Лекциі лемківского языка #96 - 13 V 2013 - Лемківска фонетыка ч. 6
Еп. 96

Лекциі лемківского языка #96 - 13 V 2013 - Лемківска фонетыка ч. 6

•

Опис епізоду

Odcinek jest kolejną lekcją języka łemkowskiego poświęconą fonetyce, przede wszystkim intonacji zdań i jej funkcji w wypowiedziach oznajmujących, pytających oraz rozkazujących. Prowadzący przechodzi też do łemkowskiej azbuki, wyjaśnia zasadę zapisu cyrylicą i różnicę między literami a dźwiękami, podając proste przykłady.

Лекциі лемківского языка #96 - 13 V 2013 - Лемківска фонетыка ч. 6

Автоматычна транскрипция

Добрий ден витам на лекциі лемківского языка внеска маме остатню част уж
темы про лемківску фаметику і будут то три короці Такы Розділы о
як бым повіла повіме ся дікус про інтоляцию повіме собі про ґрафіку
знаты про лемківску азбуку а і про буквы і звукы То запрашам
барз сердечні послухайте Інтонация Інтонацийом называм зміны высокости тону в выповіди Высокіст
тону може підносити і обнижати ся в залежности од выражыня емоцийного одношыня
До того што повідаме напримір коли представляме дашто як смутна весела іроґічна
ци гумористичне Інча єст інформация коли дачы інформуєме інча коли ся дашто
звідуєме інча коли одповідаме на звіданя і так дальше Інтонацийом выділяме тіж
найважнійшу част выповіду Напримір Підеме до театру в тым розповідным речыню коли
інформуєме де підеме то голосу одмежаме на передотнім і остатным складі слова
театру Підеме до театру Підеме до театру в тым розповідным речыню коли
інформуєме ци підеме то голосу обнижаме на передостатнім складі слова Підеме і
остатнім складі слова театру Підеме до театру В тым звідуючым речыню коли
ся звідуєме ци до театру ци не до театру тон голосу обнижаме
на передотнім складі слова театру і підносиме на остатнім складі Підеме до
театру Підеме до театру в тым звідуючых речыні Коли ся звідуєме ци
підеме ци не підеме тон голосу обнижаме на предостатнім складі слова Підеме
і підносиме на остатнім складі речыня підеме до кінаци до театру В
тым альтернативно звітуючым речыі тон голосу підносиме при слові кіна а обнижаме
при слові театру Підеме до кінаци до театру подме до театру в
тым розказово побуджаючы моречыні піднесеме тот голосу на початку Подме до театру
Сут то лем декоты простит приміры інтонациі лемківскых режім Докладнійший опис інтонацийных
обзорів вымагат специяльных досліджынь і метод представліня Дотепер може запрошу Вас на
коротку музичну перерву а пак представленых пару інформаций про лемківску азбуку і
про буквы і звукы Айде яныда аіґра амо Айде я дум ся
кого да і ґрамо Айде яй де дум ся коло да і
ґрамо Айде Яна тон єда а продамо Айде я ней де дульсон
є да продамок Айде яй де дульсон є да продамок Айде яно
куцюда прода Айде яй де дусок куцюда продамо ай дедуцьок куцюда продамо
да прода да продаме о яно дульчого самы Да продама о яно
дульчы сама мода і ґрамо Лемківска азбука Основом лемківского писма єст кырилиця
славяньскє писмо створене в столітю правдоподібні през єдного з ученників братів місийонарів
святых Кірила од його імени назва і мефодия Уложены в традицийным порядку
вшыткы букы ужываны до записуваня текстів даного языка называме азбукомы Слово азбука
єст утворене з двох назв сарославяньскых бук аз і буквы Б Лемківска
азбука має <unk> буквы Знаня порядку букв єст потрібне при корыстаню зо
словників котрых слова сут уложены за азбуком а назвы бук треба знати
жебы поправно чытати векшіст буковных скорочынь напримір Ґазет CLый Заряд Стоваришыня Лемків
упрощена назва вариянт назвы кырлиця то інакше ґражданка При науці языка і
в словниках пропонуєме выписаня буквы Л з діакритичным знаком крывульком там де
тота буква означат звук Лых словах або морфемах слів як коло чытал
Хлопец буквы і звукы Слова выповіджены ділят ся на звукы котры выповідаме
і чуєме Слова написаны ділят ся на буквы котры пишеме і видиме
слово хыжа складат ся з штырьох звуків хы а із рьох букв
Хы жлово саджа складат ся з <unk> звуків дж а з пятьох
бук Слово моє з <unk> звуків мі Е Але з трьох букв
Мо єк видиме медже буквами і звыками неє полной згідности бук в
слові може быти вецет звуків але тіж звуків може быти ледбук Чысло
звуків і бук в слові може быти єднакє але навет товды може
быти так же не кажда буква означат єден звук і некаждий звук
єст означений єдном буквом напримір У <unk> В тым слові лем буква
У єст знаком окремого звуку У Звукозлучыня єст записане паром букв Це
і я Але не мож повісти же звук єст означеный лем буквом
Ц а буква я означат лем звА Лемківскє писмо єст писмом фонематичного
типу значыт тото же буквы сут знаками на вшыткых звыктів языка лем
звуків основных фонів Слідуючы буквы означают всеєдну фонем Аі ОУ же ьод
єд чуква шы означат всерогу фонем шычы букву злучыня Ди траф іше
джы означат все фонем де і жы Інчы буквы сут двозначны можут
означати дві ріжны формы Б і і ді К М і ні
П і пі Р і сі Т і фі ХІ і Цуквы
натоміст є можут означати або фонемы Е По мягы согласны або чергы
фонем є Буквозлучыня Дзы може означати фонему дзы або фонему дзі Вельозвуковых
вариянтів фон лем же не беражат ся в писмі напр в слові
хыжа Выгварияме звук жы але в формі хыж Звук шы Хоц декотры
повидят же чуют там тот самый звук Звукы жы і шы сут
ту вариянтами той самой фоны Жы Пишеме єднако буку жы В формі
віз чуєме си В выражыню на возі З формі воза з Тоты
Ріжны звукы сут вариянтами фонЗ котру во вшыткых тых фонах означаме том
самом буквом Зосновным принципом означыня чаргы фона в лемківскій ґрафіці єст складовий
Принцип Жебы ся навчыти поправні писати і чытати треба звертати увагу не
лем на окремы звукы фонемы і не лем на окремы буквы але
на склады звукы або звуко злучыня вымовляны єдным выдыгніньом повітря і на
злучыня бук особливі означаючых злучыня согласний плюс власний Складовый принцип преявлят ся
передовшыткым при записуваню мягкых согласных і согласного єй в складах типу согласный
плюс гласный В такых складах буквы я є Ю і означают не
лем власны звукы А леж нятіст палятальніст попереднього сой гласного звуку напримір
мягіся мягісю В складах типу мягій согласны плюс гласный О <unk> мягкіст
согласного означаме буквом мягкій знак напримір мягій сьо няньо вельо земльом Буква
яком мягкій знак служыт тіж до означаня мягкости палятальности согласного в інчых
припадках напримір Мягідзкє Ось Вільха Коли в слові перед буквами я є
або Ю не є сугласной буквы товдо означают они злучыня Йот плюс
гласний напримір взяти суєта Яр єст Югас Звукозлучыня Йо записує ся як
Йот і О наприм мойого Йому з мийом годна ты чловека лем
з близка вкусити фраґменты Миколая Буряка твердий знак по согласний букві перед
Ябо і сполнят ролю розділяючого знаку одділена од попередньой согласной буквы розділяючым
Знаком твердым знаком буквы я є не творят ньом букву злучыня і
не полнят функциі означыням його косты согласного Йотуваны буквы яє Ю означают
товды злучыня єйот плюс гласны а буква і означат гласны выгваряний переважні
з прейотацийом напримір розяснити зєднати язычнє зігати підіймати Ноге нагнанска было бы
тото вшытко і в тот спосіб закінчыли с на власні Тему Лемківской
Фонаты Тоты інформациі Чысто теоретычны деси там бам ся придадут і же
были для вас інтересуючы Дякую Вам пар сердечні за увагу бесідувала мам
Катлявска