Skip to content
EN

Words, identity, emotions

The archive of
Lemko radio

About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.

«Лемко» - ґазета для народа #8 - «Лемко ґазета для народа», ч. 7, 1911 (2 част)
Ep. 8

«Лемко» - ґазета для народа #8 - «Лемко ґазета для народа», ч. 7, 1911 (2 част)

•

Episode description

Archiwalny odcinek dotyczy tematu opisanego jako “08 - «Лемко» #8 - «Лемко - ґазета для народа», ч. 7, 1911 (2 част)”. Z zachowanego fragmentu transkrypcji wynika m.in.: Лемко Ґазета для Народа Лемко чысло Новый Санч дня квітня р Практичны рады для ґаздовства Дома здорова Способ поправити забідуваного коня Бере ся два літры погнетеного оса до того.

Automatic transcript

Лемко Ґазета для Народа Лемко чысло <unk> Новый Санч дня <unk> квітня <unk> р Практичны рады для ґаздовства Дома здорова Способ поправити забідуваного коня Бере ся два літры погнетеного оса до того додає ся єдну літру пшеничного ґрису хмалую шкляночку насіня льну і пол столовой лыжкы кухонной солі Все то є разом мішаєс і запаряєс кыплячою водою Мож зато же насамперед запарити кыпячою водою овес і насіня лну а потом додати ґриз і соль Треба уважати также на тоє щебы тая мішанина за скоро не остигнула а час пареня мішанины має продолжати ся <unk> годин Воды треба нас толк додати штобы мішанина нею наситилась однако штобы єй не было за много В часі пареня треба мішанину добре вымішати Треба тоже дуже перестерігати жебы сосуд в котрым приготовляєст тую мішанину был як найбольше чыстий В противным случаю мішанина скоро сквасніє Найлучче ужывати зо судов деревяных а заливати дуже кыпячою водою Пониже мішанина скоро квасніє і через тоє стає ся шкодливою для звірят не можна єй больше нараз приготовляти а столко лише штобы было достаточно на один ден Выже наведена сколькост єст як раз достаточна для одной штукы на один ден Подає сне само а яко додаток до другых кормов Мішанину тую называют маш а ужывают єй головно в Бельгіі Анґлиі В Бельґіі ужывают і для такых коней котры з причыны старости не можут дуже добре травити звычайных кормов В Анґлиі вжывают тоже при годовлі жерепят як ратувати домовы звірята в часі огню пожару Німецка Сельска Господарсказета подаючы указаня як ратувати домовы звірята в часі огню передовсім запримічає што треба ратуючым заховати всякій спосіб а не тратити як то говорит ся головы Чловік котрий на вид нищеня огнем його маєтку тратит памят попадає в розкулку не выратує і тоє што мог выратувати Ратуючы звірята треба передовсім памятати жебы не всі звірята одвязувати нараз понеже труднійше іх выдалити зо стайні Нараз можна хыба в тым случаю всі одвязати звірята єсли уже крайна пора єсли на пооднокой одвязаня і выпроважаня уже нема часу В тым случаю треба одно насильно выпхати зо стайні а остальны і за ним выганяти Очы звірят треба позавязувати або для поспіху позакладати на головы мішкы деркы Тоє єст головно потребно є при выпроваджыню зі стайні коней Єсли єст больше дверей в стайні то выганяти звіряти тыми дверми котры сут подальше од огня і його світла Єсли стайна деревяна і нетрудно кусник стіны розобрати треба то єст діляти і тым отвором можна лучы выгнати звірята Дроб найлучче зобрати домішка і вынести в безпечне місце Найтруднійше выратувати без рогы пониже каждую штуку треба оддільно взяти і выносити При ратуваню не потреба кричати ні даже заголосно кликати штобы єщы больше не перестрашыти звірят Добре єст єсли звірята ратуют ті люди котры іх і звычайно обслугуют пониже звірята познаючы іх по голосі охотнійше іх слухают Новый способ познати тельност коров Німецка Сельскоґосподарска Ґазета подає новый способ познавати тельност коров практикуваний в Америці котрий оказал ся досит певным Молоко доіт ся до чыстого а сухого сосуда вкладає до него чыстоє стебы соломы і выпускає одну каплю молока до шклянкы наполненой чыстою водою Єсли корова не єст тельною то молоко сей час перемішає з водою а плин станес мутным Єслізнова корова єст тельною то капля молока впущена до воды не перемішає зараз з водою нос паде на днош клянкы і доперва там начынає мішатись з водою Поясняє єйстым што молоко тельной коровы єст больше коле істоє а для того не розпускає сий час в воді Смаровило до возол і машын Хороше є смаровиво до тяжкых возов можна собі самому зладити слідуючым способом Бере ся дві части волового або баранього лою дві части найлучшой смолы і єдну част трану То є все разом треба осторожно на слабым огни заготовити і добре вымішати Смаровило до легшых возол робит ся знова в той способ Бере ся по ровной части вою і трану додає лише немного жывиці то є все разом топит ся осторожно на слабым огни доліває сте много молока і все добрі вымішає Смаробило до машын В літрі воды розпускає с <unk> дека соли і домішавши <unk> кільо чыстого вою <unk> кілі оливи і <unk> кіло ріпакового олію огріває ся котелку на огни і добре мішає ся Для делікатнійшых частей машын топит ся на славым огни дві части кавчуку і додає степенно одну част линяного олію Для дуже делікатных части машын мішає споловині прованскую оливу з рициновым олійком жобы деревяны будинкы хоронити од гнитя а тоже од огню подают такій способ Взяти єдну част цементу дві части сполоканого дрібного річного піску єдну част звудженого молока три четверты части маслянкы все то є добре вымішати і намоцувати дерево одностайно а не за грубо Коли высхне повторити іщы раз Не треба однако той мішанины за много раз розробити і бо она сідає ся і твердніє достаточно нараз толко розробити што бы было достаточно не на долше як на пол годины роботы Дерево чы доскы котры єй намазує не можут быти гладкы і выгыблюваны а повинны быти рапавиі Помоч при звихненях і зламанях косты Як познати звихненєнє од зламаня Звыхненє наступає товда єсли кост напримір в руці або нозі выскочыт з свойого місця В тым случаю рука або нога робит ся зараз в тым місци штывно і так што не мож наю зогнути або наступає біль Окі того звыхненоє місце звычайно зараз пухне При зламаню снова рука або нога не робит ся шывною но противно єст там зогнена і там рушаєць де уж здорового не повинна Нераз можна пальцем затреміти зламаны косты а часами зломаны конці кости перебывают шкору што іх видко на верха Боль при зламаню костей єст звычайно дуже сильний Звихненя треба оддати оціні лікаря а пока не допускати лише до запухненя звыхненя В той цілі треба давати зимны оклады тым люче єсли можут быти ледовы а звыхнену част тіла уложыти в спокою Єсли отже напримір звыхнену руку в рамени або локтю положыти ю в хусті ручнику а оба конці звязати на карку Єсли звигнена я нога треба ю выпростувати зложыти на достчынці привязати ногу до досчынкы і давати зимны оклады штобы не допустити до запухненя Зламаня лем лікар може лічыти Даже при браню до рукы зломаной ногы або рукы треба быти осторожным штобы зломаня кост не перебила шкоры Не можна однако оставити нещастного чловіка без первой помочы єсли лікар не може сей час явити Унявшы осторожно зломану ю напр руку або ногу легонько потягнути к собі обвинути зломано є місце мягкыма материялами як ватою коноплями шматами а хотяй бы травою мохом сіном Єсли зламанє не єст отверте то є єсли нітране потом обожыти напримір двома дощычками або хотяй бы корою дерева од середины і нішньой стороны а обязати чым єст подрукою хусткою шнурком шельками уложыти зломану част спокою як указано при звіхненю рукы або ногы давати зимны оклады штобы не допустити до запухненя а то же што была годити боль і так ожыдати прибитя лікаря Од іздательства Лемка Тот семий номер Лемка высиламе не лем дотеперішнім передплатителям высыламе його на указ з ґазетою Прикарпатска Русь а і Заходню част Лемковщыны по вецей меньше примірнику в кажде село Посыламе з Підкарпатскою Русию в той надіі што може кто і на дальшой Руси нашы рускы люде і не Лемкы схотят собі на остатні три кварталы Лемка запренумерувати штобы тоту лемковску ґазету подержати Чыслиме тіж на рускій Касина чытальні рускы дружыны а тіж на інны нашы народны рускы орґанізациі што не одмовлят нам свойой помочы головно але чыслеме на нашу Лемківщыну в першым ряді на тоты села до котрых за мало приходит примірников нашой ґазеты Спосилами оказови нумера на адресу буд священников буд учытелей рускых людий буд на адресы селян передплатителей нашой ґазеты Просиме барз о тото штобы не одложыти полученых примірников де то на шафу но штобы зараз передати на оказ по селі Фатиґа то невелика а корист може быти велька До Америкы посыламе нашу ґазету на оказ на адресы братств котрых спис нашли мы в американьской ґазеті правда Іншых адресов не маме подрукою просиме барз нашых рускых людей в Америці заопєкувати ся ґазетою Лемко а в той ціли выбрати в місцевостях де остают Лемкы выбрати колектора котрий бы зберал переплату на нашу ґазету і нам ю одсылал Понеже колекторы будут мати і троха выдатку при такій аґітациі за ґазетою то мы одступаме на тоты выдаткы кажду десят передплату то значыт Кєд колектор знайде нам <unk> передплатителей то пришле нам переномерату од <unk> а од <unk> задержыт на выдаткы Передплату на Лемка для Америкы затримуєме і дальше <unk> доляр бо для Америкы зарезервували мы і первей номер Лемка то передплатителе в Америці І перве думе получат просиме колекторов подати нам докладно і своі адресы і тых котры маме высылати ґазету Єщы єдну просьбу маме до колекторов на нашу ґазету в Америці просиме іменно присылати нам дописы кореспондентів з свойой околиці о том як там іде робота яка платня чы заробкы сут по фабрыках чы в копальнях чы нашы люде остают там на фармах і так дале просиме присылати нам всякы інны відомости о парохіях церквах священиках учытелях чытальнях і так дале Нам треба такы відомости доставати бо мы хцеме в каждым номері Лемка поміщати Вісти з Америкы Іздательство Лемка Косы косы косы барз добры а ту ні Сталевы Куты Стирийскій можна достати у Каспаревича в Ґрибові Хто замовит десят кос достане дві дармо Лемко Ґазета для нарота Архівальну ґазету Лемко чытала Наталия Малецка Новак