Лекциі лемківского языка #132 - 17 ІIІ 2014 - Практыкы і віріня звязаны зо смертю на Лемковині в XIX і на початку XX столітя в с
Еп. 132

Лекциі лемківского языка #132 - 17 ІIІ 2014 - Практыкы і віріня звязаны зо смертю на Лемковині в XIX і на початку XX столітя в с

•

Опис епізоду

Odcinek poświęcony jest praktykom i wierzeniom związanym ze śmiercią oraz pogrzebem na Łemkowszczyźnie w XIX i na początku XX wieku, omawianym na podstawie źródeł etnograficznych. W materiale pojawiają się przykłady zwyczajów chroniących gospodarstwo, zasad organizacji konduktu pogrzebowego oraz różnic w obrzędach zależnych od wieku i płci zmarłej osoby.

Лекциі лемківского языка # 132 - 17 ІIІ 2014 - Практыкы і віріня звязаны зо смертю на Лемковині в XIX і на початку XX столітя в світлі етноґрафічных джерел ч. 11

Автоматычна транскрипция

Добрий вечер Витам на лекциі лемківского языка Мам надію же ся Вам
іщы не снудило але перед нами част темы про <unk> ічны практыкыіщы не снудило але перед нами част темы про <unk> ічны практыкы
звязаны з похороном зо смертю про якы досліджали ріжны етноґрафова а єзвязаны з похороном зо смертю про якы досліджали ріжны етноґрафова а є
тото статя припоминам пана Томаша Косєка а зачерпнула єм єй до мтото статя припоминам пана Томаша Косєка а зачерпнула єм єй до м
нашых лекций з книжкы Лемкові вчора і діс і ютро Є тотонашых лекций з книжкы Лемкові вчора і діс і ютро Є тото
книжка під редакцийом Юрка Стариньского і Боґу Мілы Тарасєвич а Выдавництво <unk>r<unk>iкнижка під редакцийом Юрка Стариньского і Боґу Мілы Тарасєвич а Выдавництво <unk>r<unk>i
Ансамбль Пісні і Танця Кычера запрашам барз сердечні на коротку єднадцету частАнсамбль Пісні і Танця Кычера запрашам барз сердечні на коротку єднадцету част
Серед загальнопохоронных практик треба тиж вымінити такы завдякы котрым хоронили ґаздівку вмерлогоСеред загальнопохоронных практик треба тиж вымінити такы завдякы котрым хоронили ґаздівку вмерлого
перед влияньом смерти В денекотрых околицях для захованя урожаю зерна при выношынюперед влияньом смерти В денекотрых околицях для захованя урожаю зерна при выношыню
труны з хыжы сипали назад зерно до шпіхліря прото жебы зерно нетруны з хыжы сипали назад зерно до шпіхліря прото жебы зерно не
пішло за ґаздом Зерно сипали тіж на Подвірци або на дорозі жебыпішло за ґаздом Зерно сипали тіж на Подвірци або на дорозі жебы
хоронити ґаздівскы звірята часто выпущали іх з оборы і стайні на Подвірцехоронити ґаздівскы звірята часто выпущали іх з оборы і стайні на Подвірце
в денекотрых місцевостях клали вмерлому під плечы пару зеренок вшыткого управленого управляногов денекотрых місцевостях клали вмерлому під плечы пару зеренок вшыткого управленого управляного
зерна в галицийскій части Лемковины при выношыню вмерлого з хыжы отверали отверализерна в галицийскій части Лемковины при выношыню вмерлого з хыжы отверали отверали
двері до вшыткых ґаздівскых будинків а тіж порушали ґаздівскє ґратя і сінодвері до вшыткых ґаздівскых будинків а тіж порушали ґаздівскє ґратя і сіно
Додатково родина вмерлого жебы забезпечыти свій маєток обходила трикратні стіл в колоДодатково родина вмерлого жебы забезпечыти свій маєток обходила трикратні стіл в коло
на котрым лежал хліб а в околицях Ґорлиц напримір додатково під столомна котрым лежал хліб а в околицях Ґорлиц напримір додатково під столом
Вбияли желізний зуб од борон В припадку коли смерт діткнула ґазду абоВбияли желізний зуб од борон В припадку коли смерт діткнула ґазду або
ґаздыню треба было оддати єдну куру до церкви бо в інчым припадкуґаздыню треба было оддати єдну куру до церкви бо в інчым припадку
вшыткы куры были неспокійны Вірили же смерт такой особы як самозабывця цившыткы куры были неспокійны Вірили же смерт такой особы як самозабывця ци
знагор може спровадити на село заразу неурожай слушу ци інче нещестя Жебызнагор може спровадити на село заразу неурожай слушу ци інче нещестя Жебы
тото ся не трафило бывало так же підозреного вмерлого потрафили выкопати схоробутото ся не трафило бывало так же підозреного вмерлого потрафили выкопати схоробу
і обтяти му голову або перебити груды осиковым колком ци іщы напримірі обтяти му голову або перебити груды осиковым колком ци іщы напримір
спали тых вмерлого деси на полоні Коли церков находила ся недалеко трунуспали тых вмерлого деси на полоні Коли церков находила ся недалеко труну
з тілом заносили на раменах в інчым припадку везли ю на цмонтірз тілом заносили на раменах в інчым припадку везли ю на цмонтір
возом запряженым в волы а зимом ужывали сань Подля днекотрых переказів самівозом запряженым в волы а зимом ужывали сань Подля днекотрых переказів самі
ужывали през цілый рік Заприяжены волы звыклі не походили з ґаздівкы вмерлогоужывали през цілый рік Заприяжены волы звыклі не походили з ґаздівкы вмерлого
але од сусіда Жебы хоронити звірята перед влияньом смерти в Соліні одверталиале од сусіда Жебы хоронити звірята перед влияньом смерти в Соліні одвертали
Задню част яжма Разом з розповсяджыньом ся годовли коня до воза зачалиЗадню част яжма Разом з розповсяджыньом ся годовли коня до воза зачали
запрігати і тоты звірята але не выкорыстували до той ціли зребных клячызапрігати і тоты звірята але не выкорыстували до той ціли зребных клячы
бо вірили же пак вродила бы мертве зребя Возницян не выкорыстувал побо вірили же пак вродила бы мертве зребя Возницян не выкорыстувал по
дорозі быча бо його стріляня перешкаджало душы Несіня труны на раменах одбывалодорозі быча бо його стріляня перешкаджало душы Несіня труны на раменах одбывало
ся при помочы специяльных ношы так званых мар Што інтересуюче в денекотрыхся при помочы специяльных ношы так званых мар Што інтересуюче в денекотрых
селах в припадку коли вмер молодый хлопчыско труну несли молоды дівчата іселах в припадку коли вмер молодый хлопчыско труну несли молоды дівчата і
одворотні коли вмерла молода дівка труну несли молоды хлопчыска Труну зо Старшомодворотні коли вмерла молода дівка труну несли молоды хлопчыска Труну зо Старшом
женом або старшом мужчыном несли іх зятя В інчых селах дівкы неслиженом або старшом мужчыном несли іх зятя В інчых селах дівкы несли
труны дівчат своіх колежанок приятельок такых котры были в тым самым віцітруны дівчат своіх колежанок приятельок такых котры были в тым самым віці
несли тіж Віко од труны похороны вінці корухвий крест В припадку колинесли тіж Віко од труны похороны вінці корухвий крест В припадку коли
хоронили молоду особу котра не здоляла ся іщы поженити ци выйти замужхоронили молоду особу котра не здоляла ся іщы поженити ци выйти замуж
Погороный оршак припоминал денекотрыма елементами весільний оршак напримір несли бесільны коругвы часомПогороный оршак припоминал денекотрыма елементами весільний оршак напримір несли бесільны коругвы часом
жалобникам товаришыли весільны гудакы На початку Похоронного Оршаку несли крест і коругвыжалобникам товаришыли весільны гудакы На початку Похоронного Оршаку несли крест і коругвы
а пак ішол священник з церковным хором котрий перез цілу дорогу співала пак ішол священник з церковным хором котрий перез цілу дорогу співал
За труном ішла родина вмерлого і ціла сельска соспільніст Близкы вмерлого былиЗа труном ішла родина вмерлого і ціла сельска соспільніст Близкы вмерлого были
облечены на чорным а присутны бабы не обликали ся в ниякы прикрасыоблечены на чорным а присутны бабы не обликали ся в ниякы прикрасы
а особливо в коралі І нагнеска тоє вшытко то была час посвяченаа особливо в коралі І нагнеска тоє вшытко то была час посвячена
як бы дорозі уж з хыжы А за тыжден будеме мати ужяк бы дорозі уж з хыжы А за тыжден будеме мати уж
тото што діяло ся при церкви ци в церкви запрашам барз сердечнітото што діяло ся при церкви ци в церкви запрашам барз сердечні
дякую Вам за увагу бесідувала для вас Моніка Тылявскадякую Вам за увагу бесідувала для вас Моніка Тылявска