Лекциі лемківского языка #7 - 18 VII 2011 - Пожычкы з англицкого языка до лемківского част 1
Еп. 07

Лекциі лемківского языка #7 - 18 VII 2011 - Пожычкы з англицкого языка до лемківского част 1

•

Опис епізоду

Odcinek 7 „Lekcyi lemkivskoho jazyka“ dotyczy zapożyczeń z języka angielskiego do łemkowskiego, w pierwszej części cyklu o anglicyzmach. Prowadząca omawia kontakt między językami, bilingwizm i wpływ emigracji Łemków do Ameryki na pojawianie się takich słów.

Лекциі лемківского языка #7 - 18 VII 2011 - Пожычкы з англицкого языка до лемківского част 1

Автоматычна транскрипция

Добрыден витам уж на семі лекциі лемківского языка В тамтым тыжні познавали
сме назвы держав по лемківскы і тота власні тема товды як бы
Насунула мі таку думку о котрій єм бесідувала уж товды же може
повело бы ся запросити на моі лекциі лемківского языка мою приятельку зо
студиі котра представила бы інтересуючий выклад на тему пожычок з анґлийского языка
до лемківского Думка тота повела ся як бы по части Зато же
на жаль приятелька моя не могла приняти запрошыня але удоступнила мі власні
свою працю Што іщы барже утвердило ня же така тема може быти
тіж інтересуюча тото же отримали сме недавно майля од пана Максимовича з
Майамі в котрым він ужыл слова є тото слово може прочытам слово
бадрувал Не буду бадрувал што як пояснил пан Максимович Є то лемківскє
слово в вариці котре означат завертати голову З анґлийского не буду може
чытала зато же не знам докладні як м але власні тото ня
заінтересувало Так же власні тот язык і тот старий мал вельо пожычок
зато же Лемкы еміґрували і власні тот теперішні сучасны тіж такы слова
Макы слова сут вводжены такы слова сут выдумуваны і власні На тоту
тему Моя приятелька Аннета Радзєєвска абсольвентка росийской філолоґіі з лемківско русиньскым языком
писала дипльомову працю Но так як бесідую хтіла єм єй запросити до
нашого радия жебы нам такіх жебы нам такых пару выкладів зробила на
тоту тему лем но на жаль є барз занята і не могла
посвятити свойого цінного часу і зато Єй працю представлю я но напевно
не зроблю того так добрі як зробила бы тото она А праца
мала до кладні Процес інфільтрациі анґлицизмів до лемківского языка на основі творів
Ваня Гунянкы Праця тота є поділена на пят головных розділів котры мают
іщы підрозділы но я постарам ся запрезентувати іх В формі власні такых
выкладів ну донеска того вшыткого напевно не зробиме зато же є того
охідні лем през пару наступных лекций так же тепер кус зміна од
такой той Форм нашых лекций чысто такых практичных лексикальных переходиме тепер до
выкладів І я можу зачну од вступу то значыт што пхнуло мою
приятельку до написаня той працы І во вступі дознаме ся тіж м
про што в дальшой части докладні буде мова Так же я мож
уж в тій хвили зачну Єдным з найважнійшых способів контактуваня ся є
мова і што ся з тым вяже язык Догнеска неє знане коли
він возник і в якій спосіб Лінґвісты опереют ся лем на чысто
теоретичных гіпотезах але не є што до того жадных науковых основ В
процесі розвития языків в просторі століт часто доходило до взаємных контактів медже
языками Выступували тенденциі з єдной стороны до дополняня ся языків а з
другой до іх діліня мішаня і што за тым іде ріжницюваня Тот
процес был міцно звязаний зо стремліньом до культурового сепаратизму і універсализму В
часі той еволюциі выступує диференцийна тенденция і што ся з тым вяже
явиско білінґвізму Треба підкрислити што єдном з головных причын котра має вылияня
на меджеязыковы контакты є міґрацийный аспект Лемкы з економічных причын змушены были
до выіздів Причыном была неможніст піднятя працы в інчых частях господаркы окрем
рільництва котре было барз слабо розвинене і не приносило старчаючых корыст Поступуюче
збідніня люди і переполніня рынку працы змушало Лемків до гляданя новых заробковых
способів В першій половині ХХ столітя уряд ЗША зачал ввести аґітацийну акцию
котра мала на ціли нагваряня люди жебы выізджали на територию Америкы товды
іщы барз слабозаселену Лемкы еміґрували головні на територию Канады Доходило гын до
языковой конфронтациі і в результаті часто до процесів інтерференциі і диференциі языків
В просторі століть роснучий в силу анґлийскій язык зачал ся розповсяджувати поза
територию Великой Британіі завдякы чому возникали ріжны языковы вариянты медже інчыма канадийскій
