Archiwum
łemkowskiego radia

Перегляд тыжня порталю Лем фм понедільок <unk> жолтня октобра <unk> рока Семінар карпаторусиністикы был присвяченый зборнику творів Духновича Автор вісти Петро Медвід В понедільок <unk> октобра <unk> року одбыл ся в просторах засідальні Факульты Гуманітных і Природных Наук Пряшівской Університы в Пряшові <unk> научный Семінар Карпаторусиністикы котрый традично орґанізувал Інститут Русиньского Языка і Культуры Пряшівского Університету Семінар тодраз был присвяченый недавно выданій публикациі з назвал Александер Духнович Мояліра і кымвал котрой головным упорядкувательом є доцент маґістер Валерий Падяк кандидат наук Якраз Падяк котрый є робітником Русиньского Інституту в Пряшові приготовил і реферат якій участником одпрезентувал Семінар одкрыла др Кветослава Копорова яка познакомила участник з біоґрафійом і науково роботом Валерия Падяка котрый долгодобо занимат ся русиньском літературом і театром Духновича треба приближыти новій ґенерациі Падяк в рамках свого реферату припомяну же публикация была выдана при нагоді <unk> річниці од народжыня русиньского Будителя Александра Духновича і акцентувал як потрібне є Русинам познакомлювати ся з творами Духновича і приближыти тоты творы і новым ґенерациям Єднако як то роблят іншы народы з своіма вызначныма писателями Як раз зато зборник є роблений в переважній мірі як транслітерация духновичовых творів до кірилиці котра хоснує ся Русинами в сучасности плюс єден переклад єдной пєсы до сучасного языка Кєд же Духнович писал у часі коли хоснували ся і стары мож повісти церковны буквы котры днес мало хто знат было треба іх транслітерувати на сучасны буквы так само было треба дакотры буквы котры днес записуют ся дівтонґами переписати на новий штиль жебы текст не стратил правильну высловност Валерий Падяк звернул увагу же при ріжных друках Духновича зробили ся в переписі текстів хыбы котры пак треба доглядати і оправити так жебы до новой публикациі вже ішли правильны тексты написаны будительом Падяк участным вказал пару конкретных прикладів і описал долгу путь ку тому жебы найти што в ориґінальным тексті Духновича власно было написано Отец і герой Окрем того Валерий Падяк повіл ім много інтересностей і з жывота Духновича о котрых ся мало знат і котры обявил поджас свого баданя медже інчым припомянул же Духнович был веселым чловіком котрий вюл богатий общественний жывот радо ся стрічал з людми У нього дома все сідили тогочасны інтелектуалы з котрыма дішкурувал Але не лем інтелектуалы были його хостями Александер Духнович за словами Падяка каждий ден варил готовыл стравы і у нього все обідувало <unk>ро ци аж <unk>ро дітей бідных русиньскых школярів котрым дал не лем наісти але старал ся і о іх потребы Як спомянул реферуючий не позывал лем діти з Пряшівской Руси але ходили до нього до кінця аж з Лемковины Він як добрий отец старал ся і о іх потребы так же ся іх звідал і кєд дакому треба было купити штоси до школы перо зошыт ци інчы потребы Духнович дал Літині грошы а пак і контролювал ци малий школярик купил за грошы тото на што му были даны Інтересным єй то же Духнович был до кінця геройом котрий спасил дві діти од того жебы ся затопили што так само є непознатым фактом Участный і прецеда С Книжка як то припомянул і Валерий Падяк была выдана при <unk> річниці народжыня Духновича при підпорі Світового Конґресу Русинів поджас котрого одбываня в авґусті того року в Сербіі была публикация презентувана І зато на презентациі в Пряшові был участный предцед Світового Конґресу Русинів др Штефан Лавинец котрый так само курто приговорил ся участным Офіцияльным выдавательом книжкы яка была надрукувана в Мадярску было Вседержавне Общество Русиньской інтеліґенциі ім Антония Годинкы Член Світового Конґресу Русинів котре веде Лавинец істоличне русиньскє нацийональне самосправуваня в Будапешту котре веде др Мариянна Лавинец русиньска діятелька в Мадярску а мама прецеТС Як шеф Конґресу Повіл была то головно заслуга його мамы котра доєднала ся з Валерийом Падяком же дают такій вкладку річниці Духновича і выдают зборник На голові конґресу пак застало лем забезпечыти цілый проєкт по технічным і фінаншным боці Лавенец подякувал же много дальшых русиньскых орґанізаций і самосправ в Мадярску придало ся ку думці і фінанчно помогли ку выданю Семінар буде і онляйн На кінцю семінара вже традічно были одпрезентуваны найновійшы выданя м інпрезентувало ся і нове выданя популярной книгы проф Павла Роберта Маґочія з назвом Народны видкы котра в тым році у выдавництві Валерия Падяка в Ужгороді вышла в актуалізуваній версиі напр з дополненыма новыма даныма по списуванях жытелів Книга натепер вышла по украіньскы віриме же так як попередня версия і другє выданя дочекат ся выдань в многых языках першорядно по русиньскы Семінар карпаторусиністикы першый раз ішол і до ефіру а в найблизшых днях прибуде запис із семінара на онляйн плятформах де го буде мож цілий попозерати Віторок <unk> жолтня октобра <unk> р іде на Турнe<unk> Гербетом Кугором є русиньска Істория ХХ столітя Автор допису Петро Медвід В юні минувшого року фольклорный ансамбль Рутиня котрый діє в столиці Словакі Вратиславіі одпремєрувал своє найновійше танечне драматичне представліня які дістало назву інспірувану книжку Павла Роберта Маґочыя Гырбетом Кугорам Рутиня товды премєров одсвяткувала зворічным опізніньом з причыны пандеміі свій <unk> ювілей істнуваня Тепер ансамбль рыхтує ся на турне в рамках котрого тоту інцинізацию дограт в штырьох містах на выході Словакі Бескід як символ русиньской долі Турбулентне ХХ столітя значно овпливнило і долю Русинів Выселентво за океан І світова война політычна і народна еманципация приєднаня до складу Чехословакіі не сполнена автономія але і І світова война анексия Підкарпатской Руси Совітскым Союзом вычеркнутя Русинів з мапы світя І народне возроджыня То лем маленька частка з того што Русины у ХХ столітю пережыли Творці представліня заміряли на першу половину ХХ ст котра была про Русинів фундаментальна Інцинізация Хырбетом Кугорам проводит Николай Бескід Грекокатолицкій священник русиньскій діятель і родолюб єден з многых вызначных особностий того роду Николай стал свою власну жывотну історию як бы стілесніньом істориі і доліі русиньского народа Народил ся на териториі днешнього Мадярска не стратил свою ідентичност вернул до Карпатскых Гір підпорил взник Чехословакі пише творит робит про народ а вмерат в часі коли не веце як <unk> років вмерат в краінах совітского бльоку і русиньскій народ Інцинізация лем частково выходит із історичных реалий веце простору дістала вольна інспірация жывотом Николая Бескіда Чым хотіли творцьово оддати чест не лем Николайови але цілому роду Бескідових Шырока Карпатска Русь В танечных частях ся Рутеня заміряла на фольклор з русиньскых реґіонів Северовых ходньой Словакі але і з реґіонів Підкарпатской Руси Нижньой Закарпатской области Украіны Та власно ансамбль презентує богатство і розмаітост русиньского фольклору з шырокой териториі Карпатской Руси териториі історично населеной Русинами з реґіонів котры в меджевойновым періоді творили територию Чехословакіі Одказ єсний і кєд ся границі і державы почас минушого столітя да кілько раз змінили Русины зістали доднес єдным неділительным народом і іх культурне богатство єст получным русиньскым богатством Штырі міста і велика продукция Окрем фольклорного ансамблю Рутеня в представліню грає русиньскій актор Володимір Чема котрый має роль Николая Бескіда На сцені буде мож видіти і народну музыку рутеня значы власну капелю ансамблю а дітячый фольклорный колектив Рутенячык Мож сміло повісти же рутеня іде на турне у великым і на професийональній уровни Был то проґрам перегляд тыжня в рамках котрого выслухали сте дописів якы публикуваны были на портали Лем фм протягом минулого тыжня Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак