Облечыня
Еп. 05

Облечыня

•

Опис епізоду

Odcinek piątej lekcji języka łemkowskiego poświęcony jest ubraniom: tradycyjnemu stroi łemkowskiemu, współczesnym ubraniom i związanym z nimi słowom. W nagraniu pojawia się też humorystyczny dialog między babcią i wnuczką oraz krótki fragment muzyczny.

Лекциі лемківского языка #5 - 4 VII 2011

Автоматычна транскрипция

Добриден Витам на лекциі лемківского языка Тема днезнійшых занять то облечыня І
звернеме гнеска увагу очывидно на части традицийного лемківского облечыня але тіж призриме
ся сучасным облечыням Но бо очывидне є тото же Но уж тепер
в сучасным світі не стрітиме на улиці Лемка в Народным облечыню Народне
облечыня передо вшыткым стрічаме тепер на ріжного рода імпрезах де де выступуют
лемківскы ансамблі Ци то співают ци то гуляют То власні не лем
през тото як бы што Презентуют на сцені в такій формі артистичній
вказує на культуру але тіж власні при помочы народных облечынь є тото
заакцентуване Найтіж часто тепер трафляме на такє поверніня до традиций на лемківскых
весільях Молодых цуд акцентувати власні тоту традицию І часто дружкы дружбанти сут
облечены в народны строі Но молодята хыбале рідше Я єм ся не
стрітила але знам же сут тіж такы котры котры так барз як
бы хцуд тоту традицию затримати же же власні мают тіж народны облечыня
але переважні сут то дружкы дружбанты ци напримір силажкы котры тіж якысий
там елемент облечыня на собі мают І найперше очывидно маме короткій кнеска
не зміст але короткій діалоґ котрий введе нас в тоту тему Діалоґ
ма ріжниця поколінь Послухайте уважні бо будут ся ласні гевс тыкати тоты
два світы Народне облечыня з тыма сучасныма Добриден Бабусю Добрыден внусю А
де ти ся так збераш од самого рана А на забаву до
Ґладышова і хам як думаш гарді выглядам А та де Што ти
з голом гуззицьом хочеш піти Та ремін прооблекла в поясі задоволена Та
бабцю то не ремін лем міні кабатик Та што Но джінсовий міні
кабатик а до того блюска і даякій жакєт як бы студено было
До фраса По америцкы до мене бесідуєш ци што Бо тя нияк
не розумію Колиси то ся носило крас долгій кабат часом деякій кольоровий
ся мало і білу запаску до того На горі біла гафтувана кошеля
і ґорсит А ґорсеты то сме самы вышывали Та кажда хтіла мати
найгордійший А тепер якысы бжузкы Бабцю не бжузкы лем блюзкы А іщы
барз модны сут такы порткы дзвоны і руркы Дзвін моя дорога то
бє при церкви а рулю Томаш гев з того крану выстає І
барз хтіла бы м знати Як ти тото хочеш на ногы вложыти
Ой бабцю ты нич не розумієш на мама носит до роботы ґарсонку
яньо ґарнітур а Василь то ходит в короткых ґачах кошельках плюсках і
шпортовых бутах А я мам такы елеґантны посмотр О А што ты
дурака з себе робиш До цирку хочеш іти на щудлах ходити То
не щу два лем шпилькы бабцю Тепер ся уж в керпцях находит
Ой світ на голові стає та до склепу піде што бы снич
накупил бо по америцкы треба ґадати і америцкы облечыня купувати Ай певно
дорогє такє же голова болит лем же навет коліна не закрыє То
был такій кусцьок з гумором діалоґ де могли сме почути кус Лексикы
яка буде нас інтересувала Зачнеме од традицийного облечыня але може за ним
перейдеме до лексикы то послухайме собі кус музыкы Мою просту заграноци красну
заграночку парада чырада Мою красну заградо ст А нераз то дві лоштучый
рада Яложка трапне зорит Діялочка трепносходит парода барля мойомела смутна одит чірычі
рада Діялочка тремпносодит барлярда мойомела смутна одит чіррада Ямила лежыт пора Моян
мила лежыт пора парада парада требайты бо дохора чырчы рада Мояны лежыт
ора парада пара требай мі О дохтора Чырчыра О доктора гыпкова О
доктора гепкова был Канада рана што бытала страды раба О докто раду
атошко Пришла варата радошыла колесала чырчы рады мамо гетризочі Парата барна я
не споно з милем дочыр мамо гетрисочі паррата парато я не споно
з милим дочічі чыра Ані ночы ані до дня Ані ночы ані
до дня парата А то панко зна што праз поло дня чыра
Ані ночы ані до дня па брата бартіковса што раз пола ня
Вертаме поперві І наш тематичний словничок зачнеме тот од облечынь якє носили
жены і зачынаючы од голо од головы Маме найперше чепец Чепец так
як уж єм бесідувала носит ся на голові але чепец носили лем
жены жены в значыню тоты бабы котры уж мали мужів Дальше на
голові мож было тіж стрітити хустку Тебетову хустку ци інакше Тебетілку Тоты
Тебетівкы были з тонького волняного полотна І выріжняли ся тым же были
они з ріжныма взорами найчастійше были тото Литакы квітовы Мотывы Дальше м
на головах носили тіж вінкы але вінок могли носити лем дівчата дівчата
котры очывидно не были іщы по вінчаню не мали іщы мужів Басамунка
басамунка То такє прикрашыня прикрашыня котре час то лазні найчастійше мож стрітити
при Лінках Такы долгы басамункы кольоровы неле тіж басамункы служыли до того
жебы украшати нима Ци то ґорсеты ци кабаты Кошеля обліча Опліча інакше
кошеля обліча было біле часто вышыване на обліча же не вкладали ґорсеты
ґорсет был найчастійше ручні вышываний і оздабляний ріжныма пацюрками Ідучы дальше долину
маме кабат кабат был плісуваний самоділового полотна ручні друкуваного найчастійше з темным
фоном і квітовым мотивом І під кабатом был спідник спідник но то
власні така част облечыня котрой не носило ся Не носило ся самой
Лем спідник был під кабатом а на кабаті Н часто была запаска
запаска Переважні была біла тіж гафтувана вязана в поясі і власні лем
спереду на На кабаті была запаска В зміны носило ся ґорсетів зато
же было уж студено зато носило ся кожушанкы Кожушанка власні была в
роді ґорсету лем на зиму а окрем того іщы очывидно кожухы І
тепер перейдеме до мужского облечыня і тіж зачынаючы од горы маме калап
калап при котрым Кавалерове носили перко О хлопы очывидно тіж носили кошелі
а на кошелях так наштоден были Лайбыкы ци інакше бесідуючы лай быкы
або іщы інча назва буршлякы І было тіж такє літнє облечыня без
рукавів і ковніря з самоділового синього сукна котры были оздоблены рядом блищачых
ґузіків Найочу хлопы носили носили порткы або іщы інчы назвы то были
ногавкы то были леняны сподні або холошні Холошні были волняны з самоділового
полотна Інакше тіж ся бесідувало ґачы лем м ґачы ґачы тіж были
з самоділового полотна Але они тіж власні были Вдіваны уж під холошні
ци під ногалкы Саме ґаче ся не носило лем лем же было
теплійше в зимі напримір то власні найперше ся Внівало ґачы а пак
а пак холошні ци ногалкы Найголоднійшы дны были гуні Гуня была волняна
з тіж з самоділового полотна і гуні носили такы хлопы як і
бабы Характеристичным облечыньом была чуга Чуга то была пелерина котра была вділана
але лем при нагоді якысых святів і мчугу мали Переважні богаты і
чугы ся не носило ва ся на што нинчуга чуга лем ношена
од свята Додатковыма украшынями тых облечынь Для дівчат могли то могли быти
напримір коралі Коралі то были правдивы А могли то быти тіж пацюркы
і то были власні такы штучны коралі Хлопы носили ремінь норемін Точено
част котра Служыла до того жебы не гпадали ім холошні ци ногавкы
І што на ногах Но на ногах носило ся кєрбці і на
інакше называны бочкоры Або напримір были іщы скірні то уж были скоряны
такы одтяты буты ци загальні Така назва черевікы Бо інакше боґан чы
тіж такы Так власні черевікы на штоден Але жебы в ногы не
было студено то носило ся закля ся заложыло Ци кєрбці Ци скірні
ци черевикы то Вділа ся онучы онучы то был то бо штоси
в роді незнійшых Шкарпет і на тым бы сме скінчыли Тоту част
традицийного облечыня а за ним перейдеме собі до сучасного то послухайме собі
кус музыкы запрашан Лет собы зачне вам нобра лем боты раз собі
зачне вам добра лем бо власна власна не допло за ся то
бла за ся был вечер насла за безоком За середы місаток того
досо І сме суд зас на антені Тепер занимаме ся сучасным облечыньом
Но мода іде допереду На улиці мож стрітити Преріжны Строю прежны обулечыня
Напевно вшыткы ся нам не поведе вымінити Але такы основны Спрібуєме і
маме очывидно тіж Назва така власніяк як і колиси просто кабат Ночывидно
вшыткы вшыткы бабы носят кабаты І маме лем же тепер маме власні
ріжны Ріжны од міны тых кабатів і маме напримір міні кабатик міні
кабатик то значыт такій барз короткі такій коротісі такій предколіно міні кабатик
записуєме собі з дефісом міні дефіска батик Або напримір в цілости То
буде сукєнка А на якысы такы специяльны оказиі на весіля ци якысы
забавы буде то вечорова слукня Но переважні товды долга до самой земли
якы за така барз краз і барз елегантна Порткы порткы В сучасным
світі носят носят і іх бабы і хлопы Колиси был такій тост
видочний поділ так же єднак жены носили лем кабаты і конец а
хлопы носили власні ріжного рода порткы Тепер носят уж іх вшыткы і
порткы можеме мати напримір джінсовы Можут то быти порткы так званы дзивоны
ци так званы руркы барз модны тепер І тоты гнеснійшы порткы Неконечні
мусят быти долгы бо можут то быти короткы або долгы ґачы котры
ся очывидно носит в літі Дальше маме Светер тіж на голоднійшы дны
В зимі очывидно на голові маме шапку а на долонях рукавычкы в
літі натоміст може мы мати на голові то так тіж дівчата як
і хлопці можут мати шапкы з дашком котры хоронят перед сонцьом І
тепер очывидно такы іщы м типово бабскы части облечыня Думам же каждий
уся додумує про якы ходит і є то станик станик є то
част облечыня котра підтримує женскы груди В нижній части тіла же не
носят ґачы але є тіж така форма барже сучасна такых ґачы котру
носят переважні молоды дівчата але і не лем І сут тото штрінґы
або іщы інакше мотузковы ґачы на ногы дівчата ци жены выдівают пончохы
Украшыньом пончогы є підвязка Очывидно хлопы тіж носят ґачы а як бы
єдна така спільна назва для тых вшыткых Части облечыня То підспіднина так
ся называют вшыткы тоты части то значыт пончохы станы ґачы мотузковы ґачы
підвязка то вшытко то є підспіднина До сучасного облечыня можеме додати іщы
Ґарні тур є тото типово мужскє облечыня котры складат ся з двох
части сут тото такы елеґантны порткы і до того ґєрок на гору
натоміст в женскым выданю Сут тото ґарсонкы І ґарсонка в нижній части
в той такой женской формі може мати кабат або тіж власні порткы
а на горі жакєт І маме тіж ріжного рода черевікы Такы якысы
характерны то сут напримір для для жен то сут шпилькы Зимом натоміст
жены носят козакы Значыт жены ном очывидно хлопы тіж мают козакы лем
же они Они сут коротшы як женскы бо сут такы высшы косткы
а жены носят козакы такы высокы під коліно то сут зимовы черевікы
Аж было Теплійше Там колиси Лемкы закладали онучы а гнеска носит ся
просто Шкарпеткы І тепер повториме собі може вшыткы тоты назвы облечынь уж
без поясня і зачнеме од давного облечыня од старого облечыня маме чепец
хустка тебетова хустка тебетівка вінок басамунка кошеля опліча Ґорсет кабат запаска спідник
кожушанка кожух і мужскє <unk> лайбик вайбик буршляк Холошні ногалкы ґачы порткы
гуня якочаст і женского і мужского облечыня і прикрашыня коралі пацюркы ремін
Кєрпці інакше бочкоры черевікы інакше боґанчы Скірні і сучасне облечыня Кабат міні
кабатик сукєнка вечерова сукня порткы джінсовы дзвоны руркы Короткы долгы ґачы светер
шапка шапка з дашком рукавычкы шкарпеткы під спіднина то значыт підвязка штрінґы
ци інакше мотузковы ґачы ґачы станик Пончохы Шпылькы козакы Ґарнітур ґєрок жакєт
ґарсонка Но кус того маме але мам надіюже же вшытко сте зрозуміли
Тепер очывидно зробиме собі коротку перерву а по перерві Буде домашня задача
І так іх неска будеме мати дві домашні задачы і перша Є
така Твоя приятелька все мала клопіт з выбраньом одповіднього облечыня Прочытам пару
ситуаций в котрых могла бы ся найти Выбер Напиш якє облечыня повинна
выбрати в окрисленых припадках Про гулька по парку забава в товаристві самых
знаємых вынаня той сали або в когоси в хыжы зо співом і
гуляньом Васіля Бесіда про роботу в бюрі Бізнесова лачеря Церков Друга домашня
задача прочытам Вам штырі описы облечынь і прошу м написати якє про
якы облечыня я бесідую і перше то єст так верхнє літнє облечыня
без рукавів початково з білого а пак з синього сукна прикрашене блищачыма
ґузіками другє Святочне мужскє облечыня сягало за коліна Рукавы полнили функцию кышены
перед розтинали в формі буквы Того робили ковнір котрий прикрашали тороками третє
міцно морщений або плісуваний долгій за коліна роблений з самоділового полотна з
темным фоном часто з квітовым мотивом І остатній опис біла прикрашана колоровыма
коронками і гафтом Моі дрогы в тых описах находят ся тіж як
бы такым дрібниці про котры єм не бесідувала А находят ся они
зато жебы сте Окрем того што почули сте анеска на лекциі сягнули
тіжы до Фаховой літературы де докладні сут описаны лемківскы облечыня можете ся
напримір одкликати до книжкы Райнфуса під наголовко Наджеком Ропом Там найдете барз
докладны описы лемківского облечыня котры можут вам тіж помочы власні при розвязуваню
власні домашньой задачы А на конец за ним ся попращаме буде іщы
смішка смішка очывидно кот ра єст згідна з нашом нишнійшом темом Послухайте
До склепу входит крас діюча і мірят футро барз ся єй подабат
звідує ся Кілько тото футро коштує <unk> тис золотых А закраз очы
опустит пан <unk> золотых Добрі Пытігай очы Нагнеска то вшытко Дякую за
увагу і чуєме ся за тыжден Моніка Тылавска