Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Перегляд тыжня
Еп. 181

Перегляд тыжня

•

Опис епізоду

Перегляд тыжня

Автоматычна транскрипция

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм понедільок <unk> мая <unk> р Союз писателів Уславіі бесідувал о своій будучности Автор вісти Петро Медвід Як інформує сайт Русиньскій писателі Підкарпатя в суботу <unk> мая <unk> р в просторах Слалевского Общества Підкарпатскых Русинів одбыл ся Форум Славяньскых Языків на базі котрого членове союзу русиньскых писателів Закарпатя обговорили пляны діятельности по обновліню роботы того общества Участниками Форуму м ін были голова Свалявского Общества Підкарпатскых Русинів Іван Кушнір членове правліня Общества Михаіл Кеменяш Василь Сакранич і Михал Завадяк членове Правліня Союзу Русиньскых писателів Закарпатя Іван Бенячовскій і Павел Евереш як дальшы членове Союзу Агості Лекция Димитрия Попа Головным орґанізатором і ведучым Форуму был Димитрий Поп русиньскій славіста голова русиньского Научно Освітнього Общества Тот приговорил на форум лекцию на тему русиньскій язык медже другыма славяньскыма языками В лекциі участны могли выслухати о істориі походжыня Славянів і іх языка але і о істориі Русинів а іх бесіды Поп говорил о русиньскым языку динешній ґраматиці ци азбуці Порівнал русиньскій язык з інчыма славяньскыма языками бесідувал о нюансах котры дотуляют ся русиньской ґраматикы і найвекший акцент клал на азбуку русиньского языка Председа вмер три рокы тому Полекциі участны перешли до основной части Форуму обговоріня дальшого фунґуваня Союзу русиньскых писателів Закарпатя Член правліня Іван Бенячовскій курто поінформувал о ситуациі в Союзі Одколи вмер председа орґанізациі Михайл Грат што было три рокы тому Союз писателів стал подля участных мертво орґанізацию так само Бонячовскій інформувал же двоми членове правліня написали выголошіня з просьбом выключыти іх справліня з тым же хотят зістати членами орґанізациі Тоты выголошыня Бонячовскій на форумі і прочытал Кєд же два місця в правліню стали вакантныма участны провели голосуваня в котрым за новых членів Правліня Союзу русиньскых писателів Закарпатя выбрали писателів Михала Чыкылдю і Юрия Мельника Рыхтуют споры На форумі обговорила ся і кандидатура Димитрия Попа на посаду головы Літературного Общества і кєдже членовы союзу русиньскых писателів Закарпатя были согласны з тым же поп може быти достойном головом орґанізациі рішыти ся буде аж на офіцияльных зборах Было договорено чіб скоріше зорґанізувати зборы Союзу русиньскых писателів Закарпатя на котрых выберут собі членове нову голову а так само будут рішыти ся хыбы общества але і зачнут з реализацийом вшытко што было на форумі обговорено Вмер о Григорий Назар Ґорлицкій і білянчаньскій парох Автор вісти Севериян Косовскій В неділю <unk> мая <unk> рока несподівано мер о проти єрей Григорий Назар парох грекокатолицкых парохій в Ґорлицях і Білянці Священник люс послугу на Лемковині од долгых років Покійный вродил ся <unk> червця юнія <unk> р в Ґданьску мешкал в Стеґні а його родинном парохійом был циґанок Желіхово коло нового ґданьского двору Рукоположений на священника был <unk> червця юнія <unk> р в Перемышли Початково был призначений на вікария парохіі в Ґорові і Лавецкым а пак был признаний служыти на Лемковині де обнял посаду пароха церкви Преображыня Господнього в Ґорлицях в своім душпастырскым жытю служыл тіж вірным в Білянці і Рыхвалді а перед тым так само в розділю Боднарці і Панкні блажений памяти о Григорий Назар будучый на Лемковині анґажувал ся в промуваня лемківской культуры Спілпрацувал з Фольковым Ансамбльом Серенча приміром вюл як конферансєр його остатні ювілейны концерты Был заанґажуваний в орґанізацию малопольскых Дни Культуровой Спадковины Як координатор церковной стежкы Брал участ в фестівали церковной музыкы в Низкым Бескіді котрого перша едиция была в <unk> році пропаґувал ідею зізду Боднарчан подіі в час котрой сходили ся выселенці з села Боднарка і іх потомны В <unk> році был присутный в Рускій Бурсі в часі святкуваня приверніня Маітельскых прав Стоваришыню до будівлі В <unk> році Капітула Нагороды Ґорлицкого Повіту Мосты Старости выріжнила отця на зараза промоцию лемківской культуры а в <unk> році был лавреатом Нагороды Малопольского Воєвідства ім Марияна Корницкого за заслугы в обшыри охороны і опікы над памятками деревяной архітектуры По <unk> лютого фебруара <unk> р анґажувал ся в поміч Украіні Был заанґажуваный в орґанізацию Світовых Дні Молодежы опікувал ся молодыма людми Был ведучым Архієпархіяльной Комісиі до справ Душпастырства Молодежы і членом братства Грекокатолицкой Молодежы Сарепта <unk> квітня апріля того р стрітил ся в Ватикані з папом Франциском Одишол в недільный ранок свою послідню службу од праву в Перемышли ден перед смертю де спілслужыл владиці Євгенови Поповичови Митрополіті Перемышльско варшавской Архієпархіі Украіньской грекокатолицкой Церкви в Польщы Вічна памят Білоруска меншына з проблемом Автор вісти Наталия Малецка Новак Од парох місяців тырват конфлікт про Іцей з додатковом науком білоруского языка в гайнівці а тыкат він обовязку вчыня языка нацийональной меншыны цитуваня Хотят знищыти спадковину Білорусинів в Польщы ІІ Загальноосвітній ліцей з додатковом науком білоруского языка в гайнівці єден з двох такых ліцеів в реґіоні То школа звеце як <unk>літньом історийом Подібні як тота в Бірску Підляршкым в заложыню основаня была як пляцівка для представників білоруской нацийональной меншыны Ведут єй власти гайнівского повіту Абаліциі становлят важный елемент освітового але і культурного жытя білоруской меншыны в Польщы Вшыткы ученикы обох шкіл берут участ в занятях білоруского языка і культуры а тіж здают матуру з того языка як языка нацийональной меншыны Кураторка наказує зміны Од листопада новембра минулого рока представникы пілярской Кураториі Освіты і Міністерства Едукациі і Наукы кладут тиск на директорів обох шкіл жебы ввели зміны в своіх статутах В консеквенциі тых змін не вшыткы ученикы тых шкіл были бы обняты навчаньом білоруского языка як языка нацийональной меншыны так як є то тепер В практиці наука білоруского языка стала бы ся необовязкова і фактичні зрівнало бы то язык нацийональной меншыны з факультативныма предметами В посліднім часі підляршка Куратория Освіты підняла діяня наказуючы безпосередньо зміну записів што находят ся в статутах обох шкіл а што тыкают обниманя вчыньом білоруского языка вшыткых учеників котры хотят вчыти ся в тых школах В писмі до директора гайнівского ліцею Ігоря Лукашыка то тіж радный підлярского соймику з клюбу гражданьскых коаліциі підлярска куратор Беата Пєтрушка поінформувала што было з уряду підняте поступуваня в справі двох записів єдного з артикулів статуту той школы гейбы незгідных зо сновелизуваном в <unk> році Партийом Права і Справедливіст уставом о системі освіты з <unk> р і розпоряджыньом Міністерства Нацийональной Едукациі з серпня авґуста <unk> р в справі обставин і способу реализуваня пред школями школами і публичныма пляцівками задач уможливляючых підтриманя нацийональной етнічной і языковой достоменности учеників што належат до нацийональных і етнічных меншын та хоснуючых реґіональный язык Іде о записы што бесідуют цитуваня В школі вшыткы ученикы обняты сут вчыньом білоруского языка як материньского языка білоруской меншыны та цитуваня науку материньского языка білоруской меншыны причыслят ся до обовязковых едукацийных занять Єднака школа для вшыткых Родиче части учеників операючы ся о становиско Найвысшой Ізбы Контролі з <unk> р рішыли зрезиґнувати з наукы білоруского языка без конечности зміны школы Справом заінтересували ся радны гайнівского повіту та дискутували о ній на сесиі рады повіту Репрезентуючы білоруску меншыну радны ясно бесідували што є то проба знищыня школы приводили як арґумент єй парудесятлітню традицию в плеканю освіты і культуры білоруской меншыны Будучый по другій страні радный піс Боґуслава Бензіньскій повіл што то конечніст достосувати школу до обовязуючого освітового права а право тото бесідує што не мож змусити до вчыня языка меншыны тых котры не належат доданой ґрупы а хотят ся вчыти в даній публичній школі яком є другій ліцей з додатковом науком білоруского языка в Гайнівці Цитуваня Іде о тото же то має быти польска школа з додатковым вчыньом білоруского языка для вшыткых діти нашого міста пунктувал радний Справа є барз деликатна бесідувал на сесиі Рады Повіту Анджей Скєпко Дальше цитуваня Жыєме гыл в згоді і най так остане єст выбір бо сут не дві а три школы Додал і припомнул што в залежности од того якій уряд выдає постанову то сут они ріжны Охорона языка і культуры білоруской меншыны зо шкодом для дальшых меншын Своє становиско в справі вчыня білоруского языка высловила не лем педаґоґічна рада але і Рада родичів Оба орґаны подают што ситуация в котрій не вшыткы ученикы будут обняты навчаньом языка меншыны буде діяньом на шкоду діти і цілого шкільного середовиска цитуваня Апелюєме до вшыткых орґанів жебы дотримували окремий характер нашого ліцею реализуючого задачы для підтриманя білоруской достоменности нашых діти Чытаме в писмі ради родичів на сайті ІІ ліцею з додатковом науком Білоруского языка в Хайнівці Дальше цитуваня На тот момент єст становиско выражене в писмі підлярской кураториі освіты котре порушат істнуючый порядок річы Сут правны анализы і опініі з котрых выникат штоси чысто інче як зо становиска кураториі бесідує Ігор Лукашык директор гейнівского ліцею Дальше цитуваня Выґенеруваний проблем не може быти розвязуваний без шырокой анализы бо реализация заложынь кураториі в практиці інґерує во вшыткы школы нацийональных меншын в Польщы дополнят Обовязок дати можніст підтримати свою достоменніст Публичны школы мают обовязок взможнити ученикам підтримати нацийональну етнічну языкову і реліґійну достоменністні з розпоряджыньом Міністра Нацийональной Едукациі може ся тото реализувати через вчыня языка меншыны в формі додаткового языка Через введіня едукацийных занять в двох языках польскым та языку меншыны і через ведіня вшыткых едукацийных занять в языку меншыны Через <unk> років функцийонуваня школы нич ся не діяло представникы білоруского середовиска подают што форсуваны пілярском кураторийом розвязаня нарушат фундаменты істнуваня і місиі школы і доведут до ліквідациі ліцею в його дотеперішній формі цитуваня Пробы зміны характеру той вынятковой школы одбераме як діяня девастуючы едукацию білоруской нацийональной меншыны в Польщы подают в петициі м ін директоры обох білорускых ліцеів та інчы активісты Русиньскє нацийональне свято в Маря Полчі Автор допису Петро Медвід Вседержавне русиньскє самосправуваня в Мадярску орґанізує і тот рік русиньскє нацийональне свято в суботу <unk> мая <unk> року На кінцю місяця май Мадярскы Русины зыйдут ся в стародавнім русиньскым путницкым місці Маря Получ де доднес проходят великы одпусты Тогорічный русиньскій праздник зачне літургію котру буде в Базиліці св Михаіла Архістратига одправляти його преосвященство Філип Кочіш архієпископ гайду Дорогскій і митрополіта Мадярска По літурґіі свято одкрыє Віктор Крамаренко председа вседержавного русиньского самосправуваня а приговорит ся участным і Іщван Сємічков котрый є предцедом Фракциі Християньско Демократичной Народной Партиі Парляменту Мадярска В рамках свята традічно буде передавати ся і премія імен Антония Годинкы котру тогорічным лавреатам передаст предцеда вседержавного русиньского самосправуваня Проґрам тот рік збогатит святочный концерт Мужского Хора святого Єфрема Головным покровительом тогорічного русиньского нацийонального свята є Чабаляторцай заступник міністра і парляментный державный секретар Дальшыма покровителями стали Іштван Сємічков і Віра Ґірід Посланкыня Русинів у Парляменті Мадярска Середа <unk> мая <unk> рока Век Награді Любовня будут реконструувати дальшы обєкты Автор вісти Петро Медвід Як інформувало одділіня комунікациі Пряшівского Самосправного Краю Град Любовня перейде дальшу реконструкцию тота дотулят ся Северовыходной стіны і <unk> двора Народна культурна памятка котра находит ся над містом Стара Любовня Здобыла на проєкт обновы фінансны средства з Міністерства Культуры Словацкой Республикы а так само од свого заряджувателя Пряшівского Самосправного Краю кєд же обєкт належыт Любовняньскому Музею Сума цілковых вытрат на дальшу фазу реконструкций робот представлює <unk> кома <unk> мілийона евро Проєкт на северовыходну стіну і тро Народной Культурной Памяткы Граду Любовня здобыл на реконструкцию грошы з вызви Резорту Культуры обновме собі свій дім <unk> з котрой прийде на ставебны роботы <unk> тисяч евро ПСК даст до проєкту комплексной реконструкциі цілково <unk> <unk> евро Спілфінансуваня і дофінансуваня проєкту котрый окрем інчого сохранит воєньскы касарні з ХХ ст схвалили посланці заступительства ПСК в понедільок <unk> мая <unk> року на своім засіданю Северовыходна стіна є тепер в габарийным стані што ся вырішыт реконструкцийныма роботами Проєкт так само уможнит одпрезентувати історичны касарні і археолоґічну локаліту форму постоянной експозициі з выхоснуваньом модерных технолоґій Проєкт поможе із презентацийом старой студні респектівно з цістерни котра ся в даным обєкті находит а так само ся цілково скультивує третій двор граду По закінчыню реконструкцийных робот будут обновлены памяткы з приступнены наштільникам Граду Любовня Любовняньскій Музей Град Любовня належыт медже найнавщылювальнійшы культурны орґанізациі ПС Середнє чысло навщільности за рік є приблизно <unk> тисяч люди Реконструкция і сприступніня дальшых обєктів граду так само має помочыку іщы векшому інтересу туристів о тоту перу на северо выході Словакі <unk> мая <unk> рока Музеєн Діворголя в Пітсбурґу має нового куратора автор допису Наталия Малецка Новак Музей Ворголя в Пітсбурґу вызначыл Арона Ґарві на нового головного куратора свою функцию обоймы неодолга літом <unk> рока цитуваня Аарон міцно выріжнил ся серед державных кандидатів своім заанґажуваньом в підпераня індивідуальных артистів особливо кольоровых артистів а заєдно представлят іновацийный підхід до можливости презентуваня творчости Ворголя публиці ствердил Патрик Мур директор Музею Ворголя в Пітсбурґу цитуваня як наш наступный головный куратор Арон має выняткову можніст вызначыти артистичный напрям о музею дополнил мур Арон Гарві є жыдівско американьскым куратором а його робота зосереджат ся головні на сучасній штуці будуваню спільноты через творіня публичных проґрамів орґанізуваню выстав в альтернативных просторах Тепер є м ін директором од кураторскых справ в дю лінсм <unk>em на Університеті Аверн в штаті Алабама Є головным куратором Дсана raniн в Ню Йорку Скорше занимал м ін кєрівниче і бадавче становиско<unk> Ню Йорку сиnte в Савані в штатів та <unk>eararatr в Ню Йо Місце для новых ґенераций Цитуваня Єм барз гордий і вдячний за переданя мі той важной ролі в Музею Енді Ворголя повіл Ґарві те нетерпеливі жду можливости заанґажувати наступну ґенерацию ріжнорідных артистичных голосів в передаваня спадковины по Ворголи музеях Карнеґіі міста Пітсбурґ подал новый куратор В дотеперішній роботі в ріжных інституциях занимал ся м ін популяризуваньом і скупуваньом штукы сучасных жыдівскых творців позыскуваньом робіт жен артистів з ґруп ЛҐБТ Ґ <unk>r<unk>e<unk> вводіньом політикы рівности ріжнорідности доступу і інтеґрациі при заряджаню колекциями і інсталюваню выстав Куратурувал проґрамами выкладів показів артистичных резиденций орґанізувал выставы артистичны інсталяциі был продуцентом розмаітых публичных проґрамів і значучых выстав порадником в будуваню колекций штукы і автором чысленных публикаций в тым каталоґів штукы Выступує з гостинныма выкладами Аран Ґарві здобыл ліценцият з Істориі Штукы з доспециялизацийом Сучасна штука на Університеті Пілночной Фльориды в Джексонвіл в штаті Фльорида Маґістерскы студиі на напрямі Адміністрация штукы музейна адміністрация закінчыл на університеті Кентукі в Лексинґтон Был то проґрам Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм в котрым прочытано дописы публикуваны на портали протягом посліднього тыжня Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак