Słowa, tożsamość, emocje
Archiwum
łemkowskiego radia
O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.
Odc. 11
«Лемко» - ґазета для народа #11 - «Лемко ґазета для народа», ч. 9, 1911 (2 част)
Opis odcinka
Archiwalny odcinek dotyczy tematu opisanego jako “11 - «Лемко» #11 - «Лемко - ґазета для народа», ч. 9, 1911 (2 част)”. Z zachowanego fragmentu transkrypcji wynika m.in.: Лемко Ґазета для Народа Нечуваний скандаль ганьба Недолго треба было ждати а сполнило ся тото што мы проповіли отцю Михаілу Дородскому в Мацієвой коло нового Санча Мы переповіли.
Automatyczna transkrypcja
Лемко Ґазета для Народа Нечуваний скандаль ганьба Недолго треба было ждати а сполнило ся тото што мы проповіли отцю Михаілу Дородскому в Мацієвой коло нового Санча Мы переповіли што єсли не перестане ужывати церкви до цілей партийных політычных то може прийти коли в церкви до барз великого скандалю В <unk> номері нашой ґазеты з дня <unk> марта того рока статі нета дорога звернули мы увагу о Дороцкого на його нетакт тыми словами барз то некрасні і небезпечні што вы о Чедородскій ужыли церкви яко місця до якых то цілей політичных Церков тратит през тото барз дуже на повазі увірных Та оно і небезпечно Вы бо не рахуйте на тото што в церкви лем Вам як священнику можна говорити Бо оно даколи може і тако єстати што дакто учуючы в церкви яку то політычну мову може забыти ся што он в церкви а готов мыслити што єст на вічу або собраню та готов або крикнути або чому заперечыти як то є творит ся на вічах собранях де перерывают мову бесідникам кєд ім не подабат ся На тепер скончыло ся на том што дакотры парафіяне зробили вам увагу поза церквою но на другій раз як бы ся хто забыл де єст готово дозвати з вами дашто заперечыти в церкви но і што буде скандаль і ганьба послухайте отже нашой рады што до політикы не тады дорога то є не през церков Єсли бы отец Дороцкій был послухал той нашой рады был бы добрі зробил Он але не лем што нас не послухал але іщы дальше пойшол зо своім не такті бо і дальше не заперестал жывати церкви місця святого до поборюваня партийных противников што веце ужыл церкви даже до того што докучыл в нєй партийному противнику бо вызвал церкви прихожан штобы молили ся на його памятаня Поіменно того противника не назвал но вшыткы догадували кого має на мысли і барз ся тото не сподабало По причыні што отец Дороцкій не заперестал ужывати церкви до партийной борбы то здає ся єй повага яко місця святого дуже упала в очах його прихожань і тым можна хыба пояснити што дошло вконци до неслыханого скандалю в мацієвской церкви то в первый ден великодных свят Коли іменно на ранным богослужені выходила процесия зо святою плащеницею з церкви зачали заберати люде як звычайно хоругвы штобы выйти з процесиі Але коли виділи пригожаны з складного до чорного села обаламучены Украіною што хоругвы заберают і члены чытальны імени Михайла Качковского з Мацієвой началь ім в церкви хоругви выдерати і вызывати іх кацапы шізматикы москалі і так дале Очывидна члены чытальні не хотіли дати собі выдерты хорогый та знова Украінців называли рожныма словами Зробил ся одже в церкви великій гармідер крик сварня взаємно є потурчаніє себе велика барз велика публика скандаль ганьба Был вконци змушеный о Дороцкій вмішати в тоту хрию но тут знова поступил собі не так товно В місто позволити нести хоругву одным і другым рускым і Украінцям он позволил нести хоругву Украінцям Тым заряджыньом Чули ся Рускы дуже ображеными і то для того што з них поківали б і Украінці што дали собі одобрати хоругви і што мусіли уступити Рускы і прото постановили зробити собі сатисфакцию Вычекали они спокойно до вечерні по котрой тіж мала одбыти ся процеся наоколо церкви Коли зауважыли што і на вечерні несли хоруґвы лем Украінці показали ся Рускы настолько тактовными што позволили Украінцям выйти з церкви хоругвами Коли але вышла процесия з церкви хотіли декотрым одобрати хоругви штобы тіж нести Украінці не хотіли хоругви дати та знова началь сварня взаємноє вызываня рожныма словками прийшло до взаємного выдераня собі хоругви до потручаня один другых потом до биткы і до такой биткы што поляла навет кров По тым неслыханом скандалі по вечырні пойшло колькох поважанійшых прохожан ґаздов до ороцкого жалувати што у них што подобно є давнійше за другых священиків не бывало Отец Дороцкій порушал на тоє раменами не знал што одповісти Практичны рады для Ґаздовства Дома Здоровя Огородничий воск робит ся слідуючыма способами <unk> Білой жывиці в Калифоніі береж напримір <unk> кілоґрама жолтого вос ку пі <unk> кілоґрам терпентины <unk> дека покраяного мила <unk> дека жывицю топит ся з воском додаєш мила і терпентины і добре вымішаєс Два Бере ся по ровной части на вагу білой жывиці вепрового смальцю жолтого воску і топит ся на слабым огни Коли перетоплено немного остужаєс доливає ся потроха олію терпентины і знова ставит ся на огни добре мішаючы Бере ся звычайной жывеці то єст сосновой смолы напримір <unk> кілоґрама топит ся з волна на слабым огни додає десят дека лою а то же долива єст неосторожно немного чыстой оковиты напримір <unk> част вітра Огородничый воск треба держати в холодным місци найлуче в пивниці практична ловушка на мышы Найлучою ловушкою лапкою на мышы єст кот понеже однако коты не можут все ціли упорати з тою язвою то придумано розличный штучний ловушкы Ловушкы такы хотя може і практичны немногы сут мукою для тых звіряток понеже одразу не убивают іх а позваляют мучыти ся нераз і дуже долго а однако і мышы створіня жыючы коровы невиновати і тому што судба назначыла ім бышами шкодливыма для нас сотворінями Єст прото є безмилосердє мучыти іх такыми ловушками в котрых не находят зараз смерти для себе Указуєм на рисунку зо всім простую хотя хытро придуману ловушку котрую каждая газяйка сама зділяти може а котрую не мучыт ся тых звіряток мышель достаточно высокій свой наполняє єй водою і обвязує зверха сильным паперьом На той папір накладає ся якую приманку для мышый акремі того приперає ся до своя дощынку штобы мышы могли там выходити і приготовлено є ім зідати Так повторит ся тоє колька рази Коли мышы уже прилучыли си заберати приготовленый кром натинає ся острым ножыком папір Мышы увіренеш што основа приготовленый для них імкром выходят дальше по дощынці і одна за другою впадає до воды в свою і потопляют ся Грубий папір сам подносит ся вгору за каждым разом прото єй дальшы і мышы недогадуючысь здрады ідут сміло на нею і впадают воду Важно є для годовлі дробу як курей качок і індиков Куры качкы індикы потребуют доконче і мясных кромов а дуже лакомым для них мясным кромом сут робачкы земны листы і такталь Часто можна запримітити што напр пітух когуд найшолшы робачка скликує і куркы штобы з ними поділити ся такым лакомым куском Призберати однако потребну і сколькост робачков приходит ся трудно мож однако постаратись о них слідуючым способом Выкопуєс дол на метр глубокій на полметра шырокій і одвітно до потребы долгій Дно дол покрыває ся на <unk> центиметрів землею котрой не одоптує ся а поливає ся єю кровою звірят і на верх снова сипли з землі на <unk> центиметрів грубо однако і єй не притоптуєш і так дале Дол накрываєш дуже добре досками штобы не затекла дождевая вода Послі днеі выпложуєш множество робаков котрых хлопатою выкыдаєш дробу Другій способ Сипле ся нас подля січку на січку даєш тоткую верству коньского навоза на навоз натрясаєш мілкой огородовой землі все тоє не топтаєш а поливаєш кровю звірят Штобы іміти всегда для дробу достаточну з дробачков треба колка заложыти довол а штобы не засыпували ся Стіны выложыти досками Як нищыти на дереві гусениці Гусениці причыняют великій шкоды деревам Не раз можна видіти дерева яко бы опалены з листя котры позідали гусеничы Гусениці треба протоє нищыти однако не запозно братись до той роботы Не допера товда коли порозлазили ся по дереві іх треба нищыти коли єщы разом держат ся цілыма громадками а єщы лучше нищыти ранною весною іх гнізда Коли однако не почыщено іх гнізд то хотя товда нищыти коли як сказано не порозлазили ся по дереві В той ціли практично єст обовязати конец дручка шматою і нею вытерати тій громады молоденькых хусеничок На знищеню з гусениц подают і слідуюче средство Берез чорного мыла котрого жывают до мытя грубого біля і кола десь в большым сосуді наполненом водою Тою водою поливає дерева на котрых сут гусениці найлучче поливати послі сонця на перед сходом або перед сходом Пересылка жывых крыликов Єсли крыликов хорошо пакувати і заосмотріти в кром то можут жывы одбити дуже далекою подорож буд желізницею буд почтою Поміщає іх в скриночкы так зділяной штобы мали достаточно свіжого воздуха прото є бочны стіны найлучше зділяти з листовочок подобно як діляє з квітку Дно должно быти подвойно є а сподня єй хорошо допасувано є штобы моч не вытенала на ній Самця і самку треча одділити соломяною матою або выстелити в інний спосіб а то же дати достаточно підставкы На кром подає ся сіна і коничыны а то же бурак або морков На скриночці треба написати што посылає ся жывы кроликы Лемко Ґазета для Народа Архівальну ґазету Лемко чытала Наталия Малецка Новак