Лекциі лемківского языка #125 - 27 I 2014 - Практыкы і віріня звязаны зо смертю на Лемковині в XIX і на початку XX столітя в сві
Еп. 125

Лекциі лемківского языка #125 - 27 I 2014 - Практыкы і віріня звязаны зо смертю на Лемковині в XIX і на початку XX столітя в сві

•

Опис епізоду

Odcinek poświęcony jest praktykom i wierzeniom związanym ze śmiercią na Łemkowszczyźnie w XIX i na początku XX wieku, opisanym na podstawie źródeł etnograficznych. Omawia m.in. obrzędy towarzyszące konaniu, przekazywanie ostatniej woli, pojednanie z bliskimi oraz przygotowanie ciała i modlitwy mające ułatwić „dobrą śmierć“.

Лекциі лемківского языка #125 - 27 I 2014 - Практыкы і віріня звязаны зо смертю на Лемковині в XIX і на початку XX столітя в світлі етноґрафічных джерел ч. 4

Автоматычна транскрипция

Добрий вечер запрашам на лексию лемківского языка Одраз барз перепрашам же в
тамтым тыжни лекция не одбыла ся але мала єм проблемы з доставом
інтернету і не могла єм час выслати проґрамів але С Вправді кус
хвора прото тіж пробачте за мій голос Але вертаме до темы Томаша
Косєка статя практикы і віріня звязаны зо смертю на Лемковині в <unk>
іде початку ХХ столітя в світлі етноґрафічных джерел Вінцентий Поль однотувал же
на середині ізбы в котрій лежал гори накрывали стіл а на ним
ставляли миску з пшеницьом посеред котрой клали італияньскій оріг По закінчыню молет
священник розлупувал оріг а до його лупинкы влівал посвячений олій котрым уділял
єльопомазаня Подля записків вінцентого поля оголошыня дистамента нерідко наступувало безпосередньо по єльопомазанію
Товды коли Хворий сподівал ся скорой смерти переказувал свою остатню волю священникови
Хворий інформувал священника про своє рішыня што до розпоряджыня дітьми маєтком як
тіж што до покрытя коштів звязаных з похороном і одправляньом молитв за
його душу По закінчыню єльопомазанія і переказаню остатньой воли вмерлого одношено до
священника Миску з пшеницьом Мераючий ґазда міг тіж самодільлі записати або оголосити
свою остатню волю Нерідко при тій нагоді доходило до родинных ствар часом
оприкраючых остатні хвилі жытя вмераючого Подібно Лемковині істнувал такій погляд же вмераючий
по оголошыню дистамента был зоблікуваний до смерти так што хвилю выявліня До
остатньой волі перетіхали до самой смерти Девыявліня дистамента могло спричынити ся до
векшых сфар медже родином хоц і його оголошыня нерідко выкликувало непорозумліня По
оголошыню остатньой волі вмераючий пращал ся з родином приятелями і сусідами як
тіж доперішніма ворогами В часі пращаня просил тіж о одпущыня му вин
ци кровт котрый міг даколи зробити в прошлости Така практика вязала ся
з переконаньом яко бы одпущыня вмераючому вин мало влияня на злагоджыня і
скорочыня процесу гмераня На Лемковині в околицях Ґорлиц символичного одпущыня вин доконувано
тіж в припадку раптовной смерти По попращаню вмерлого клали його рукы на
крестных грудях а в долоні вкладали крест і запалену свічку Пак згромаджены
в ізбі окружали вмерлого і зачынали молитвы о його легку смерт Трафляло
ся же спільне пробачаня вин і молитвы не приносили ульгы Серед Лемків
было такє переконаня же терпіня мож скоротити при помочы ріжных практык Коли
аґонія перетігала ся переносили вмераючого з постели на лаву застелену сіном або
на дилины попри постеле на розстелены пєжа про то же Вірили же
пера утрудняют душы опущыня тіл Вісце того під голову квали свячены зіля
або ручник в котрым высили великодну паску Рівночасно отверали в хыжы вшыткы
выгляды і двері так жебы смерт мала як войти а душа выйти
Бераючий доставал тіж до питя свячену воду а люде чытали акафіст або
співали специяльны молитвы Не мож было маніфестувати великого жалю замераючым бо тіж
могло тото мати влияня на част рываня смерти коли тяжка смерт тычыла
ся діти в декотрых селах вкрывали ю шлюбным кабатом або запаском матер
а в денекотрых місцевостях давали юнашкам до потриманя Дагнеска было бы тото
вшытко На дальшу част запрашам очывидно в понедільок за тыжден гнеска не
буде музичной перервы бо зо словничка мам лем єдно слово на котре
хтіла бы звернути увагу котре появило ся в злісті Диле не оно
уж хыбаль напевно здає ся міло приводжане при нагоді хыжы Будовництва як
і того што находит ся в середині Дилины Як быти може правда
ді уж памятате то інакше підлога І наднеска то вшытко дякую Вам
барз за увагу бесідувала для Вас Молі Котлявска