару лемківскых родин з сусідніх місцевости якы вернули з выселіня але церков была уж товды як власніст скарбом польской державы В <unk> році отец Якімюк товдышній парох православной парохіі в Ґладышові піднял пробы перенесіня церкви до Ґладышова в Власні з перезначыньом на парохіяльну церков бо в селі хоснувано як храм невелику каплицю Церков мала станути на парохіяльній ділянці в місци де тепер находит ся православный осередок Милосердя Елеос В думці тій протиставили ся єднак парохіяне котры бояли ся о великы фінансовы обтяжыня звязаны з таком інвестицийом Порішано розбудувати каплицю а од думкы транслокуваня церкви з Чорного одступлено В роках <unk> храм хоснуваный был як дочерна церков парохіі в Ґладишові В <unk> році чорняньска церков остала переказана сандецкому етноґрафічному Паркови зо сказаньом на транслокацию до Скансену Пляны тоты зреализувано допіро перешло років пізнійше В <unk> році забрано рухоме выпосажыня а рік пізнійше розобрано і перевезено до Скансену саму церков Вознесіня наново в Скансені скінчено аж в <unk> році Церкви привернено товды форму сперед ремонту в <unk> році Од <unk> рока в церкви час до часу орґанізуваны сут грекокатолицкы богослужыня а од <unk> тіжі православны В десятых і вісемдесятых роках трансльокувано пят церкви якы походили з товдышнього ряшівского воєвідства з Ясеня до Народового Бандрова з Ропєнкы до Ваньковой середниці до Розділя з Новосілец Козіцкых до Юрачковой і Студинців до Команчы Беручы до увагы вшыткы омовлены приміры в історичным унятю транслокациі карпатскых церкви мож поділити на два типы перше місекономічный тип то в ситуациі коли церков Переставала материяльне майно котре мож было перегандлювати або комуси дарувати З огляду на сакральный характер обєктів мож однести вражіня же в тамтым часі Люди дбали о тото же в новы місци обєкт тіж был хоснуваный до реліґійных цілів До ХХ столітя не сут знаны ниякы приміры жбы материял зо здемонтуваной церкви схоснувано до побудуваня світского будинку Транслокациі Першого рода малокальний засяг Церкви переношено од легвіст <unk> кілометрів што іщы натуральні вязало ся з комунікацийныма проблемами в тяжкодоступных гірскых обшырах Церкви переложено найчастійше зимом ны коли сніг улатлол транспорт конструкцийных елементів обєктів Другым типом были транслокациі в ратунковым характері коли через свідоме і цільове перенісіня в безпечне для будинку місце церкви ратувано перед знищыньом Остатнім приміром такого діяня сут руіны церкви з купной в перемышскым повіті котры в В <unk> році перенесены осталы до Ґоткова на Вальмі на пінч Польщы де руіны схоснувано до Вознісіня Реплікі церкви іх тот храм консакрувано <unk> жолтня <unk> рока да мая рокы <unk> мала Na Феномен Бескідів деревяны церкви і корстепы Проґрам зреализувано в рамках творчой стипендиі з Проґраму Міністра Культуры і Нацийональной Спадковины на ініциятивы звязаны з популяризацийом культуры з буджету на <unk> рік Проґрам был зреализуваный в рамках Стипендиюм Творчого Міністра Культуры і Дзєдіцтва Народового на Предсєвзінця звязане з уповшехняньом культуры з буджету на <unk> рокы