Лекциі лемківского языка #94 - 29 IV 2013 - Лемківска фонетыка ч.4
Еп. 94

Лекциі лемківского языка #94 - 29 IV 2013 - Лемківска фонетыка ч.4

•

Опис епізоду

Odcinek 94 poświęcono fonetyce łemkowskiej, zwłaszcza zmianom dźwięków i wariantom pozycyjnym w obrębie tej samej morfemy. Omówiono m.in. ubezdźwięcznianie spółgłosek na końcu wyrazu, ubezdźwięcznianie przed spółgłoskami bezdźwięcznymi oraz udźwięcznianie przed spółgłoskami dźwięcznymi, a dalsze typy asymilacji zapowiedziano na kolejną część.

Лекциі лемківского языка #94 - 29 IV 2013 - Лемківска фонетыка ч.4

Автоматычна транскрипция

Добрий вечер витам барз сердечні в понедільок на лекциі лемківского языка днеска
третя Част Темы лемківской фонетикы Оббесідували сме собі власны і согласны В
лемківскым языку Тепер хтіла бы м зачати про выміны звуків бесідів зачати
прото же повіме собі профанетичны позицийны выміны м На наступный тыжден Про
історычны так же поділиме собі тоту тему тіж на дві половины Што
буду більше повідати запрашам послухаю Выміны звуків О вымінах звуків бесідуєме лем
товды коли порівнуєме вариянты той самой морфемы Може Повім што то є
морфема Морфемом называме Част слова котра не має значыня выріжняме гев корін
префікс суфікс і кінцилку Дальше При одміні назывника через одмінкы і чысла
його корін може мати ріжну фонатичну форму ворогы ворога о ворозі вороже
ворогів і так Выміняют ся согласны звукы перед кінцил ХІ з Ґыміны
звуків сут ріжных типів не сут звязаны лем з монатичным оточыньом позицийом
інче натоміст з ґраматычном позицийом напримір перед кінцилком Іщы інчы стрічают ся
лем в окремых словах сут тото власні історичны выміны про котры пові
собі за тыжден Дальше хіт бым представити фенетычны позициі выміны лемківскы в
лемківскым языку і денекотры тоты важнійшы історичны омовыме собі в наступных частях
На ґраматичны позицийны виміны будеме звертати увагу О пісі одміны слів ріжных
части мови На і такым фонетичны позициі выміны обнимают вшыткы слова языка
а тіж такы получыня слів котры вымавляме прудко разом Звукы котры выміняют
ся в тых фанетичных позициях сут позицийныма вариянтами той самой фонены І
маме ІІ пункт де мати тых пунктів Фанетичном позицийном выміном в лемківскым
языку єст предовшыткым огудіня согласных на кінци слова Треба тото розуміти так
же фонема котра в інчых позициях реалізує ся як звучний согласный На
кінци слова реализує ся як його глухій одповідник Тота выміна Дотичыт лем
твердых согласных котры творят пары звучний глугій то єст гы нахы з
нас і напримір го на хы порога поріг зына си пауза пауз
жына шы мужа муж днат Бна ґрибы ґриб Ґєна кляґаты кляк дзи
наци бундзы бунджы начы меджа меч І друга клясифікация В позициі перед
глухым согласным може выступувати лем другій согласний Коли в тій самій морфемі
в інчій позициі стрічат ся одповідній злучний согласний То такій тип выміны
называме оглухніньом звучных согласных перед лухыма Глухнути можут тоты звучны согласны котрых
творят пары з лухыма одповідниками Глухым одповідником звучного оборогового єст ворогово зубовий
согласний напримір гы нахы мяготым Мягко зынаси слизґалиця слизко Приназывник З оглушат
ся перед глухыма окрем щыплячых напримір з хма з хмаром з цумельком
з тетом з Кыйом з центра з хыжы з піску Жы нашы
мужество мужчына дынаты стадо статко бы на пы грабаты на грабча Джы
начы іджыня ічте і в наф взріти втяти Тепер може заклаповіме собі
іщы о двох по пунктах выміны Запрошу на коротку музичну перерву Ной
вартам попередві маме наступный пункт В позициі перед звучным шумовым согласным може
выступувати лем звучной согласны Коли в тій самій морфемі в інчій позициі
стрічат ся одповідній глугій согласний то такій тип выміны называны озвучніньом глухых
согласных передзвучныма Озвучняти можут ся тоты глухы согласны котры творят пары зо
звучныма одповідниками напримір назы Сстерти зберти шына жыт зшыты Зжати гы на
гы Слухати Слух добрий Ци на дзи Хоц якє Хоц де Чы
на джы коничу коничбы пы на бы снопы сніп жыта ты на
ды зошыты зошыт дай кы на ґы Яко як Інчым типом понатичной
позицийной выміны є асиміляция зо взгляду на місце артикуляциі В позициі перед
шумовыма переднеязыковыма ясновыма то значыт же дже шы і шумовыма середньоязыковыма <unk>Ú
Шумовы передньоязыковы зубовы то значыт си дз ЗІ выміняют ся на передньоязыковы
ясновы В фонетичній транскрипциі знакы диты означают звукы передньоязыково ясловом артикуляцийом напримір
ци на шыгаліти Зчемирити ся Зынаджы і здити іжджыня Дзы на ды
бундзы бундзлі Ци на ты Хоц коли хоц што ды на ди
одбыти оджыти ци на ты Обхід обхідча перед ка Значыт передньоязыково зубовий
вариянт фон змінят ся на задньоязыковий м напримір боденок боден сициі перед
гласным і тверды вариянты согласных фонем заміняют ся мягкыма або пілякыма Тоту
позицийну фонетичну заміну называме помягчыньом або паляталізацийом твердо согласны з і сы
парад мягкыма Можут ся тіж заміняти палятальныма вариянта мифону В лемківскым языку
тота заміна стрічат ся рідко і може мати індивідуальный характер напримір земназі
зберати збірати звлечы звідати здзвонити ся здзвінити ся або напримір сина Сі
місцеве місцьове На і на тым бым закінчыла нагнеска про дым не
будеме бесідувати іщы На будучий тыжден гнецка Вам барз сердечні дякую за
упасідувала для Вас моіка Тылавска