Слова, достоменніст, емоциі
Архів
лемківского радия
О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.
Еп. 186
Перегляд тыжня
•
Опис епізоду
Перегляд тыжня
Автоматычна транскрипция
Перегляд тыжня порталю Лем фм понедільок <unk> червця юнія <unk> рока По майже році одкрыли зреконструувану вежу на Дуклі Автор вісти Петро Медвід По майже річній реконструкциі в понедільок <unk> юна року одкрыли выглядкову вежу на Дуклі Інформувала о тім аґентура ТаС Окремы роботы котры были частю другой етапы были заміряны на комплексну обнову і модернізацию і выглядковых копол вєдно з выглядковом терасом котра находит ся на стрісі спідньой куполы Познакомити і молодых з історийов цитуваня Мож повісти же днес одкрываме выглядкову вежу на <unk> процент докінчену ішто до експозичной части пронащівників вежу котра собі заслужыт вызерати як в столітю і думам же не лем выгляд але головно Едукативный розмір інформацийно комунікачны технолоґіі і дальшы річі котры сме ту выбудували сут на тото жебы молоды люди познакомили ся з войнами з тым што ту одбывало ся в двох світовых войнах Повіл директор Воєньского Історичного Інституту Мірослав Чапльович котрый вірит же вежу будут нащівлювати не лем домашні але і заграничны на Вшывіници Цитуваня Я барз радий і тішу ся з того як шумні вызерат То модерний культурный центер досправды модерна вежа де люди можут прити за приємным зажытком дізнати ся дашто о істориі а дакус і повзбудити або одсвіжыти собі то што ся учат в школі може лем з книжок дополнил Міністер Обороны Словацкой Республикы Мартин Скленар Зробила ся друга з трьох етап рахуют експозицийом цитуваня Проєкт был барз файні приготовлений паном директором і мене пересвідчыл такой кєд сме ся односно того стрітили першы раз знал єм же то будут добрі інвестуваны грошы повіл на марґореконструкциі бывшый Міністер Обороны Ярослав Нат за котрого одмініструваня ся реконструкция зачала реалізувати Головным цільом обновы вежы котру зачали в лони в Юлі было вырішыня злого технічного стану обыдвох купол і терасы В тых днях реалізуют ся роботы повязаны з інсталяцийом першой части новой експозициі в інтерєрі Перша етапа реконструкциі і модернізациі вежы была зреалізувана о <unk> році Цілковы кыльчыкы на тоту етапу были в сумі <unk> тис евр У <unk> році робили ся выглядковы куполы і тераса як єй столп а проінвестувало ся до єдна <unk> кома <unk> мілийона евро цитуваня Покли іде о комплетну експозицию затля сме проінвестували коло <unk> тис евр а іщы коло <unk> тис проінвестуєме з тым же то буде постоянна комплетна експозиция в трьох частях дополнил Чапльовіч Послідню етапу реконструкциі і модернізациі вежы включно выбудуваня постоянной музейной експозициі внутрішній части Воєньскій Історичный Інститут плянує в марци <unk> року Роботы будут дотуляти ся вокашній фасады і модернізациі інтерєру приземной части вежы В третій етапі рахуют з інвестицийом приблизно <unk> тисяч евр Віторок <unk> червця юнія <unk> рока Вед бардьовскыма купелями і Креницьов зачынат ходити реґулярно автобус Автор вісти Петро Медвід Пряшівскій Самосправный Край запроваджат од <unk> юлия <unk> р автобусове споіня медже бардьовскыма купелями і Креницьов у Польщы Денный автобус буде ходити на трасі Бардійовскы купелі Бардейов Крениця Іде о пільотный проєкт котрый має підпорити через граничный транспорт і туризм Путуючі і автобус будут годны хоснувати дваразденно в каждым напрямі З Бардийова до Крениці ся дістанут за <unk> минут Выгодны і про жытелів приграничных сел цитуваня Перепоіня словацкого і польского пригранича є про наш край вызначном пріоритов зато я барз радый же ся нам подарило выбавити автобусове споіня до Крениці повіл прецеда ПСК Мілян Маєрскій За його словами часы одходів автобусів сут наставлены так жебы мож было абсольвувати єднодньовы вакациі польскым туристам на Словакі як і словацкым в Польщы Вдяка тому же автобусы підут цілый рік хоснувати іх будут годны і жытелі приграничных сел в рамках штоденных потреб Автобус буде як сме споминали ку диспозициі в каждым напрямі два раз за ден і ціла траса Бардийовскы купелі Бардейов Крениця буде тырвати <unk> годину Путуючы автобусом будут годны хоснувати заставкы в партийовскых купелях на стациі і заставках у Бардийові в Мокролузі Рокетові Тарновій Курові Тыличу коло головного розпудя в центрі Крениці як і на желізничній стациі в Крениці де мож переступити на автобусы і влякы в рамках Польщы Хотят притягнути туристів цитуваня Мы рады же вдяка спілпрацы з Пряшівскым Самосправным Крайом маєме такє медженародне споіня котре скапчало дві купельны міста і нашым купельным гостям уможнит спознати Польскій Бік і Креницю А може тото нове споіня принесе і новы ідеі што бы сме могли у нас в бардыовскых купелях выліпшыти тішыме ся же до нас притягнеме польскых туристів і вкажеме ім якы нашы купелі сут красны Повіл прецеда представенства Бардийовскій купелі Cat<unk> Ярослав Комора Цитуваня Бардейов і Крениця сут важныма купельныма центрами і центрами туристичного руху што творит значний синерґічний потенциял Вірю же концепт реґулярного черезграничного транспорту собі поступом часу найде достаток путуючых і поможе тым акцелерувати спілпрацу на уровни окремых особ і бізнесовых субєктів зо вшыткыма економічныма культурныма і социяльныма бенефітами про реґіон дополнил жупан Маєрскій што до ціны листків платит штандардна тарифа проміцкого транспорту включно з нижок цін котры люди знают з автобусового транспорту в рамках ідеС выход Значыт в пряшівскым і кошыцкым краю Заплатити буде мож як готовости так і банкоматову карту в автобусі ПНСКО веде дальшы єднаня з малопольскым воєводством о запроваджыню дальшых автобусів в слідуючых роках Єдном з можливости є автобус Новый Тарґ Спішска Нова Весервеный Кляштор котрый бы мало забезпечыти малопольскє воєводство о <unk> році З архіву Апостольской Адміністрациі Лемковины Владыка Мастюх Автор допису з істориі Севериян Косовскій Державный Архів в Перемышли постепенно збільшат базу доступных онляйн здіґіталізуваных материялів Серед них годны сме найти великє чысло тых документів якы тыкают нашой істориі люди соспільно політычных і реліґійных односин Правдоподібно більшіст з тых документів николи не была шырше публикувана а може ани і досліджана Перед даякым часом анонсували сме о тым же што перемышскій архів оприлюднил акта апостольской адміністрациі Лемковины серед них мож найти документацию тыкаючу ся особы отця Василия Мастюха першого апостольского адміністратора для Лемковины Особовы акта справы похорону Штобы найти документы до особы лемківского владыкы треба в першій черзі найти головний волюмін Апостольска адміністрация Лемковины Дале посеред розмаітых тем найти тему отец Василий Мастюх особовы акта справы похорону і тым подібне І ту одкрывают ся перед нами безцінны принаймні для нашого лемківского дослідника документы якы дозваляют познати отя Мастюха його жывотну пут аж почас наглой смерти і похорону што записал ся серед грекокатолицкых вірных Лемковины як вызначна подія яка початково проходила в Рымановій а пак Новій Веси при Креници Інтересуючы сут тіж листы якы находиме в тій части наприміром кореспонденция поєдных парохів як насилане поздоровліня благожеланя ци дакы богожеланя ци дакы прошыня до апостольского адміністратора А сут іщы цікавшы темы видиме бо на власны очы судову постанову односячу ся до придбаня прав до спадковой масы по Василию Мастюху Тото што лишыл по собі перший адміністратор неналежало ся в цілости церковній інституциі Формальні спадок придбали м ін рідны з Новой Весы Угрина ци далекой Канады Прикладом Новосандецкій суд рішыл лишыти в депозиті єден золотий наперстний єпископскій крест і перстінь на котры апостольска адміністрация Лемковины претендувала а в припаді коли бы родина Владыкы Мастюха не выступувала о тото річы мали быти звернены до куриі апостольской адміністрациі Лемковины в Рымановій Окрем того в волюміні посвяченому апостольскій адміністрациі Лемковины найдеме кореспонденцию до отця Масцюха выкладовы скрипты для алюмнів грекокатолицкой семінариі в Перемышли але тіж посланя до народу якого примір подаєме доло в дописі Лемківскій Владыка Василий Мастюх вродил ся <unk> марця <unk> рока в Новій Весы на західній Лемковині <unk> листопада новембра <unk> р был призначений папом Пійом <unk> першым апостольскым адміністратором апостольской адміністрациі Лемковины яка одраз была піднесена до рівня апостольского еґзархату Лемкы отця Василия Мастюха привыкли называти владыком хоц не мал він єпископской гіротоніі Перший адміністратор помер несподівано в своій резиденциі в Гримановій <unk> марця а його похорон в рідным селі одбыл ся <unk> марця <unk> рока Документация з архіву А <unk> вказує і на технічно орґанізацийну справу похорону м ін спис коштів апостольской куриі якы были з тым повязаны Вартат вспомнути што в працах на тему той лемківской церковной структуры не все находит ся інформация што А офіцияльно перестала істнувати аж в <unk> році В опрацуванях переважно подає ся што конец той структуры настал в <unk> р То лем в половині правдива інформация кєд же в наслідстві выселінь на схід і пізнійшой Акциі Вісла фактично не діяли адміністрацийны структуры але сама апостольска адміністрация Лемковины цілый час бо іщы в <unk> р была споминана в тзв аннуарі понтифічом выдаваным в Ватикані як апостоліка адміністратійо пролемкіс З папского альманаху зникнула аж в <unk> році коли єй територия была офіцияльно передана під перемышско варшавску архієпархію Украіньской грекокатолицкой церкви в Польщы Більше про біоґрафію першого лемківского владыкы чытайте в нашых архівных статях четвер <unk> червця юнія <unk> рока Лемківскій триптих Яцка Косібы Автор допису Севериян Косовскій Ґорлицкій фотоґраф Яцак Косіба ходил по Лемковині і знимал своім фотоапаратом тото чого уж в днешніх часах не досвідчыме Записал на клішах давне лемківскє село люди а при тым звыкы і народну культуру Творчіст фотоґрафа Косібы буде мож гнедвидіти в Бортным <unk> липця юлия пройде вернісаж выставы під наголовком Лемківскій триптих яка вкаже богатство материяльной і духовой культуры Лемків Весіля весіля Може лемківскій Обзерач не чул наштоден за вельояцку Косібі Старшы быти може знают а при тым памятают што Косіба сфотоґрафувал єдно з цікавшых лемківскых весіль коли то Лемкы вернули з выгнаня і явно зачали одраджувати свою культуру Было то весіля Анны Пелехач і Петра Трохановского Мурянкы Косіба записал на фотоґрафіях не лем присутных на весілю в тым тузів лемківской культуры м ін видочных на головній фотоґрафіі на залученым плякаті Ярослава Трохановского Федора Ґоча весільного старосту а тіж Павла Стефановского але предовшыткым традицийный обряд нашого весіля Окрем того увічнил здає ся іщы товды незмінену простір Лемковины Білянкы одкале выберал ся пан молодий в Вірхній одкале выходила молодиця і Ждыні де было вінчаня Нестрічаным днез образом єст хоцбы типова лемківска капеля Ту як раз видиме што окрем спомненых заслуженых лемківскых діячів Склад капелі творили зындранівскы циґаны як писал Іван Русенко одвічны приятелі Лемків Самовесіля з котрого знимкы будут творити част лемківского триптиху было тіж скамеруване три комтовдышніх польскых студентів членів студентского Кружка Бескідскых Провідників з Люблина Де некотры знимкы яцка Косібы сут як раз схоснуваны в фільмі Выстава буде презентувана до кінця серпня авґуста в просторах грекокатолицкой церкви св Космы і Намяна в Бортным яка тепер є Музейным обєктом Музею Дворы Карвациянів і Ґладышів в Ґорлицях Яцек Косіва Автор вродил ся в <unk> році в Стружівці при Ґорлицях З фотоґрафуваньом звязаный є од близко <unk> років Зачал ся ньом занимати од <unk> р В <unk> році скінчыл курс специялистів фотолаборантів Управліня інструктора фотоґрафіі отримал од Міністра Культуры і Штукы в <unk> р Перше в <unk> р остал членом ґорлицкого Фотоґрафічного Товариства Початково фотоґрафувал головно до Шуфляды В <unk> р в містецкій Публичній Бібліотеці в Ґорлицях вказал свою выставу Порівнаня Дотепер вказал парунадцет темовых індивідуальных выстав та паруґруповых Част з них тыкала уж красы Лемковины і єй простору Отримувал выріжніня і нагороды в реґіональных і загальнопольскых конкурсах Фотоґрафує бывшы і теперішнє ґорлицкой землі в тым вельо звязаного з Лемками і Лемковином Был то проґрам Перегляд тыжня порталю Лем фм в котрым прочытано дописы публикуваны на портали протягом посліднього тыжня Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак