Лекциі лемківского языка #9 - 1 VIII 2011
Еп. 09

Лекциі лемківского языка #9 - 1 VIII 2011

•

Опис епізоду

W odcinku omawiany jest proces przenikania anglicyzmów do języka łemkowskiego na podstawie twórczości Wani Hunianki. Poruszane są też zapożyczenia, ich miejsce w łemkowszczyźnie oraz wpływ kontaktu z polszczyzną na rozwój słownictwa.

Лекциі лемківского языка #9 - 1 VIII 2011

Автоматычна транскрипция

Іван Русенко Треба нам наукы хоц мама кріпкы рукы Хоц маме добре
здравя без школы без наукы Мудрійше нас задавят Бо хоц голову маме
і мозок в тій голові То мы не понимаме што о нас
дахто повіст Бо хоц і очы маме як сонце світит Лем вшыткого
як другы не можеме видіти Мы лем горе чуєме бо серце маме
выгруды Лем того горя нихто николи чути не буде Хто нам другом
Хто врагом Мы каждому вірили На мотузку нас вели свойой не мали
мы цілы І мы все бідны голы Хоц маме крипкы рукы Бо
ніт в нас свойой школы і свойой ніт наукы Добрыден Видам на
лекциі лемківского языка Гнеска третя част выкладу на тему процес інфільтрациі анґлицизмів
до лемківского языка на основі творів Ваня Гунянкы Гнеснійшы темы то місце
пожычок в лемківскым языку і пожычкы а явиско інфільтрациі Місце пожычок в
лемківскым языку На початку треба підкрислити што неє інформациі на тему анголицизмів
в лемківскым языку Тота Ділина є іщы барз слабо досліджена през языкознавців
жебы окрислити як ся они формували в лемківскым языку Проанализувала єм материю
котра тычыла ся польского языка Знаме што лемківскій язык є міцно звязаний
з польскым зато што більшіст Лемків замешкує територию Польщы Тоты языкы остают
в непрерывным асиметричным контакті і зато наступує медже нима процес інфільтрациі і
запожычыня Польскій як домінуючий і урядовый язык вызначат для лемківского вельо аспектів
розвития головні модерной языковой сферы Моделює процес змін одношыня до інчых языків
Як пише мора Макґаверн в своій статіі експресиі нацихуваны англоязычны выражыня в
бесіді студентів польскій язык як мож ся додумати лемківскій барз скоро присваят
пожычкы Сут то предовшыткым пожычкы з анґлийского і росийского языка Авторка дальше
стверджат што пожычкы сут стосуваны в польскым языку в ціли выражыня конкретных
емоцийных станів а также експресивных оці Зато не підлігают они принципам морфолоґіі
і словотворства не найдеме іх в жадных словотворчых парадиґмах Што тычыт ся
слянґовых выражынь то не сут они залежны од нормативных вымоґів языка Авторка
высуват гіпотезы што з єдной стороны завдякы тому што слянґовы выражыня одчуваме
як чужы Зато не сут они піддаваны флексийным парадиґмам і словотворчій морфолоґіі
Смотрячы на тото з другой стороны може быти так што слянґовы выражыня
підлігают специяльному правилу за справом котрого сут неодмінны в польскым і лемківскым
языку Найдеме вельо пожычок котры початково были введены як цитаты і на
протязі років при вельократным іх стосуваню дальше оставали звільнены од морфолоґічных і
флексийных принципів польского ци лемківского языка Запримір Макґаверн подає выражыня сейнс фікшын
котре нашол своє місце вельо років тому а дотепер неє піддаване деривацийным
і одміновым принципам Закля перейдеме до наступного розділу зробме собі коротку перерву
музычну запрашам орона сентра мора має мора мадувай <unk>ati ай поморесу Мальства
слависка акли моди тами номер гнойовали Ами номер лоґовали ани неомеслом як
єраска миром реґумо ємой номер ай моресу Майслава ресумай мареслав присмореслав літаска
е ай комо ресумайсоля ресумай варисувано ресувано вікаска Пожычкы а явиско інфільтрациі
Дослідник Кшышоф Вітчак в своій статіі Пожычкы і прониканя а справа субстрату
причынок до теориі языковых контактів напримірі праґерманьской лексикы представлят ріжниці медже пожычками
а інфільтрацийом слів Прушыт він тіж тему субстратів уняту під кутом языковых
контактів Автор підкрислят што дефініцию языковых пожычок треба заактуалізувати і сконкретизувати зато
же в обсягу теориі языковых контактів выступил дост великій методолоґічний проґрес Відчак
вказує на факт што в часі скорше введеных досліджынь під увагу были
браны лем взаімны діяня языків Структура семантичных системів языків котры оставали в
контакті была одсувана на дальшый плян Вітчак одкликує ся до знаного дослідника
Брайля котрый представил недостаткы в такым унятю досліджынь медже языковыма контактами Пише
він што в семантичній системі языка можеме найти семантичны мікроструктуры словных ґрупы
склад каждой мікроструктуры входит єдно слово котре не є не назначене але
має барже шырокій значыньовий обсяг а тіж єден або вельо незначеных слів
маючых ужший обсяг але є в них зато веце примет значынь Дослідник
образує Што в границях каждой мікроструктуры выступуют опозициі медже словом о шыршым
значыню котре є членом не назначеных опозиций а каждым з осіб на
словом о зродиненым але ужым богатшым в примети значыню котре становит елемент
незначеной опозициі В залежности од однесіня до істнуючых уж в языку мікроструктур
можна одріжнити явиско пожычаня од явиско прониканя слів Можеме бесідувати про пожычкы
коли чуже слово не стрічат на своій дорозі жадного синоніму неє мікроструктуры
о подібным значыню як окрислят то Вітчак заполнят оно лем пусту клітку
в семантичным системі языка В такій ситуациі переходит оно з языка до
языка на тото само місце котре занимат в рідным языку В ситуациі
коли тото слово стрічат в лексикальній системі языка рідний синонім завдякы котрому
Дане слово є уж выражене і находит ся оно в окрисленій семантичній
структурі товды бесідуєме про словну інфільтрацию В языковій економіі неє місця на
коеґзистенцию синонімів абсолютных Прото барз часто тоты оба слова воюют медже собом
чого результатом є або заникніня єдного з них або заміна його значыня
Розвитя того процесу є залежне од громадского престіжу языків котры сут в
контакті Єсли синонім выводит ся з языка о высшым громадскым престіжу товды
осягат він барже достойне і важнійше значыня як слово з языка о
низшым престіжу В результаті є він спиханий понижаний і забываний Автор покликує
ся на Мартинова котрий заакцентувал якістне розходжыня ся в обсягу ґенезы тых
процесів Головным фактором Інфільтрациі слів з єдного до другого є іх територияльный
контакт і в результаті того вытворіня ся простору дво або вельоязыкового Пожычкы
натоміст сут результатом імпорту і експорту вшелеякых культуровых корысти з єдной до
другой громадскости Што інтересуюче взагалі неє потрібний языковий контакт З того выплыват
вывід што тоты оба громадскы механізмы сут скрайні одмінны Нагнеска то уж
вшытко за тыжден будеме мати дальшу част выкладів на тоту тему Я
уж дякую за увагу і пращам ся з вами Дякую Моніка Тулявска