Archiwum
łemkowskiego radia

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм Субота <unk> жолтня октобра <unk> р Кєд осін добрі мате дашто до чытаня Нова бесіда Вам в тым поможе автор вісти Севериян Косовскій Такой все так єст што часопис Стоваришыня Лемків являт ся перед даком важном полійом яка орґанізує ся в лемківскым середовиску Тым разом бесіда чысло <unk> за місяці вересен жолтень <unk> являт ся на хвилю до <unk> лемківской творчой осени яка пройде уж <unk> жолтня октобра в Білянці і Ґорлицях Все се выданя приносит м ін реляцию з Михалівской Ватры рецензию цінного языкознавчого выданя словника Петра Пертея выданого на Украіні як тіж як тіж коментар ґу тому жебы правды інчы не доптали Примір маніпуляциі што до перш незалежного лемківского часопису по <unk> році якым як раз єст бесіда Посліднім выданю прочытаме м ін статі Протест лемківской соспільности Петра Трохановского Примір перфідной маніпуляциі Северияна Косовского <unk> Лемківска Ватра на чужыні з огньом принесеным з Лемковины Наталиі Малецкой Новаґі і Северияна Косовского інтервю з Євгеном Місіло Анны Кырпан Слово о словнику На самым початку найдете спис подій за остатні два місяці в части новины не новины не лем з Лемковины Почытате і выімкы з інчых ґазет польско і словацкоязычных дописів ту м ін реляциі о <unk> Лемківскій Ватрі на чужыні та стрічы з лемківском культуром яка одбыла ся в Ґожові великопольскым Словацка статя приносит нам кус істориі про Підкарпатску Русь Вчасти одышли од нас попращалим Редакция встигла на скоро замістити пращальный допис о блаженой памяти Гавриі Бескіді вірным приятелю Лемків та выдань Стоваришыня Лемків Бесіды і лемківского Річника якій помер хвилю перед друком того номеру Двомісячник бесіда то часопис Головного Заряду Стоваришыня Лемків выходит од <unk> рока Присвяченый єст збережыню істориі культуры і языка Лемків інформуючий о жытю нашой і братніх нам соспільности плекаючій вірні надіі прадідів і вітців Бесіду мож почытати в бібліотеці Руской Бурсы в Ґорлицях котра отворена єст од понеділька до пятниці в годинах од <unk> <unk> до <unk> <unk> або по індивідуальным догваріню в інчым терміні Ґазета єст тіж доступна в локальных кружках Стоваришыня Лемків в Польщы Найновшый номер як тіж архівальны номеры часопису Бесіда годны сте придбати в електронічній версиі на сайті Стоваришыня Lemko<unk> Крапка П <unk> Примір перфідной маніпуляциі Текст явил ся друком в остатній бесіді чысло <unk> за місяці вересені жолтень <unk> Автор допису Петро Трохановскій Даный допис поміщаме в колонах з ближньой заградкы хоц тыкат ся він ближньости лем територияльной По правді мал бы ся він найти в колоні коли бы така окрема была політика бо ходит заправды о шыту грубыма нитками політику На остатній тогорічній тзв Лемківскій Ватрі в Ждыни експонувано выставу під наголовком І вільный лемківскій часопис по <unk> р незалежне лемковскє часописмо по <unk> р Мало ся на увазі часопис Обєднаня Лемків зєдночыня Лемків Ватра Ідотычні того уж на самым початку належным є задати основны звіданя Ци перший Одповісти на тото звіданя є барз легко даний часопис як мож вычытати звіняти явил ся кінцьом липця <unk> рока Попередила го о цілы три рокы наша бесіда яка вышла першый раз кінцьом червця <unk> р При тым спомнути належыт хоц был то часопис оказийональный выходячий раз до рока з нагоды Лемківской Ватры о голосі Ватры котрого першый номер выдано в <unk> році в тиражы Тисяча примірників На марґінесі розышол ся од рукы остало тілько што до архіву Коли приняти же на ІІ Лемківскій Ватрі было близко <unk> люди зазначаючы же были преці і цілыма родинами было то заправды дистрибуцийне чудо І при тым же голосі Ватры треба іщы спомнути же по <unk> р коли то Лемківску Ватру переняла ґрупа выводяча ся спосеред поклонників УСКТ часів же його голосуваты здає ся два номеры редаґувала назвийме незалежна ґрупа редакторів мирной опциі чытай ниякой котрой не мож посудити о аґентуру Тот мимий проблем розвинеме в дальшій части допису Підраховуючы высше оповіджене ствердити єднозначні належыт што Ватру не мож нияк трактувати як першый вільный лемківскій часопис по <unk> р Най бы позірні вільний але ци лемківскій Начальным вызначником приналежности даного выданя до надбань даякого народу етнічной ґрупы звийме як хочеме то меньше важне є хоснуваня через тото же выданя власного языка Призерийме ся на війнету часопису Ватра прочытайме специяльне выданя Обєднаня Лемків у Польщі Повісте то лем вієта гей але то і лем прелюдия Такє сме уж при даным детали кукнийме іщы на мото часопису Похоснувано ту цитату з верша Александра Павловича В ориґіналі Першу друку його кінцівка выглядат так де жыли мій отец і мати Стоіт там не мягкій а твердий знак котрий был хоснуваний в тогочасным правописі при кінцівках согласных было то наслідком церковнославянщыны чого ся з часом як ничне внесячого позбыто Сучасні несвідомо хыбаль першый раз не достерегло того в своіх выданях Музейне товариство в Зындранові натоміст обєднаня выкорыстало оне смысль для своіх просвітительскых діянь тіж в припадку середнього ы дайме на то в слові жыти якій то правопис обовязувал в часах Павловича а што остало до днес і в росийскым жыть хоц вымавлят ся они зо заднім ы Прекрасну притаману і необхідну в лемківскым языку букву ы хоснувал часом в ватрі блаженой памяти Штефан Гладик хоснувал і проф Андрий Ксенич але проводове обєднаня редакторам Ватры з ньом не по дорозі І мож бы тоту Неоправдану впертіст даяк зрозуміти як даєме на то прояв аверсиі тым паче в теперішній політычній ситуациі до той буквы ґрафічного знаку бо выступує она в росийскым языку Але то примітивне думаня Мож бы зрозуміти кєд бы но акуратні скорше процитуйме даякы выімкы з єдной выставовой пляншы під наголовком Єдніст дає силу Цитуваня Віктория Гойсак од <unk> р член редакциі і коректор часопису Ватра мовознавец політолоґ науковый працівник катедры украіністикы Ягайлоньского Університету займує ся досліджыньом мовы і народной культуры карпатского реґіону Коле цитуваня Такє Сіві зобовязує Тымчасом застановме ся яка была роля коректора хоцбы в даным тексті Остатня Ватра цитуваня За нами вже II лемківскій кермеш в Вільхівци юж дніло а участникы фурт не хотіли ся розходити Конец цитуваня Ци роля коректора часопису Ватра полігат на тым жебы вказати Пестріст лемківской бесіды поміщати тексты так як летит без взгляду на тото ци даный автор має даякє понятя о писаным языку Адже і так І ту звернійме увагу же тексты писаны одредакцийні сут до принятя за вынятком ныхтуваня буквом ы і часткы ся в часословах писаной разом бо бурит лемківскій акцент наголос Букву ы хоснувал творячий в Украіні Петро Пертей о його выданым недавно словнику пише в тій бесіді Анна Кырпан при чым сама пілкраінка але розуміюча потребу оддати в писмі найбы лем бесіду в виді котрий не несе зо собом сміх через слезы І то бы было на тілько короткого слова о лемківскости часопису ватра А дале Ци заправды вільний І зас як в першым свіданю одповід на тото є дост проста ніт Бо хоц бы в розумліню вільности через самых поклонників такого думаня гейбы вшытко было в порядку але звернийме увагу же часопис як і обєднаня Лемків был покликаный через бывшых функцийонерів УСКТ якє было залежне од служб тогочасной безпекы І най бы і ту вшытко было в порядку бо товды неможливым было інакше діяти але призрийме ся в якій спосіб так обєднаня Лемків як і його часопис были покликуваны і пропаґуваны серед Лемків Был єм свого часу в Ґладышові якій дост добрі знам адже там єм ся оженил Збесідувал єм ся з паном Штефаном Семаницкым подаю імено і назвиско для вірогідности звідуючы м ін Ци чуєте ся Украінцьом Та деж бы та ніт одповіл Товды чом належыти до орґанізациі яка подля статуту є орґанізацийом украіньском Так зачудувал ся І розповідал дале як был ту пан Петро Шафран як гарди по лемківскы бесідувал о новій лемківскій орґанізациі словечком не споминаючы о даякым статуті Повім мож належати де не буд то вільна воля чловека але повинно ся то діяти на основі честности зо стороны натхненых ідеолоґів проводу даной орґанізациі Ту то то то то то то то то то того не было і неє Не то же ся встидам але чую ся гордий з того же мене першого наше слово чытай Богдан Гук взяло на тапету заміряючы публикувати материялы о тайных спілпрацівниках ЕСБ на якій то основі блаженой памяти Штефан Гладик розпочал кампанію о першым вільным лемківскым часописі по <unk> році Ей чую ся днес гордым з того же мене товды іщы барз молодого спосеред лемківскых діячы посеред цілого загону священства гнобило <unk>r<unk>i выкорыстуючы мой выізд за границю в роках <unk> штыри раз выізджал єм до Швециі При нагоді одбераня пашпорту а ходило ся по него по пару раз бо все іщы не был готовий мусіли быти проведены розмовы Так было і при здаваню пашпорту За котрисым разом аж і підписал єм свисток о спілпрацы зо свідоміст же і так ничого конкретного ім не видам при звіданях типу А ци там слыхать у Стефановского Уґоча а як ся уклада вспілпраца з ксєнзем Дзєканым ходило о о о о о о Александра Дубеца пізнійшого владыку Адама Найбарже любил єм звіданя з істориі типу А цо пан сой о діяльности митрополита Шептицкого при котрых робил єм іх в буца В істоті буцамы Ужбели Гей спілпрацувал єм зо свідомістю же то не лем они мене переслухуют але і я іх Свідоцтвом того же заправды не пустил єм фарбы є завершыня мойой спілпрацы Не мам не знам вгляду до течок <unk>Ú мал єм тото в носі зато послужу ся майло якій з другой рукы при сілі дале єм отримал по тамтій афері з очывидных взглядів помину персоналя Дня вторек <unk> червця <unk> р написала Шановна Пані Запевне слышала Пані о артикуле Гука на темат Теву Олег Выволал умне певен несмак Ключова єст остатня страна течі ді офіцер провадный стверджат же Трохановскій не рокує на дальшой спілпрацы і на тым хыба закончено справы Свого часу гучало в польскых ґазетах бруковцях о спілпрацы з ных єрархів священників Але на тото гук наше слово не звернул увагы бо о ним не вадили а дале не вадили і ватрі І гордий єм з того же я ім ваджу в першым шорі Гордий єм з того же по нелегкым жытю штоси іщы значу гордий єм же кінцьом черця <unk> р Пустил єм до нашого світа першый вільний по <unk> р лемківскій часопис якому мено бесіда В понедільок <unk> жолтня октобра <unk> р В Мадярску і Сербіі зачало списуваня Списуют ся і Русины Автор вісти Петро Медвід <unk> октобра <unk> року зачало списуваня жытелів в дальшых двох краінах де жыют і Русины Мадярско і Сербія зачали вєдно но закінчыня мают в інчых термінах Бельґрад і Будапешт списуваня жытелів котре у векшыні краін проходило в минулшым році перенесли на рік <unk> Офіцияльну причыну перенесіня перепису котрий має робити ся раз за десят років была пандемія ковід <unk> Зохаб слід В Сербіі списуваня жытелів проходит лем старо папірьову методом Жытелів будут нащивлювати комісарі списуваня котры бы мали робити інтервю з каждом особом окремо покля то неє можливе Єден член обийстя може подати інформациі за вшыткых членів Русиньскы орґанізациі і професийональны інституциі вызывали в літі людей жебы голосили ся за комісарів на списуваня Представителі Русинів были пересвідчены же є важным жебы до русиньскых обість ходили русиньскы комісарі і одповіді головно што до народности материньского языка і реліґіі не были нияк маніпулюваны Републиковый Штатічный Уряд прокампань Списуваня выбрал гесло Бере участ на списуваню Зохаб слід Ден перед початком списуваня уряд в столици Сербіі іщы орґанізувал прес конференцию на котрій інформувал о дотеперішніх активностях односно приправі списуваня як і о активностях котры будут проходити поджас місяця коли буде списуваня проходити Списуваня в Сербіі закінчыт ся <unk> октобра Подля доступных інформаций першы результаты списуваня в Сербіі бы могли сме дізнати ся на кінцю новембра найпізнійше в марці <unk> року Русины в Сербіі так само залучыли ся до сполочной кампаніі ку списуваню кєд перевзяли і хоснуют ґрафіку яку сме могли видіти і в дальшых краінах Гесло Сме Русины хоснуют у своій вариянті русиньского языка руснаци сме мадярску списати мож ся електронічно і з комісарьом Мадярско має комбінувану форму списуваня Од способу вашого выберу залежыт і дата коли можливост списати ся кінчыт Покля ся хочете списати електронічно через порталь списуваня пак маєте час лем до <unk> октобра Пак бы мала быти онляйна форма заперта і наступит траґічний способ списуваня посередництвом комісарів котры за вами прийдут домів Списуваня котре пак буде проходити уж лем папірьово буде кінчыти <unk> новембра Як інформувал Центральный Статистичный Уряд спрацуваня даных котры ся здобудут в списуваню пак буде тырвати до <unk> новембра <unk> року Онляйн формуляр є на сайті списуваня лем по мадярскы і по анґлицкы но на сайті Вседержавного русиньского самосправуваня вшыткы вопросы і з офіцияльного формуляря протлумачены сут на русиньскій язык За нашыма інформациями хоц в онляйн формі списуваня не мож выбрати собі русиньскій язык при традичным списуваню посередництвом комісарів буде мож выбрати собі і русиньску версию котра была на жадости державных орґанів зроблена В Мадярску так само дакотры русиньскы орґанізациі залучыли ся до сполочной кампаніі Зме Русины Русино <unk> аґюнґ котру сме могли видіти і в Польщы на Словакі ци Хорваі Покля в Сербіі зистала дальше лем єдина можност приголосити ся ку народности в Мадярску уж в другім запорядком в списуваню мож собі выбрати дві народности так як то было можливе в Польщы на Словакі ци в Чешкій Республиці середа <unk> жолтня октобра <unk> рока <unk>or Автор коментаря Севериян Косовскій Лемківку выселяли што найменьше два разы Першый раз в рамках выселінь <unk> років і акциі Вісла а другій раз товды коли дисиденты рішыли на обшыри того лемківского села зробити штучний резервуар І єдно і другє выселіня жытелів довело до прикрых змін Перше спричынило што Лемків по <unk> р уж не было в селі а другє выселіня спричынене будовом штучного озера цілковито вымазало давне лемківскє село з карты Лемковины Перед трьома тыжнями дотерли до нас шокуючы інформациі на тему того што в місцях де тепер єст меньше воды вказали ся людскы косты і останкы давного цмонтеря Справом на жаданя жытелів і місцевых власти заняла ся ґорлицка прокуратура і дальшы выспециялизуваны службы лем звіданя як до того дішло што дахто до такой ситуациі допустил Сут там нашы гробы Офіцияльно Лемківскє Озеро было одкрыте в <unk> р хоц будову запоры зачали уж в сімдесятых роках ХХ ст і продолжали дальшых <unk> років Першы доднесіня о тым што на єдным з островів якій вказал ся по тым як Опала вода явили ся косты трафил до публичного простору <unk> вересня септембра Не єст таємницьом што остатнє літ было на цілю сухе же в самым клемківскым резервуарі зачало бракувати воды Зрештом такій проблем видимый є бодай од парох років але аж тепер першый раз зробило ся голосно о тым же на дні озера доднес спочывают останкы нашых предків Але вернийме до початків коли клемківку як село рішыли зліквідувати єй одвічный простір заляти незрахуваном кількістю воды думкодавці того проєкту мусіли выселити жытелів зборити хыжы ґаздівскы будинкы але і высадити місцеву памяткову церков та ексумувати сельскій цмонтір Як раз тепер хыбаль вказала ся ціла правда Ексумациі не провели в такій спосіб жебы забезпечыти останкы вшыткых похороненых на давным клемківскым теметові а бодай зробили єй некомплетно Штоси пішло не так Нераз бесідувало ся серед люди што на Клемківці ліпше ся не купати Арґументы односили ся до того што шак то місце де колиси жыли люде де і тоты люде были хоронены де доднес сут дихы тых што гын остали на все Были і такы котры припоминали што одколи озеро істнує втопило ся в ним уж гідні осіб а то не вістит нич добре Саморелокуваня села оцінити треба єднозначно неґативні не лем зато што аж по роках дознали сме ся же під водом спочывали незабезпечены останкы бывшых жытелів місцевости але і зато што обітниці од будуваня лемківской церкви єден до єден то од початку здає ся был заплянуваний фейк і іщы єдно хоц о ним ся рідко споминат Не треба быти выдатным етноґрафом і дослідником жебы додумувати ся што коли село было выбурюване то знищеных было вельо памятковых лемківскых хыж якым не было дане другє жытя Частина тогочасных жытелів Лемківкы переселила ся до сусіднього голоси Забрали зо собом не лем тото што на даный момент мали але і своіх предків та давных сусідів значыт релокували даякы гробы якы тепер находят ся на лосяньскым цмонтери Товды тіж сохранено святилищы старой деревяной племківской церкви якє днес можеме видіти голосы Низкій рівен воды на Лемківці то не єдиний проблем бо низкій рівен запрезентували вшытко на тото покля што вказує тіж даякы люде якы яли ся розгребувати остаткы лемківского цмонтеря што явил ся іх очам перед парома тыжнями Справу обіцяла выяснити ґорлицка прокуратура яка ціле щестя заложыла што напевно сут то людскы косты Так ци інакше не лем давны Лемківчаны але і хыбаль сама Клемківка жаліє над тым што ся стало Честным буде тото коли останкы будут зобраны і похоронены на дакым по близкым цмонтери де уж будут мати вільный покій Міг бы то быти лосяньскій теметів хоц бы з причын поданых паруядків выже В Кружльові припомянули собі <unk> річницю храму Автор вісти Петро Медвід Неділя <unk> октобра была в селі Кружльов бардьовского окресу завершыньом святкувань <unk> річниці грекокатолицкой церкви Покровы Пресвятой Богородиці Інформацию принєс про Інформачный Центр Пряшівской Архієпархіі Станіслав Буйда Молодшый Святкуваня были споєны з посвячыньом храму котрий перешол реконструкцию посвячыня выслужыл владыка Петро Руснак апостольскій адміністратор Седе Ваканте пряшівской грекокатолицкой Архієпархіі братиславскій єпарха Одпуст на праздник Покровы Недільне торжество опередил богатый духовный проґрам котрый почал уж в четвер В неділю проходил одпуст при нагоді праздника Покровы Пресвятой Богородиці котрому є присвяченый храм в Кружльові збудуваний о <unk> році Владыку привітал староства Села Іосиф Ґмец котрый был на торжественній подіі участний з дальшыма представителями самосправы Участ взял Емілян Маєрскій председат пряшівского Самосправного Краю Апостольскій адміністратор посвятил інтерєр храму Еґіновий Кывот в ґреческым штылі Пак слідувала Божеска Літургія котру владыка одправлял вєдно і з домашніма священниками священниками з деканату і шыршой околіці На кінцю Владыка Петро уділил оцініня людям котры помогли ку тому жебы храм котрый святкує <unk> років зреконструвал ся При обнові поміг і ПСК В Кружльові перед веце як <unk> роками стояла деревяна церков котра была присвячена свому Николяйови Чудотворцьови Стоял у ареалі днешньой фарской загороды потім што выгорів кружловчане збудували мурувану церков і присвятили єй покрови Пресвятой Богородиці Храм перешол веце реконструкциями послідні реконструкциі проходили в роках <unk> і <unk> Были реновуваны дзвоны робила ся ціла стріха прибудувала ся сакристия обновила ся фасада і цокел