Skip to content
EN

Words, identity, emotions

The archive of
Lemko radio

About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.

Перегляд тыжня
Ep. 196

Перегляд тыжня

•

Episode description

Перегляд тыжня

Automatic transcript

Перегляд тыжня порталю Лем фм Субота <unk> вересня септембра <unk> рока Мукачовска єпархія зачала Новый церковный Рік за ґригорияньскым календарьом Автор вісти Петро Медвід Мукачовска грекокатолицка єпархія <unk> септембра <unk> р зачала новый церковный Рік Матір церков вшыткых церковных структур котры сут наслідниками русиньской ужгородской уніі перешла на ґригорияньскій календар Мукачовска єпархія котра є церков свого права Екле <unk>rea<unk> підпорядкувана прямо під вселеньского архієрея є єдином церков на териториі Украіны котра перешла на ґригорияньскій календар што значыт же за новым стильом святкуют ся як рухомы пасхаля так і нерухомы праздникы Украіньска грекокатолицка церков котра є наслідником берестской уніі перешла од <unk> септембра на тзв новоюлияньскій календар в котрым Пасхалия і рухомы свята ідут за Старым Штильом а нерухомы свята за новым Тото саме зробила Православна Церков Украіны підпорядкувана під Константинополь Календар має благословліня од святійшого отця З нагоды того історичного кроку котрий зробила мукачовска єпархія владыка Ніл Лущак апостольскій адміністратор єпархіі выдал пастырскє писмо Владыка в ним пояснює історию календарной реформы котра была завершена папом Григорийом <unk> у <unk> році Апостольскій адміністратор припоминат же много парохій уж минулый рік просило дозволіня і благословліня жебы могли святкувати Рождество за григорияньскым календарьом В єпархіі зато проходили консультациі і просили ся як священників так і віруючых односно переходу на ґрегорияньскій календар В пастырскым писмі ся пише же <unk> процент активных і практикуючых віруючых мукачівской єпархіі підтримало переход на новый календар так само переважна векшіст духовенства і мунащества Зато владыка вєдной з синкелями єпархіі звернули ся до апостольского нунция на Украіні котрому єпархія предложыла потрібны документы про апостольску столицю жебы святійший отец Франциск дал благословліня на тоту зміну Не реформа а обнова Владыка в писмі і ґарантує же тоты парохіі котры векшыну голосів вырішыли зістати на юлияньскым календарі будут одправляти богослужыня так як то робили дотепер значыт нихто не был примушений перейти на новый календар так само звертат увагу на то же єпархія по пораді з апостольскым нунцийом на Украіні запроваджат григорияньскій календар ад експериментум значыт затля на выпробуваня очыкуючы дальшы інструкциі од святійшого престола або призначыня єпархіяльного єпископа цитуваня Тоту новоту і тоту вызву в нашым церковным жывоті не называйме реформом а радше бновом до якой промували многы поколіня нашых священників і віруючых пише Владыка Ніля Новый календар скапчат церкви ужгородской Уніі Переход хоц затля лем пробний на ґригорияньскій календар з боку мукачовской єпархіі є історичный крок за новым календарьом уж служат майже вшыткы наслідници ужгородской унітсбурґска Митрополия Пряшівска митрополия гайдрокска митрополия крижевацка єпархія В єпархіі святого Николая з центром в Рускым Карестурі сут парохіі котры ідут за старым календарьом і парохіі з новым календарьом Так само в Апостольскым еґзархаті в Чешскій Республиці є новый календар лем комуніты украіньскых віруючых служат за старым календарьом Мож так сконштатувати же переход мукачовской єпархіі на григорияньскій календар знова скапчат матір церков і зо своіма дітими і по многых роках будут вєдна святкувати праздникы цілого церковного року Неділя треті вересня септембра <unk> рока Вмер долгорічний русиньскій активіста Ян Калиняк автор вісти Петро Медвід Як інформувал предцеда Окресной орґанізациі русиньской оброды в Свиднику Мілош Стрончык в неділю <unk> септембра <unk> року по долгій хвороті гмер Ян Калиняк русиньскій етноґраф активіста культурно общественный діятель Ян Калиняк належал медже найактивнійшых людей русиньского Возродного Руху на Словакі в <unk> р Стоял при основаню вызначных русиньскых орґанізаций вмер у віці <unk> років Сын Оптантів Народил ся Ян Калиняк <unk> авґуста <unk> р в селі Губине на териториі товдышньой Украіньской Совітской Социялистичной Републикы Його родичы Русины з териториі днешньой выходной Словакі там были переселены з Чехословакі на основі так званых оптаций коли чехословацкы орґаны зжывол кампаніом аґітували Русинів жебы переселяли ся на Украіну Уж в <unk> р подарило ся вернути до Чехословакіі од <unk> р жыли у Свиднику Ян Калиняк вышлювал народопис на Філософічній факульті Університету Коминьского в Братиславіі і почас свого професийонального жывота был на веце позициях Зачынал як методик про музику і спів на Окресным Освітнім Центрів Свиднику продолжавал як учытель на основных школах в Крайній Поляні і Вышній Писані Десят років был етноґрафом Украіньского Музея в Свиднику а пак пішол на ведучый пост Одділіня Культуры товдышнього Окрисного Народного Выбору Працувал і на Окресным уряді Світник на одділіню охраны культурных памяток пізнійше на Крайскым Памятниковым уряді в Бардийовій і Пряшові Русин цілым серцьом і душом Ян Калиняк был Русином цілым серцьом і душом цілый жывот і кєд Русины офіцияльно не істнували занимал ся русиньском культуром О тым свідчыт і факт же слабяны традициі Русинів спрацувал уж в <unk> році в публикациі під назвом Народны весіля По <unk> році активно залучыл ся до русиньского возродного руху в товдышній Чехословакіі по розділіню Републикы на Словакі Был єдным із основаючых членів русиньской оброды у <unk> р раз кандидавал і на предцеду той орґанізациі на неуспішну В роках <unk> аж <unk> был підпредседом Выконаного Выбору Русиньской Обороды так само был основателем Окресной орґанізациі Русиньской Обороды в Свиднику котру долгы рокы віл як председа Калиняк был свого часу членом Выбору Продности меншыны і Етнічны Ґрупы Рады Влады Словацкой Республикы за Русиньску Народносну Меншыну У <unk> році ініциювал выникнутя Округлого Стола Русинів Словакі кєд же была потреба створити русиньскій форум в рамках котрого бы вєдно комунікували русиньскы орґанізациі інституциі але і окремы активісты а з полочныма силами просорювали своі потребы перед урядами і владов Але не лем в тым напрямі был активний Был чловеком культуры а так само знал же Русины мусят робити з дітьми і молодыма жебы была дальша ґенерация нашого народа Ян Калиняк был на початку <unk> років основательом віфлеємского вечора котрый робит ся доднес і в рамках котрого діти з свидницкых основных школ проготовлюют собі рождественный проґрам на котрий пак ходит смотрити публика до культурного дому В два <unk> роках основал фестіваль сучасной популярной русиньской музыкы русин попест в рамках котрого інтерпреты і капелі выступували з авторскыма творами Фестіваль ся в послідніх роках снова вдяка його думкам подарило обновити Мілошови Стончыкови але уж під зміненом назвом Орфеус Был першым шефредактором і ініциятором выдаваня новинок Наше Слово котре выдала докресна орґанізация русиньской оброды в Свиднику Новинкы выходят в векшыном перед русиньскым фестівальом у Свіднику так само был при основаню Фестівалю культуры Русинів Словакі у Свиднику котрому наконец подарило ся майже цалком вытиснути Свідника украіньскій фестіваль якій там робил ся од <unk> років Ян Калиняк є автором веце публикаций окрем высше спомянутой публикациі видал і Дві віхлеємскы гры Ярны русиньскы співанкы Віфлеємскій Вечур Памятный Ден Александра Духновича Юрко Цимбора і дальшы У <unk> році встигнул іщы выдати Першый том книгы Русиньскы Народны співанкы Дальшы томы чекают на выданя В <unk> р окресна орґанізация Освіднику під веджыньом Яна Каленяка выдала цінный поетичный зборник творів Александра Павловича під назвом Русины желают быти Русинами котры єй упорядкувал Іван Русинко Сам был музыкантом знал грати на ґітарі баба лайці акордеоні саксофоні бубнах ци піяні Основал веце музычных ґруп котры в тым часі грали професийну музыку біт у Свиднику Бойовник за русиньскій музей Кєд бесідуєме о Янови Коленякови пак не мож забыти на єдну з центральных його активности Был то Ян Калиняк котрый вєдной із русиньского бродов од <unk> років воювал жебы Украіньскій Музей Усвіднику днес Словацкій Народный Музей Музей Украіньской Культуры стал русиньскым музейом бо майже вшыткы збірковы артефакты походят з русиньскых сел І кєд тоты намагы не были вдяка політычным тискам успішным як раз каленякови можеме дякувати як єдному з тых што мают заслугу же о <unk> р як компроміс выникнул Словацкій Народный Музей Музей Русиньской Культуры в Пряшові Хоц Русины здобыли свій Музей Ян Калиняк ниґда не зрік ся оправданой думкы же нашы артефакты не мают быти в украіньскым музею і же тоту проблематику треба рішыти дале што і робил покля му служыло здравля і силы Робил то дипломатично і формами протестів і мож повісти же о наше музейництво ся досправды причынил многым Нагородженый приматором Свідника Ян Калиняк был з нагоды своіх <unk> народенин нагородженый ціном приматорам і ста Свідник Товдышній приматор Ян Голодняк нагородил го за розвиток народносных меншын і народносной культуры Похоронны обряды за Яном Каленяком одбудут ся у віторок <unk> септембра <unk> р Свіднику де буде і похованый <unk> Пане Калиняк хоц не подарило ся нам поджас Вашого жывота добыти ся нашых прав на русиньскы збіркы котры доднес сут маєтком Словацкого Народного Музея Музея Украіньской Культуры наш бой не кінчыт і віриме же ваше і наше желаня нашы сполочны і оправданы тугы ся нам подарит наполнити Вічная памят Віторок <unk> вересня септембра <unk> рыня <unk>ora до реґістру памятників Автора допису Наталия Малецка Новак Проф Якуб Левіцкій мазовецкій воєвідскій консерватор памятників вписал до реґістру памятників мазовіцкого воєвідства Мозайку Стиґматизация св франциска авторства Юрия Новосільского з <unk> рока Нашли єй на обшыри парохіі св Франциска за Сижу в Ізабелні Через рокы думали што мозаіка єст знищена але в листопаді новембрі минулого рока нашли єй на подій костела та перенесли до парохіяльных будинків Парохія Ізабелін Ласкы была покликана до жытя примасом Стефаном Вышыньскым в <unk> році Юрий Новосільскій в серпни авґусті <unk> р уложыл гын мозайку стиґматизация св Франциска Думали што мозайку знищыли при розбудові костела котру провели кінцьом вісемдесятых років минулого столітя Як ся вказало мозайка перетырвала мозайка нештоденна реализация Новосільского Композиция сохранила ся праві в цілости але в стані вымагаючым консервациі Подля вступной опініі професора Криштофа Хмєлевского з Академіі Красных Штук в Варшаві з выділу консервациі і реставрациі творів штукы мозайка надає ся до транслокуваня на стіну костела Мозайка авторства Новосільского представлят сцену з жытя св Франциска за Сижу обявліня на Горі Альверня час котрого святий занурений в молитві взріл Христа в виді розплятого серафыма і отримал крывавы стигматы Парохія старала ся о выконаня мозайкы пару років ориґінальні мозайка уложена была на передовій східній стіні храму вірных по лівій страні алтаря Подля первістной версиі мозаіка утримана в ясным спектрум білого і туркусовых сірых кольорів вказувала святого Франциска з розложеныма руками на вершку туркусовой скалы під крестом на котрым розпрыватый серафім Остаточно артиста розбудувал іконоґрафію сцены о штырі персоны поміщены по боках Выжній части сут то Божа Матір і святый Йоан Креститель ниже свята Кляра і святый Антон Мозайка хоц тепер здефраґментувана є цінна для сакральной культуры і штукы в Польщы представлят артистичну вартіст так підкомпозицийным оглядом як тіж як твір Новосільского зо стилистичныма і іконоґрафічныма приметами характерныма для творчости артисты але выраженыма при схоснуваню нетиповой як для него технікы Має тіж історичну вартіст звязану головно з історийом костела св Франциска за Сижу в Візабеліні та звязками Новосільского з парохіом Новосільскій выдатный аванґардовый маляр і думатель теолоґ і єст автором чысленных проєктів декораций вельохкатолицкых і православных храмів При сакральных декорациях маляр найчастійше брал інспірацию з візантийскых ікон одтале персонажы поміщены сут фронтальні і характеризуют ся формальныма позамістами Всесы представліня становлят ориґінальны композициі автора Взорами были скоро християньскы скоро середвічны ци візантийскы взірці на пізнійшу творчіст новосільского вылияня мало студиюваня підлінників взірників што хоснуют малярі обявлінь Експерты підкрисляют і екуменізм в роботах Новосільского котрий мал выникати з теолоґічных роздумувань артисты Рада Европы польскы власти повинны ліпше дбати о меншыновы языкы Автор вісти Севериян Косовскій Комітет експертів якого задачом є моніторуваня дотримуваня Европейской Карты Реґіональных або Меншыновых Языків Рады Европы оприлюднил в тых днях важный документ якій інформує о рівни промуваня языків в тым лемківского языка в Польщы Рапорт вказує што хоц Польска Республика має одповіднє законавство тыкаюче нацийональных і етнічных меншын то в однесіню до карты котра была принята Польщом в <unk> році мож спостеречы даякы хыбы і бракы в єй респектуваню в тым як іде о лемківскій язык Рада видит проблем і то не єден Сес документ Комітету експертів то уж четвертый евалюацийный рапорт тыкаючый Польщы Презентує він анализу діянь веденых польскыма властями што до языків нацийональных білоруского чешского німецкого литовского украіньского ормяньского словацкого жыдівского росийского і етнічных меншын караімского лемківского татарского ромского а тіж єдиного узнаного в Польщы реґіонального языка кашебского Головны конклюзиі презентуют проблемы в обшыри шкільництва але і приміром меншыновых медий цитуваня спереючы ся на політично правній ситуациі вчас візиты Комітету експертів в Польщы в марци того рока в рапорті вказано Очывидны неґативны консеквенциі по тым як Польща од вересня минулого рока обнижіла навчаня німецкого як языка меншыны до лем <unk> годины тыжньово по рівнаню до трьох годин в припаді інчых реґіональных або меншыновых языків одверніня того розвязаня є єдном з головных рекомендаций рапорту пише ся в головных позначках комітету якы были оприлюднены в Страсбурґу кінцьом серпня авґуста Подля рапорту едукациі в реґіональных або меншыновых языках такой ніт Кєд же більшіст тых языків вчена є в школах лем в рамках додатковых предметів а не сут они языками в якых навчаня проходит Окремым проблемом є брак постійной едукациі на вшыткых рівнях вчыня од предшколя до середньой школы Проведены досліджыня вказуют тіж і на інчый сутьовый проблем брак одповідніх підручників і дидактичных материялів до вчыня меншыновых языків То як раз проблемы до обрізнаны лемківскому середовиску Комітет видит тіж проблем транспарентности в системі дотаций і ґрантів котры мают служыти розвиткови меншыновых языків Тото подля експертів мало бы ся зліпшыти вымагана є цитуваня выразна потреба зліпшыня систему Мало меншыновых языків в публичным просторі В рапорті звертат ся так само увагу на проблем рідкого хоснуваня меншыновых або реґіональных языків в публичным просторі Іде о державну і самоурядову адміністрацию Подля комітету принятий Польщом поріг <unk> процент жытелів даной меншыны на обшыри ґміны спричынят лем трудности в реализациі постуляту доступности меншынового языка в урядах З огляду на речене ограничыня лем штырі меншыновы языкы сполняют вымогы в контактах тых меншын з ґмінами але і в тых примірах вводжыня окрисленых розвязань не є выстарчаюче Рапорт підносит і інчый проблем о котрым правдоподібно тяжко бы ся нам было дознати од польскых власти Фактом є што наднес двоязычны таблиці з назвами місцевости обовязуют в пятьох меншыновых языках в тым по лемківскы в девятьох нашых селах але в даякых польскых ґмінах оддавна ждут нерозпознаны внескы о реґістрацию новых двоязычных таблиц З документу дознаєме ся тіж што не вернено німецкоязычных таблиц з назвами місцевости якы были зняты по побільшыню міста о поле в <unk> році Медиі ту тіж не за добрі Комітет експертів видит проблем і в присутности меншыновых або реґіональных языків в польскых медиях Бо хоц Польща зобовязала ся до творіня публичных радийовых і телевізийных стаций в меншыновых языках то покляш што высыланы сут лем проґрамы в парох меншыновых языках а час і частота емісий не старчают Рапорт подає што лем пару языків доступных є в приватных медиях Приміром є хоцбы перше лемківскє радийо Лем фм якє є непубличном радийовом стацийом основаном в <unk> році при Стоваришыню Руска Бурса в Ґорлицях Завдякы детермінациі думкодавців радия в <unk> році повело ся розшырити надаваня на традицийны радийовы фалі Скорше было то лем інтернетове радийо зо столпами на Лемковині Ґорлиці і Чужыні Польковиці Експерты видят што Польща фінансує ріжны культурны діяня орґанізуваны меншыновыма стоваришынями Проблемом якій зголошували Комісиі представникы меншын жыючых в Польщы сут трудности повязаны з річным фінансуваньом в рамках ґрантів на меншынову діяльніст є то болячка яка дотыкат такой вшыткых нацийональных і етнічных меншын та хоснователів реґіонального кашебского языка Розвязаня того проблему то єдна з диспозиций Комітету для польскых власти Головны рекомендациі Рапорт приносит і головны пріоритетовы рекомендациі для Польской Республикы даякы з них прямо односят ся до лемківской етнічной меншыны По перше держава повинна скасувати рішыня якы на тот момент ограничают навчаня німецкого як меншынового языка а при тым і пошырити можніст вчыня в другых меншыновых языках в предшколах основных і осередніх школах то є білорускым лемківскым кашебскым німецкым і украіньскым З освітом повязана є рекомендация запевніня державом основного і додаткового професийного рыхтуваня выстарчаючого чысла учытелів до вчыня меншыновых языків а тіж актуалізуваня підручників і інчых едукацийных материялів Серед пріоритетів Комітат експертів ставлят тіж м ін розшыріня надаваня радийовых і телевізийных проґрамів во вшыткых меншыновых і реґіональным языках на обшыри Польщы Задачом польскых власти має быти тіж зміцніня старань в пошырюваню свідомости і толеранциі в цілым польскым соспільстві на тему нацийональных і етнічных меншын та хоснувателів реґіонального языка Што основне комітет рекомендує жебы незалежно од порогу <unk> процент жытелів меншыны на обшыри даной ґміны приняти прямо записы арт <unk> карты якій тыкат як раз контактів меншын в іх рідным языку з державном і самоурядовом адміністрацийом Деталі о лемківскій меншыні Рапорт детально описує ситуацию поєдных нацийональных і етнічных меншын а тіж соспільности што хоснує реґіональный язык в тым лемківской меншыны яка прожыват на обшыри Польской Республикы Завдякы проведеным анализам мож познати детальны даны якы односят ся до рівня хоснуваня і розповсюджаня лемківского языка Даны сут публикуваны в порівнаню до попереднього циклю моніторінґу дотримуваня языковых прав Лемків в Польщы Комітет спостерігат што од <unk> рока видимы сут проблемы в функцийонуваню Спільной Комісиі Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын зато тіж тяжко было ствердити в якій спосіб і ци взагалі были браны до увагы через речену Комісию потребы і пожаданя осіб бесідуючых по лемківскы Загалом Комітет експертів рекомендує Польщы дотримувати тоты записы карты котры в однесіню до лемківской меншыны были занедбаны а заєдно продолжати з фунґуваньом тых розвязань котры дотля были хосенно выполняны Рекомендациі скорых діянь В однесіню до Лемків Комітет публикує рекомендациі скорых діянь якы повинны быти польскыма властями ведены такой одраз по перше дати можніст ведіня вчыня в лемківскым языку на рівни предшколя основной і середньой шкіл а при тым дати простір до професийного рыхтуваня учытелів языка і підручників Окремо при лемківскій меншыні пише ся о тым што власти повинны підняти конкретны діяня в ціли імплементациі ратифікуваных записів арт <unk> карты што тыкают лемківского во вшыткых тых єдиницях локальной і реґіональной адміністрациі в якых Лемкы сут традицийно присутны в достаточным чыслі незалежно од порогу <unk> процент жытелів лемківской меншыны в даній ґміны Має тобо великє значыня кєд посмотриме на ґміны на Лемковині де поселіня Лемків є дуже низше ниж принятый поріг в тым місци треба припомнути што поріг <unk> процент был принятый Польщом в Уставі о нацийональных і етнічных меншынах та реґіональным языку Поріг тот не єст можливый до зреалізуваня лемківском меншыном што видят і на што вказує в рекомендациях Комітет експертів Окремо польскы власти повинны вести промоцию лемківской меншыны в польскым соспільстві кєдже што пише право Комітет лемківска культура є інтеґральном частю культуровой спадковины цілой Польщы Рекомендацийна будуча В документі поміщены і дальшы рекомендациі якы повинны быти выполняны в будучности то предовшыткым задбаня о потребы і жычыня осіб комунікуючых ся по лемківскы во вшыткых справах якы дотуляют ся лемківской меншыны а при тым запевніня діалоґу і консультаций в рамках Спільной Комісиі Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын в однесіню до освіты Комітет дал рекомендацию штобы розвивати оферту навчаня лемківского языка поза тыма обшырями де тот язык є традицийно хоснуваный на вшыткых етапах вчыня а тіж забезпечыти можливіст студиювати лемківскій язык Як ідеомедиі ту являт ся рекомендация жебы лемківскій был барже присутный в радийой і телевізиі Не лем за справом непубличных медий як радийо і інформацийный порталь Лем фм але предовшыткым в публичных медиях Експерты рекомендуют при тым жебы польскы власти дали можніст основаня тыжденника веденого по лемківскы Припомнийме што тыжденник ЛЕМ фм выдаваный был в Ґорлицях але фінансуваня того діяня было перерване через Польщу Єдном з послідніх рекомендаций є тото жебы власти ґарантували долгодобове і рівноважне фінансуваня культуральной і інскій інституцийональной діяльности лемківской меншыны Полный рапорт Комітету експертів найдете за мотузком поданым дописі части посвячены Лемкам і проблемам дотримуваню карты што ся односят нашой діяльности доступны сут од <unk> стороны документу Середа <unk> вересня септембра <unk> рока Меншыны сут меншы покля іде огражданів помогли собі головно меньше чысленны народности Автор вісти Петро Медвід На Словакі проходило в році Списуваня жытелів Якы результаты принюс цензус што до приналежности кународносным меншынам Штатистичный Уряд Словацкой Републикы публикувал в другій половині януара <unk> року Списуваня з <unk> р было історично першым на Словакі в котрым люди могли собі выбрати дві ідентичности Бо у формулярах был вопрос на народност а пак была можливост зазначыти собі в дальшым вопросі ци іщы чуєте приналежност і кудакій дальшій народности В тым часі іщы не было ясным як будут інтерпретуваны результаты списуваня Наконец на жадост самых представителів народносных меншын Кількіст особ якы належат ку конкретній меншыні ся рахує як чысло тых котры собі дали дану народност в першым вопросі вєдно з тыма котры собі тоту самународност записали у другым вопросі Но чысла ся мінят при дакотрых меншынах радикально кєд ся посмотриме на даны і списуваня детальнійше а заміряме ся на гражданьство Великы меншыны сут домашні На результаты і списуваня жытелів в <unk> році посмотрили сме ся через факт ци особы котры записали ся куданій народности сут і гражданами Словацкой Републікы бо Статистичный Уряд Словацкой Републикы тото в першых результатах із януара <unk> року не рішыл Мож повісти же три найвекшы меншыны на Словакі мают найменьшый розділ в тым кілько люди приголосило ся ку народности а кілько з них є і гражданів Словакі кумадярскій народности меншыні приголосило ся по зрахуваню першого і другого вопросу <unk> тис <unk> особ но в тым є словацкых гражданів <unk> <unk> Чысло словацкых гражданів представлює <unk> і <unk> процента Ромів на Словакі приголосило ся <unk> тис <unk> з чого <unk> <unk> особ має словацкє гражданство і так <unk> і <unk> процент Ромів є словацкых гражданів Ку Русинам приголосило ся <unk> людей з них <unk> особ має словацкє гражданьство значыт подля тых даных <unk> Русинів приголошеных у списуваню є так само словацкых гражданів подля кількости особ была чешска меншына кутрій приголосило ся <unk> люди з чого <unk> было і словацкых гражданів то представлює <unk> процента Зданых видіти же при першых трьох великых меншынах не грала роль міґрация з інчых держав але сут то люди котры векшыново сут гражданами Словакіі Чешскій меншыні послідні з великых уж еміґрация дакус помогла Малы меншыны векшы розділы Тото саме же еміґрация не грала роль же не платит про меньшечысленны народности меншыны на Словакі хоц і ту сут выняткы Украінців ся приголосило на Словакі особ з того чысла лем <unk> особ єх гражданю Словацкой Републикы а то є лем <unk> і <unk> процента Добрий результат мают Німці котрых ся приголосило <unk> особ з чого <unk> людий было і словацкых гражданів Німецка меншына так має подобны результаты як великы меншыны бо аж <unk> і <unk> процент особ німецкой народности єст словацкых гражданів што є подобны результатом Чехів Моравска меншына нарахувала <unk> люде з то народностию <unk> р того было людей і словацкым гражденством што представлює <unk> і <unk> процента а Марафацы так само не втікают од великых меншын Такє позитивне то уж неє при польскій меншыні Поляцы собі при остатнім списуваню приписали люди але гражданів з того было лем <unk> по перерахуваню вийде же лем <unk> і <unk> процента люди котры ся ідентифікували як Поляци сут і гражданами Словацкой Републикы Росийска народосна меншына рахує подля остатнього списуваня <unk> особ стословацкых гражданів є лем <unk> із записаных представлює то <unk> і <unk> процента декляруваных Булгарів так само є о много меньше поклярахуєме лем гражданів Ку булгарскій меншыні приголосило ся <unk> люди з того лем <unk> гражданів Словацкой Републикы што представлює <unk> і <unk> процента і є то подобне чысло як в припаді Украінців Ку хорватскій меншыні ся приголосило <unk> особ з чого гражданів є <unk> і то значыт <unk> і <unk> процента люди Сербів маєме подля остатнього списуваня <unk> но гражданю Словакі єст того лем <unk> особ в процентах <unk> Жыдівска меншына приписала собі <unk> люди з чого <unk> было і словацкых гражданів што представлює <unk> і <unk> процента Жыдівска комуніта так само має подобны результаты як великы меншыны Но і маєме ту іщы Вєтнамців котры были офіцияльно вызнаны за народносну меншыну на Словакі лем тот рік Приголосило ся іх <unk> а з тым чыслом оперели кєд жадали о офіцияльне вызнаня покля але посмотриме на то кілько з них было словацкых гражданів пак дістанеме чысло <unk> што є лем <unk> і <unk> процента А якій в тым розділ Оправданым вопросом є ци то дашто мінит на цілковій ситуациі Одповідал є же мінит а доста принципіяльно Конституция Словацкой Республикы в вецых частях занимат ся народносныма меншынами Но покля ся в ній пише о правах особ котры належат ку народносным меншынам пак ся пише о гражданах Словацкой Републикы якы належат ку меншыні не о жытелях так то є і в інчых меншыновых законах Цитуваня Гражда нам котре творят в Словацкій Республиці Народности Меншыны або Етнічны ґрупы ся ґарантує всесторонный розвиток головно право вєдно з інчыма членами меншыны або ґрупы розвивати свою культуру право розшырювати і принимати інформациі в іх материньскым языку здружувати ся в народносных здружынях основати і утримувати освітні і культурны інституциі Пише конституция а дальшы тексты о меншынах сут в тым самым дусі То же словацка меншынова леґіслятива дотулят ся лем гражданів Словацкой Републикы нам потвердил і Статистичный Уряд Словацкой Републикы кєд сме го в тій темі ословили і з пару звіданями цитуваня Про леґіслятывны заміры ся выступы списуваня позначка редакциі спрацуют окремо написала Зузана Подманіска і з Штатистичного Уряду Словацкой Републикы Дальше цитуваня Наприклад Штатистичный Уряд Словацкой Републикы спілпрацувал з Урядом Полномоченого Влады Словацкой Републикы про Народносны Меншыны при новелі наряджыня Влады Словацкой Республикы чысло <unk> през <unk> наряджыня выдає список народносных сел і міст позначка релекциі І то так же спрацувал базовы дане о кількости окремых народносных меншын при чым про тоты цілі ся додали лем даны зо словацкых державных гражданів жебы была новеля зроблена в згоді зо законом ч рез <unk> о хоснуваню языків народностих меншын інформувала дале Подманіцка Што значыт кєд в януарі того року Влада схвалила нове наряджыня Влады Словацкой Республикы котрым выдає ся список сел і міст в котрых гражданы Словацкой Републикы якы належат ку народносній меншыны творят найменьше <unk> процент населіня до списку ся дістали лем тоты села і міста де даных <unk> процент творили членовы народносной меншыны якы єдночасно были і словацкыма гражданами Як приклад можеме дати же покляпы в даякым селі приголосило ся на приклад і <unk> процент Мадярів але з того лем <unk> процент было словацкых гражданів Село бы не стало народносным а не было бы в списку Не все ся подля того рядит Як уж было спомянуто словацка леґіслятива односно народносных меншын думат на гражданів Словацкой Республикы котры належат кунадносным меншынам Не на чужынців гражданів інчых держав Кєд в припаді списку народосных сел і міст є тото трансформуване до практикы сут припады де то так не є Можеме споминути напр же у выборі про народности меншыны і етнічный ґрупы Ради Влады Словацкой Репубкы про людскы права народносны меншыны і родову рівност ся все бесідує о розділіню мандатів подля чысел в котрых сут зарахуваны і чужы гражданы в окремых меншынах При тым выбор бы мал представлювати інтересы гражданів Словацкой Републикы якы належат ку народносным меншынам не гражданів інчых держав Выслухали сте дописів опубликуваных на портали Лем фм протягом минулого тыжня Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак Дякую за увагу