і американьскій котры з часом получыли ся Ванюхунянка як активний політичний і
соспільно культуровий діяч провюл барз дуже часу в Канаді і в Зєднаных
Штатах Америкы Процес білінґвізму довюл до того што в його літературных творах
і статях можеме найти вельо пожычок з анґлийского языка Іх глубока анализа
позволила ствердити што пишучы ужывал він американьского вариянту анґлийского языка Операючы ся
на творах і статях гунянкы в сесиі працы хочу представити інґеренцию анґлийского
языка в лемківскій язык Моім предположыньом є проанализуваня процесу адаптациі пожычок з
анґлийского языка на штырьох рівнях ґрафічным фонетичным морфолоґічным і семантичным а тіж
ступін іх передостаня ся до днешнього лемківского языка Інспірацийом до написаня працы
было головні прагніня познаня дорогы тых пожычок а тіж сам асиміляцийний процес
котрий безперечні заходит в меджеязыковых контактах особливі в припадку контактів так ріжных
передовшыткым од стороны ґраматичной языків якыма сут лемківскій і анґлийскій язык Теоретычна
част працы містит в собі основны інформациі тычучы ся пожычок і іх
клясифікациі а тіж розважаня на тему понятя інфільтрациі і субстрату Праца порушат
тему анґлицизмів і што ся з тым вяже іх влияня на днешній
лемківскій язык Представлены сут тіж головны ґраматичны ріжниці медже двома барз далекыма
языками якыма сут анґлийскій і лемківскій язык Штобы довести што хунянка ужывал
пожычок вариянту американьского представлена є клясифікация языків а тіж головны інформациі тычучы
ся ріжниц медже бритийскым а американьскым английскым языком Того рода аналізы не
были іщы роблены і зато єй проведіня позволит предовшыткым зрозуміти ґраматичны головні
ріжниці медже двома міцно одмінныма языками якыма сут лемківскій і анґлийскій язык
а тіж процес асиміляциі пожычок в чужым языку Закля перейдеме уж до
конкретного першого розділу працы Анеты Радзієвской може зробиме собі коротку перерву як
же запрашам на кус музыкы Фльоринті Фльорин <unk> танців ванда ак ты
на лім <unk> кумы стри Розділ ІІ Димитрий Выслоцкій контроверсийный писатель Ланю
Гунянка Його правдиве назвиско Дмитрий Вислоцкій Вродил ся <unk> листопада <unk> рока
в Лабовій а вмер в <unk> році во Львові Был то барз
знаний політичний і соспільно культурний лемківскій діяч занимал ся тіж журналістыком і
літературном творчістю Працувал тіж як режысер і актор рівночасно В часі свойой
літературной діяльности написал він чысленны оповіданя і істориі описуючы ситуацию Русинів в
Европі напр Стары і молоды Лешко Мырна і Марко Богач але тіж
такы котры описували часто барз тяжку ситуацию Русинів на економічной еміґрациі в
Америці За щастьом аґенты Обсяг діяльности унянкы зачынат ся од Лемковины през
Чехословацию Украіну аж по Канаду і Зєднаны Штаты Америкы Микола Мушынка пише
в репертуарным збірнику што коли гунянка мал сім років выігал з матірю
до Америкы Ду Няня Його отец робил в шахті в Пенсильваніі Разом
з втратом здоровля стратил він тіж роботу зато ціла родина Выслоцкых змушена
была вернути ся до краю Там демитрови повело ся скінчыти ґімназию в
Новым Санчы в <unk> році В Сандецкій Рускій Бурсі зачал ся формувати
його русиньскій патріотизм пак поступил на юридичны студия во Львові Два рокы
пізнійше перервал студия і заанґажувал ся в редакуваня і выдаваня на початку
во Львові пак в Новым Санчы а вкінци в Ґорлицях лемківской ґазеты
Лемко в котрій акцентувал своі симпатиі до Сходу В <unk> році перенют
ся до Перемышля де зачал печатати ґазету Руска Земля в котрій тіж
представлял своі русофільскы погляды В часі І світовой войны гунянку арештувано і
перевезено до Лагру в Талерогові як дуже Лемків в тым часі На
його щестя <unk> лютого <unk> р Коли перевезено го до Відня і
засуджено гын на смерт цисар Карль ощадил го і міг він вернути
на Лемковину В <unk> році был єдным з орґанізаторів стріч лемківскых діячы
на Лемковині і зато был гляданий през польскы власти Не міг більше
гев оставати і прото перенюс ся до Пряшова де печатал політычно просвітительскій
голос Руского народа Пак занял ся печатаньом часопису по словацкы гляд руского
ліду Як політичний діяч обнял позицию секретаря центральной Карпаторуской Народной Рады в
Ужгороді Мал він своє понятя лемківскых справ і старал ся робити вшытко
жебы довести своіх раций Барз часто інчы просто мусіли му уступувати з
дорогы Тоты котры ся му не підпорядкували найчастійше одходили в забытя Вислоцкій
бесідувал што неє важне тото в границях якой державы найде ся Лемковина
А тото жебы цілый час оставала вкупі нерозорвана колишньом австро угорском границьом
Прото власні хтіл він жебы Рада повлияла на уряд Чехословациі так жебы
Галицку Лемковину прилучыти до Карпатской Руси По пару пробах реалізуваня свойой ціли
члены рады ствердили што мают дост своіх проблемів не можут тепер помочы
Лемкам і не будут уж вертати до того проблему Вислоцкій в <unk>
році зачал печатати в Пряшові за грошы зобраны през американьскых Лемків Народно
про Свитительну Ґазету Русь Пишучы в ґазеті корыстал з псевдонімів Ваню Гунянка
і Іван Політика Пак ужывал лем уж того першого В <unk> р
ґазета перестала быти выдавана бо не доходила она през границю до галицкых
Лемків Гунянка провюл дуже часу в Канаді і Зєднаных Штатах Америкы де
роц звину свою журналістычну діяльніст В Ню Йорку в роках <unk> одновил
печатаня ґазеты Лемко Пак тоту ґазету перенесено до Клівленду де Гунянка зачал
печатати Карпаторускій Календар Ланя Гунянкы а тіж барз популярний на тамты часы
карпаторускій буквар Ланя Гунянкы В <unk> році глунянку цілком втягла діяльніст в
Лемко Союзі Америкы і Канады де был не лем редактором але і
секретарьом <unk> лютого <unk> рока зорґанізувал він І Зізд Лемко Союза в
Квівленді Завдякы Выслоцкому выведены были през Лемків диякы зміны в поглядах на
языковы справы Намавлял він Лемків пишучы Хоронме тоту свою бесіду бесідуйме по
свойому пишме по свойому не смі забыти народну бесіду свою пісню Коли
Гунянка приіхал до Америкы стал ся барз сильным прихыльником комунізму В <unk>
році зачал іздити до Совітского Союзу Писал він дописы до ріжных ґазет
де цілый час підкрислял своє захопліня комуністичном системом під його влияньом Лемко
Союз послал делеґацию до Совітской Амбасады з пропозицийом переселіня Лемків на Сибір
Спротивила ся тому Москва Завдякы Лемкови його пропаґанда доходила тіж потаємні до
Лемків в Европі Гунянка пізнійше был єдным з орґанізаторів Карпаторуского Народного Комітету
котрий возник <unk> жолтня <unk> рока в Ню Йорку Комітет хтіл зєднаня
земель Карпатскых Русинів зачал він печатати ґазету Карпатска Русь пак ґазеты Лемко
і Карпатска Русь были получену вєдну під назвом Карпатска Русь Редактором полученых
ґазет не остал Глуня бо был він членом делеґациі Лемко Союза до
Совітского Союзу Американці робили проблемы з пашпортами делеґатів і зато выізд был
стриманий Не будучы редактором Хунянка і так помагал в редаґуваню Карпатской Руси
В <unk> році была выдана наша книжка редакувана през Гунянку В книжці
нашло ся <unk> сторін літературных і публицистичных творів самого редактора а тіж
творы Івана Русенкы Миколая Цисляка і Семеона Пижа Значыня нашой книжкы было
неоцінене Для вельох Лемків власні тота книжка была єдиным слідом лемківского языка
Під конец <unk> рока Гунянка хтіл переселити до Совітского Союза але Лемко
Союз выслал го на Лемковину в роли кореспондента Карпатской Руси Висоцкій приігал
на Лемковину в половині <unk> р коли більшіст Лемків выігала уж на
Украіну Перенюс ся прото до Львова де писал дописы до календарів Ікарпатской
Руси Про жытя Лемків на Украіні Гунянка цілый час вірил в правду
комунізму твердил він што Лемкы оселили ся в Польщы як колонізаторе і
в <unk> році Полякы справедливі одобрали ім тоты землі Подля Выслоцкого місце
Лемків є на Украіні його погляды затрясли Лемками на цілым світі але
незалежні од того все вшыткы уважали го за великого лідера Лемків Хунянка
лишыл по собі великій літературний і журналістичний доробок Все стремил до шануваня
і корыстаня з рідной бесіды Як было скорше написане мал він русофільскы
погляды і чул ся сильно звязаний з росийском державом а тіж культуром
З той причыны чытаючы його творы і статі можеме найти барз вельопожычок
з росийского языка Росийскій язык мал на Гунянку так сильне влияня што
можеме тото достеречы навет во флексийных кінцівках придавників і назывників Внеска на
тым закінчыма Но было такє Невеликє введіня нас до головной темы бы
рац яку през наступных пару лекций буду хтіла Вам представити мам надію
же тема выдаст ся Вам інтересуюча Тепер уж дякую за увагу і
заохочую до слуханя нашой наступной лекциі де будеме континуууувати м выклад на
тему пожычок з английского языка якы представила в своій праци Анета радєєвска
абсольвентка лемківской Філолоґіі Дякую Моніка Тылавска