Гіст в ЛЕМ.фм #55 - Домініка Цєпляк і Каміль Федериґа, проєкт «Біла Вода. Біль непамяти», Краків 2024 06 13
Еп. 55

Гіст в ЛЕМ.фм #55 - Домініка Цєпляк і Каміль Федериґа, проєкт «Біла Вода. Біль непамяти», Краків 2024 06 13

•

Опис епізоду

Archiwalny odcinek dotyczy tematu opisanego jako “55 - Гіст в ЛЕМ.ФМ #55 - Домініка Цєпляк і Каміль Федериґа, проєкт «Біла Вода. Біль непамяти», Краків 2024 06 13”. Z zachowanego fragmentu transkrypcji wynika m.in.: гіст В радию Лем фм Шановне радийо слухачы выдайте з той страны мікрофону Наталия Малецка Новак Мамо бік себе двіку барз выдатных вынятковых гостів то Домініка Цєпляк і Каміль.

Автоматычна транскрипция

гіст В радию Лем фм Шановне радийо слухачы выдайте з той страны
мікрофону Наталия Малецка Новак Мамо бік себе двіку барз выдатных вынятковых гостів
то Домініка Цєпляк і Каміль Федерика Витайте Тота двіка то двіка молодых
а уж выдатных хыба можу так сміло бесідувати архітектів якы свойом маґістерском
роботом дипльомом своім уж підбияют хы розмаіти рынкы бо увага іх дипльомова
робота котрой наголово кто і не было уж слыхат руской мовы Біла
вода бульты памянці здобила перше місце на конкурсі в конкурсі на найліпшу
ліценциятску маґістерску роботу зо схоснуваньом бесідуваной істориі і перше місце в конкурсі
для молодых архітектів і може то быти для вас заскакуюче же Дві
головны нагороды в двох так бы як бы ся здавало одлеглых обшырах
бо ту обшыр істориі а ту обшыр архітектуры бо як раз проєкт
тых двоіх архітектів лучыт оба тоты елементы Стрітили сме ся жебы познати
ближе історию і Білой Воды і того што тота двійка молодых архітектів
запропонувала для того до того жебы котой не памяти може уж не
было а думам же зараз ся переконате ліпше о о чым о
што мі іде Як то ся зачало Же заяли сте ся Білом
Водом Темат нашой працы маґістерскій Вяже ся так направды з мойом приватном
історийом а властівє з заінтересуваньом увуйка Павла Сєвек котры приватне інтересує ся
історийом ґенеалоґом свойой родині Дянькійому яко одкрывам же мам походжыня лемковскє же
моі пшоткы входят з Білой Воды І раз з Домініком стверджилиме же
власти в тын момент писаня працы маґістерскій з архітектуры але єст такым
добрым претекстом до з єдной строны збаданя гісториі всі котра не дочыка
ся од той поры якыс вякшого опрацуваня історичного а з другій стоны
власне выкористаня нашых умятности такых архітектонічных жебы запроєктувати сось цо хотяж в
припадку працы маґістерскій з очочы теоретычным проєктом нереалізуваным през никого нефінансуваным то
як єстесме в стані запропонувати сось цо може власні приказувать інформациі о
істориі всі о іспаньой культуры о і вынковості а также през власне
проєкт Тей єдний всі переказать о істориі цалой Руси Шляхтовскій чы тых
четрех всі властівє котре там єґдес ся знайдувало а дісяй ся Вас
мало хто памятал о іх в лемковскій пришлости І Цо конкретні было
Вашым заміжаньом през т проєкт Предешыткым хтіли сме запроєктувать в тій части
архітектонічні хтіли сме запроєктувать якысь такє елементы архітектуры у нас ту были
власні такы павільоны памянці власні котры мали зазначыть в тым місцу Білой
Воді котра єст Діся єст резерватом Природы венц не маме там практичне
шлядув по помешканцях і по подомах але як ся власня прийже барже
докладне то єщы можна зналез фундаменты подваліне як і такє весня елементы
істніня там всі Ірз хтіли сме зазначыть в тых даных місцах Культура
тей всі Яци там люде жыли хтіли сме воґуле жебы люде ся
довідели же там лемковска Вєзь была бо барз вельо люди приізджа там
з мысльом о раобразах і одпочынку але не за барздає собі справы
з того в якій оточыню ся знайду І запроєктували сте Гісторично культурову
стєжкы Так стєжка культурово історичну м і ци склада на том Стжы
Такым ґлувным тшоном тій стежкы то cЭДы <unk> павільонів каждый з павільонів
Одзвір ся для значыня Кожыстує єден з смыслов маме кіньс такых поставовых
смыслов І павільон єст павільоном памятіч чы такім ШТм змыслом котрый як
бы підсумовує сонтом стіжка Єст то такій павільон символичны котры єст запроєктували
сме го так же єст обіты блягом котра одбія нияком природы вас
є з такым домом духом котры символізацийом пустка котра позостала же же
то доме так єй сластівє уж істнує і не поруці ніґде і
позостала та природа котра єст німым святкєм і выдачынь історичных і траґедий
теж тых люді А ты вшыткы попшеднє павільоны будинкы опіщеє омувце є
Найважнійше выґуля было найпер локалізация тых каждого з тых павільонів датого же
кажде з них стоіт в якым такым ключовым для тых всі місцу
І так зачынаюч од початку найперш мілі сме павільон венху он станул
в оточеню лом <unk> і за помоцю власні такій То был такій
припоминаючы хыжа Е павільоны перезярне з елементами такых льняных плуцян котры як
бы до сродка нам впрядают т запах і тутай власні хтіли сме
приволат запах тыком яйса Настемні міли сме павілион смаку он повстал в
поближу дікіх Зділых о Здіджалых Яблоні котры власне ґдесь стали при домах
а діся уж они зостали дому в Нєма і тамтеж Васні в
тым павільоні была така характеристична характеристичны отвур в даху дякі котрому могли
сме собі зебразо метафоричні тен овоц настемпне запроєктували сме павільон Відзеня І
он тута єст знім цікава одлег істория же повстал на місцу давной
школы і то мало одвот ся до власня наукы до того же
власні там діті ходіли до той школы учыли ся учыли ся теж
по лемковску або учыли ся по польску але хцяли ся учыть по
лемковску І там были барз цікаве гісториі але то было для нас
тутай несамовите тото же власні о той школи довіділи сме ся переказу
в устных з гісториі мувіоной власні котрий там конкурс выґрали сме і
власне втеди як бы одкрыли сме то потенґісториі мувіоной же она нам
показала ружне місца котрых уж не відат шляду і тяжко є бы
было одзыскат память о ніх а дзякі тому же хтось нам переказал
же в тым місцу стала школа то ми могли сме єм зазначыт
воґістом она єст такым ім щыкульным нажом при такых осні прубах проєктуваня
на всях высіднох понімаж мамер мало материялів о онімі локалізациі школы чычымына
чы чекіс іных важных з пункту винятий всі обєкту напже был якій
домі в тым дому до моменту повстаняткій паньсовой школы публичной там одбывали
ся заянця то сунформацию котры ні єст є в стані дост власні
без той істориі муч і Того жебы хтось то іщы памята альбо
з переказу од своіх родіців в єсной переказат том том інформацию Натомест
врацам зо ти може сежкі Педьзьме до колейных павільонов пізній колейны павільонт
павільон слуханя і он з колеі зостал ульокуване в побіжу жекі Там
очывісте шемжені тей ти біялой воды єст значоце для того павільона але
руж в побіжу млна водного котрый там ся знайдвал теж мам то
полончыня воды з Млына і ґо запроєктували в такы цікавы спосіб же
єст то такій пшезярный павільон на котрым На жывках такых стальовых завісіли
сме значы запєктували сме такє потлучоне кавалкы церамікі котре по вплым віятру
маю удержат ся о себе і з єдной страны власні през чысто
вражаня Дзвенькове привывав в памят осі з другій ствозывать до Ен друцярства
Бо маме тендруд маме церамікы чилі Власні професиі з той Біла Вода
свынала єщы перед Ізній маме павільон дотыканя осколи зостал запроєктуваны в побліжу
Вапєнніка чы чы в оґуля місце ді вытопывано вапєль І ту з
колеі ставляли сме на дотик на власне такє панеле котры были бы
камєнны в тым каміню были бы выжловоны ружне взоры елементы так етноґрафічны
і власні през дотык можна бы бы бы бы бы было познать
такє власні елементы культурове тай всі І остатні уж павільон VI павільон
тоты о котрым спомнялам чылі павільоны памянці такій дом дух котры зевнут
был бы обложены блягом одбіянцьом то з зевнентша і показуючы чест природы
а в сродку запроєктували сме такій Дом на опак чылі маме такє
а вшык маме церамікы котра стоі уложена в жонтку та як быста
на плуце На тым язнимати і пулкы повімеш цераміка єст повішена на
нажылках або єст пулка на котрій нема і з не стоі Він
єст то такій дом выбракуваный власні через цен символ чез такє діланя
і інсталяция хтісме власні показать том пустка і то такє выбракуваня таком
неможност од твожыня того со было А єднак показанє же память о
тым стом было єст незвыкле істотна для для для для для тожсамості
тых люд а так же для нас вшыткых джере одвязану то місце
Жебы тын буль непамянці выбял але жебы теж тій непамянці не было
правда Так власні наш проєкт Базувал на тых двох такых контрастах чыі
булю не булю памяті не памяті бо з єдной строны хцеме приволивать
том памят жебы не былу не памяті жебы жебы єднак підкрислят значыня
тых всі підкрислят іх істория траґедиі тых люді але з другій стрыны
Теж в якій спосіб трохи лагодіст том істориі перепрацувыват Зьом жебы жебы
єднак тяжкій барзо трудне елемент нашой вспільной істориі в істориі Лемків чы
Поляків тутай о акциі Вісла чы о вчеснійшых высєдлянях на совітскому Украін
жебы єдна в якій спосіб перепрацуват зєднак так свідомє і з таком
дойжалостьом уж мовить о нашой вспільной істориі і не матє трохи тых
тематів Як выглядали Ваше такє теоретычны приготовуваня до того темату мусілістє впевнє
зґлымбіт істориі Білой Воды і Біловодзян од зараняй єй де всі Так
но напевно сигнали сме по вшыткє вшыткє способы якє якы потрафіли сме
то значы зачынаюч од якій такых архітектонічных ци урбаністичных но то сигнали
сме по мапы І мапы нам дужо показали што буде порувнаня тых
ружных мап котры были теж зроблены з ружном докладностьом І пізній з
правдыня того на місцу Чы як уж собі вырысували сме ді нам
вшклады хаты могли быти то были на місцю і патрили сме ци
сонданы шляды ми теж ты шляды собі так як бы зідентифікували сме
в якым они стопню су Чи чы то су ты як поєдинче
камяня чы то сут вякшы подмуровкы чы то су нам клад тырко
шляды рослінна котре теж честям функцийонуювал Шам додам тыко на марґінесі же
цалом клясифікацию тых слядок може ся перечытать ся запознат ся з ньом
в артикуле нашых гості котры опубликуваны єст в Ручнику Рускій Бурсы <unk>
Щыре Полеця консерви <unk>I так докладны то были тесляды і то было
такє для нас барз важне бо теж запроєктували сме там теж таку
делікатну інсталяция інспірувану теж тым осіб інсталяцийом Наталі Хлады світу загін докладнє
Е запроєктували там остежа памяті чы докладне в місцю діл могли ся
зналейдувати джві до хаты запроєктували сме такє саме остежа без джві Він
то было для нас важне щеґульне власні в контексті тей інсталяциі жебы
докладні зазначыть в тым місци они были Но але опруч таґону то
візиты в музеах візиты в архівах Камюль теж може оповідать о своіх
тлумачанях Такы бо дужом таком част вєдзы позыскали сме з працы чы
то мідзы воєны чы туж воєнным люд о клясі ґуні Лемковскій члі
ґазетах і тых про Украінчы Наш Ламко ци ґазет з Нового Йорку
Карпатска Русь чы ґазета Лемко дже ді власні публикувано напушкат лісты Біловодзян
до своіх Кревных Америце ді описували іно знакоміце і стодінност іх труд
якы там мілі проблемы е на всі коментували погоды збіры але также
єст дужо лісту власні з окресу высідляня ді воснє Єст показане як
ці люде бій несвідомі трохы той пропаґанды котра теж была моє тотай
о тым высєдляю на совітску Украіна в окуле барз цікаве жрюдло котре
показує так з ружных контув власне такє поєдинче траґедиє поєдинчых люді котры
єднак в цалости показуют такій пелны образ образ ти всі но і
напевно тым жрюдлем істотным для нас была гістория Муаначі зарвой з іщы
шыюнцом на щестя мешканком Білой Воды котра тута ґу нам помогла власні
з злокалізуваньом чыто школы чыто чытомлина чы чы іных елементів але руж
Інных вывядув з з Біловидзянами выхонцим з ружных жюдел были то часами
вывяды котры сут достепны діс там в інтернеці в постаті наґрань відео
чы то самых наґрань авдийо і котры вывяды были тых списаны Тутай
теж дзякуєме Натальо за удостяпніня архівальных з паном Ехнатковичем Но то сум
безселенна Я тыкли додам же то была акурат робота Богдана Ґамбаля Е
так же то дзякі ньому Не было слід одволат сягнень до архіву
Так власнє такє такє невыідеалізуваны правда переказы членів якій документ так і
тримаючы ся такых офіцияльных формул тых коласні такє звыкла людска розмова котра
Но супер показує том гісторию тій всі власні пробували сме на ней
басуват наш проєкт бо без безліцалой працы такій умысловой чырі тых ферен
архіваных ци власні зглемяня істориі всі нон і были бы в стані
запроєктатих павільонів ніднос ді ся знайдавало німе нот свідомі істориі того місця
чы культуры высль же же власні та праца концепцийна єст незвыкле важна
і власні приготуваня ся до такых темату жебы не тыко проєктувати ладны
дізайн котрый ладні выґлянда на візуалізациях тыр єднак жебы тото проєктуме было
перемышляне єднак переказувала якомсь тріст Бо архітектуры частой трести бракує нестеты Мыслям
же то як бы по тым собі прийдем до того темату але
одразу Вас зачепє о то Чы архітект то єст ктось кто повинен
креувать кшталтувать ґуста чы то єст хтось хто ма реалізувать тото клієнты
хце я бы м повідала же но нестеты то залежыт І троха
діс по сродку То значы вдає мі ся же архітектс зо самом
свойом свідомостьом умянтностями повинен быти свядоме власне місце в тырым проєктує троха
о нім почытать Доведят ся в гісториі бо барзо часто єст то
оміяне і попросту маме тылько якій там вытычене кавалек дзявкі проєктуєме в
обрамбятий дялкі а а а а а а а а а а
ани патриме діс на шыршы контекст Єдночысні тре усвядоміть того клієнта з
чым ма дочыніня же често ма на приклад зявкы в пиякным місцу
не тыко напклад крайобразовым але власні ж історичным нап проєктую на Лемковині
вє люди проєктує по просту згодні з своіми спілчасныма ґустами А мысль
же барз варто было бы ся одволат до той го архетипу Хыжы
Лемковскій в такій якій делікатны спосіб такій весне свідоме але Але надаль
вспілчесне Він то діж іде трохы в паже то значы да ся
запроєктуват цось сто архітектові теж бє подобат і теж бє міло му
ся проєктува і теж бє спелнят якєсь його амбіция А єдночасні сполніть
теж річыня клієнта котре часом мыслят же не віго хца і мыслят
же власні рольом архітекта єст єст усвядомліня То бы был ідеальный уклад
і такій дітализуваны трохы свят але як єст на цо теж ві
Але вручме єщы до на проєкту Вашой маґістерскій працы до Вашой працы
дипльомовой бо опріч тых <unk> так шестю павільонів єщы запроєктували сте додаткове
будинкы так якы як топ припамятам о повідцьотых будинках Так вякшы будинкы
теж выникам трошочка з такых вымов формальных трем мусіли сме спелніть зроблю
диплом на архітектужы на самым вінонаміні были бысме ся в стаю ба
і мусіли запроєктуват сой о повішню Жыткович і сось цо без замкнутом
кубатуром де сполняло якій якій власне такє реализувал барзі скомплікуване функци діє
будеме в стані ся ж попісати нашыми уміятностями такым технічным і так
стверджіли сме же як уж мусіме цей запроєктувать то може власні выхоц
од того нашого темату бульні памяті спробуват розвязать ґо на два способы
з єдной стрыны припоминать о тій істориі місця він Тутай моя чест
было то музем продобы музеум єст найбар такым архетіпічным місцем ді власні
прибіжаме істория даного місця Очывісти то музеум лучыт собі функци ВІ бо
желі тутай маме дям воды маме тутай дост дуже рук туристичны то
ж сут такы елементы котры сонно незбенды для тых туристів якой была
Зємків правда Альо реставрация Такій зменшыны туриста теж но хтіл бы ци
пожывіть Напевно істотне єст такє місце вельо функцийне котре позволіло бы на
одбываня ся ружных інфрастерновых напр Мувіме ту о якій теоретичных ватрах або
о попросту Салі котра котра напевно бы локальным такым зосполомреґіональным служыла Він
тым мій будинок был такій вельо функцийны але такым переводньом мыслям была
власні та чест музеальна в котрой вненшу мож было уж не так
Барзій концептуальне як то ма місце в папільонах тыкова ся так барзей
традицийне показувать експонаты показыват ся строє русиньскє мапы в тым музею мала
ся знайдоват одзерована тахыжа понімаж те нашы павільоны сут уж моцно перетворы
то сум єднак спілчесне будинків котры тыкалько навязую материялом ций древнен чы
чы ементуальні формом але том формом таком моцно зґометризуваном Натомяст в такым
будинку музеом можна было такій буденек творить і запрезентувати в певній оказалості
як то выглядал мяс Та чест Домінікі она міла займати ся тым
другім члоном чый з колеі Тен буль інтерпретає ся такій базі в
спосуб булю тых люді высєднох тых клюдже позусталі тых кты міжан ся
на то дій власні з такым троха тожсамостьом кім онісон в тым
місцу были Ламками іх пшодкові были напевно Русінами а траз Кім єстем
тераз запроєктувала такій осродок трим певне Сама оповід Так но мой осередок
называл ся Хроніскєм для особ терпіонцых на бульше влеквы і травмы І
было звязане теж з тым же я хтіла мам ся однес до
тых вальорів креобразовых і натуральных Білой Воды надійсь бо юж тераз ні
хцеме там одтважат всі то ні о то ході Але ж выкорыстать
може то місце в целях такых власні лечнічых жебы люде в тым
місцу одпочывали і лечыли свій буль і тутай мож то розуміять на
ріжны спосіб бо то може быти буль фізычне до чого т будинок
был теж пристосуване бо то были ружны стрефы помоци психолоґічной але теж
фізиотерапіі ци терапіі штуком альбо навет терапіі за помоцо чытаня ксінжек тото
то ружны речы Але мож тіж го розуміти власня од той страны
барзій травы чылі власне такого пережываня якій трудных трудных выдажынь зо свойого
жытя І тутай теж старалам ся подій до того найлепе як потрафілам
і припровилам таку анкєты з особами тома особами котре власне Описували в
якій спосіб одчувают ту вшестрень в контексті власне одчуваня теж булю чы
злаго самопочутя чы наприклад якы материялы сут для нас приємнійше а котре
неє якы кольоры нам ся добре кояжут якы чынності напклад выконуваны на
зевнонч або вевнот сут для нас успокаянцы а якы є Длятого напклад
тым осродку было особне поміщыня для особ котры напкребую єст В одособліню
од інных особчыняв шкат сут вражливе на халас ци запах чы ци
ци ци ци в тым стилю І ружне такє мала елементы котры
власні выникали з тых бадань но і теж розмавлялам з особом котра
прибыва ла в такым осеродку в шпітальпсихіятричным і оповідала о тых трудах
Васня Цо там єст такого цо помага а цо єст трудна і
прубувалам власні топше кшталтіс на тоту спілчасну архітектуру Але Васня найважнійше было
то жебы полончы тостун білом водом За помоцом темату якым власне єст
буль і травма чыли теоретичне стось власне доткнело тых вшыткых люді алеж
маме до чыніня з барз вспілчестным проблемом Чылі тона то єст буднак
надійст єст буднак тотры оповідал о пришлості Якы кольоры і якы материялы
выкориставай барзо ми то цікаві цо бышло в баданях Так но мыс
же то не єст якє барз заскакуюце але надаль Вєру може не
корыста з такій вєдзы але власне найчастєй добре нам ся каже древно
очывістя єж ході о кольоры то ґлувне зелень бланкіт і біяле То
сун кольоры котры не насіляют одчуть власне такых бульовых но і дужо
такых мянькых елементів але теж часто появила ся така одповід же то
мусі быт щыре материял То значы хоці о то же є дотыкаме
чого хто з выглда як древно до хтіли бы сме чуть же
то єст древно ані наприклад пля Він то єст теж такє барз
цікаве же то не выстарчы на друк власне котрый выгляда як древно
але жебы теж одчутя власне такє дотикове теж были автентичны То розумім
же осворотек был запроєктуваны ґлум єст древна Ґлувне так такы было древно
теж елементы ґліны Такій убітай Він теж такій натуральны материял О самым
проєкті старали ся ме як найбарко жыти з торно очі муй проєкт
закладал в копаню того обєкту трохы в зємє жебы жебы власні та
чест партеро натаґліцувала ся з позьомом ґрунту натомяст на тым обєкті допер
было такє мале мала хыжа або были світліками але в оґуле певні
якой функцию там уж на посємы даху котры станов такій зєльоный здроподах
на котрым можна нормальні входить він очывісти там тото єст чей вкопана
ночы чывістє мусіла б такых материялів як бетон жебы жебы было водощальна
і по просту технічні іначей ся того не дало выконать натомяст Старалиме
ся і в будинку Домінікі в моім будинку чы в оглі уж
тых павілонах є найбардій кожыт з древна Цо важне в тых будинках
же стараліме ся є умістіть як найдале од той білой воды жебы
власні помыслит же запроєктували сме в центру резервату якы велькых осротків Те
будинкы і так были наймнійше якым могли сме выконати очы найхятні бысме
выконали єщы мамнійше Але то теж выника трошечкы з такых вымоґів формальных
працы Але цо важне же они хотяж займує ся тематом Біалой воды
то запроєктуваны в дяворках нормальні надзявках будовляных на терені тій давний всі
і резервату там сон тых павільоны і они теж сут запроєктуваны так
жебы як в наймнійшым стопню інґеруват в тен терен Васнє Домініка перед
фільом споминала як повинны проєктати архіхітектур в однесіню до інвестора і до
тей до тійшоды воку і туда в тым проєкті теж ся споткали
сме з такым і з такым ділематами но бо Що єст найважнійше
в тым момент ся резерват чы хроніч штороды Влясти єст очывисте же
там шода як найбардів охронит ся другій стома том істориком тыш якій
спосіб показати і тераз як запроєктувати сой то з єдной страны бе
як найнійшым стопню інґеруват уж в тын теран інґеруват теж на приклад
в тесляды котрых ні хцеме жебы они очыві заникне тих цеме як
найбардій хроніт жебы тесады те подваліны те камінє фундаментови ся заховали а
з другій страны накцо і збудоват ци запроєктувать такого котре можна латво
там замонтувать латво теж евентуальні здемонтувать длятого тутай послухіваме ся ґунє конструкциями
шкєтовыми і конструкциями без такого сталого фундаменту леж такых кохы котва ґрунтовых
Обєкты котры де факто не сут будинками Мамту на мыслі же не
сут трвале звязаны з ґрунтом вен барзі певном функцийом такых інсталяций котры
в як найменшым стопню власні інґеруют в тым теран Я запомянам дод
на самым початку же стестте авторами проєкту Архітектуры Комеморативной То нове слово
для мны было як зачалам о Вас чытати і о вашым проєкті
упамятняюций чы проєктуванє міст памяті той стознови в архітектужы чы то уж
є якій дужый процес котрый ся одбыва чы то єст якій барз
скомплікувана справа як то выґлда Мой місцем памянці може быти властіє вшытко
бо місцем памяти єст сменташ місцем памянці єст поле бітви Місем памянці
єст костю в місцем памяті єст церквє в місцим памяти може быти
вшытко В нашым припадку тым місцем памянці єст вєз высєдлена Тримаме якой
істориі інсталяциі в тых місцех высільных но так но навет в припадку
Лемковины маме тута вспомяном інсталяциі Наталіі Гладик Він хтіли сме власне в
якій спосіб підкрисліть но цо робіт така архітектура комеморативна Она підкреслят приказує
якусь траст а єдночасні стара ся быти як наймній така нажуцаюча ся
жебы то місце было важна она мати котос підкреслять мацось комунікуват алена
мані не стягат тій цай увагі з місця бо то місце з
важне і то місце як семе упамятит як само назва всказує Мы
дутай інспірували ся з тым нашыми павільонами і з выкорыстаньом змыслув такым
музеом котре повстал в лятах двисячных єст Музеум Бітвы Подлясом Тевтобурскым сточено
мерманами Жымянами на теренах обецных Нієц І власні там архітекті запшенкали то
ріжны смыслы до того процесу власне перципуваня істориі престшені того місця тих
історий котра дзяс ся в пшестшені бо вшыткє выдажыня одрывают ся в
якій престшені чы то бітвы котры мают місце конкретным на якій конкретным
полю а в тым припадку істория власні всіх істория высєдлянь В місцу
в місцу власне всі він наш обєкт нашы обєкты бовім тута о
тых павільонах мали власне памічну функцию Чыдрислят то місце зазначат же цось
тутайсєм важне го знайдовало евентуальні приказуват том трещ чылі тутай на прикла
школа і І тутай приказуєме о гісториі школы в Біяй Воді натомяст
німяла в якій спосіб принаймні не закладайся того жебы тен обєкт як
тіжнул ту уваґы з того місця жебы якраз не был як найбардій
дискретне і як наймній інґерувал в тын резерват природы Жебы єднак заховати
вальоры крайобразова Але єнак цо дат ци цо з цобем ці припомінат
власні о тым місцу В такым контексті історичны чы память місця а
місця памя то сут зупел одремне поятя чытає ся лончы Місця памяті
сон місця мі котра істнує в нашій свідомості со в якій спосіб
зазначеным бунт ня натомяст вымагам теж тей памяті місця Де Дві речы
спілістнуєм зо собом але часами не спістнєм бо можеме міс цементаж то
єст місцем памяті прихо мі ту якій приклады цментажы жыдовскій А мож
тоталі не памятать о істориі того місця в сі в три мешкам
обесні в наґрабувках ту під вілічком власні мами приклад такого цмонтажа Жыдовского
і он істнує Але мешканци сут тотальні свідомі той істориі ждовскій вілічкій
того ся зяло з тіми людьми власні вчасі II войны св Він
ты же повинны в ідеальным світі істніть разом але ченсто несте діє
ся так же істнує тотальні особно же маме якій місци Вєм цо
там ся знайдує натомяст якось такій збіровий збіровых умыслах люді в оку
память о тым місцу не істнує І так є ся можеме дуже
тиж приточыть з Зымковины іле єст церкви ту Обецне сут выкорыстуваны яко
костьолы і так теж сун те называны а так сам спомялись в
той збіровой памяті бракує уж в памяті о тым же то кєдес
дале єст Церкєв котра служыла місцевій сполком Хтілам єщы вруціти до вашых
павільонів бо з вельком вражливостю одышли сте до цалого того проєкту в
мойой оцені Але хыба не тых в мой бєрц під увагы іле
наґрут уж матє Бо пшелементем павільону сун ж такє описы павільон до
него місця і выкорстали сте до них теж фраґменты лемковскых віршы то
єст барзо дужа вартості барзо піякне мусіли сте тіж познать лемковском поезиє
Так но старали сме ся теж зрозумять то Лемковина од страны Власня
Артистичне од артисту як оні ом відом як оні єм описую яка
вражливост там ся появля і І теж як зачали сме чытать чы
то ґрабана чы паню Дуць Файфер то нам ся те павільоны клярували
в ґлови то значы зачынали сме розуміть трохы як хтілі бысме жебы
они выглядали і хтіли бысме жебы они приказували жебы жебы то были
емоциі барже ніж яка конкретна вєдза Нам не залежало на тым жебы
в тых павільонах конкретні написат же од трудувала школа Тылько жебы люде
тжы вейдут до одданого павільону чы ґо зобачом жебы ся застановіли для
чего он ся ту знайдує же може тендзвєнкім тось бє припомінал жебы
власне появили ся в ній те емоциі звязана з людзьми трохи зо
смуткєм трохы з тенскнотом але ж теж позитивна емоция же то єднак
єст месце в трым ся знайдую і же то єст певен такій
привілей же же можеме там быти жыне Врыцещы до вашых приготувань бо
повіда єска мілю же зачытывали шрася Лемковскій Нє лем чыто выбжяло тіж
уж в нашій дотыхчасовій розмові але сам маш Лемковскє Коженє він Повіц
мі чы не розуміли знала ся язык як чытала з то прасы
чы то был такій торгетеж імпульс до того жебы ся хто вдрожыть
і тож венця о своіх лемковскых коженя в лемковскій родіні як выгляда
очно одпитаня Так е Мой прапрапрадзядек ЕСфорн походіл з Білой Воды в
уґле Моя родіна в син ся назвиско котре ноше єст звязане з
тым місцем як бісом Райнфусс Федориґа был єдным з хлопу в заложыт
ся і тий всі єдным з першых осадників на мапах з Метрикі
Юсифіньскій сом зазначены хоцбы пуролькы Федериґовскєнц напевно такє топонімічны елементы в тій
тканци всі напевно сон теж такым елементом котре Был імпульсом до працы
сес Єжелі знайдевам якій інформациі котры односили ся до мой родінич до
особ котры носили то само назвиско ци я то завшысты така вякша
мотивация до дальшого шуканя зглебня тых жечы Нат містен власти мой прапра
прад Дзядак Дзякі хрому Станіцкому перенюс ся тутай до Сошовіц под Краковам
ді працувал в його закладах і од той поры члі мує ту
од конц віку то моя родіна цал час єст єст тутай під
Краков а я ношу то само назвиско єст тот деж єст такій
мотивуючы елемент власні до працы натомілювала дотого в моім дому є німуло
ся в языку лемковскым Теж тос тож самост лемковска Бластівні істняла тото
я прубую в якій спосіб то ревіталізувать Е шукат власні тых лемковскых
елемент учыт ся Е языка зглбят істория Ламку і власне Власні попнаваня
культуры познаваня істориі як найбарбардій чут ся тым уємкім помысля же язык
котрым ся мов очі то сут вшытко важны елементы але важна єст
жыба найбардіє та свідоміст така культурова то така гень на зглымбяні же
І дострежыня же то по просту важне же гістория барзо малого народу
але єднак тотр важна істория і барзо важный елемент тераз мойой тожсамости
Нато Натомяст як практичні выглядала праца з текстами Лемковскій міні не знаме
языка лемковского дале і т язык лемковскій Несте єст на такым позямі
якій хсял бым выл але ся зміня і мам назєме десраз лепей
Натомяст то не єст дост трудний язык для кого што послугує ся
языкєм польскым Выстарчы опановать два значкі і поз є направды іде і
барз просто Я тіж мам выкшталце філолоґічна цоправда з цалк тотальні іный
діне было стам філолоґіом швецкій Але мыс же яка така умієтност працы
з текстом умієнтност пошукуваня значань працы зо словникєм такє барзы прозаічны елементы
котры ся барж дочытают в такій працы же навет як чогось ні
віме якій знаня тотальні ні бжмі як ніт сознам вшыткых языках якы
знам То то выстарчы пошукать пошукати аналоґіі місце інными языками словяньскій і
навет мимо тота і тейскомпей оферты словниковой в припадку языка Лемковского да
ся зналез то треся принаймні можна ся домысліт што то значено і
теж практикачнім імістша імце ся чыта інце ся розуміє тым венцей появляют
ся ты выразы котры при тым в Лині знане тераз уж Одшыфруєме
іх значыня тыс така праца диктистична котром якій спосіб фасцинує є завше
любє процат з текстом так то шло і пізній з колейном ґазетом
з колейным артикулом з колейным якій налезєным документам власні писаным стрільцом Ставала
ся тораз яснійше мі така така бірна знайомост языка ся діс там
кумулювала і розвіяло А міст якє Вспартє такє мериторычне або може оно
ся появило в тракцє од тых квестий лемковскій Нон на сіскє імщы
то такы зупелні самодільнє Вальчылі сте з тыматом Початково самодільні пізній зручме
ся до пані проф Дуць Файфер але то ґлувня О такє вспартя
дочноце вся тых вішыч і власне переказаны якій рух поезиі котра моглам
нам ся придать ся пані професор теж нам дужо дорадзіла ді шукать
чым ся можно ту заінспіруват теж і прислаям своє якєсь там прубне
тлумачыня тых артикулів пані професор Связіло же єст окей трох лем бы
вєздале Дає рада він тотеж было мотивуюце до тоташы аж комплименты Так
юж раз по посевеци науків з Й профжетовы душыме розвідати тмат поніва
наша Двойка обецных ту архітекту Так хыба ся вкрынціла муц колоквіяльні лемковскы
тематы же со участниками лекторату языка Лемковскє згадат ся як єст І
маю заянча з пані проф Олено Дуць Файфер Як дужо єщы заняч
при вамі Васкончыли сме першы семестр цалы курс мочи семестрєс Єстесме на
єдній третій нашій лемковскій дорогі Но як ся Вам подабат Лемківскій Барз
барз барз ся Вам подаба Барз нас ты тішыт будеме слідити вашы
поступы Як знам пані професор то певністю мате якысы своі мена приняты
на занятях лемківского языка Здрадте як ся называти тепер Е Я єст
єм домна Моєнософрон Епопра пра Прадіді а екстра Доповідс тераз якы сум
вашы пляны на пришлост Мате выкшталценя як слышеме не тілько в материі
архітектуры але єщы філолоґія швецка Домінікати з того ци памятам робіш тераз
єщы додаткове студия Нє Але Напевно фасцинуют тематы тожсамостьове памянцьове і хтіла
бым выкорстувати темою умінтности з зебране на студиях архітектонічных але барзі в
в контексті охороны дітва власні охороны культуры Бардій може в струна наукову
Теж тематы Лемковскє і фоґля зґлыбяня ся том в том тематикы познаня
теж направды вспанялых люді направды Самі ся не сподівали сме же так
барз ся так барз як бы тіпло зостанеме приєнці яко особы котра
попросту з З такым чыстым серцем хтіла ся довіде чогось о бялой
воді пізній в огуля уж о Ламках і тераз як бы бар
вкраціть тоту культура і учыме ся языка і так дале Він то
вшытко трохы і мі і камільові показало же то єст барзі для
нас така власні стежка же хтіли бысме він працувати з таком материйом
навет уж істнуючо власні але запомняну Ай то єст такій вовет в
жытю жеж ся шукал трохи своій дроґі і в тым трудові повіті
впрост цо хт в Европі тото яз Напевно та праца барз дужо
нам дала ріжны можливости і теж трохы нам змініло в гловах же
дострегаме трохы іны же трохы іны же сут для нас тераз важны
І так теж хтіл бым континуувать том тематикы тематикы лемковском тематикы місц
запомняных жебы та архітектура І варштат архітекта позвалял міді трошечкы вінце ніж
ніж перецінтні людя чый власні зауважати шляды зауважат власні вартостий архітектуры але
з другій страны жебы може так барзе науково власне бадать то розвіять
прубувать хроніть і І даст трох од сєбе до той сполности Тым
марті же такых місц памя на Лемковині можна зробит цале мнуство ґлазды
або стеты Не повідсте єщы за приязні лісті ся з Білом водом
Так так ми ся здає мі ся же та свідомост ти всі
справят же трачує мі ся нам як домоє ся же кажде місце
єст якє значонце же як ся зна історию пощеґульных люди вєцу ся
выдажлок хто тай мішкал як облемы такє прозаічны альбо цут де ся
знайдувало то місце стає ся такым місцим освойоным же Направда Бендус Білой
Водзе чує ся як бым был у себе хотяж і поєм же
якыс там была мнуство рази были сме два разы на такых баданях
тереновых пара рази там зіжджаєшме але мыш же ніце ніж дісят разы
там были сме навет так мис ся же так около <unk> рази
як там были сме разом з якіс баданями і выяздами то бы
было на тыле там іщы може чорна вода не завше до Білой
Воды доізджали сме Але так то єст якє такє місце же же
фактичні ся уж барз там задомувіли сме і то якій крайобразы знайоме
і власне то свідомост о котрий Каміль мул она дужо дає Зробили
теж приготували таку мапе мапы ґрафікы Біялой Воды З часу як она
выглядала перед высідленым правда сом позначены докланя кавалкы пуль хыже выгляда то
барз малярско Так но удало ся то конец концу власні намалювати ся
на підставы тых мап єщы спредвысєдляня і власні хлім уність не тых
такій бо то не єст То єст реконструкция така котру можна бы
было повидіть же можна там поміжыт докладны речы і то єст аж
такє вірне дрюдло але хтіли сме оддать весня Ґуры як та візь
выґлюндала як і мала поділ мні вінци іля тых домів было же
то вце не была малютка така восечка якшы домілько тырко же жебы
власне показати такє Кє моци теж ти всі з ґуры і власне
подялы тых Він то ся удало то намалювалам восне а крылями єст
тігле стоі у нас на што людей патры на нас тише око
Чого лем жычыт Жебы сме супермовили по лемковску я собі того сама
жал направды Бо ярз дужо розумім Щыґульня по тым семестре Але одповідять
єст гожей так є і єст єщы то бльокада але то вываґа
часу і практиі То будеме над тым робити жебы сме могли свобідні
бесідувати по лемківскы барз лем дякую за тоту За тот час зо
мном і за тото Гісторию о Білій Воді котра завдякы вам уж
не буде така забита Дякую гіст В радию Лем фм