Archiwum
łemkowskiego radia

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм суботу <unk> мая <unk> р Русиньскє свято в Добрецині Автор вісти Петро Медвід В суботу <unk> мая <unk> року своє свято будут празднувати Русинын в Мадярску Тот рік русиньскоє нацийональне свято котрого головным орґанізатором є вседержавне русиньскє самосправуваня одбуде ся в Дебрецині Подію одкрыє Віктор Крамаренко председа вседержавного русиньского самосправуваня участных Поздоровит і Лазло Польщан Председа Культурной Комісиі Парляменту Мадярска На русиньскым святі буде як каждый рік передавана премія Антонія Годинкы котру лавреатом передаст председа вседержавного русиньского самосправуваня Торжество буде продолжати концертом Віолончелісти Андра Шазана і Молитво Паракліса котрій одслужыт высокопресвященный владыка Філіп Кочіш архієпископ і митрополіта Гайду Дороґскій Покровителями тогорічного русиньского свята сут Міклес Шолтис державный секретар і з вопросів реліґійных і нацийональных капчань Лазо Повшан председак Культурной Комісиі Парляменту Мадярска і Віра Ґіріц посланкыня мадярского парляменту за Русинів Неділя <unk> мая <unk> рока Чужу ниву на Одрі Полоти Автор допису з істориі Севериян Косовскій Несторожылич поета родом з Камяной на Сандецкій Руси писал вражливо і маючы за серце поколіня выселеных Днес бы сме повіли патріотично Як раз в тых днях споминаме <unk> річницю оддати народжыня того лемківского поеты выселенця на радяньску Украіну Вродил ся <unk> мая <unk> р Знаный є тіж під літератскым псевдонімом Любомир Камяньскій Його патріотична лірика чыслит більше як <unk> вершів Нестор Жылич Нестор Жылич дозрівал в рідній Камяні Не лем село але і тота західня част Лемковины певністю будували його пізнійшы поставы што оддзеркаляют ся в його творчости Коли мал штырі рокы вмерла му матіра няньо Димитрий оженил ся II раз Дітинство не мал легкє уж як девятлітній хлопец мусіл іти на службу до Крениці што в ноным часі было дост частом жорстоком практиком Попри тым повело ся му скінчыти основну школу в Камяні а пак мушыньску ґімназию і учытельску семінарию в Самборі де од добры дві декады был недалеко переселений Пак під конец тридцетых років ХХ столітя зачал учытелювати на Лемковині За влады Пілсудского за своі лівицьовы погляды трафил до Вязниці а потім рукувал до польского войска Вчас німецкой окупациі был заарештуваний січовиками якы спілпрацували з гітлерівцями В сандецкій Вязници просідил два рокы в <unk> році зміг втечы за товдышню линию фронту до Галичыны Друга Основа творчости Жылич переселений на радяньску Украіну писал не лем о біді гын Не забыла на своіх краян якых выгнано на далекы понімецкы землі Біль переплітаний тугом але і гірком радістю за тым што уж не верне то здає ся головны части його богатой творчости Його вершы доднесы в більшости остают в рукописах Зобраны были в дві части карпатскы Думкы і карпатскы сміховинкы Жылечы написал тіж сперту на автобіоґрафічных пережытях поему За Русь волю і правду а тіж оповіст з лемківского жытя Гайниця ци нарис Никыфор Дровняк Написал тіж гідні стати о німецкій окупациі на Лемковині Жырич не мал за вельо можливости публикациі З огляду на своі русофільскы погляды міг печатати лем в лемкосоюзівскых выданях в Америці Зато же лем гын вказували ся його творы і то такой невелика част з його ціложытьовой творчости На чужыні де прожывал на західній Украіні дальше учытелювал аж до <unk> р вмер в <unk> році в Выдяным коло Львова В Старій Любовні одбыл ся ювілейный <unk> русиньской оброды на словеньску Автор вісти Петро Медвідь В неділю <unk> мая <unk> р зышли ся в Старій Любовні делеґаты і гості на ювілейнім русиньской оброды на словеньску найстаршой пореволючной орґанізациі Русинів на териториі Словацкой Республикы Орґанізация волила на сеймі своі орґаны на дальшый функчний три річный період окрем того рішыли ся і зміны а дополніня стану русиньской обрады на Словациі З тым цільом жебы орґанізация могла флексибнійше фунґувати з оглядом на нове вслові в котрых жыєме Святочне одкрытя сейму Сейм святочно одкрыл ся словацком і русиньском гімном котры одспівал оперный співак і педаґоґ Зденові Слоцкій з Літьмановой По нім русиньскій фольклор одпрезентували співачкы з дівоцкой співацкой ґрупы Вінок із Шальского Ястрабя По музичным одкрытю вже слово перевял прецеда русиньской оброды на слованьску Мартін Караш котрый привітал делеґатів Сейму як і честных гостів а так само до президиі засіданя покликал выбратых членів русиньской оброды на Словациі За столом Президиі Сийму окрем Президиі Караша сиділи членове Выконного Выбору Петро Микула і Володимір Противняк дальше Петро Медвід за редакцию Н ІнФорусины офіцияльного пресового орґану русиньской Оброды Вєра Юрічова і Мірон Крайкович за Дозорну Раду Запрошыня на сем як честны гості приняли предностка Окресного Уряду в Старій Любовні Катарина Томкова посланец Народной Рады Словацкой Републикы за партию Спетро Сокол директорка Словацкого Народного Музея Музея Русиньской Культуры в Пряшові Люба Кральова директорка Основной Школы на коминьского улиці в Старій Любовні Альбета Хамілова Ведуча Одділіня Школьства Культуры Шпорту і Молодежы Місного Уряду в Старій Любовні Ева Колярова за общество святого Йоана Крестителя отец Франтишек Крайняк председа Круглого Стола Русинів Словакі і Петро Штефаняк председа орґанізациі Молоды Русины Марек Гребік предцеда Рады Русиньскых Реґіонів Мирослав Бобер староста села Камюнка Юрий Єдинак але і дальше Креуваня орґанів сейму і рекапітуляция діятильности По привитаню участників <unk> сейму русиньской оброды на словеньску члены Выконанного Выбору русиньской Обороды Володимір Противняк передложыл на схваліня проґрам сейму а так само собі делеґаты зволили членів окремых Комісий мандатовой пропозицийной і волебной як і записувателя ео вірителів запису До мандатовой комісиі были выбрати Михал Дробняк Мирослав Кариканич і Владислав Шандаля волебна комісия робила в складі Владимір Бейда Ян Голодняк і Гелена Дзіцьова в пропозицийній комісиі были членами Володимір Противняк Павел Ковач і Мілян Шіґуліньскій Записувательом был выбратый Міран Крайкович і за овірителів делеґаты схвалили Штефана Шаляпа і Николая Коневала Пак вже прецедар русиньской Оброды прочытал справу Выконанного выбору о діятельности орґанізациі од посліднього сейму русиньской оброды Спомянуты были вшыткы активности котры орґанізация зреалізувала Медже нима мож выбрати великы проєкты якыма сут выдаваня Ґазеты Н Ін конкурс Деклямациі Духновичів Пряшів обновліня Музичного конкурсу Співы Могороду шторічне орґанізуваня святкувань Дня Русинів зловакі фестівалю на фиґлярску ноту і дальше Так само Караш бесідувал о подіях котры почали ся робити як новы в даным періоді і нашли собі своє місце в календарі русиньскых подій і орґанізация в тым хоче продолжати Меджі такы активности належыт напр проєкт Місной орґанізациі русиньской оброды в Меджілябірцях з назвал стежками русиньскых предків котрый є про школярів якы ходят на русиньскій язык або народный выступ на град Маковиця Споминули ся так само книжкы ци музичны альбумы котры ся русиньскій оброді подарило в давнім періоді выдаты але і дальшы активности котры орґанізация робила сама або у спілпрацы з дальшыма орґанізациями припадно самосправами Председа Караш Як єдну із ключовых активности в тым періоді означыл то же русиньска оброда залучыла ся до спілпрацы з дальшыма орґанізациями під Округлым столом Русинів Словакі кєд реализувала ся кампань ку Списуваню жытелів о <unk> р Підкрислила ся і спілпраца з радийовым і телевізийным высыланьом в рамках радия і телевізиі Словакіі радийом Русин фм і дальшыма реґіональныма а народносныма медиями Караш припомянул і то же в даным періоді представителі русиньской оброды мали контакт і з політичныма представителями Абсольвували з нима стрічы жебы рішыти русиньску проблематику або же і представителі русиньской оброды были запрошены на такы подіі яку было наприклад привитаня папы римского Франциска в Братиславі В рекапітуляциі было сконштатуване і то же період проходил часточно вчасі пандемічных обмеджінь і так ся дакотры активности не подарило зреализувати з обєктивных причын Русиньска оброда так само як основаючый член Світового Конґресу Русинів брала участ в даным періоді на засіданях конґресу в Крениці а Новым Саді Медже активностями котры членовы русиньской оброды в остатнім періоді реалізували была іх гуманітарна поміч про біженців з Украіны позачатку полноформатной войны в <unk> році Предцеда русиньской Ороды в рамках рекапітуляциі окремо подякувал бывшому уполномоченому Влады Словацкой Републикы про Народносны меншыны Ладови Буковскому з котрым была коректна спілпраца при рішыню народносных в тым чыслі русиньскых проблем припомяну же в посліднім періоді дістали сме підпору і од Президенткы Словацкой Республикы Зузаны Чапутовой котра окрем іншого Русинів реґулярно поздоровляла на Ден Русинів Словакі але і од інчых політиків На кінцю Караш подякувал і партнерскым орґанізациям в інчых державах як Польща Украіна Мадярско Румуня з котрыма так само реалізували ся в остатнім часі многы подіі Приговорили ся гості русиньска оброда передала памятны плякєты Пак вже несідували приговоры гостів як першый участників ХХІ сейму русиньской оброды на словеньску поздоровил послане з парляменту Петро Сокол котрий на потішыня участных приговорил ся по русиньскы Дальше поздоравляли Петро Штефана Ґлюба Кральова отец Франтишык Крайняк Юрий Єдинак Ева Колярова котра на сей была а поздоровліня передала і заприматора міста Стара Любовня Любоша Томка якій не міг взяти участ Марек Гребік і Мирослав Бопер Вшыткых проговорах было чути респект ку роботі русиньской оброды подяку за вшытко тото што од свого основаня орґанізация зреалізувала і волю дальше розвивати спілпрацу На тіснійшу спілпрацу вызвал і Прецеда Округлого Стола Русині Словакі і Петро Штефаняк По приговорах прецеда Караш на основі рішыня выконаного выбору русиньской обороны передал памятны плякєты подякуваня за спілпрацу Плякєты передавали ся з нагоды ювілейного сейму але так само при нагоді же русиньска Брода поджас пандеміі святкувала тр <unk> років свого істнуваня і не была можност таку святочну подію товды зорґанізувати Плакєты были переданы Любовняньскому Музею Старій Любовні місту Стара Любовняй Редакциі Народносно Етнічного Высиланя радия і телевізиі Словакі русиньскій редакциі Радийого Народносно Етнічного Высыланя Радия і телевізиі Словакі Основній школі на Коміньского улиці в Старій Любовні Округлому столу Русині Словакі під Дукляньскій Бібліотеці в Свиднику Сеу Камьонка Раді Русиньскых Реґіонів Шаришскому Музею в Бардийові Окресліл бібліотеці Девіда Ґудґеселя в Бардийові Фундациі Деревяна Церковиця Габура Словацкому Народному Музею Музею Русиньской Культуры в Пряшові орґанізациі Лабірскы Русины під Дукляньскому Освітному Центру Свіднику Обществу св Йоана Крестителя Радию Русин фм селу Біловежа орґанізациі Молоды Русины Фольклорному Колектіву Гемльон і Вігорлядскому Музею в Гуменнім Ішло партнерскы орґанізациі зы самосправы Як повіл председа Русиньской оброды Караж орґанізация іщы при дальшых принагодах буде плякєты передавати особам котры мают заслугы на роботі русиньской оброды і русиньского руху Робоча част сейму По першій части і перерві наслідувала робоча част сейму на котрій брали участ уж лем делеґаты Тоту част вюл Володимір Противняк Першым пунктом той части была справа Дозорной Рады русиньской Обороды о господаріню русиньской оброды од посліднього сейму Справу прочытала предсыткыня Дозорной Рады Вєра Юрічова Русиньска оброда господарит в плюсовых чыслах а найвеце фінансий на реализацию своіх активности має з Фонду на Підпору Культуры Народносных Меншын По економічній рекапітуляциі слово дістала мандатова комісия котра сконстатувала же із запрошеных делеґатів є присутных трьоє і так єст ім узнесіня способний По тій інформациі делеґаты мали можливости дискутувати В дискусиі выступили Володимір Противняк Мірослав Кереканич Мартін Караш Петро Микула Ян Голодняк і Миколай Коневал Делеґаты в дискусиі презентували роботу своіх містных орґанізаций але так само пропонували што бы в дальшым періоді могла орґанізация зліпшыти або вылужыти у своіх контактах Зміны і дополніня стану русиньской оброды По дискусиі Прецеда русиньской Ороды Мартин Караш представил пропозициі на зміну і дополніня стану русиньской оброды Послідня технічна зміна была в році <unk> Делеґаты по выслуханю пропозиций зміны і дополніня схвалили Подля новых станув по сеймів русиньской оброды як найвысшого орґану не буде другым найвысшым выконным орґаном Координачный выбор але выконный выбор Орґанізация тым хоче забезпечыти векшу флексибліту ряджыня кєд же координачный выбор де мают представителі вшыткы містны орґанізациі было проблематичне скликувати Координачному выбору наперек тому зістали дакотры важны компетенциі котры мали і дотепы а окрем того має служыти як плятформа на комунікацию і знаня презентациі Выконный выбор по новому не буде мати <unk> членів але <unk> по двох членах з каждой области З тым і повязана і дальша зміна окрем того же основном єдиницьо зістават містна орґанізация новыма становами выникнут обласны орґанізациі котры можут капчати в це окресів а так само выникнут областы рады То будут основны єдиниці в рамках реґіонів области Област ся адмініструє сама Новы становы запровадили і функцию секретаря русиньской Обороды як выконаного робітника орґанізациі а честне членство в русиньскій оброді Караш знало потверджений у функциі По схваліню змін стану русиньской оброды делеґатам были представлены кандидаты до орґанів на дальшый трирічный функшный період Потім наслідувало голосуваня До нового посильненого компетенциями Выконаного Выбору русиньской оброды были зволены тоты членове за област Ніна Собранці Власта Оцетникова і Беата Пітелова за област Меджебірці Володимір Противняк і Емілия Ґубова за област Гуменне Мірослав Кереканиш і Штефан Шаляб за област Свідник Владимір Шандала і Ян Голодняк за област Бардейов Петро Микулаі Мартіна Стеранкова за област Тара Любовня Мартин Караж і Михал Дробняк за област Пряшів Сабынів Левоча Мариянна Железна і Іґор Латта за област Кошыці Братислава Піска Нові <unk>em Рознява Владимір Волочко і Петро Мацко Склад Дозорной Рады Русиньской Оброды в слідуючым періоді будут творити Вєра Юричова Гелена Діцьова Михал Тыч Владимір Бейда і Мірон Крайкович На процеду русиньской оброды кандидавал лем Мартін Караш котрый єднако як і дальшы орґаны русиньской оброды был зволеный єдномысельно Проґрамовы пропозициі русиньской оброды на словеньску закінчыл ся приятьом проґрамовых пропозиций цілів русиньской оброды на рокы <unk> а приятьом узнесіня До проґрамовых пропозиций і цілів дістали ся темы проблематика языка навчаня языка але і істориі а звыків на школах професийонализация роботы русиньского руху система підпоры державы пронародности меншыны міґрация до міст і рішыня з тым повязаных проблем рішыня всетырваючой проблемы хоснуваня терміну Русин Украінец і з тым повязаных діл рішыня церковных вопросів медженародна спілпраца тоты темы має дальше обробити выконный выбор русиньской оброды з тым же ся будут консультувати з фаховцями на даны области По приятю знесіня іщы раз ведучый робочой части Володимір Противняк подякувал Предцедови русиньской Ороды містным орґанізациям функцийонарам селам і містам делеґатам і орґанізаторам сейму зак тивный приступ в роботі русиньской оброди і русиньского руху обще середам <unk> ден мая <unk> р Мой Знайдеме іщы даде лемківску хыжу здоблену крапками дослідникы глядают Дослідникы зосереджены поприпольскым Людознавчым Товаристві глядают в терені захованых хыж котры прикрашены мотивом крапок крисок так як давнійше часто здоблено поєдны будинкы загороды Ци сут іщы даде такы або хоц знимкы або хоц знаня же такы хыжы были вшытко ся придаст Од початку <unk> р рушыл проєкт Крапкы Крискы Популяризация знаня о декуруваню стін в деревяным реґіональным будівництві Його орґанізатором є Головный Заряд Людознавчого Товариства а дофінансуваный єст зо середків Міністерства Народовой Едукациі Ідею проєкту є найти істнуючу забудову з мотивами малюваных на стінах крапок Зінвентаризувати тоты місця а вєдну з музейном кверендом пояснити етимолоґію і значыня тых прикрашынь Хто знат хто поможе Цитуваня Заінтересуваны сме архівальныма материялами фотоґрафіями а найбарже інформациями О быти може істнуючыма іщы деси в терені будинками з крапками подає др Ельжбєта Ядловска кєрівник проєкту Антроположка з Ягайлоньского Університету Проєкт ведений Польскым Людознавчым Товариством обнимат м ін тереновы досліджыня і кверенды тыкаючы деревяного будівництва і його здобництва тзв крапкы і крискы знаны сут головні як здобнича культура Лемків західньой Лемковины ци сандецкых ляхів Дослідникы будут прібувати найти захованы іщы будинкы або іх фраґменты з мотивами крапок на захованых зрубовых стінах ци зінвентаризувати іх сфотоґрафувати і описати цитуваня Вступны баданя вказуют уж же здобництво тото в формі крапок і крисок днес уж праві неістнуюче мало вельо векшый засяг Музейны ференды мают помочы пояснити етимолоґію і значыня тых прикрашынь а тіж іх реальний засяг пояснят антроположка В рамках проєкту заплянуваны єст цикль варштатів популяризуючых того рода артистичне ремесло выклады а тіж выстава сумуюча досліджыня і зобраны материялы Варштаты запроєктуваны будут в інтердисциплінарній формулі музична іх част зреализувана буде через професийных музиків і етномузиколоґів В пляні єст выданя принагідной публикациі з фотоґрафічным і документацийным записом тереновых робіт Крапкы крискы квіткы Приміры крапко крискового малярства стрічали ся по цілій Лемковині але тіж на теренах де мешкали сандецкы ляхы ци на обшыри Погіря Декоративны малярскы елементы наношены на елевациі хыж были характеристичным знаком лемківскых домів предметом проєкту сут тоты найосновнійшы формы декораций крапкы Явиско прикрашаня хыж през Лемків утырвалил на фотоґрафіях з початку ХХ років ХХ ст етноґраф Роман Райнфусс найчастійшым здобничым елементом были білы пасы малюваны медже белями зрубовых стін якы ішли горизонтальні а тіж біле обрамуваня вікенд дверей часом збогачены о декоративны просты ґрафічны ґеометричны або рослинны формы Білили вапном часом зафарбленым на ясносиню малюнкы робили на фоні сурового спатинуваного зрубу цитуваня Вынятково лем быват він зруб хыжы прип редактора скорше вкрытый інчом фарбом в контрастуючым кольорі І так напримір на середній Лемковині в коросняньскым повіті село Ропянка і сусідні запущают зруб хыжы одпадками нафтовой ропы на чорный кольор Писал в <unk> році Роман Райнфусс в дописі Малюваны зрубы сельскых хыж і дальше цитуваня На лемківско бойківскым пограничы в долины Ославы і Солинкы зрубы хыж малюваны сут зовны фарбом кольору та ракота што робит ся єй з утертой глинкы на котрым то допірофоні выступуют остро малюваны білы пасы медже белями зрубу і інчы здобліня зроблены вапном Чытаме дале Прикрашыня малюваны были не лем на стінах хыж але тіж на ґаздівскых будинках шоры крапок часто малюваны в околицях Лелюхова Дубного Зыґзаків малювали на стінах стаєн шпіхлірів ци стодолы окрем того напримір зовнішні стіны Мешкальной части малювали паленом глинком ґаздівской части жолтом а фраґменты друків што выходили перед зруб звінчали яличковыма рослинныма мотивами то напр в долині Ославы Ґеометричны малятуры робили прямо на дошках воріт в стодолах то на західній Лемковині а на східній площыны дощок найперше малювали ясно жолтым кольором натуральной глинкы а допіро на тым вапном робили взоры цитуваня В вельох примірах здобництво зовнішніх стін будинку зосереджат ся довкола вікєн і дверей В найпростійшій формі тота оздоба редукує ся до білого обрамуваня вымалюваного довкола Фрамуґы як тото видиме в некотрых селах західньой Лемковины напр в селі Фльоринка або на Сандеччыні На східній Лемковині смільник коло Балигороду вікна бывают обведены лапном а рамы помалюваны сут на зеленый або синій кольор што в получыню з бронзовым зрубом дає вражыня великой фаребности На ранті по боках лапном малюют яличка або звісткы писал Райнфусс Кольоровы орнаменты вікєн были стрічаны тіж на західній Лемковині напр на єдній з хыж в Боднарці на білым фоні малювали рамкы з синьой ломленой линиі з двома червеныма крапками при каждым зовнішнім заломліню Поках розміщены были червены квіткы з синім стеблом і листком інчыма мотивами были голузкы квітя розшмарена або вырастаюча з донничок Значыня тых вшыткых взорів ци то маґічне символичне буде допіро одкрыване <unk> річниця битвы о Монте Касийно Памяти вояків польского корпусу Автор вісти Севериян Косовскій Выполнило ся <unk> років од завершыня битвы під Монте Касийну яка была серийом штырьох битв медже аліянтами а нацистами котры проходили в <unk> році поблизко монастыря на горі Монте Касийнов Італиі Битва тота є оцінена як єдна з найтякшых і найбарже крывавых боів І світовой войны Проходили они од <unk> січня януара до <unk> мая <unk> р Причыном так гострой битвы была конечніст переломити линію бльокуючой аліянтами Дорогу до Риму Фінальні аліянты серед котрых были воякы польского корпусу ґладислава Андерса перемогли Вічна я памят героям Упамятніня в <unk> річниці Битвы проходили на державным рівни Участ взял Президент Польской Республикы Анджей Дуда враз з чысленныма делеґатами присутна была і делеґация польской Автокефальной Православной Церкви яку очылил православный Ординарий польского войска владыка Юрий Архієпископ Вроцлавско Щеціньскій З той нагоды владыка одслужыл першу історичну православну службу на польскым войсковым цмонтери під монты Касино Днед роками спочали православны громадяне воякы ІІ Польского Корпусу По завершыню літургіі православный войсковый ординарий одслужыл богослужыня за душы помершых вояків польскых збройных сил на заході Молитва была выняткова тіж з причыны што гробы были посвячены пасхальным часі коли традицийом східньой церкви є одспілуваня Христон Воскрес В битві о Монтекасийно згынуло <unk> польскых вояків <unk> было пораненых а <unk> загынуло без сліду Серед них было вельо вояків польскых громадян якы за нацийональністю не были Поляками В переважаючій більшости были то Білорусины Украінці але тіж Лемкы Єдным з найбарже знаных вояків што перешол пут з ґен Владиславом Андерсом і борол ся під монте Касийном был Кірил Браян якого воєнны спомины вказали ся в книжці Моя ДолгаII ІІ світова Война <unk> Кірил Брайян вродил ся <unk> січня януара <unk> р в ізбах на Лемковині Был професийным вояком польского войска служыл од <unk> р як уан в підгаляньскых стрільцях в Новым Санчы а пак од самого початку был мобілізуваний бороти ся в так зв вересньовій кампаніі <unk> р На пару місяців перед войном в лютым фебруари <unk> р оженил ся з Біречнянком Ольгом Пласконь Перешол цілый бойовий пут з ґенералом Мандерсом аж і борол ся під Монте Касийном По войні нашол ся в Анґлиі де нихто не ждал такых як він як героів Вкінци рішыл вернути до повоєнной Польщы в котрій власт тримали уж комуністы ани не знал што його близкых вчас акциі Вісла выселено з Лемковины на понімецкы землі повоєнной Польщы Сам не был выселеный Родину Браянів і сусідів однашол в ґміні Ліґницкє поле Не было туже його жены од Ґебраян яка в <unk> році зо свойом родином была переселена в другій фаль выселінь Русинів до Радяньского Союзу Змужом зышли ся на добра аж в <unk> році одкале з радяньской Украіны отримала згод власти притижыти до Польщы на західні землі Бриян іщы на поли бою розказом вожа <unk> лютого фебруара <unk> р отримал право носити памятковый Крест Монте Касийно Подля Адама Барни і Федора Ґоча книжка Лемкы в борбі за свою і несвою свободу під Монте Касино бороло ся іщы пару інчых лемківскых вояків то м ін Ілько Пашко з Бортного Андрий Нецьо з Бортного Василь Спільник з Лося і Миколай Стофеняк з Боґушы при чым авторы спомненой книжкы подают што лемківскых вояків під Монтекасино было більше лем не вдало ся ім до них дотерти Перше выданя книжкы было в <unk> році коли жыло іщы вельох з поколіня участників І світовой войны цитуваня Лемкы брали уділ в битві о Монтекасино мы належали до Ізуваного в СІ Карпатской дивізиі Другій Корпус был одповідальный піднести польскій прапор на Горі Монтекасийно Як богато Лемків было в Корпусі то я вам не можу сказати Корпус ґенера Андерса брал велику ролю в битві о Монтекасийно Анконіно і Болонію Споминал Василь Спільник в <unk> р Спомины опубликуваны в книжці Лемкы в борбі за свою і несвою свободу Монте Касийно Польскій воєнный цмонтір на Монте Касийно был посвяченый <unk> вересня септембра <unk> р Єн запроєктуваный на подобу амфітеатру де посередині находит ся престіл і великій Крест При вході є напис Переходню повіч Польщы што положыли сме жытя вірны в єй службі <unk> мая <unk> р Плютон IV швадрону ХХ полку подільскых Уванів як першый вкрочыл до руін монастыря на Монті Касино Плютоновий Ем Чех одограл гын мариятскій гейнал проголошаючы в тот спосіб перемогу Пак I польскій корпус Опанувал анконію і брал участ в переламаню Леніі Готів а свій бойовый пут закінчыл підбитьом Больоніі По войні лемківскы воякы не отримали належной і учтивой заплаты за іх посвячыня Іх рідны были примусово депортуваны в рамках акциі Вісла а самы воякы долгы рокы оставали під дозором польской безпекы як тоты котры служыли при Андерсі Приміром <unk> вересня септембра <unk> р комуністичны власти одобрали <unk> офіцерам польскє громадяньство в тым самому ґенераловови Владиславови Андерсови постанова была скасувана аж в <unk> р Выслухали сте дописів якы поміщены были протягом минулого тыжня На портали ЛЕМ фм проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак Воєны