Przejdź do treści
PL

Słowa, tożsamość, emocje

Archiwum
łemkowskiego radia

O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.

Перегляд тыжня
Odc. 233

Перегляд тыжня

•

Opis odcinka

Перегляд тыжня

Automatyczna transkrypcja

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм Субота <unk> мая <unk> рока Касіґарда є місце де мож дотуляти ся і нашой Америкы Автор рецензиі Петро Медвід Кєд єм ся минушый рік дізнал же в Павловицях над Улгом части Тягіня в окресі Михалівці одкрыли Музей Касіґарда Повіл єм собі же там мушу іти посмотрити А мало то дві головны причыны по перше Тема выселенства до Сєверной Америкы є на териториі Словакі іщы все мало здокументувана А Словакія ани не має жадну специялізувану інституцию музей де бы ся тоту тему професийонально занимали і кєд до Сєверной Америкы од <unk> столітя з териториі Днешньой Словацкой Републикы одышла аж третина Словаків По другє Мартин Явор основатель музея Іншак історик і манеджер ціложывотной освіты на Пряшівскій Університі в Пряшові не ішол по Нацийональным принципі Касіґарда як то має і офіцияльно в назві є Музей Выселенства з териториі Словакі до Северной Америкы і так музей документує не лем Словаків але в великій мірі і Русинів як і дальшы народы а власно єм так дакус забыл Што власно тота Касіґарда значыт Касіґарда є словацком скомоленином анґлицкого Касґарден Головной браны еміґратчного уряду в Ню Йорку котром мусіл перейти каждый еміґрант Мартин Явор котрий так само част родины мал у Споєных Штатах Америкы выбрал таку назву як символ котрий характеризує точно феномен выселенства безґрамотност незнаня языка скламаня надію вшытко што Касиґарда представлювала Проба чысло єдна два і ентузияста Жебы навщівити конечно тоту Касі ґарду вырішыл єм колись перед великодныма святами Закликал єм на телефон котрый є на сайті музея в пятницю жебы доєднати на вшівы в середу Не даст ся не буде там а кєд чує же єм з русиньской пресы хоче быти там кєд приду І з словацкого перейде на русиньскій Прідте в пондельок будем ту говорит Бесідую же мі ся не даст одповіда дашто Дат собі зробити велет по бесідуєме по руснацкы неперек тому женя його намага бесідувати по нашому загріла при серци предсідам єм повіл же найдеме інчый термін Пак великден По святах Єм кликал знова На другым боці телефонічного говору мі Мартин Явор бесідує же курат є на аеропорті в Варшаві бо іде ратувати єдну цінну памятку до Америкы і привести ту О пару днів ани на тыжден го уж виджу на стрічы з президентком в Кошыцях а пак ся дізнам же прилетіл тот ден о <unk> <unk> пополідны і о Уж был на стрічы Кєд ся конечно дістану до його музея повіст як Кєбенич же то є нормальне бо уж раз ішол і так же прилетіл до Америкы взял артефакт оджены на аеропорті а дальшым літаком вертал домів Границя медже шаленьством а ентузиязмом є барз тонька пані Авор є шалений ентузияста котрий свойом роботу заступат і тото што бы мала робити держава Ден коли єм ішол занашол Америку Наконец ся подарило Дебесідували сме термін рано єм кликала на обід уж сідил о авті жебы бити на другу годину пополіднє в Павловцях над Улгом значыт в Тягіні Взял лем іщы двох приятелів котры по моім телефонаті не мали проблему спакувати ся за пару минут і наступити домого авта Кєд же єден з них Єбідовскій повинну павзу зробили сме на бензинці в Бідовцях жебы собі так припоминути давных предків котрых там ниґда не мал але натворіня міфолоґіі то є добра принагода Пак же продолжуєме без сперв переходиме Дарґів Сечовці Михалівці міняме тоту рівну краіну за ляту сонцьом одкли мож выдіти аж до далекых краів діставаме ся до Павловец Татугом і наконец приходиме до Тягіні містной части того села Кєд запаркуєме авто по нашым лівым боці на великым фундуші стоіт американьскій Дім Гарайдова хыжа так єй звей основатель музея бо єй збудувал Андрий Гарайда Явор хыжу перед часом купил інвестувал до ньой своі грошы жебы зробити музей По правым боці стоіт грекокатолицка церков св Тройці котра барз припоминат архітектуру дому Як ся пізнійше дізнаме тот сам гарайдай з грошей заробленых в Америці дал пізнійше збудувати і храм до котрого днес уж ходит пару людей Мартін Ябор є іщы надразі Приде за пятнадцет минут повіст мі в телефоні але затля ся можеме іти попозерати по фундуші Двома хлопы му там як раз роблят пелевню Позераме стромы котры там уж нашли своє місце в рамках Словак <unk>aturentы словацкой америцкой дідовисны Обдивлюєме будову выходиме на вершок де є тінь і з великого старого строму і дихаме тиху краіну котра є чарівна Но не чекаме долго Пан котрый прийде на якіпс малы тракторі выйде надвір і кличе нас Послал го Явор Мілян є посланцьом сельского заступительства і тота част села є під його контрольом Має нам отворити може бы собі попозерати експонаты покля не приде ґазда Наконец ся дізнаме же неє лем посланец є власно і далека родина братник із пят поколіня а є то власно так же ту в Тагіні каждий з каждым бы был родина кєд бы сме ішли достаточно глубоко до істориі Лишыт нас самых Невелика хыжка сіні і дві цимры зреконструвана так як то має быти з автентичныма материялами з захованьом вшыткого што там має быти Тоты три місточка котры творят гарайдову хыжу сут напхаты експонатами а чоловік не знат де мат позерати перше Не маме систему скачеме од єдного ку другому кличеме єден другого жебы вказати што хто нашол і сме досправды мало несподіваны уж по пару минутах знаме же ся оплатило при ты Чуєме сатисфакцию якє бы сме як раз в тій хвилі выграли Бінґо а то іщы не знаме же тото найліпше нас чекат Будеме бесідувати По пару минутах што бігаме горі довол по хыжы і фо тыме што ся даст чуєме голос Де сут тоты Руснаці Будеме бесідувати Озыват ся з двора і мы знаме же ґазда пришол З Мартіном Явором іншак вваженым доцентом на університі приходит додому як раз авра людскости веселости добросердечности Хоц собі першы раз подаваме руку вшыткы трьоми котры сме за музейном туристиком вышли з Пряшова чуєме як кєд бы сме стрітили дакого близкого кого сме лем давно не виділи Мартин Явор є Словак а дальше не бесідуєме говориме по словацкы но наперек тому є чути же ку Русинам має близко а то власно уж потвердили і русиньскы експонаты котры творят по тых словацкых найвекшу част цілой експозициі Но лем же переглядка з ґаздом ся не зачынат в домі треба іти шумні вонка перед плід перед бранку котром сме входили бо там є прапочаток І так ідеме Опущаме холодок в домі і выходиме на спекоту Ішли сме до Тягіні найшли сме ся в Теґені Екскурсия почынат выясніньом собі термінів Офіцияльно сме в Тягіні але тисяч років то была Теґеня і каждий містний то доднес кличе Теґеня пояснює нам істори Ґявор Чуєме з ним і з його неспокійностьом тат комуністичны фаховці з нашых телеповец зробили осадне а з Никльовой Мікуляшову О буяку котрий стал брежанами шкода бесідувати Примаме тихо же сме в теґені і зістане мі то так зафіксуваны Пак дістанеме лекцию о тым якій є Американьскій Дім же уж на нім не є солома ле бляха окрашыня коло облаків материялы з котрых ся будувало просто на домі видіти же чоловік мал грошы Церков Дал Гарайда перед котрого хыжо стоіме збудувати аж по своім другым одході до Америкы де назберал грошы од Словаків і Русинів Вшытко є на конец ХХ столітя В тій хвилі першы раз сале непослідні дзвонит ґаздовый телефон новнем по русиньскы повіл же не може бесідувати в отумат Русинів і сміє ся Перед нами на початку фундушу стоіт старый Стром уж без жывых конариків на котрым сут табличкы з напрямами Мартин Явор говорит же тому не будеме вірити але тоты конарикы ішли точно напрямами до найвекшых центрів повязаных із выселенством Правда є же основатель музея бесідує так інтересно же му вшыткы выйрибе вшытко Ґдиня Бремы Ротердам Хамбурґ Ню Йорк Клівленд Бріджпорд Торонто а дакілько дальшых дестинаций котры ани не снили о тым же ленґені мож трафити аж до них Сут там і місця котры сут особно звязаны з Явором як напр Сатмар кєд же там діял його прапрастрико котрий там был директором священьской препаранді а пак был деканом в Ужгороді Чым дале веце розумієме же з ґаздом музея є весело бо і при тій темі не забуде повісти был римокатолицкій декан але іншак добрі чоловік контруєме вдячно продолжує Веде нас кусту дні котра є автентична з часів будуваня хыжы і котру ся ім подарило обновити Є то доднес уж унікатна система здвиганя і спущаня відра журал котру єм на власне очывиділ першый раз В домі не жыл нихто од <unk> р коли послідні Гарайдови іншак тиж родина Явора еміґрували І так є аж чудо же і такы детали подарило ся Мартинови Яворови сохранити Гарайдова хыжа Вступуєме додому райдовой хыжы днес уж выголошеной народной культурной памяткы Самособо вдяка Мартінови Яворови Ідеме посмотрити експозицию іщы раз на тот раз уж сфаховым коментарьом Цитуваня Вшытко є то автентичне вшытко сме законсервували обновили стояло то не нормальны грошы але вдяка Богу Глиняна Ваковка Дилі Говорит явор по вступі додому Реплікы сут лем облакы і дакотры двері котры уж не дали ся уратувати До дискусиі ся як бач першый раз залучыл Юрко іншак тихій хлопец котрий як заінтересуваный архітект положыт вопрос автенци і кров автентичний самособов же гей іщы і дістане лекцию о тым як ся зве Головна Греда Вірю же Юрко уж на мещреницю не забуде <unk> процент експонатів котры роблят музей в Теґені Музейом сут з Америкы сут то експонаты котры документуют Словаків Русинів Німців Ромів просто вшыткых котры дишли з териториі Словакіі Явор підкрислює же замірно то не назвал Музей Словацкого Выселенства Бо то ани здалека не были лем Словацы Мартина Вар належыт до родины котра як бач паралельно уж веце як єдно столітя жыє на двох континентах в ріжных ґенерациях І то было єдном з мотиваций чом зробити музей а як раз од родины были і першы експонаты котры пак зродили думку музея Парадоксно найціннійшый артефакт Подля словя вора не є повязаный і з выселенством не є повязаный і з выселеньством Вказує нам тиґеньску ікону в штилі примітивізму з кінця ХХ столітя котру нашли на поді гарайдовой хыжы Ікона є специфічна і тым же на двері сут власно дві іконы з єдного і другого боку на єдным боці є св Тройця а на другым Богородиця з Ісусом Вернул ся Мілян Бесідуєме о медвідьови з Вышнього Німецкого о котрій был його колеґа Пояснюю же то не наша файта але же вшыткы сут Руснаци Явор ся спрічат же війне Словак і кєд є грекокатолик До народносной войны не дішло з гумором продолжуєме дале Куфры з історийом Найліпшы сут куфры з історийом говорит Мартин Явор і вказує нам деревяны куфры з котрыма ся одходило на шыфу і до котрых люди з надію найліпший жывот мусіли знати спакувати цілый свій дотеперішній світ Бодай бісе нам сіфа непотопіля Чытат явор на задній стороні єдного з них і з того єдного речыня мож волові думати над цілол товісово котрий при куфрах бесідувал перед моментом Уж лем в сінях є многоцінного зо вшыткого треба спомянути холем цінный мундур америцкого Словака котрый служыл у штефаніковых леґіях поджас І світовой войны Вояк подля Явора был особно навербуваный ґенералом Міляном Растиславом Штефаніком і він по тот мундур был уклівленый на аеропорті жебы дальшым літаком вернул домів Пані котра го мала просто хотіла видіти чловіка котрий го возме до музея А пару тисяч кілометрів через океан перед сіпрот так запаленого ентузиясту не може быти проблему Роздумую же кєд раз будут даякы куфры по Мартинови Яворови а што ты будут мати тоты найліпшы істориі Кєд сте Русины Кєд сте Русины познайте соєдиненіє просит ся Явор чым думат соєдинен соєдине грекокатоличельскых рускых братств вызначну руску еміґрантску орґанізацию в США Одповідам же знаме вказує нам шапку предцеде чысло <unk> То не є єдиний унікат котрий там має Лем пару центиметрів од того місця обзераме собі другій ориґінал пітсбурґого договору вызначного документу котрый допоміг выникнутю Чехословакію в <unk> році Сараєво Є середа <unk> мая <unk> року уж хочеме перейти до цімры на право од вступу кєд дзвонит мартнови Яворови телефон Дізнаме ся же на премєра Роберта Фіца ся стріляло атентат На щестя неуспішний што ся дізнаме аж пізнійше Воснованы не знаме а то нихто з нас як реаґувати Што ся робит кєд в краіні зробит ся атентат на верховного представителя Хвілю ся намагаме іти дале але по хвили Мартин Явор мусит іти телефонувати Оправлят ся же не даст мото з дверей іщы закричыт жебы то не было другє Сараєво Аж товды якос перечую важност ситуациі Чекаме на домашнього інтернет в телефоні не фунґує не найдеме інформаций аж пізнійше ся дізнаме же сме ся давно могли прикапчати на вайфай Будеме знати на другій раз Наперек тому же ціла ситуация єднараз чудна і інша по хвили продолжуєме дале Неє нам єдно што ся стало Но продолжуєме В Теґені і так нич не порішыме Але знам же думкы уж вшыткы не маме лем в Теґені Ґазеты пантликы шыфкарты і не плюйте на землю Вступуєме до цімры на право од вступу цімры котра є заполнена ґазетами пантликами ріжных словацкых і русиньскых еміґрантскых обществ документами цитуваня Мам на університі і американьскій Рускій Вісник говорит Мартиня Вар якє бы ся хотіл оправдати же в експозициі має лем примірникы словацкой америцкой пресы Але знам же він розуміє же за ним не пришло русиньскє нацийоналістичне командо лем нормальны люди котрых інтересує істория обще і так ся не мусит доправдати же там неє наша преса З його дальшой бесіды є видіти же не лем має на університі нашу ґазету але же ся досправды орієнтує в еміґрантскых словацкых і русиньскых ґазетах в ЗША Продолжуєме дале і обдивидуєме таніры еміґрантскых обществ наєднім як грекокатолицка церков котру дала выбудувати Яворова баба То чысло словацкых і русиньскых костелів і церквей котры подля Явора нарахували в Сєверній Америці Перервут нас дальшы гості котры лем пришли сконтролювати ци на другій тыжден буде мож прити з гостями з Америкы самособом же мож На Вщіва одходит мы ідеме дале Позераме на ріжны пантликы членів еміґрантскых обществ Шыфкарты котры памятают кєд в Середній Европі была єдна велика монархія Паспорты з ріжных держав ріжных режімів котрых частю была днешня Словакія одзначкы обществ компаньовы материялы еміґрантів перед президентскыма вольбами раз підтримували того раз інчого точно як і тепер як і ту Інтересным є приручник приселенця до Клівленду котрый вышол у <unk> языковых мутациях Явор має в музею словацку версию Цитуваня од анґлицкой версиі ріжнит ся лем єдным речыньом Я плакал Не плюйте на землю то є там написано конец цитуваня гумор ся нам вернул і кєд лем так барз делікатно Хоц цім реаґі ціла хыжа є мала но обзерати є ту того доста На веце кєд Вас допроводит Мартин Явор як бач бы сте там з ним могли быти і три дни бо видит ся мі же ку каждому і тому найменьшому експонату знат повісти цілу велику історию І то є на тым інтересне кєд стрітиме чловіка котрий є про діло западлений каждий што і лем пароміліметровый артефакт може мати велику історию В тій ци мриє і дальшый русиньскій унікат повязаный з орґанізацийом соєдинень грекокатолическых рускых братств Є то цертифікат до членстві унікатным є за то бо є написаный по русиньскы по анґлицкы і по словацкы Тото собі многы хотят говорит нам домашні Бонджовічка і русиньскій фемінізм Ідеме до дальшой цімры Як раз Явор звертат увагу же загасил світло в тій попередній Ци сме на тот збачыли Ку своій хвороті зо світлом ся признал такой на початку а тепер нам то практично вказує все всядель гасит світло В часі дорогых енерґій то добра хворота Наліво од вступу в другій цимрі мат Явор куточок присвяченый його бабі є там і грекокатолицкій молитвенник выданый в США В нім має написане Кєд єм страчена пошлийте ня на адресу Подумам собі ци може быти хто страчений хто і там в далекій Америці не стратил свою віру своі традициі Дальшы сут там ріжны записаны церковны книжочкы але то што найвеце притягнело кынащівника сут прекрасны церковны хоруґвы і хоругвы обществ якы вісят на стінах Тото мі принс владыка Мілян Лах з пармы А <unk> чытат Явор і з Хоругвы де дальше чытаме же тото женьскє Общество є з Клівленду з року <unk> Кєд сте дотепер мали представу же Русины то є лем консерватизм котрый тырват аж до днес Вашы сни ся Вам як раз розбили перед очыма Женьскє общество зо социяльным заміряньом є приклад того же фемінізм Русинам не был чужий в часах кєд інчы о тым ани не чули Друга цімра є присвячена і Канаді але і штоденному жывоту нашых еміґрантів в Америці театральны кружкы забавы шпортовы подіі шпортовы клюбы О тім вшыткым і о многым дальшым свідчат плякаты книжкы обществ дненникы або хронікы і інчы документы котры Явор позберал і днес выставлює А є то і Бонджовові Бонжові позначка редактора То зато бо моя баба бывала на <unk> Вот стріт а Бонжовічка бывала <unk> Лотр стрет Стара бонжовічка єй кликала Моя баба Словачка была оддата за Талияна то была його баба і Бонджовій моій подарувал фотку з власным підписом Обзераме маґнетофонову паску на котрій проял президента Форда ку америцкым Словаком музичны альбумы выданы в Америці кухарскы книжкы де мож наприклад найти як робити квасну капусту і колбасы Експозиция закінчує ся інсталяцийом під назвом Куфер переміны за котру дістал Явор нагороду Інсталяция вказує як ся і Словака але спокійно бы то міг быти і Русин стало в америцкій бані Америчан з анцуґом калапом піпком котрий поступно вымінил анцук за джінсове облечыня посылал домів доляры а ціла переміна скінчыла бейсболово шапком кока коло і айфоном Іщы єден вопрос А то є вшытко одходиме но не даст мі Мам вопрос і чую же я вормі на нього знат дати одповід Прошу ся чом є то так же даколи тоты словацкы і русиньскы комуніты еміґранты ся так тримали выдавали новинкы будували храмы своі комунітны центры робили театры а днес новы еміґратчны волны якось щезнут в аноніміті скорше як выступлят з літака в новій краіні Мам на торию тота теория є повязана з декаденцийом віры і реліґіі посмотте вшыткы тоты общества мали конфесийональний фундамент характер Кєд приде нова еміґрация кашляют на то секуляризация є величезна храмы уж не фунґуют так як колис Другым ділом є же наша держава на то кашли Не старат ся о еміґрацию а кєд то слабо В мыслі вертам ся по одповіди Мартина Явора Лемку єдному Мала то написане його баба в молитвеннику Кєд єм страчена пошлийте ня на адресу А днес як бач неє того місця де бы сме написали і нашли тот одказ Вертаме але бізовно вернеме Ідеме іщы посмотрити храм Повім при тым як выходиме з церкви же люблю тоту пахоту старых храмів Є то неповтарювательне В Яворови найду запрязнену душу котра думат тото само Лучыме ся сме вдячний і му то щыро повіме але чоловік має при Мартінови Яворови чутя же кєд му праві взяло годины з дня то він є тот вдячнійший Є видіти же тот музей не є лем музей але посланя Мартіна Явора і він му є охотний жертвувати вшытко В алті є чудна атмосфера На єдным боці сме барз вдячны за тото што сме днешнім пополіннім в Музею КасіґаҐарда дістали же сме могли дотуляти ся ту недалеко і нашой Америкы Затым жебы видіти черепкы і з жывота Русинів УСША не треба іти далеко На другым боці слухаме в радию вісти по атентаті Бесідуєме запалено і о єднім і о другім роздумуєме як тот глупий неприпустний чын може змінити нашу краіну Вертеме домів до Пряшова но уж тепер знаме же бізовно вернеме і до Теґеніі і же будеме рекомендувати і іншым бо Касиґарда і Мартин Явор собі здобиют наше серце Просто Америка Карпатска Русь Дальшы здіґіталізуваны номеры ґазеты Автор вісти Севериян Як інформує Америцкій Лемко Союз ЛЕМ <unk> єдна з нашых найстаршых еміґрантскых реактивуваных орґанізаций в посліднім часі до діґітальной базы ґазеты Карпатска Русь долучыли дальшы номеры цитуваня Хотіли бы сме подякувати Денісови Кіміч за пересланя <unk> примірників Карпатской Руси якы дотля не были здіґіталізуваны Інформує в короткым комунікаті Лемко Союз Чысла ґазеты якы были доданы до базы свойом обсягом обнимают рокы <unk> прото тіж част з них то номеры якы вказували ся уж по анґлицкы Старшы чысла Карпатской Руси печатали ся выключно по русиньскы Перед доданьом дальшых <unk> номерів в діґітальній базі Карпатской Руси находили ся <unk> примірникы Одтепер тото чысло ся збільшыло і є про каждого в свобідным приступі за мотузком поданым дописі Окрем Карпатской Руси На реченым сайті доступны сут архівальны выданя інчой еміґрантской ґазеты Лемко Фактично Карпатска Русь принимана єст як наступця ґазеты Лемко вказувала ся од <unk> рока од тамтой поры рахувала ся як періодик Лемко Союза ВША і Канаді Актуально Карпатска Русь выдавана є по анґлицкы як журнал через актуальны власти Лемко Союза Через долгы рокы была неоціненом вартістю для Лемків в Старым Краю Покріпляла в моментах тяжкых выпробувань головно по <unk> р коли населіня Лемковины нашло ся на землях выгнаня Карпатска Русь дотерала до вельох нашых родин і доднес в декотрых з них находят ся єй архівальны примірникы Більше з істориі той ґазеты чытайте в нашым архівальным дописі Неділя <unk> мая <unk> р в Дебрецині на русиньскым святі передали премію Годинкы Лавреатом стал отец Михаіл Тівдор Автор допису Петро Медвідь В суботу <unk> мая <unk> р в мадярскым Дебрицині одбыла ся подія під назвом Русиньскоє нацийональне свято Тото свято каждый рік орґанізує на іншым місци вседержавне русиньскє самосправуваня як головный орґанізатор і є повязане з передаваньом преміі імени Антония Годинкы в подобі медали і дипльому Подію своім приговором одкрыл Віктор Крамаренко председа вседержавного русиньского самосправуваня котрый привитал честуваны гостів медже котрыма были наприк Лазло Пошан председа Культурной Комісиі Парляменту Мадярска ци Віра Ґіріц посланкыня мадярского парляменту за Русинів Микола Бобинец член Світовой Рады Русинів за Украіну за Словакію Петро Медвід і дальшы По нім участным котры пришли на тото свято євеце русиньскых містных містскых або областных самосправувань приговорил ся і посланец Лаз Леповщан По святочных проговорах і музичных выступлінях перешло ся куржественному передаваню преміі ім Антония Годинкы Тот рік лавреатом преміі стал грекокатолицкій священник отец Михаіл Тівдур котрый приходит із мукачовской єпархіі од <unk> р служыт русинам в столиці Мадярска Будапешті Офіцияльна святочна част проґраму русиньского свята закінчыла ся молитвом Параклісу котрый одправлял высокопресвященый владыка Філіп Кочіш архієпископ і митрополита Гайдурокскій голова мадярской грекокатолицкой церкви Тот приговорил ся участным і куртом проповідял Покровителями тогорічного русиньского свята были Міклош Шолтес державный секретар і з вопросів реліґійных і нацийональных капчань Лазло Повшан председа Культурной Комісиі Парляменту Мадярска і Віра Ґєріц посланкыня мадярского парляменту за Русинів Михаіл Тівдор Народил ся о Михаіл Тівдор Всевлюшы в Выноградово на Підкарпатю <unk> марця <unk> року в русиньско мадярскій родині Є абсольвентом Грекокатолицкой Духовной Академіі блаженого Теодора Ромжы в Ужгороді насвященника мукачовской єпархіі был рукоположеный владыком Міляном Шашіком в Мукачові о <unk> році Свою душпастирску роботу почал у русиньскых селах в верховині дале служыл про русиньску і мадярску громаду в своім родинным місті Поза того му было поручено высловити мадярску громаду котра фунґувала у соборі Мукачова а обслугувати іщы два села Дальше служыл у селі Чорный Ардол Чорнотисів У <unk> році был посланий до Будапешта жебы служыл русиньскій громаді і выконувал там свою душпастырску опіку Отец Михаіл служыт русиньскій громаді літургію кажду неділю і на церковны праздникы хрестит приготовлят на першу сповід і причастя Вінчат сохранят в мадярскій столиці медже Русинами нашы церковны традициі і церковнославяньскій язык Отец Михал є ключовым участником подій русиньскых самосправань вседержавного столічного і районных русиньскых інституций при вседержавным русиньскым самосправуваню так само реґулярно бере участ на празднуваню дінів рако ция Ушарош Потоці на русиньскым одпусті Ушаю в Пошолі Дню Памяти Антония Годинкы і дальшых В понедільок <unk> мая <unk> рока віцеміністер Томаш Шыманьскій і нижньошлезскій воєвода Мацій Авіжань стрітили ся з представниками меншын Автор вісти Наталия Малецка Новак В четвер <unk> мая <unk> р Секретар стану в Міністерстві Внутрішніх Справ і Адміністрациі Томаш Шыманьскій і нижньошлезскій воєвода Мацєй Авіжень стрітили ся в Нижньошлезскым Воєвідскым Уряді з представниками стоваришынь і звязків репрезентуючых нацийональны і етнічны меншыны Вчас бесід міністер Томаш Шыманьскій поінформувал же єст то перша робоча стріча але заґарантувал што будут ся они одбывати реґулярно при участи іщы векшого чысла орґанізаций Міністерству залежыт жебы активізувати люди што належат до меншын повіл міністер можете рахувати на нашу одкрытіст і заанґажуваня Зверну ся до представників меншын Стріча з Нижньошлезскым воєводом Участны представили діяльніст в своіх орґанізаций і проблемы з котрыма мусят ся міряти Бесідували о вчыню языків шыріню культуры представлюваню своіх традиций ізвыків В стрічы взяли участ зо страны лемківской Євен Габура заступця предсідателя Головного Заряду Стоваришыня Лемків і Богдан Копча член Заряду Стоваришыня Лемків Інчы меншыны репрезентували м ін Украіньску Ігор Салямон ведучый Воросовского Кружка Союзу Украінців в Польщы та Адам Ґєвюрка з Обєднаня Лемків Марийоля Абкович ведуча Союзу Польскых Караімів представничка караімской меншыны в Спільній Комісиі Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын ци Ізабеля Шпаценко з Соспільно Культурного Товариства Жыдів в Польщы З урядовой страны на стрічы присутна была Ксеня Альгаунк заступчыня директора Департаменту Реліґійных Віроісповідань та Нацийональных і Етнічных Меншын в Міністерстві Внутрішніх Справ і Адміністрациі і Войцьох Скрипчык директор Бюра Воєводы та полномічный Нижньошлезского Воєводы до сп Нацийональных і Етнічных Меншын Стріча зо вшыткыма воєводами Ден пізнійше в пятницю <unk> мая <unk> р Міністер Внутрішніх Справ і Адміністрациі Томаш Сємоняк брал участ в нараді зо вшыткыма воєводами Цитуваня Робота воєводы єст барз вымагаюча і інтенсивна Реаґуєте на барз тяжкы екстремальны ситуациі будте видимы в терені вказуйте своі діяня повіл міністер Томаш Сємоняк вчас нарады В стрічы участны были тіж секретар стану в Міністерстві Внутрішніх Справ і Адміністрациі Томаш Шыманьскій підсекретар стану в Міністерстві Фінансів Ганна Майщык та підсекретар стану в Міністерстві Климату і Середовиска Аніта Совіньска Головном цілю было омовити найважнійшы квестиі поміщены в рыхтуваных воєводами рапортах одкрытя сфунґуваня воєвідскых урядів Серед порушаных тем были справы звязаны з реализацийом буджетів ци охороном середовиска і нелеґальныма складовисками смітя Віцеміністер Шыманьскій дальше хоче познавати меншыны Віцеміністер Томаш Шыманьскій вчас одправы припомнул што МВСіА Єст в постійным контакті з воєводами заповіл тіж свою візиту в черговых воєвідствах по тым як был з візитом в нишньошлезскым і шлезскым Підтримую тото зобовязаня жебы познати специфіку фунґуваня там на місци Іде не лем о діяня зінтеґруваной адміністрациі але тіж о обшыри нацийональных і етнічных меншын і конфесийных звязків повів Секретар стану ЛЕМ сия однюс ся тіж до рапортів Одкрытя представленых воєвотами Маючы на увазі квестиі проблемів і вызвань загорозы з котрыма пришло ся Вам міряти вчас послідньой стрічы попросил єм о зрыхтуваня рапортів одкрытя уж мате тото знаня Рапорты уж сут зрыхтуваны Передал Віторок <unk> мая <unk> ры В окресі Сніна наштартувал предцеда Пряшівского Самосправного Краю вызначны проєкты Автор вісти Петро Медвід Председа Пряшівского Самосправного Краю Мілян Маєрскій абсольвувал дальшу робочу на Вщіву тот раз в окресі сніня Як інформувала Леа Легоцка і з одділіня комунікациі Пряшівского Самосправного Краю і з социйоекономічныма партнерами дискутувал жупан в понедільок <unk> мая <unk> року о зреализуваных інвестициях на териториі і о потенциялі Пряшівска Жупа до того реґіону інвестує немалы фінансы жебы забезпечыти про <unk> сел воду і про <unk> село кресу каналізацию Окрім того будує ся <unk> км біциґлова траса Полоніны Трейль котра має ожывити туристичний рух і буде мати капчаня з Польщом і Украіном Приготовлены проєкты за десяткы мілийонів Пряшівскій Самосправный Край проінвестувал при цикльовых приправах і проєктовых роботах на забезпечыня воды і каналізациі в окресі Сніна дотепер <unk> мілийон евро з роботами в штырьох русиньскых долинах пчолины і околиця убляньска долина вличаньска долина ізбойска долина хоче продолжувати і в дальшым періоді Плянуваны сут і дальшы проєкты котры мают зліпшыти жывот в реґіоні в рамках інтеґруваной територияльной стратеґіі має край приготовленых <unk> проєктів за цілкову суму <unk> мілийонів евро цитуваня По з рахуваню передсхваленых проєктовых замірів раду партнерства належыт низкій окрис меджеокресы з найвекшом алокацийом по перерахуваню на жытеля повіл председа Пряшівского Самосправного Краю Мілян Маєрскій Інвестициі Дыдрах в русиньскым реґіоні Пряшівска Жупа од <unk> р проінвестувала в окресі вже <unk> кома <unk> мілийона евро до інфраструктуры Драх оправило ся <unk> кома <unk> кілометры драх і <unk> мостів Тот рік хоче край докінчыти модернізацию Драгы <unk> в окресі Снина але і модернізацию Драгы <unk> пчоли Снина як і реконструкцию моста через потік удава перед селом Гостовиці довєдна за кома <unk> мілийона евро Дальшых <unk> мілийонів евро плянує інвестувати край в найблизшым періоді до реконструкциі части драх гостівці Пчолины і Стащын влич третя етапа оправы вецеопорных мурів і коло <unk> мостів у окресі Сніна Нашівили і Колоніцкє сідло На зліпшыня служеб в своіх социяльных заряджынях дал Пряшівскій Самосправный Край <unk> тис евро До модернізациі школ <unk> тисяч евро в рамках дотачных схем ту підпорил проєкты за <unk> кома зеро <unk> мілийона евро Предцеда Пряшівского Самосправного Краю Мілян Маєрскій Навшів плот навщівил поджас свойой робочой навщівы і астрономічну обсервацию на колоніцкым сідлі Середа <unk> мая <unk> рока Медже Старином і бывшым селом Рускій єст <unk> <unk> кілометрів обновленых біциґльовых стежок Автор вісти Петро Медвід Старину і бывше село Рускє в ниньскым окресі капчат <unk> і <unk> кілометра зреконструуваных біциґльовых стежок Роботы тырвали веце як рік а выжадали собі цілкову інвестицию <unk> мілийона евр Інформувала о тім Даша Яленьова з одділіня комунікациі Пряшівского Самосправного Краю Днес є то понад <unk> кілометрів долгій готовій трасі і старины по рускє котра має капчаня на цикльотрасу выбудувану штатныма лісами яка іде аж на польскій бік на рускє сідло што нам уможнює досправды красту біциґльову приємност повіл у віторок <unk> мая <unk> р поджас переданя зреконструваных стежок до хоснуваня предцеда Пряшівского Самосправного Краю Мілян Маєрскій Притягне туристів створит робочы можливости Но не вшытко уж в близкым часі то буде о новых выбудуваных ци добудуваных циклотрасах і в напрямі на Штащін а медже Вличом і Кривым Цілково в рамках ціклю округу Полоніны <unk> бесідуєме о <unk> кілометрах што є приблизно третна нашого проєкту і то вже справды фантастичне чысло додал пряшівскій жупан За словами маєрского біциґлісты поступно приходят обдивляти прикрасны полонины і тутешню сценарию природы на двох колесах цитуваня Кєд скапчаме Народный Парк з окресным містом Снина буде то єдно прекрасне біциґльове діло котре до того куточка нашого краю бізовно притягне іщы векше множество і заграничных туристів поможе то туристичному руху і людям котры ту жыют бо ім то принесе новы робочы можливости што до укварталюваня і стравуваня Думат прецеда ПСК як дальше повіл полонины бере як цілок де край хоче створити комплекс сужеб Перед докінчыньом дальшы части Перед докінчыньом сут і дальшы части Полоніны трейл Край в напрямі Нашін будує <unk> кмых цикльотрас біциґльову ловочку підход і дальшы елементы в рамках інфраструктуры про біциґлистів Медже вличом і кривым реалізуют ся роботы на добудуваню біциґльовой стежкы В долші <unk> кілометра а так само прибудут і дальшы елементы інфраструктуры наприк Альтанок В пляні єй обнова полониньскых части біциґовых стежок в долші майже <unk> кілометрів Дотулят ся то части на прямом На Снину части Влич Березовец Кальна Ростока Части стежкы на Кривий але так само части Рунина Рускій Потік Кривый Карна Ростока Розтокашын Выслухали сте дописів якы поміщены были протягом минулого тыжня на портали ЛЕМ фм проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак