Words, identity, emotions
The archive of
Lemko radio
About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.
Ep. 171
Перегляд тыжня
Episode description
Перегляд тыжня
Automatic transcript
Перегляд тыжня порталю Лем Фіторок <unk> марця <unk> р Одбыло ся дальше засіданя Народностного Выбору Обговорили ся концепчны материялы Автор вісти Петро Медвід В понедільок <unk> марця <unk> року в Братиславскым Владным Готелі Борік одбыло ся <unk> засіданя Выбору про Народносны меншыны і Етнічны Ґрупы Рады Влады Словацкой Републикы про людскы права народносны меншыны і родову Рівност Ішло о перше тогорічне засіданя выбору На проґрамі было девят пунктів котрыма представителі меншын мали занимати ся медже інчым і рыхтуваньом Оцінкы о стані Народносного Школьства Культуры і Языка за період років <unk> і <unk> Фонд перенесений На проґрамі понедількового засіданя мала быти і тема о роботі Фонду на підпору культуры народносных Меншын за <unk> рік Членове Народносного Выбору дістали перед засіданьом материял котрий приготовила директорка фонду Алена Котванова Но пункт наконец переніс ся на дальше засіданя Причыном было оправданя директоркы з участи на засіданю і здравотных причын Представителі меншын не хотіли бесідувати о перекладаным материялі без єй участи Но Фонді бесідувало ся і так бо на попереднім засіданю дістал предсада выбору котрым є уполномочений Влады Словацкой Републикы Пронародносны Меншыны Лазо Буковскій задачу жебы створил робочу ґрупу і зорґанізувал стрічу з директорком Фонду Темом мали быти пожадавкы котры мают меншыны односно фунґуваня Фонду Як інформувал Буковскій така стріча зорґанізувала ся в попереднім тыжню перед засіданьом Директорка Фонду потвердила же ускоріня схвалюваня і выплачаня дотаций бы ся могло досягнути тым жебы вызвы на слідуючый рік были выписаны не в децембрі ци януарі але уж в авґусті або септембрі Но єдночасно были представителі меншын інформуваны і о тым же вшыткы дальшы почадавкы фунґуваня фаховых рад і так є мож рішыти лем зміном закона о фонді не рішыньом веджыня фонду значыт жадны зміны не перейдут без того жебы ся тоты справы дістали до новелизациі закона за котру бы мусіл заголосувати Парлямент Інформация о моніторінґу Представителька Міністерства Заграничных Діл Словацкой Республикы і Европскых Справ Словацкой Республикы Барбара Юлькова презентала на засіданю справу о проходжыню і результатах <unk> кола моніторуваня імплементациі рамкового договору на охрану народносных меншын в Словацкій Республиці Такій моніторінґ котрый ся робит періодично становлює в котрых областях має Словакія зліпшыти права народносных меншын Документ котрий дістали і членовы выбору перед том был предметом меджерезертного припомінкового процесу і буде пунктом проґраму слідуючого засіданя Рады Влады Словацкой Республикы про людскы права народносны меншыны і родову рівност Выбор документ єдноголосно схвалил В документі з моніторінгу найдеме наприклад такы рекомендациі же ся має зліпшыти ефектывіта механізму на підпору культуры народносных меншын і єдночасно ся мают брати до увагы потребы кількостьов малых меншын так само ся рекомендує підпора освіты в языках народносных меншын головно русиньского і украіньского языка Много рекомендаций в документі з моніторінґу дотулят ся головно проблем котры сут повязаны з ромском меншыном З высиланьом РТВС неє цалком спокійност На засіданю проєднала ся і справа о народноснім высиланю за <unk> рік тоту перекладал директор Народносного высиланя РТВС радия і телевізиі Словакіі Аттіля Ловас До вас м іным спомяну же ся продолжує в наполнуваню фаз концепциі народносного высиланя з <unk> року а так само і то же од авґуста <unk> року є нова леґіслятива котра новелізувала установліня закона о РДВС і нарядила звекшуваня часовой дотациі народносного высыланя на рокы <unk> і <unk> При тым пункті представителі меншын включно русиньской высловили неспокійност з презентуваным материялом Звернули увагу на приклад на то же і кєд в припаді телевізийного высыланя дішло ку звекшыню часовой дотациі зістали недорішены проблемы Першым є то же і при звекшыню дотациі не звекшыли ся персональны джерела і так тоты самы люди мусят вырабляти веце проґраму што може оддзеркалювати ся на якости Так само ся звернула увага на то же народносне высыланя в телевізиі іде рано по <unk> <unk> годині і є вопросом про кого тото высиланя в такым часі має быти ци не іде лем о наполніня обовязку з боку РТВС про форма Проблемом є і повторіня тых проґрамів покля фунґувал телевізийный округ Тройка повторіня ішло там по полі не на другій ден Так само сам Ловас презентувал в минулости концепцию же кєд буде мати телевізия пят округів Народносне высыланя піде до ліпшых часів і буде наполняти проґрам округу Двойка Но по зрушіню округу Тройка новым Ґенеральным Директором РТВСістали знова лем штырі округы телевізиі і повторіня народносных проґрамів іде в ночы і перспектыва розшыріня ци ліпшого часу высыланя ся тым стала не барз реальном Знова бесідувало ся і о высыланю в радию де так само не стало реалітов то што говорил дловас перед веце як роком же будут фунґувати діґітальны фреквенциі <unk>r<unk>e<unk> а там буде і народносный округ Русиньскы представителі припомянули і то же до кінця доднес неє посільнена персонально русиньска редакция што было оддавно обіцяне і тым редакторів є дополнены екстерным редактором котрым при тым робит тоту саму роботу што інтерны редакторы і дальшы меншыны скаржыли ся на часы высыланя і часову дотацию про своє высыланя ци на персональне піддімензуваня редакциі Адтіля Ловас інформувал і о тже знова має ся приступити ку єднотному веджыню народосного высиланя з Братиславы Кошыцкє студию так знова буде залежне од головного міста што меншыны тіж не приняли барз позитивно Народносных сел і міст буде веце Предцеда выбору Буковскій інформувал і о послідніх принципіяльных узнесінях влады котры мают позитивный вплыв на аплікацию меншыновых языковых прав Кінцьом минулшого року Влада схвалила справу о схоснуваню языків народносных меншын за період років <unk> і <unk> тото узнесіня кладе ведучому Уряду Влады Словацкой Републикы і Уполномоченому Пронародносны Меншыны створити фінансный підпорный механізм на компензацию вытрат выникнутых при аплікациі Европской харты Реґіональных і меншыновых языків а меншынового языкового закона Одповіднім членам Влады кладе обовязок підняти уровень компетичного языкового навчаня робітників у меншыновых языках і приняти крокы на одстроніня недостатків Кінцьом януара влада схвалила наряджыня Влады Словацкой Републикы котрым выдає ся список сел міст в котрых ражданы Словацкой Републикы якы належат кураносній Меншыні Творят найменьше <unk> процент населіня Нове наряджыня рефлектує новелізацийный меншыновий языковий закон з року <unk> а так само результаты списуваня жытелів з року <unk> Платне є тото наряджыня од <unk> марця того року Припоминаме же кєд дотепер было на Словакі <unk> сел і міст де мож было хоснувати меншыновий язык Тепер іх є о <unk> веце Русины уж мают цілково <unk> сел і міст о <unk> веце в порівнаню з попереднім періодом Меншыны будут писати оцінку Боковскій інформувал выбор же його уряд буде в найблизшым часі приготовлювати оцінюючу справу выбору прородносны меншыны і етнічны ґрупы о підпорі культур народносных меншын стані народосного школьства і хоснуваню языків народосных меншын за період років <unk> В тым році паралельно будут рыхтувати єднако заміраный документ і представителі народносных меншын О тім пункті была долга дискусия Част представителів меншын звернула увагу на то же тоты оцінкы сут многораз даремном роботом котру нихто з компетентных орґанів не бере до увагы при своіх кроках Так само ся звернула увага на то ци то не є дуплікация роботы з тым ку чому є обовязаный Уряд уполномоченого Влады Словацкой Републикы про Народносны меншыны і ци бы таку оцінку не было ліпше робити в кооперациі Як єден документ припадно ци бы не было ліпше робити оцінку з боку меншын аж дальшый рік жебы ся тоты оцінкы черяли Наконец ся векшыном голосів вырішыло же затля зістават ся при старім способі і меншыны так само приготовлят тот рік свою оцінку з тым же буде ся глядати можливост зміны статуту выбору в котрым є дворічна оцінка з боку меншын записана Выбор был інформуваный і о тім же в єтнамска комуніта на Словакі є на найліпшій пути стати офіцияльном меншыном кєд же уж і подля Словацкой Академіі Наук сполнят специфікациі жебы ньо быти Єднакы номаґі посуджуваня з боку Словацкой Академіі наук проходят і в однешыню ку ґуральскій комуніті Найблизше засіданя выбору про народносны меншыны і етнічны ґрупы одбуде ся в місяці маю Середа <unk> марця <unk> рока Поезиі Лемків Лемківскы вершы на краківскых салонах Авторы допису Наталия Малецка Новак По успішній презентациі в выдатных просторах палацу Потоцкых в Кракові лемківска поезия трафлят до старого театру Творці высокой штукы краківской інституциі сягнули по збірку поезиі під наголовком Вертаня антолоґія лемківской поезиі Свою інтерпретацию лемківской вражливости вкажут в найблизшу неділю <unk> марця в рамках краківского Салону Поезиі Вершы Петра Мурянкы Володислава Грабана Олены Дуць Файфер Павла Стефановского і Стефаніі Трохановской презентуваны будут в рамках краківского Салону поезиі Выбір творів походит з найновшой антолоґіі лемківской поезиі під наголовком Ріторні повроты вертаня в котрій поміщены сут тіж тлумачыня на італияньскій язык авторства Сільвіі Бруні Вершы при музичній асисті выдатных клясичных музиків Марка Шлезера Фортепян і Яна Каліновского Віоланчеля зінтерпретуют акторы Наталия Стрелецка і Гжеґош Лукавскій За сценарий видовиска одповідат Галина Ярчык Довго опубликуєме пословя авторкы тлумачынь а тіж думкодавчыні і реализаторкы збіркы Сільвіі Бруні поміщене в антолоґіі Вказує оно што розумліня поезиі не знат границ а вражливіст і одкрыта душа на універсальны вартости передаваны стихами сут приметом люди о шырокым думаню і глупшым одбераню світа Почуйте тото і Вы Вертаня пословя Презентувана геопоетицка збірка отверат нам двері до культуры котра вратувала ся перед загыбніньом завдякы розмаітым ініциятивам направленым на одзысканя і захованя спільнотовой памяти а тіж систематичным досліджыням і заінтересуваню штораз більшого чысла ентузиястів Явискам тым помагат постепенне вертаня лемківской спільноты на рідну землю яка тягне ся од шырокых і зеленых верхів Низкого Бескіду аж по околиці Нового Санча вертаня выспіваны наголовком той книжкы Авторы запрезентуваных антолоґій вершів належат до ґрупы найважнійшых голосів лемківской літературы Петро Мурянка Петро Трохановскій Владислав Грабан Павел Стефановскій Штефанія Трохановска і Олена Дуць Файфер вродили ся уж по акциі Вісла проведеній в <unk> році В <unk> році операцию осудил Сенат Польской Республикы По розсіяню соспільности лемківска поезия прибрала барз сильны автентичны і ріжнорідны тоны абсолютного привязаня до рідной землі улюбленой Лемковины а єст она єдночасно цитуваня універсальном поезийом пережываючом гуманістичне вшытко вшытко што зворушат люди каждой нациі і каждого языка То сублімация однесінь до історичного факту і до його найтимнійшых і найдетальнійшых наслідств выконаню авторів зрыхтувана дорогом анализы основных вартости што противляют ся одвічному злу пошане другого чловека любови до того што створене почутя сакрум З такых аспектів родит ся выбір якій представляме чытачови як раз з той части лемківской поезиі в антолоґіі цілю якой є приближыти єй Італиянцям першый раз Тій літературній спадковині наказаню до етичны поставы яка несе людям Спасіня і цілій лемківскій спільноті яка днес рахує парунадцет тисячів осіб іде о протиставліня ся забытів через переданя найбарже характеристичных вартости котры выходят поза ґеоґрафічну обшыр прожываня той спільноты і о заохочыня до єй глупшого познаня Дополніньом вершів будут фотоґрафіі вказуючы краєвид архітектонны елементы або елементы фольклору і штоденного жытя зроблены на рідній земли Никыфора і Енді Варголя завдякы перенимаючій вражливости Сімона Отоленґі і Роберта Ґабріеля Лемківска поезия выражат глубоку духовіст і правдиву гуманітаз што выпущены в народных деревяных фиґурах святых Трансценденциі котра выполнят етерычны інтерєры церкви і славыт шырокы просторы гористой Лемковины Попри герметичных творах полных баржа або меньше алюзийных однесінь до конкретных осіб місц звыків ци подій з минулого сут тіж легшы в семантичным і фіґуративным присвоіню тексты Выбрано літературу яка написана переважно по лемківскы і з єй польского перекладу зрыхтувано тлумачыня на італияньскій язык Найважнійшыма аспектами поєін лемківской лірикы сут простий язык спокійный медитацийный ритм короткій стих Ілюзорне єст єднак почутя же мож зрозуміти тоты вершы одраз Мішанина учудь вражынь колективных проблемів ховат ся часом за еліптычныма фразами за получынями конкретных елементів наррациі Впілдорогы медже рахуванком а метафором Рідко стрічат ся порівнаня а часто персоніфікациі місц і елементів характеристичных для краєвиду котры здают ся дыхати сут жывы полны памяти Осніжены верхы вказуют ся як молодиці Ліс уособлює людску спільноту а чашы лем што отвертого квітя припоминают церковны бані Сут пунктом стрічы земского світа і небесной сферы знаменитым символом етнічной достоменности сеса поезия часто одкликує ся в клясичний спосіб до елементів рідной землі до рікы мосту креста церкви вітру сонця цілой Лемковины часом з чутливым здрібніньом В смутным краєвиді назначеным тишом і неприсутністю єдиным монументом сут сині горы і корені предідів што оплітают недра землі Ліс явит ся іконостасом Теперішніст пережывана є през калейдоскоп контемпляциі части рока запаху квітя спів птахів візуального і материяльного контакту з земльом травом росом на котрых одтинат ся часом в грі світла і тіны фиґура улюбленой Повторне заістніня залежыт од ініциятивы яка має перекрислити права істориі Оддале імператив лем привидні інтимний ци індивідуальний жебы записати слова з так вельох значынь створити брив простору зопнуты обручом розсыпаны пейзажы Позволити поезиі стати ся угольным каменьом будучности світ каждого Лемка перетырват як кавальчык простору в абсолюті Меньшый як кленовый листок а вєдно з ним кажда хыжа хоц бы безвіґенний стін выплінена з тишы Спадковина предків перетырват свідомости будучых поколінь котры заховают тото што найважнійше духовы вартости представлены в особі дітины Несмотрячы на історичну цензуру <unk> р час поезиі іде безперерывно Характеристичном приметом тых вершів є одшмаріня пунктуациі котра могла бы означыти ґрафічне затриманя потока поезиі Часом лем появлят ся маюскула на початку речыня часто перенесіня Часом паратакса в котрій пряме дополніня єст єднозначно Підметом наступной выповіди а а апозиция єст приписувана паром підметам з частима лоґічныма і реторичныма пересунінями Веліст способів лектуры розтігат форму верша і заперечат ілюзиі яку выкликує короткій текст До слів кєруваных безпосередньо до Бога частых в поезиі грабана полной безусловной любови контраст становлят емфатичны вершы Мурянкы і Стефановского направлены радше на підкрисліня історичных і політичных фактів Спискы подій і назвы місц што внесены до символів веце як <unk> літньой лемківской реальности наберают в іх поезиі тон властивий для святого писма переплітуючий ся з тоном клясичной поезиі што направлены на переданя полний вражынь колективной памяти Павел Стефановскій пропонує в тій збірці м ін два політычны вершы Творы Дуць Файфер утриманы сут в подібній тонациі То голос теперішньости конкретний ірацийональний Колесо символичности часто є прикликуване жебы представити фізичне і інтелектуальне заанґажуваня необхідне для одзысканя і захованя достоменности В етерычным сенсуальным і надчасовым пізріню з Трохановской делікатне етнічны коріня прикликує медженародны сучасны напрямы Лемківскє походжыня вєдно з цілым репертуаром кристаличных образів повязаных з натуральным краєвидом кус уступує під жіночым пером Свіжым ориґінальным сучасным Сільвія Бруні тлумачыня Наталия Малецка Новак Німцям выпаленый Токаік мож видіти у віртуальній реальности Автор вісти Петро Медвід Русиньскє село Токаік з тропківского окресу в новембрі <unk> р стало жертвом траґічных дій Зато же містне населіня помагало партизантам в днях <unk> і <unk> новембра німецкы вояци наперед позберали хлопів з села коло містной церкви пак іх одвели Северно од села де іх постріляли Поджас масакры в Токаіку вмерло <unk> хлопів двом раненым ся чудом подарило пережыти наслідно нацисты село выпалили Історичний Токаік тепер мож видіти вдяка віртуальній реальности Унікатна выстава Як інформувал реґіональний і воєньскій історик Юрай Касарта вдяка фінансній підпорі од Міністерства Інвестиций Реґінального Розвитку і Інформатизациі Словацкой Републикы Спілпрацы з селом Токаік Музейом Токаівской Траґедиі і предностом Окресного Уряду в Стропковій Петром Гавраном У новембрі минушого року в Музею Токаіской траґедиі в Токаіку была одкрыта нова унікатна выстава з назвом Выпалене село Токаік у віртуальній реальности Автором выставы є Юрай Кассарда І вдяка той активности малый Музей в Токаіку іде за найновійшыма трендами музейництва а може гордити ся выставом котра в многых аспектах є на высшій уровни в порівнаню з выставами в музеях з цілодержавным характером Головном цільом выставы є подля ініциятора в смыслі історичной памяти зрегальнити історию выпаленого села припомянути історию убитых мужів і выкликати в нащівниковы емоцию і зажыток Віртуальна переглядка в мірці ден до єден Выстава має дві части Перша втягне на вшівників до істориі убитых хлопів з токаіка і близкой околіці а представит двох котры пережыли Андрия Стропковского і Михала Медведза Наслідно выстава продолжує віртуальну переглядку выпаленого села в мірці єден до єден в часі коли го кінцьом новембра <unk> р німецкы нацисты выпалили Выставу опередило долгодобы і складне архівне і історичне баданя котре помогло ідентифікувати місця окремых будову селі як і розсяг пошкоджыня каждого будинку Нащівници выставы за помочы технолоґіі віртуальной реальности знайдут ся в токаіку <unk> року Станут часю істориі і вєдно із застріленыма хлопами прожыют остатні хвилі жывота Пак знайдут ся на місци траґедиі де кілько років по войні де ся дізнают што стало ся з тыма двома котры пережыли і дізнают ся продолжыня той істориі наслідно перенесут ся до выпаленого села по котрым ся можут віртуально рушати і усвідомити собі розсяг деструкциі Приступна безплатно в дакілько языках Вдяка выставі выпалене село токаік у віртуальній реальности навшлівници можут усвідомити собі факт же ішло о реальных убитых мужів отців сынів братів по котрых зистало <unk> вдолців і <unk> осирот Выстава має подля касарды служыти як памятник убитым хлопам тым котры пережыли але і вшыткым токаючанам котры стратили своіх близкых і своі обыйстя Дальшым цільом є едукация жебы люди котры войну не прожыли на власній скорі виділи єй наслідкы деструкцию страх котре зо собом несе Ціла выстава є присутна безплатна в дакілько языках словацкым польскым анґлицкым і русиньскым В рамках проєкту подарило ся зреализувати і другу етапу кєд з несхоснуваных просторів музея зробила ся конференчна саля <unk> марця <unk> рока в Ужгороді припомянут собі річницю рукоположыня єпископа Йосифа Головача автор вісти Петро Медвід В ужгородскым Грекокатолицкым Крестовозвыженьскым Катедральным Соборі припомянут собі в четвер <unk> марця <unk> р округу <unk>o Владыка Йосиф Головач был помічным єпископом мукачівской грекокатолицкой єпархіі і титулярным єпископом созопольскым в Хемінонтом Преосвященый народил ся в Імстичові у товдышній Чехословакіі <unk> авґуста <unk> року до родины священника Штефана Головача і Ірины Лахович На священника был рукоположений блаженым єромучеником мукачовскым єпископом Теодором Ромжом <unk> септембра <unk> р до року <unk> служыл священником в селі Ярок Пак пришла ліквідация грекокатолицкой церкви з боку комуністичного режіму Од <unk> до <unk> р працувал у цивільній професиі в медициньскых установах на Підкарпатю і попри тым дальше служыл священником в ілеґаліті <unk> марця <unk> р был в Караґанді тайным мукачовскым єпископом Александром Гіром рукоположений на помічного єпископа Гіра там был у выгнаньстві Рукоположыня владыкы Головача по обновліню грекокатолицкой церкви і мукачівской єпархіі <unk> януара <unk> р потвердил святійший престол і офіцияльно стал помічным мукачовскым єпископом і титулярным єпископом Созопольскым В тым часі был за мукачовского єпарху потверджений дальшый тайно рукоположеный єпископ Йоан Семедій як і другій помічный єпископ Іван Марґітич котрый так само приял єпископскє рукоположыня тайно Владыка Йосиф Головач окрем того выконувал і функцию ректора ужгородской Богословской Семінариі Іщы в юні <unk> р проходил в ремісинод єпископів украіньской грекокатолицкой церкви на котрий пришол і владыка Йоан Семедій вєдно з владыками Іваном Марґідичом і Йосипом Головачом кєдже дістали запрошыня На синоді был владыка Семедій під тиском з боку украіньскых єпископів жебы його єпархія приєднала ся до складу украіньской церкви В тій думці мали украіньскій єпископы союзника Івана Марґіча котрый был проукраіньского напряму Наопак владыка Йосиф стоял вєдно з владыком Іоаном Семедійом на русиньскых позициях і подарило ся ім утримати окремий статус русиньской мукачовской єпархіі владыка Йосиф Головач вмер в Ужгороді <unk> юнак р Никыфор Церкви Акция Вісла Темы з Лемками ідут як вода Автор допису Наталия Малецка Новак В посліднім часі даст ся видіти што веце і веце трафлят на рынок комерцийні печатаных публикаций з темами што звязаны сут з Лемками Не дост же мож переберати уж серед шырокой оферты то книжкы тішат ся немалым заінтересуваньом Лем в остатнім часі проходила серия стріч з авторами недавно печатаных книжок др Криштофом Бучком і др Губертом Осадником Тот перший написал книжку під наголовком Перениманя грекокатолицкых церкви римокатолицкым костелом на обшыри перемышской єпархіі в роках <unk> Є то докторска дизертация Криштофа Бучка історика реґіоналисты абсольвента Університету Мариті Різкудовской в Люблині та Папского Університету Яна Павла І в Кракові Обшырна книжка тыкат неопрацуваной дотепер проблематикы перениманя церкви католицкым костелом на обшыри латиньской єпархіі в вызначеным періоді Автор як першый з бадачів представил тот процес з перспектывы римокатолицкого костела Основом были джерела з костельных архівів але тіж документы творены державныма інституциями Часова рама зачынат ся од <unk> р коли то послідній раз мож было прецизийні окрислити маєтковый стан грекокатолицкой церкви яка в тамтым часі приналежала до апостольской адміністрациі Лемковины Автор повоєнный період ділит на дві части якы вызначают понтифікаты двох єпископів отця Франтишка Барди в роках <unk> тырваня цілого понтифікату та отця Ігнатия Токарчука в роках <unk> тырваня цілого понтифікату Вказує механізм системового нищыня материяльной спадковины полудньово східньой Польщы через комуністичны власти та діяня для його захованя і через костельных єрархів парохіяльне духовенство і вірных Книжка єст богато ілюструвана архівальныма знимками церкви печатало єй корехняньскє выдавництво Рудн Прим веде Li<unk> В послідніх днях проходила тіж промоция публикациі выдавництва котре вырастат на лідера Кєд іде о печатаня книжок односячых ся до карпатскых тем выдавництва Li<unk>e<unk> з сідибом в Ряшові В Саноку Коросні і Ряшові мож было познати ближе процес писаня книжкы під наголовком Медже Ославом а Ясьолком Східня Лемковина в роках <unk> <unk> О збераню і анализуваню джерел што становлят основу книжку зрыхтуваных в <unk> роках ХХ ст учытелями квестийонарів в справі баданя середовиска оповідал автор книжкы доктор Губерт Осадник історикы реґіоналиста Кустош Музею Народного Будівництва в Саноку Речены квестийонариі то описы локальных соспільности зроблены місцевыма учытелями Обнимают они етноґрафічний історичний антрополоґічний нацийональний языкознавчий і соспільний портрет Цитуваня Схоснуваны джерела особливо квестийонариі в справі баданя середовиска были писаны з польской часом ендецкой позициі Пишучы іх учытелі не крыли своіх поглядів стоячы в векшости на нацийональных позициях забераючы голос в проходячій дискусиі о школі котра окрем дидактичных функций была тіж місцьом великой ривализациі аж і борбы о єй характер польскій або украіньскій пише во вступі автор подає він тіж што жебы быти безсторонным базу джерел дополнил подібныма джерелами а то м ін робленыма грекокатолицкыма парохіями квестийонариями рыхтуваныма до шематизмів інформацийныма квестийонериями материялами з тереновых бадань студентів веденых професором Райнфусом і інчыма Головна нагорода Ряшівска стріча з др Осадником не без причыны проходила в сідибі одділіня Польского Туристично Краєзнавчого Товариства Бо ничы зачали похыляти ся над книжком о східній Лемковині то прошло торжественне вручыня головной нагороды загальнопольского Перегляду Краєзнавчой і Туристичной Книжкы Найвысше оцініня Головного Заряду <unk>r<unk> в катеґориі альбомы трафило в рукы авторів публикациі церкви в полудньово східній Польщы Находят ся в ній соткы знимок авторства Каміля Палюшка Нагороду одобрали Ярослав Ґємза та Демієн Новак авторы історичного вступу до альбому Книжка чыслит близко <unk> сторін і хоц была выдана в <unk> році то тішыт ся так великым заінтересуваньом што фурт єй додруковуют Окладинку прикрашат фотоґрафія лемківской церкви св Космы і Даміяна в Войковій Никыфор в Больони Дальшый успіх выдавництва Л то книжка Никыфор авторства Мариі Стялецкой По нагороджені Бескід Бескіду нагорода імени Фердинанда Вспанялого для найліпшой дітячой книжкы печатаной в <unk> році та ґрафічна нагорода в конкурсі Книжка Рока <unk> польской секциі ІІ печатаню другой части Бескід Біскіту Зима Тіж доціненой спільна літературноґрафічна Нагорода Книжка рока <unk> польской секциі ІІ фаховці выріжнили найновшу публикацию авторкы Книжку для діти о епифанию Дровняку Никыфор нашол ся серед стох найкрасшых книжок выставы де презентуваных в рамках ювілейной <unk> едициі торгів дітячых книжок в Больони Акция Вісла без гляданя золотого середка В остатніх днях Літературне выдавництво з Кракова печатало книжку авторства проф Ґжыгоша Мотикы під наголовком Акция Вісла <unk> комуністична етнічна чыстка цитуваня Операция проведена ґенералом Стефаном Моссором была в очывидний спосіб депортацийом і тым самым масовом політычном репресийом Скаля насильства была величезна шак обняла веце як <unk> тис громадян свойой державы Выселенці аж до кінця істнуваня ПНРы в стигматизациі люди з Акциі <unk>ra І з той причыны были контролюваны орґанами безпекы Мали ограничену можливіст зміняти місце замешканя Сміло мож зато узнати Акцию Вісла за єден з найвекшых масовых комуністичных злочынів якых ся допустили в повоєнній Польщы Спостерігат автор Дальше цитуваня То книжка написана без стереотипів і упереджынь без выбіляня ниякой страны але і без гляданя золотого середка там де го неє Єй автор проф Гжегош Мотика єст выдатным специялистом в обшыри найновшой істориі східніх кресів чытаме в Блерпі публикациі Дальше цитуваня Вказала ся Акция Вісла припис ред предовшыткым траґедийом не політиків і збройных боівок але звыклых люди польскых громадян В єй наслідстві выселили веце як <unk> тисячів лосів рішыня партийных диґнітарів на все змінило так само жытя переселеных як і дальшых <unk> тисячів іх потомків В безпрецеденсовый спосіб вылюднили полудньово східні обшыри державы а опустошены села Низкого Бескіду і Бєщадів доднес сут свідацтвом той драмы Чытаме Цитуваня Акция Вісла єст тіж історийом початків тоталітарного систему в Польщы знамениті вказує механізмы його діяня безвглядніст силового апарату і пропаґандове закламаня Але головні є то книжка о людскій кривді Пишут в рекомендациі книжкы Вшыткы публикациі сут доступны в бібліотеці Руской Бурсы в Ґорлицях пятниця <unk> марця <unk> р Музей в Гуменным позыват на карпатску писанку <unk> Автор допису Петро Медвідь Вігорлятскій Музей в Гуменным вєдно з партнерами позывают на <unk> річник медженародной выставы писанок Карпатска писанка <unk> Як інформувала за Музей Яна Федичова святочна вернісаж вєдно з оцінюваньом конкурсу одбуде ся <unk> марця <unk> рока Покровительство на тогорічну Карпатску писанку перевял Амбасадор Словацкой Республикы на Украіні Марек Шафін і предцедат Пряшівского Самосправного Краю Мілян Маєрскій Цільом Меджедержавного конкурсу і презентачной выставы карпатска писанка є підпора традиций писанкарства як вызначного елементу культурной дідовизны карпатского реґіону намаго вігорлятского музея єдночасно оглядати творців писанок і давати простор про творчу конфронтацию студийом традичной культуры розвиток творчой і технічной здібности діти молодежы і дорослых з ріжных реґіонів Словакі загранича Тогорічна подія з погляду утримуваня сполочной традициі як вызначного елементу взаємой культурной спілпрацы карпатскых приграничных краін здобыват не лем символичне значыня Честным гостьом подіі Карпатска писанка <unk> є музей писанок в украіньскым місті Коломия котрый є своім заміряньом научного баданя і презентациі писанкарства єдиным у світі В ситуациі в котрій сучасна Украіна находит ся музей хоче такым способом своім долгорічным партнерам уможнити презентувати свою унікатну культурну дідовизну на Словакі в актуальным Річнику представлює Музей Писанкы і Словакі Чешской Републикы Украіны Польщы і Мадярска Выставлюваны колекциі дополнюют писанкы з Біркового Фонду Вігорлядского Музея в Гуменнім котры документуют розвиток традициі того уменя в Карпатскій области од минулошого столітя Дотепер Вігорлятскій Музей выставлювал понад <unk> тисяч писанок із Словакі загранича В просторах музея почас дотеперішніх річників презентувало ся майже <unk>рів з ріжных реґіонів Словакі Чешской Республикы Польщы Украіны Мадярска Румуніі і Споєдных Штатів Америкы <unk> і третього апріля в рамках выставы одбуде ся в Музею і великодный ярмарок писанок Орґанізувати ся підчас тырваня выставы будут і творчы варштаты прошколы Выстава Карпатска писанка <unk> буде в Ґалерні Салі Ореста Дубая і приступна буде од <unk> марця до <unk> апріля Был то проґрам Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм в котрым прочытано дописы публикуваны на портали протягом посліднього тыжня Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак