Archiwum
łemkowskiego radia

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм в понедільок <unk> вересня септембра <unk> р Новосільскій Мураль в Кракові Выстава в Ряшові Автор допису Наталия Малецка Новак В Кракові сотну річницю народин Юрия Новосільского угонорували муральом на стіні єдного з бльоків В Ряшові вказувана є выстава репродукциі ікон авторства капуцина Марціна Сьондера што інспіруване штуком Новосільского Новосільскій на пару метрів Мураль высокости цілой стіны будинку явил ся при бльоку при улиці Л в Кракові Офіцийне одкрытя малюнку пройде <unk> жолтня октобра того рока Ініциятором акциі є Осередок Досліджынь над культурами памяти Выбрали таку а не інчу локализацию муралю з огляду на факт што недалеко находила ся хыжа Новосільского Мураль представляючый творчіст артисты намалювали Оляф Цірут і Марцін Новроцкій в рамках ініциятивы <unk> Муралів для Кракова Є то цілорічный проґрам творіня контекстовых велькоформатовых малюнків серед дотеперішніх реализаций сут м ін муральна <unk>літя народин Віславы Шымборской ци розмалюваня ронда Моґільского в Кракові Азбука Новосільского Брат Марцін Свьондер своі роботы называт новыма іконоґрафічныма аранжациями подля азбукы Новосільского Іх репродукциі мож обзерати на выставі нестворене світло при маршалківскым уряді в Ряшові Автор парунадцетьох репродукций ікон походит з мєльца Протягом два <unk> років спід його рук вышло близко <unk> ікон і образів Веде варштаты малюваня ікон в якых брали участ соткы люди Малюваня ікон то для неголовні штука будуча выразом віры пережываной наново цитуваня сігам до азбукы проф Юрия Новосільского котрий выходячы з клясичного візантийского канону і хоснуючы тото што стало ся в сучасній штуці писал іконы наново в спосіб котрый є близший сучасному обзерачови особливо такому котрому по катастрофі масового християньства не по дорозі до церкви ци до костела бесідує монах артиста Монах пояснят што його іконы містят традицийны іконічны представліня але намалюваны сут вкус інчий новий спосіб цитуваня Одходжу од штампового неовізантійского думаня Для вельох іконоґрафічний канон є техніком малюваня а фактычні канон є записаньом теолоґічного змісту Для осіб што штывно підходят до канону Моі іконы не будут канонічны Новосільскій ціле жытя был в конфлікті з даякыма середовисками што мали квадратний підхід до канону оповідат артиста Кажда презентувана репродукция збогачена є о еґзистенцийональный коментар в котрым обзераючы можут достеречы звязок пересланя іконы з іх особистым жытьом Выстава дотепер презентувана была м ін в Креници Коросній Люблині в Вроцлаві Супрашли В будучым році плянуют утворити постійну експозицию Бойківскій церкви в Чертежы Коло Санока В Ряшові нестворене світло мож обзерати до кінця жолтня октобра Віторок <unk> вересня септембра <unk> рока Патріярха Варфоломій І брал участ на екуменічній конференциі в Мадярску Стрітил ся і з митрополитом Філипом Автор вісти Петро Медрід В днях <unk> аж <unk> септембра <unk> року был на На вштіві Мадярс константинопольскій екуменічный патріярха Варфоломій І Патріарха приял позваня паннонгальской Абаті котра вже традічно орґанізувала медженародну екуменічну конференцию яка проходила <unk> септембра Варфольомій І з нагоды історично вызначной Навщівы Мадярска в стародавній Базиліці св Мартина Фанногальмі одслужыл Божеску Літургію в неділю <unk> септембра Окрім того поджас конференциі одбыло ся і екуменічне богослужыня котре мало назву Глядай мир участным на екуменічній подіі был і гайдудорокскій грекокатолицкій архієпископ і митрополіта Філіп Кочіш з котрым ся патріярха стрітил Цитуваня Присутност Константинопольского Екуменічного Патріархату в Мадярску посередництвом свого православного еґзархату є проявом того же тота мала але стара і традицийом богата православна церков має абсолютну любов і пошливост до того прекрасного народа і краіны повіл патріярха в Арфольоміі підчас екуменічного богослужыня на котрым брал участ і митрополіта Філіп цитуваня Абатія в котрій находиме ся є жывым свідком завзятости і віры мадярского народа з його долго і славном історийом В єй стінах усвідомлюєме собі же єй фундаменты были покладены іщы вчасі коли Восточна і Западна церков была єднотном наперек культурным общественным і языковым розділам цитуют мадярскы медиі патріярху Дальше цитуваня Правительство константинопольской матерской церкви певно вірит же слово заповід безконечной любовы і милости отця переможе тоту інституцийональну темноту котра появила ся медже ріжныма церквами якы глядаючы земны народы одышли од Євангелия Говорил на конференциі патріарха в Варфоломій І В Мадярску ся понад <unk> процент населіня голосит ку римокатоликам другы найчысленнійшы сут Кальвіны ку котрым ся голосит <unk> і <unk> процента люди Грекокатолици представлюют <unk> і <unk> процента населіня і од <unk> р мают митрополітну церков з гайдудорокском архієпархійом і єпархіями в Мішкольци Аніретазі Православных є за офіцийныма даныма в Мадярску <unk> процента свій еґзархат там має константинопольскій екуменічный патріярхат Московскій патріархат в Мадярску має будапештаньско мадярску єпархію Посол Януш Ковальскій хоче знести выборчу привілегію для німецкой меншыны Автор вісти Наталия Малецка Новак Вчера в понедільок <unk> вересня септембра перед сідибом Соспільно Культурного Товариства Німців на Опольскым Шлеску Віцеміністер Рільництва Януш Ковальскій задеклярувал што зложыт проєкт уставы котрий буде ліквідувал привілегію німецкой меншыны в Польщы цитуваня тверде зобовязаня рішуче ні для неуправненой выборчой привілегіі для німецкой меншыны апелювал посол Януш Ковальскій посол суверенной Польщы стартує з опольского округу З того самого округу выбераны сут представникы німецкой меншыны котра як єдина хоснує привілегію подля котрой меншыновый комітет не мусит перекрочыти процентового выборчого порогу в скале державы але уж в приміри самого евентуального поділу мандатів выборчый Комітет выборців Німецка меншына мусит перекрочыти тот поріг в выборчым округу в котрым стартує Посел Ковальскій заповіл што зробит вшытко жебы уж на першым реґулярным засіданю сойму приняти уставу котра знесе выборчу привілегію для німецкой меншыны Ковальскій пояснял што є то важне з причыны Голосуваня Ришарда Ґалі посланця німецкой меншыны подля ковальского посол німецкой меншыны мал голосувати проти польскій безпеці Іде о голосуваня в справі муру на польско білорускій граници Не може быти так же голос на нацийональну меншыну важыт веце Привілегія котра не подабат ся посланцьови Ковальскому не тыкат єднак лем німецкой соспільности в Польщы Подля <unk> артику Выборчого Кодексу Комітеты Нацийональных і Етнічных Меншын не мусят выборах перекрочыти <unk> процентового выборчого порогу в скали державы Подля посла Ковальского тот запис є незгідный з конституцийом і хоче го раз на все выкрислити цитуваня Голос каждого Поляка мусит важыти тілько само Не може быти так же голос на нацийональну меншыну важыт веце в тым розумліню же тот комітет є вільний од выборчого порогу то неуправнена привілегія бесідувал посол Ковальскій дальше цитуваня Німецка меншына в тій каденциі сойму вказала што не знат поперты Польщы в важных справах в тым квестиі безпекы на польско білорускій граници ци напримір одбудовы сасского палацу або воєнных репараций Вычыслял Ковальскій дальше цитуваня Зато ниякій уряд не може вісіти на волоску нацийональной меншыны котры в основных справах можут быти нелояльны взглядом інтересів Польщы кілько прав для німецкой меншыны в Польщы кілько прав для польской меншыны в Німцьох перерувал посол Під конец конференциі до Посла звернула ся єдна з жен цитуваня Не єст Вам ганьба пане посол бы сте ся ганьбили люде жыют гы од поколінь никому не перешкаджаме з Мегел зжыти зо вшыткыма людми Матір отец повинни ся за вас ганьбити Оставте тых люди бесідувала в емоциях жена Фільм з награньом удоступныл на своім Твіттері посол Ришард Ґаля жена задала пословы основне звіданя в квестиі симетриі прав для німецкой меншыны в Польщы і польской меншыны в Німцьох Цитуваня Ци в Німцьох сут польскы терены звідала Посол Ковальскій не дал на тото одповіди Під вписом Ришарда Ґалі на Твіттері зачала ся дискусия Посол Ковальскій написал што подля него посол Ґаля бесідує голосом Берлина а не Варшавы Мадярско має по списуваню Менше жытелів Но Русинів є веце Автор вісти Петро Медвід Чысло жытелів Мадярска ку <unk> октобру <unk> року было подля списуваня жытелів якє было з <unk> року перенесене на минулшый рік <unk> мілийонів <unk> <unk> Од <unk> року популяция в Мадярску знижыла ся о веце як <unk> тис люди Інформувал о тым Центральный Штатистичный Уряд в віторок <unk> септембра <unk> р в році <unk> жыло в Мадярску іщы <unk> мілийонів <unk> тис жытелів На неповинный вопрос о народности одповіло <unk> процент людей Русины наперек низшій популяциі в мадярску наросли Найвекшом меншыном сут Ромове Мадярско має <unk> офіцияльно вызнаных народносных меншын найвекшом меншыном зістали Ромове ку котрым приголосило ся <unk> особ но значно стратили В році <unk> ку тій народности голосило ся понад <unk> тис люди другом найвекшом меншыном є німецка ку Німцям приголосило ся <unk> <unk> особ а так само є іх меньше як в попереднім списуваню коли іх было іщы <unk> тис <unk> Третіма найвекшыма сут Словаци котрых ся приголосило <unk> <unk> В році <unk> іх было іщы <unk> <unk> Ку Булгарам приголосило ся <unk> люди Греків єднаку звеце кєд за переписом з <unk> року рахуют <unk> осіб ку хорватскій народносній меншыні ся голосит <unk> <unk> особ Поляцы наросли кєд же ку тій меншыні приголосило <unk> людей при чым в році <unk> было то <unk> особ Арміянів є в Мадярску за остатнім списуваньом <unk> В попереднім списуваню іх было <unk> Румунів є <unk> <unk> Но погіршыли собі бо было іх в році <unk> іщы <unk> <unk> Сербів ся приголосило <unk> а так само наросли в порівнаню з попереднім цензом коли іх было <unk> Наросли і Словены котрых є ку октобру <unk> р а в році <unk> было іх <unk> Радикально наросла украіньска меншына котра рахувала в році <unk> лем <unk> люди а тепер ся ку ній приголосило <unk> <unk> осіб Русины знова наросли Русиньска народносна меншына в мадярску так само може похвалити ся успішныма результатами А то як в чыслі особ котры приголосили ся ку народности так і в чыслі тых котры записали собі русиньскій язык як материньскій Ку Русинам приголосило ся в <unk> році <unk> люди В році <unk> то было лем <unk> особ Поґля в попереднім списуваню собі материньскій русиньскій язык записало <unk> осіб Тепер є то уж <unk> люди Списуваня в Мадярску мало і вопрос на язык котрый хоснує особа в родині або медже приятелями і в тій катеґориі Русины наросли бо в році <unk> до той катеґориі русиньскій язык записало собі <unk> особ а тепер <unk> І з тых результатів видіти же русиньска комуніта в Мадярску не выросла лем на еміґрациі але же знова веце приголосило ся домашніх Русинів котры уж не знают язык але принавертают ся ку свому походжыню за што треба подякувати активній роботі русиньскых орґанізаций і самосправувань Мадярско страчат віру Списуваня і з <unk> р вказало же штораз меньше люде в Мадярску голосит ся ку віроісповіданю наопак радикально росне чысло тых котры не одповіли на тот вопрос Ку римокатолицкій церкви котра є найвекшол приголосило ся мілийоны <unk> <unk> людей В році <unk> то было <unk> мільоны <unk> <unk> а в році <unk> аж <unk> млийонів <unk> <unk> особ Грекокатолицка церков за остатнім списуваньом рахує <unk> тис <unk> віруючых при тым в році <unk> іх было понад <unk> тис а в роцім до кінця аж нецілых <unk> тис Православны сут поділены подля приналежности до окремых церковных юридикций До греческых православных записало ся <unk> люди і значно наросли росийскых православных є <unk> сербскых <unk> булгарскых <unk> <unk> румуньскых <unk> і представлюют найвекшу православну комуніту в Мадярску Украіньскых православных є <unk> такы віруючых в попередніх списуванях не были ку інчым православным голосит ся <unk> особ З великых традичных мадярскых віроісповідань мож іщы спомянути Кальвінів котрых ся приголосило <unk> і є то друга найвекша церков по римокатоликах а євангеликів котрых жыє в Мадярску <unk> <unk> Но і тоты церкви стратили віруючых в порівнаню з попередніма списуванями Без віроісповіданя є <unk> мілийон <unk> особ Тых котры не одповіли на вопрос о віроісповіданю є <unk> мілийоны <unk> В році <unk> то было <unk> млийоны <unk> особ а в році <unk> лем <unk> мілийон <unk> четвер <unk> вересня септембра <unk> р Матура што іх нас може стрітити Автор вісти Севериян Косовскій Хоц до найблизшой матуры іщы добрых пару місяців то можеме призріти ся тому што чути нового о тій матурі котра нас найвеце інтересує з лемківского языка а можеме ся призріти дост ціковому документови котрий был оприлюднений центральном Еґзамінацийном Комісийом Ц То комунікат директора Цправі списку явных задач з бесідуваной части матуры з лемківского языка як языка етнічной меншыны в <unk> році По перше цікавити нас може сес документ за то же можеме собі свобідно почытати якы звіданя можут быти даны нашым матуристам а по другє може хоцбы зато жебы сме ся самы провірили ци знаме наш язык ци фурт можеме го зліпшыти Основа в маю Згідно з традицийом матуры одбудут ся в маю Кєд лем найдут ся охочы г маю тіж одбуде ся основный термін для здаваня як раз з той бесідуваной формы матуры з лемківского Окремо рішены сут тіж додатковый термін в чер юнію <unk> р і поправковий кєд бы дакому часом не пішло в серп на авґусті <unk> р Правда што тзв бесідувана матура то нова форма для матуры з лемківского языка На самым початку охочы здавати матуру з лемківского языка писали єй на тзв основным рівни Пак згідно з новелизацийом освіты вошла матура на так зв розшыреным рівни як раз тота матура на розшыреным рівни была писана лемківскыма учениками в остатніх роках Першу матуру з лемківского языка в <unk> році здавал Дань Ковосняк в Ліґницкым Музею ім Виспеньского Од тамтой поры каждый рік находят ся ученикы лемківского языка якы хотят здавати тот еґзамін Дотля найчастійше матура здавана єст в ґорлицкых і ліґницкых середніх школах парудесят звідань о Лемковину Формула бесідуваной матуры получена єст тым што Цовязана є оприлюднити звіданя з котрыма можут стрітити ся будучы матуристы в тым примірі тоты што підыйдут до еґзаменів в <unk> році В вересни септембрі директор Цк Марцін Смолік підписал споминаний документ котрым закомунікуваный был зміст <unk> матуральных звідань <unk> публикуваных скорше і <unk> новых на так звану бесідувану част з лемківского языка Зміст материялу якій повинны переробити будучорічны матуристы згідный з проґрамовом основом і односит ся до такой вшыткых найважнійшых творів Лемковины якы творили од столітя по днежній час так приміром даякы вопросы сут о творчіст Владиміря Хыляка Клавдиі Алексович Михала Нестерака Теофіля Куриллы Ваня Гунянкы Івана Русенка Симеона Пижа Семана Маделяна Нестора Репелы Мариі Мальцовской а з сучасных творців Андрия Копчы Павла Ксенича Володислава Грабана ци Петра Мурянкы То лем дакотры творці з творчістю якых повинны запознати ся охочы здавати матуру з лемківского языка Высова погостит лемківску творчу осін автор вісти Севериян Косовскій Ближыт ся перша лемківска творча осін камеральна подія яка каждого рока проходит на Лемковині і має за задачу презентацию лемківской авторской творчости Тогорічна едиция подіі загостит в єдній з нашых курортных місцевости Высовій Подія за традицийом потырват два дни Тогорічна одбуде ся в суботу і неділю в днях <unk> і <unk> жолтня октобра А буряк репела Лемківску творчу осін орґанізаторы каждого рока присвячают даякій знаній особі з істориі і культуры Лемковины ци шырше Карпатской Руси Тогорічна едиция посвячена буде в першій черзі Матвійови Астрябови Зато тіж єй першый ден одбуде ся в Высовій де ся він народил Был то лемківскій педаґоґ і історик знаный головно як автор статіі Кілька слів о лемківскій бесіді опубликуваній в <unk> р в львівскій ґазеті Учытель В дописі боронил лемківского языка як окремого і незалежного од малоруской бесіды зато тіж менуваный є в лемківскым дискурсі як аполоґета лемківского языка Дальшы округлы річниці котры будут споминати тогорічны участникы осены то <unk> річниця народжыня лемківского байкаря Миколая Буряка орґанізаторы памятают тіж о несторі ребеліі лемківскым писменнику і поеті якій творил тужливі з далекого Донбасу <unk> річницю народжыня Вчас подіі слово о Матвіі Астраві выголосит др Олена Дуць Файфер і Петро Трохановскій пак о Миколаю Буряку повіст др габер а о несторій репелі його єдносельчан хоц о вельо років молодший Петро Трохановскій На тогорічну осін запрошено творців з Польщы Словациі і Сербіі В проґрамі передвиджено і артистичный проґрам В першый ден выступит діточа ґрупа ансамблю Терочка другій ден подіі одбуде ся в неділю <unk> жолтня октобра в просторах Руской Бурсы в Ґорлицях початок <unk> година Бурсяны просторы своім выступом прикрашат Дария Кузяк і Ольга Стариньска в рамках свойой музичной ремінісценциі Лемковина Рим Орґанізаторами подіі сут Стоваришыня Лемків і Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях Смутны результаты спису Штораз меньше Лемків бесідує по лемківскы Автор вісти Севериян Косовскій <unk> вересня септембра Головный Статистичний Уряд оприлюднил детальнійшы але іщы недетальны результаты нацийонального Повселюдного Спису <unk> рока То даны якы односят ся до жытелів Польщы подля нацийонально етнічной приналежности хоснуваных языків дома та чысла приналежных до реліґійных громад Прикликаны даны приносят основны інформациі і о нас лемківскій меншыні в Польщы На жаль хоц на перше пізріня може ся нам здавати же сме выграли то кєд посмотриме на рівен хоснуваня лемківского языка в хыжах можеме лем заплакати тых якы задеклярували што в домашніх контактах комунікуют выключно по лемківскы є подля спису лем <unk> осіб Іщы тисяч допереду Два рокы рахуваня і вкінци Головный Статистичний Уряд ГО зміг порахувати громадян І хоц не можеме повісти што сме нерады тому то быти може о даякых чыслах хотіли бы сме ся не дознати Штоправда кєд порівнаме загальне чысло осіб якы придали свою приналежніст до лемківской меншыны з даныма з квітня апріля того рока То як теперішні даны вказуют же є нас сумарично іщы о <unk> більше Припомнийме в квіт на апріли Гальсу вказал першы вступны результаты односячы ся до нацийональной структуры Польщы Дознали сме ся товды што Лемків в Польщы є <unk> осіб Тепер коли знаме уж детальнійшы результаты подля вшыткых рахунків має нас быти <unk> осіб Днешні даны позваляют ближе пізріти ся нацийональній структурі Польщы з очывидных причын зосередиме ся на лемківскій меншыні По перше што може дакус чудувати особы якы декляруют приналежніст до Лемків жыют такой в каждым з <unk> воєвідств Найбільше жыє нас на чужыні на другым місци є наша Лемковина Выглядат то так в поєдных воєвідствах Нижньошлезскє <unk> дубужскє <unk> малопольскє <unk> мазовєцкє <unk> підкарпатскє <unk> велькопольскє <unk> західньопоморскє <unk> поморскє <unk> шлезскє <unk> варміньско мазурскє <unk> куявско поморскє <unk> лодзіньскє <unk> любленьскє <unk> опольскє <unk> підляшскє <unk> і святокшыскє <unk> Выжеспомнены даны вказуют што на Лемковині жыє днес близко <unk> тис осіб якы голосят ся ку Лемкам Кєд возме до увагы чыст котры медже нашом соспільністю сут дост часто подаваны а односячы ся до кількости люди якы на Лемковину повернули по акциі Вісла то можеме повісти же думаме констанс дост часто подає ся што по проведеным выгнаню в <unk> р на Лемковину вернуло лем <unk> процент выселеных кєд вірити офіцияльным данам выселено около <unk> тис Русинів Што цікаве більше нас в Мазовіцкым як в підкарпатскым котре свойом обсягом обнимат територию історичной Лемковины Найменьше осіб што приголосили ся до лемківской меншыны як в святокшыхскым воєвідстві Як єдну як другу В попереднім списуваню в <unk> році осіб якы задеклярували лемківску нацийональну приналежніст было вшыткого <unk> в тым <unk> тых якы деклярували лемківску як єдину нацийональніст <unk> як першу або єдину а <unk> як другу Тым разом є на сумі <unk> осіб <unk> осіб подало лемківску нацийональніст як першу з чого <unk> осіб вказало же є то іх єдине нацийональне почутя другу ідентифікацию до лемківской нацийональности вказало <unk> осіб сумаричне чысло вшыткых ідентифікаций дає як раз <unk> люди з чого тіж польску нацийональну приналежніст задеклярувало <unk> осіб Чысла як чысла Высновкы сут же такы же асиміляция поступує Не сут то іщы найдетальнійшы чысла бо знаме лем чысло осіб якы приголосили ся тіж до польской нацийональности Не знаме покля што кілько было інчых декляраций примірово до украіньской нацийональности О тым гасу поінформує нас уж внет хоц на слово не мож до кінця вірити в тым припаді Презентация під назвом Стан і структура демоґрафічно соспільна і економічна людности Польщы на фоні результатів Нацийонального Повселюдного Спису <unk> має ся вказати <unk> листопада новембра <unk> рока По свому выключно уж такой не бесідуєме Смутны сут даны односячы ся до хоснуваня языків в штоденных контактах На жаль чого сме могли ся сподівати по квітньовых чыслах товды лемківскій язык ани не был браний до увагы при загальных рахуванях подаваных гасу Хоснователів лемківского языка є такой о половину меньше як загальне чысло люди котры приголосили ся до лемківской нацийональности <unk> то загальне чысло осіб якы задеклярували што бесідуют дома по лемківскы Драматичні низкє є чысло тых якы зазначыли же лемківскій є іх выключным языком в домашніх контактах То лем <unk> люди Кєд возме тото чысло до чысла вшыткых <unk> не даст нам оно ани <unk> части бо лем оково <unk> процент В списах з <unk> і <unk> р не было звіданя о язык домашніх контактів Прото не маме однесіня але беручы до увагы факт што жыло товды іщы гідні натуральных хоснувателів лемківского теперішнє чысло є досправды смутне Поколіня якє лемківскій язык свою бесіду вынесло з рідной хыжы на Лемковині Уж такой ніт Оприлюднены чысла не тішат оптимізмом Што з нима зробиме Залежыт уж од нас самых сучасників Гальсу подає даных основателів поєдных языків в окремых воєвідствах Для лемківского языка ніт даных быти може зато што є то досправды мала кількіст Православны і грекокатоликы без змін Газу всказал тіж даны о приналежности доданого віроісповіданя конфесиі Мож загалом ствердити што в порівнаню до спису з <unk> рока православных і грекокатоликів є меньше більше подібні Хоц згідно з офіцийныма даныма в <unk> році православных нарахувано около <unk> тис то тепер вірных є дакус меньшы <unk> тис осіб Грекокатоликів в <unk> році было около <unk> тис Тепер приналежных до той конфесиі є <unk> осіб зато мож видіти констанс Найбільше православных Приналежніст голошена як костюл православны є очывидно в підлярскым воєвідстві <unk> в інчых воєвідствах м ін Нижньошлезскє <unk> любужскє <unk> малопольскє <unk> і підкарпатскє <unk> Найбільше вірных грекокатолицкой церкви приналежніст голошена як костюл католицкій обжондек візантийско украіньскій костюл грекокатолицкій нарахувано в арміньско мазурскым <unk> в інчых воєвідствах м ін Нижньошлезскє <unk> Любожскє малопольскє <unk> і підкарпатскє <unk>oбликуваны на портали Лем фм протягом посліднього тыжня Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак Віркує