вымалювал ся інтерєр Реновацийо перешли і світла в храмі роботы проходили і в околиці церкви Храм Покровы Пресв Богородиці в Кружльові был зреновуваный вдяка фінансній підпорі з розрахунку пряшівского Самосправного Краю котрый на то выділил понад <unk> тис евр як і вдяка людям котры довєдна пожертвували <unk> тис евр на тоту ціль четвер ХХ жолтня октобра <unk> р На Дуклі припомянули собі карпатодукляньску операцию Автор вісти Петро Медвід Жертвы ІІ світовой войны з нагоды <unk> річниці карпатодукляньской операциі і Дня героів карпатодукляньской операциі собі у четвер <unk> октобра <unk> р припомянули при памятнику на Дуклі Як інформувала аґентура ТаС участныма были представителі штатной справы самосправы як і участници протифашістичного одбоя вєдно із шыроком масов людей Операция великого значыня цитуваня Тота операция має величезне значыня то найвекша протифашыстична гірска операция підчас ІІ Світовой Войны Значном міром вєдной з словацкым народным повстаньом записала ся до істориі цілой Европы Тото місце є припоминком не лем історичных дій але можливость впомянути собі і то што діє ся на выход од нас Повіл у приговорі Державный Секретар Міністерства Обороны Словацкой Республикы Мариян Маєр За словами Михала Ільканича предности Окресного Уряду В Сліднику є слово мір днес мало хосноване і кєд є хосноване та лем в теоретичні уровни Участным приговорил ся директор Уряду Екуменічной Душпастырской Службы Озброєных Сил Словацкой Республикы Владимір Варґа котрий ся з участныма помолил за героів карпатодукляньской операциі Як повіл цитуваня нашы героі не роздумували а пожертвували тото найціннійше што мали свою молодост здоровля а часто і жывот конец цитуваня На пятній спомині были притомны і участници протифашыстичного двоя Анна Береґова капітан У службі Водимір Стырмень і поручник увыслужбі Браніслав Тварожек Попєтні подіі на дуклі собі діі котры одбыли ся перед <unk> роками припомянули положыньом вінців ку памятнику арматного ґен Людвіка Свободы і памятнику совітской арміі у Свіднику Дукля припоминат смілост і патріотизм Подля президенткы Словацкой Републикы Зузаны Чапутовой Дукля припоминат нам днес смілост і патріотизм нашых предків є символом же каждый тоталітный режім скорійше або пізнійше підлягне незломній людскій тузі по свободі Цитуваня Споминаме з вдяков і пятом на освободителів спосеред <unk> років Єдночасно днес кєд недалеко нашых выходных границ знова розгоріл ся воєнскій конфлікт собі знова і вшытко без докладностьо усвідомлюєме як величезном цінностю сут мір свобода і покійный жывот і як легко тоты діла можут быти огрожены сконштатувала президентка Як додала на Дуклю не забыват хоц з причыны свойой участ на саміті президентів заграничу не могла тот рік брати участ на пятных подіях Карпатодукляньску операцию означыла за єдну із найвызначнійшых і найдраматичнійшых в рамках І світовой Войны цитуваня Вызначно помогла ку порасті коляборантского фашыстичного режіму на Словакі як і цілковій поразді німецкого нацизма в Европі Конец цитуваня Карпатодукляньска операция Карпатодукляньска операция была найвекшом і найкрырвавійшом битвом линіі выходного фронту котра є повязана з територийом днешньой Словакіі Войска Червеной Арміі і Чехословацкого Армадного Корпусу під веджыньом ґен Людвіка Свободы підчас ньой вели тверды боі з німецкым войском Офенсивна операция котра мала споіти повстаницкы силы словацкого народного повстаня і з совітскыма войсками тырвала од <unk> септембра до <unk> октобра <unk> року <unk> октобер є на Словакі День героів Карпато дукляньской Операциі записаний в календарі як памятный ден Першый раз святкувал ся у <unk> р Выслухали сте дописів што публикуваны были на портали Лем фм протягом минулого тыжня Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак