Архів
лемківского радия

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм Субота <unk> червця юнія <unk> рока Переход влямалий березний в обмедженым режімі Автор вісти Петро Медвід На граничным переході Вубля Малый Березний буде од понеділька <unk> юна <unk> р до одкликаня обмедженый режім Як інформує аґентура Т причыном є реализация робот котры сут повязаны і запроваджыньом <unk> системы цитуваня Іде о нову цілоевропску інформачну систему зниманя біометрі твари і штырьох одпечаток перстів в припаді гражданів третіх краін котры вычерят ся сучасне мануальне означуваня паспортів печатков Повіла Говоркыня Цольного Уряду в Михалівцях і Ананім Рихтерова Почас роботы буде охот передаваный лем в єдным напрямі Процес выбавліня людей котры хотят перейти границю в даным граничным переході буде одклоненый і фунґуюча смуга драгы про вступ на територию Словацкой Республикы і вступ із Словакі буде вызначена дочастным значыньом цитуваня шоферів біциклістів і пішых путуючых жадаме о векшу увагу при переходжыню державной границі і дотримуваня дочасного значыня як і наряджынь членів Фінаншной Справы і поліциі в службі Дополнила нім Ліхтерова З причыны реалізациі споминаных робот може продолжыти ся час чеканя на граничным переході з Украіном до недожытых девятдесятых народенин Івана Бандурыча Автор допису з істориі Петро Медвід Кєд маєме бесідувати о найвызначнійшых особностях русиньского руху на Словакі по <unk> році пак не мож выхати імя Івана Бандурича Не был то чловік котрий бы мал яку потребу пропаґувати самого себе но за нього бесідувала робота котра была прирахувана на його конто Чловік котрий аж до послідніх хвиль знал быти важний запалений про своі ідеі знал на другым боці все пофіґувати а ідеолоґічны звады на засіданях русиньскых орґанізаций знал на конец обернутий на гумор а не розышол ся в Полянім Пару днів собі припоминеме не дожыти округу ручницю того русиньского але і культурного діятеля доктора Івана Бандурича Родак із села Стрыговец Народил ся Іван Бандурич <unk> юна <unk> року в селі Стрыговец в окрисі Снина То маленькє село в вігорлятскых верхах но єдночасно то прекрасный край По основній школі котру выходил уродным селі пішол штудувати на Руску Ґімназию в Гуменнім з котрой вышла ціла плеяда русиньской інтеліґенциі в товдышній Чехословакіі Своі студиі продолжывал на освітній школі в Братиславіі а пак і на высокій школі політичній што в тым часі было што як днешня політолоґія уж там выбрал собі напрям котрому пак зістал вірний цілий професийний жывот Замірал ся на област культуры і культурной політикы Свою дипльомову а пак і ріґорозну роботу Іван Бандурич робил на тему функций культурной дідовизны і старосливости о памяткы в окресі Бардийов Як раз тото місто з долгом і славном історийом прекрасном історичном архітектуром котрому выгрожувал єден з найзнамійшых русиньскых збойників Федор Головатий Про Івана Бандурича стало другым домовом в котрым жыл і діял аж до свойой смерти Професийонална Путь Ур наступил на Одбор Школьства і Культуры Втовдышнього Окресного Народного Выбору в Бардийові як інспектор про Культуру Під його старосливостю были народны памяткы котры сут великым богатством не лем міста але цілого окресу но і музеі кіна котры належали підмістны народны выборы Як раз памяткы стали великом доменом Івана Бандурича Был основательом Окресной памятковой справы в Бардайовій і в роках <unk> аж <unk> тоту інституцию і рядил Хоц пізнійше был на писиі ниґда не перестал інтересувати ся темом памяток знал тоту тему консультувати написати фундуваны статі арґументациі куділам котры ся рішыли Не мож вырахувати вшыткы його професийны активности і успіхы в тій области але за вшыткы треба спомянути холем єдно Як раз Іван Бандурыч стоял за успішно обновол Бардайовской Містной Памятковой резервациі котру о <unk> році збачыла єй Фундация ІМОС Фундация діє при орґанізациі Зєднаных Народів про науку освіту і культуру ЮНЕСКО І так было о <unk> році вырішено же місту Бардейов была уділена Золота Медаля за охорону своіх історичных памяток было то перше місто в товдышній Чехословакіі котре таку медаюль здобыло Тота нагорода мала і дальшы позитивны дослідкы про Бардейов О <unk> років пізнійше в австралійскым місті Керс Комітет світовой дідовизны ЮНЕСКО вырішыл записати містку памяткову резервацию в Бардейові до списку світовой дідовизны ЮНЕСКО Бардейов і Словакія можут быти вдячны і роботі і Івана Вандурича бо то як раз його намагы помогли ку тому жебы што такє стало реальностю а його запалена професийональна робота не дістала без того жебы єй нагородити Спомянме лем найвызначнійшы оцініня котрых ся му дістало заслуженый робітник культуры медайля прикладный робітник культуры уділена два раз памятна медаля Словацкого Народного Музея і матиці Словацкой за Розвиток Культуры Премія Пріматора Міста за заслугы о розвиток міста Бардейов і другы Русиньскій активіста Іван Бандурич ниґде не забыл одкыл походит і якого є роду Лоґічно як єден із русиньскых інтелектуалів котры пережыли за свій народ был пак єдным з тых котры стояли по <unk> р при початках русиньского возродного процесу наперед в Чехословакі пізнійше по розділіню Републикы на Словакі Од самого початку стоял при основаню русиньского руху русиньской оброды а пак єден із першых активістів был основательом Реґіонального клюбу русиньской Оброды в Бардийові якого был предцедом долгій час В рамках русиньской Ороды на словеньску был долгорочным членом Координатного Выбору а Русинів єден час Представлял і в словацкых Штатных орґанах як член товдышньой Рады Влады Словацкой Республикы про Нарадносны Меншыны і Етнічны ґрупы На тых функциях не был лем пасивным пунктником котрый ся віз на тій функциі был активным запаленым хранительом прав Русинів бойовником проти украінізациі котра на жаль доднес іщы має цалком минулостьов писал писма публично выступал запалено арґументувал і то з єдным цільом Жебы Русины на Словакі мали ліпш будучност і жебы уж дальшы ґенерациі не мусіли пережывати тото што він сам пережыл поджас років нашого неістнуваня Кєд выникнул округлый стіл Русині Словакі о <unk> році на засіданя почал ходити і він Все мал темы до дискусиі не была з ним много раз легка бесіда Стоял собі твердо за своім но вшыткы знали же він тоты тверды позициі не має зато жебы глядати конфлікты але зато бо хоче просадити добры ідеі на благо Русинів Як раз то же ся не дал одбити помогло наприклад і ку тому же з його ініциятивы Словацкій Народный Музей Музей Словацкого Народного Повстаня в Паньскій Бістриці сплатил по роках долг котрий мал односно Русинів і в <unk> р придал медже камяны табли котры на памятнику має каждый народ якій залучыл ся до повстаня і тоту з написом Русины В бардиявскых купелях доднес каждый рік одробит ся фестіваль Переглядка русиньского і шаришского фольклору котра ся тішыт популярности і котрой основательом так само є Іван Пандурич окрем того много публикувал Спілпрацувал майже аж до послідніх днів свого земного жывота і з редакциями фаховых періодік окресных новинок русиньскых масмедий ци то было русиньскє Народноско Етнічне Высываня Ради <unk>ra<unk> редакция часопису Русин і Народных новинок Редакция ґазеты Інфорусин на його материялы мож найти і в русиньскій неперіодичній пресі Пару слов на конец Іван Бандурич досправды майже аж до конця свого жывота был активний полний енерґіі а чловіку котрий го знал і котрий пише тоту статю Ся аж виділо як кєд бы му не было конця бо свойом запаленостю і енерґійом міг конкурувати і о много молодшым І може і в тым была тота таємниця Іван Бандурич все любил молодых люди все радо сідил і бесідувал у оточыню молодых а тому як бач самому давало силу юности І зато хоц сме уж знали же лежыт в шпиталю і з важныма проблемами не хотіло ся мі вірити жебы не мал одтыль выйти і знова при тым медже нас жебы нас дакус вышколил На жаль уж ся медже нас і з шпиталя не вернул Іван Бандурич умер <unk> юна <unk> року і похований был на великым цинтері в Бартийові Кєд умер написал єму статі цитуваня Не лем русиньска громада але і культурна громада Словакі обще Іванови Бандуричови страчат великого діятеля за вшытко што зробил почас свого жывота на Блога Русинів і культуры на Словакі му належыт велика подяка Тоты слова платят доднес і зато єм брал за повинност спомянути на нього при нагоді його недожытого ювілея бо особы як Іван Бандурич не можут піти до забытя Неділя <unk> червця юнія <unk> рока В гумены нім одсвяткували Ден Русинів Словакі автор допису Петро Медвід юн є Світовым Конґресом Русинів од <unk> р схвалены є як Ден Русинів Словакі Уж традично з нагоды того дня русиньска оброда на словеньску членьска орґанізация Світового Конґресу Русинів орґанізує центральны святкуваня Тот рік першый раз святкувало ся в гуменнім Неділя <unk> юна р належала в Гоменнім Русинам як раз в тым місті котре тот рік має і титул Місто культуры <unk> одбыли ся центральны святкуваня Дня Русинів Словакі Русиньска Орода на словеньску як головный орґанізатор могла тото русиньскє торжество зреализувати і вдяка підпорі міста Гуменне Вігорлятского Музея в Гуменнім і Церковній Ґімназиі св Йоана Златоустого Погода змінила проґрам Святкуваня почали уж в ранных годнах коли были одслужены літурґіі при нагоді Дня Русинів Словакі в грекокатолицкым і православным Храмі в Гуменным Хоц орґанізаторы плянували же культурный Проґрам дополідны почне в Сканзені вігорлятского музея де сут будовы і з русиньскых сел того реґіону погода не вызерала найліпше зато на послідній момент тото змінило ся вдяка барз доброму поступу з боку вігорлятского музея Проґрам о першій пополідны наконец одштартувал на дворі красного і зреконструуваного каштеля котрий коли належал друґетам На дворі каштеля привитала вшыткых участных директорка музея Зузана Кощова а пак же роль модератора перевзяла Мариянна Железна котра самособом вказала і свій музичний талянт В каштелю в дашто веце як в пілгодинным проґрамі были курто посередництво музичных выступлінь одпрезентуваны окремы русиньскы реґіоны Своіх представителів мали окресы Пряшів Стара Любовня Бардейов Свидник Снина Меджеля Бірці а Самособол і Гуменны Хоц перша част проґраму не одбыла ся в Скансені неє што бановати Двір каштеля привитал нашых інтерпретів і участників досправды щыро і красны просторы додали тому святкуваню своє чаро Навеце тат родина Друґєтів так само є повязана і з русиньском історийом а не мало ку памятнику Штефаніка По презентациі реґіонів святочно з русиньскыма фляґами фляґом Словацкой Републикы і Европскій уні наслідувал кройовый поход центром міста по пішій зоні і Русины выпаражены в краях ріжных реґіонів при співі народных співанок заінтересували вшыткых котры в тым часі были в місті Русины в Гумены ним не мают памятник памятну таблю ци бюсту котры бы припоминали даякы особности русиньской істориі но орґанізаторы схоснували то же в центрі міста є памятник Міляна Растислава Штефаніка словацкого політика і діятеля котрий мал велику заслугу на основаню Чехословацкой Республикы <unk> р Делеґация русиньской Ороды вєдно і з вшыткыма участниками походу пришла ку памятнику Штефаніка де положыли ся вінці Куртий проговор на тым памятным місци мал прецеда русиньской Ороды на словеньску Мартин Караш Тот припомяну же меджевойнова Чехословакія до котрой были приєднаны русиньскы териториі включно Підкарпатской Руси была державом в рамках котрой Русины годны были ся народно і політично еманципувати а на кінцю дістали хоц на куртий час і автономію Зато Русины і такым способом хотіли оддати чест єдному з тых котры взяли ся за тото діло жебы основати державу в котрій і Русины могли свободно розвивати ся Поход пак продолжавал дальше центром міста аж ся участны дістали перед будову місткого культурного центру в салі котрого пак вже продолжали святкуваня ґаля проґрамом Коло <unk> выступаючых і поздоровліня од приматора То же місто і музей активно приступили при підпорі русиньского торжества і пропаґували тоту подію было видіти бо на ґаля проґрам чекала до посліднього місця наполнена саля а многы уж лем стояли На святкуваня до місткого Культурного центру пришол і приматор міста Гуменны Мільош Мерічко Предноста Окресного Уряду в Гуменнім і єдночасно посланец Пряшівского Самосправного Краю Андрий Мудрий як і пят місткых посланців під вединьом посланкыні Люцияны Гоптовой котры ся орґанізували і фінаншны підпорили святкуваня Дня Русинів Словакі в Гуменнім участны были і членове Выконного Выбору а Дозорной Рады Русиньской Обороды на словеньску ци старостове русиньскых сел Модераторка Мариянна Железна на початку запросила святочно одкрытый ґаля проґрам приматора міста і процеду русиньской Обороды на словеньску Як повіл приматор гуменного Мільош Мерічко в гуменным жыємного людей русиньского походжыня і зато был радый же тото святкуваня перший раз орґанізувало ся як раз в тым місті навеце в році коли має гуменне титул міста культуры Сам повіл же належыт медже тых котры мают русиньскє походжыня а на кінцю свого проговору повіл і дашто по русиньскы Марічко так само выразил надію же хоц першый раз робили ся центральны святкуваня в гуменнім же то не было послідній раз і же Русины в тым місці мают своє місце Пак вже продолжывали святкуваня споминаным ґаля проґрамом на котрым брало участ коло <unk> выступаючых і споминаных окресів Пряшів Стара Любовня Бардейо Свиднік Гуменснина і Маджеля Пірці Публика мала можливост видіти співацку ґрупу Літманівка з Літмановой Наталию Кучову Ліяну і Стефаніі Ковачови Фольклорный колектив Маковиця Фольклорный Колектыв Хмлян Фольклорный Колектив Гемлянчы Вінчык Скленовой Тріo Маґуровых Ґрупы Зорніця Сосну і Збійного Забурняґова Марянну Железну і дальшых Дві і пілгодинный проґрам публика оцінила великым апляузом што лем потвердило же выбрати про тогорічны святкуваня глуменно было правильным рішыньом Святкуваня продолжуют Хоц центральны святкуваня одбыли ся в неділю <unk> юна подіі Кудню Русині в Словакі продолжуют в понедільок <unk> юна Театр Александра Духновича привитат Духновичів Пряшів <unk> уж <unk> річник в деклямациі В середу <unk> юна коли точно єден Русинів Словакі Фольклорный Ансамбль Рутеня вєдно з Округлым сталом Русинів Словакі орґанізує святкуваня в Столиці Словацкой Републикы в Працеславі Проґрам Ку Дню Русинів Словакіі одбуде ся в Мадярскым Таничным Театрі і Фльосівек Окреме святкуваня Дня Русинів Словакі орґанізує успілпрацы з русиньском Обродом і містом Медже Лебірці Тоты святкуваня одбудут ся в суботу <unk> юна В понедільок <unk> червця юнія <unk> рыме Любновичів Пряшів <unk> має лавреатку і Свидника Сталаньов Ванеса Паліґова Автор допису Петро Медвід В понедільок <unk> юна р велика сцена Театру Александра Духновича уж раз привитала участників фінале цілословацкого Конкурсу в Деклямациі Русиньской поезиі прозы духовной деклямациі власной творчости і малых сценічных форм Од діти і матерскых школ аж по дорослых декляматорів тоты вшыткы стрітили ся на Духновичовым Пряшові <unk> котрого орґанізатором як каждый рік была русиньска оброда на словеньску Змагаючы котры в тот ден пришли до Пряшова поступили векшыном з окресных змагань аж на два выняткы коли декляматоры пришли з окресів де окресны змаганя не было тот рік было ново то же першый раз было окресне змаганя і в гуменнім На цілословацкым конкурсі в Пряшові мали своіх представителів окресы Гуменны Бардиі в МеджеЛабірці Снина Свидник Стара Любовня поєдным участникови мал і Пряшів Абаньска Быстриця Почало ся молитво у храмі Уж другій рік почал ся Духновичів Пряшів у грекокатолицкым Катедральным Соборі святого Йоана Крестителя в тым служыл отец Александер Духнович при тым храмі был каноником під тым храмом у крипті єй похованый В катедральным соборі участників привітал о Мілян Ясик котрый заінтересуваным перед офіцияльным зачатком зробил і курту екскурсию при гробі Духновича Отец Мілян повіл у своім приговорі же на Словакіі святкуєме ден учытелів <unk> марця бо в тот ден народил ся учытель народів Ян Амос Кмыньскій Но мы бы сме в тот ден мали думати і на дашто інче В тым самым часі на кінцю марця припоминаме собі ден коли вмер Александер Духнович і так вызвал педаґоґів жебы на школах в нашых русиньскых реґіонах в ден коли припоминат ся Ден учытелів споминула собі школа і на учытеля русиньского народа Александра Духновича По приговорі пак з отцьом Франтішком Крайняком котрый вєдно з оцьом Ясиком сут і членами общества св Йоана Крестителя одслужыли панахіду за нашого Будителя панахіда была по церковнославяньскы з русиньскыма частями По панахіді уж вшыткы одышли до Театру Александра Духновича в котрого просторах проходил конкурс Участны были і цінны гості По русиньскій гымні вручані котра зазвучала на початку у великій салі нашого театру вшыткых привитала модераторка Духновичового Пряшова <unk> Мірияма Федоркова акторка Театру Александра Духновича На конкурс тот рік пришли посмотрити і цінены гості за Міністерство Школьства Баданя Вывоя і Молодежы Словацкой Републикы пришла Ґабриєля Кочкович Міністерство є офіцияльным выголошувательом Духновичового Пряшова підпорює тот конкурс і пані Кочкович старат ся як раз о народносны конкурсы з деклямациі Медже деклямуючых пришол і віцепріматор міста Пряшів Петро Крайняк священници з Общества святого Йоана Крестителя отец Ясик і о Крайняк предсеткыня Дозорной Рады Вєра Юрічова і секретар Світового Конґресу Русинів Володимір Противняк Духновичів Пряшів <unk> святочно одкрыл своім приговором прецеда русиньской оброд на словеньску Мартін Караш По його приговорі вже была покликана фахова журі котра пак оцінювала окремы выступліня змагаючых ся Жырі тот рік была в складі Мариян Марко директор Театру Александра Духновича і предцеда жырі русиньска писателька Людмила Шандальова долгорічный актор нашого театру Іґор Лат Наталия Гребікова котра є редакторком Русиньского Народносно Етнічного Высыланя Ради <unk>em в Кошыцях і Михал Павлич з Інституту Русиньского Языка і Культуры Пряшівской Університет в Пряшові якій науково занимат ся русиньском літературом пак же наслідували выступліня тогорічных участників котрых было по поступі з окресных коло конкурсу досправды вельо Лавреатков стала Ванеса Паліґова На цілословацкє коло Духновичового Пряшова <unk> по окресных конкурсах пришло понад <unk> участників З окресных змагань поступили тоты котры здобыли перше місце у своій катеґориі Змагаючы Были розділены у віковых катеґориях зеро аж <unk> і віковы катеґориі были пак розділены на жанры поезия проза духовна деклямация народне розповіданя власна творчост і малы сценічны формы Як раз послідня жанрова катеґория была причыном же тот рік наросло радикально чысло дітей котры были участны бо школы пришли на малы сценічны формы з великыма ґрупами дітей Жури выслухала собі цілково <unk> выступлінь котры пак в окремых катеґориях оцінювала а так само на основі них вырішыла о лавреатови Духновичового Пряшола <unk> титул лавреата собі з <unk> рочника Духновичового Пряшола <unk> однесла Ванеса Паліґова і спояной школы у Свиднику котра на конкурсі выступала у третій віковій катеґориі з поезийом Подякуваня За головного орґанізатора русиньску Лобороду на словеньску хочеме подякувати вшыткым котры дали свій вклад до дальшого Духновичового Пряшова орґанізаторам окресных конкурсів членам жури в містных конкурсах і в Пряшові педагоґам котры роблят нашыма дітими учат іх деклямувати а і родичам котры дали своі діти педаґоґам жебы могли розвивати ся в русиньскым языку Знала столкы дітей перешли окресныма конкурсами і є то надія же маєме будучу ґенерацию і кєд стан нашого школьства не є такій як бы сме хотіли Подякуваня належыт і Міністерству Школьства Баданя Вывоя і Молодежы Словацкой Республикы якы выголошувательови Конкурсу а Фонду на підпору Культуры Народносных Меншын котрий тоту подію підпорил і з публичных средств тішыме ся на <unk> Духновичый Пряшів о рік Награді в Старій Любовній выставили кральовску едицию Варголя Автор допису Петро Медвід На граді Любовня выставили цінне діло Енді Варголя в рамках експозициі ловецкого салоника Палаца Любомірскых Буде мож видіти го до кінця септембра того року інформувала о тім аґентура ТаС Директор любовняньского Музея Далібор Микулик повіл же іде о комплетне портфоліо краловной Нитомбі Його цінност потверджує головно факт же іде о тзв Ры <unk>ar<unk>o значыт кральовску едицию посыпану діаментовым порохом цитуваня значыт то же його частями сут штырі образы той самой кральовной но все в інчій фаребній варияциі при чым за комплетне портфоліо бере ся комбінация вшыткых штырьох образів котры творят єден цілок Тото портфоліо кральовый нитомбіі є зроблены техніком <unk>em сіто друк котру Енді Ворголь хосновал майже при вшыткых своіх творах Повіл Микулик Світово познатый твор Енді Ворголя подарило ся в Старій Любовні выставити вдяка спілпрацы з Музейом Модерного Уманя Енді Ворголя в Меджлябірцях одкрого привезли цитуваня На світі є лем пят фалатків той кральовной образ сме дали як раз до палаца Любомірскых котрый як послідні перешол реконструкцию значым є в нім рекуперация і має так само безпечност них атрибуты Єдночасно на облаках сут фолі жебы го не пошкодило денне світло додал директор Як повіл то найдорожший образ якій мали історичны награді Енді Варголь єднакым штільом зробил і кральовни Горляндиі Даніі а Великобританіі цитуваня Нашым цільом было такым символичным способом скапчати кральовны Енді Варголя з кральовнами котры коли наштріли наш град ци то была угорска кральовна Мария І як послідня іспаньска кральовна Ізабел де Борбон Думам же ся нам то подарило сконштатувал директор Віторок <unk> червця юнія <unk> р сут грошы жебы підперти шлезскій язык Автор вісти Наталия Малецка Новак Шлезскій язык і культура можут рахувати на фінансову підпору зо страны Міністерства Нацийональной Едукациі Грошы будут переданы на написаня проґрамів вчыня і підручників шлезского языка для шкіл та роботу науковців і языковых експертів Поінформувала о тым в четвер <unk> червця юнія <unk> р Міністра Едукациі Барбара Новацка Цитуваня Забезпечыли сме уж на тот рік в буджеті фінансовы середкы на підпертя шлезского языка повіла в Катовицях на прес конференциі Міністра Едукациі Барбара Новацка Два мілийоны золотых мают быти переданы на підпертя шлезского языка культуры і достоменности то одповід на вето президента Анджея Дуди в справі новелизациі уставы о нацийональных і етнічных меншынах та о реґіональным языку Новелизация уставы мала надати статус реґіонального языка шлезскому языкови Такій статус має в Польщы тепер выключні кашебскій язык Знаме што істнує шлеззкій язык Пан президент не буде в такій спосіб рішал о будуваню достоменности знаме же она єст знаме же потрібує підпертя знаме што істнує шлезскій язык підкрислила Новацка в Катовицях Дальше цитуваня Зме сильном і гордом державом в Европскій Уніі і не боіме ся повісти же в Польщы жыют Кашебы Лемкы Білорусины і Шлезакы шлезскій язык єст реґіональным языком і повинен быти так само шануваный як кашебскій бесідувала міністра Тіж перед парома днями в тихах шефова Міністерства Нацийональной Едукациі підкрислила што зрыхтувана і ведена в соймі посланкыньом Моніком Росом Устава што мала узнати шлезскій язык за реґіональний была сутьова для шлезска але тіж для цілой Польщы котра розуміє ріжнурідніст та скомпликуваня істориі і достоменности Міністра повторила деклярацию посланкыні Монікероси же коли президентскы выборы в будучым році выграт кандидат громадяньской коаліциі то шлезскій язык буде уставово узнаный і буде вченый в школах цитуваня Введіня реґіонального языка до шкіл вымагат рыхтуваня проґрамів вчыня підручників роботы науковців ци експертів Тоты два мілийоны золотых буде м ін передане на рыхтуваня того вшыткого што буде потрібне до вчыня реґіонального языка поясняла посланкыня Кристина Шуміляс ведуча соймовой Комісиі Едукациі Наукы і Молодешы Як додала в соймі єст векшына котра може черговый раз приняти уставу о шлеззкым як реґіональным языку цитуваня Приде такій час же Полякы выберут президента котрый таку уставу підпише а мы уж ся до того моменту рыхтуєме Підсумувала Шуміляс Шлезскіст загорозом для державы Шуміляц заапелювала до територияльных самоурядів жебы спільні побесідувати о едукацийных можливостях як напр лекциях реґіональной істориі в школах в шлезскым воєвідстві <unk> мая <unk> рока президент Анджей Дюда заветувал новелизацию уставы о нацийональных і етнічных меншынах котра узнає шлезскій язык за реґіональный язык В комунікаті канцеляриі Президента Польской Республикы написано што піднимаючы такє рішыня Президент узнал што вымогы закону даючы можливіст узыскати шлезскым етнолектом статус реґіонального языка не были сполнены Дальше цитуваня Недаючы ся выключыти гыбридовы діяня якы можут быти підняты в однесіню до Польской Республикы Звязаны з войном веденом за східньом границьом наказуют особливу дбавіст о захованя нацийональной достоменности о хороні захованя нацийональной достоменности особливо служыт плеканя материньского языка подал президент Подля політолоґа др Томаша Супіка зо Шлезского Університету в Катовицях такє поясніня єст Цитуваня черговым доказом на тото же президент Дуда не знат і не розуміє шлезска гіршого поясніня не дало ся найти Пан президент на жаль черговый раз показал безграничный рівен іґноранциі в шлезскых справах вписал ся в пропаґандове молочыня котре од долшого часу веде правиця того рода ведіня ся не пристоіт голові державы оцінил Політолоґ Соспільно Культурне Товариство Німців хоче оголошыня <unk> рока Роком Нацийональных Меншын і упамятніня выжньошлезской траґедиі Автор вісти Наталия Малецка Новак Делеґаты Соспільно Культурного Товариства Німців на Шлезскопольскым приняли в минулу суботу апель жебы оголосити <unk> Роком Нацийональных Меншын і упамятніня выжньошлезской траґедиі В суботу <unk> червця юнія прошла стріча што была підсумуваньом минулого рока діяльности Соспільно Культурного Товариства Німців на Шлескопольскым За єдну з найважнійшых подій Рафал Бартек ведучий Соспільно Культурного Товариства Німців узнал тото што уряд Коаліциі привернул <unk> жолтня октобра три годины вчыня німецкого языка як материньского меншынового цитуваня Знаме вартіст нашой культуры і традициі і тепер мусиме тот скарб наш гаймат передати дальшым поколіням І єм тіж вдячный же маме молодшых люди котры тото розуміют і же маме так активну молодіжну орґанізацию Звязок Молодежы німецкой меншыны Мусиме єднак дале підперати і уміцняти молодіж бо днес нич не може быти бране як ґарантуване і вічне Быти активным і діяти в сучасний спосіб то мусит быти наше мото бо лем в тот спосіб можеме мати успіхы повіл Бартек Апель о рішыня рока Нацийональных Меншын Делеґаты выстосували апель до польского уряду жебы оголосити <unk> рок етнічных меншын Цитуваня Апелюєме до польского уряду жебы оголосити рік <unk> роком Нацийональных і Етнічных Меншын котры жыют в Польщы внескуєме жебы рішыти на тот ціль специяльний буджет як тіж жебы рішучо звекшыти буджет державы перезначений на підпераня нацийональных і етнічных меншын такє рішыня польского уряду позволит підняти шор діяня активности вказуючых же інче то не чуже як бесідувал архієпарха Носоль Чытаме в апелю В однесіню до ближучой ся <unk> річниці закінчыня ІІ світовой войны делеґаты выстосували апель жебы упамятнити выжньошлезску траґедию як окрислят ся злочын проти людям того реґіону по <unk> році Упамятніня выжньошлезской траґедиі Цитуваня В контексті тых подій не можеме забыти о траґедиі німецкого сходу котрой частю є выжньошлезска траґедия а котра досягнула наш реґіон і нашы родины Был то час выполненый больом терпліньом і стратами котры фурт резонуют в нашых споминах і істориі Апелюєме до членів Соспільно Культурного Товариства Німців жебы спільно упамятнили жертвы тых траґічных подій то наш моральний обовязок жебы памятати і упамятняти тых котры пережыли непредставлены терпліня Памят о минулым є ключова жебы будувати ліпше будуче написали авторы апелю Выжньошлеском траґедийом окрислят ся період парох років од січня януара <unk> р В тым часі жытелі Выжньошлеска зазнали особливого бестіяльства зо страны Червеной Арміі та радяньскых власти пак комуністичных власти ПНР При ході Червоной Арміі товаришыли волны мордів ґвалтів рабуваня і вывезіня до каторжничой роботы в майнах і лаґрах на Сибірі десяток тисячів жытелів Шлеска Велика част інтернуваных николи не вернула жертвы совітскых репресий вмерли через хвороты вымучыня або были вбиты Новы народны власти помістили десяткы тисячів шлезаків і шлезскых Німців в концентрацийных лаґрах під претекстом спілпрацы з нацистами што переважно не было згідне з правдом Соткы тисячів підданом брутальній нацийональній верифікациі змушаны были выіхати за одру Тоты котры остали были репресийонуваны В дальшій части апелю чытаме цитуваня найнашы діяня будут свідоцтвом нашой памяти і пошаны для тых котры стратили жытя здоровля і хыжы Разом можеме заховати памят о минулым і вчыти будучы поколіня вшыткых нашых мешканців як важны є плекати мир і взаємну пошану В суботнім засіданю брало участ <unk> зо <unk> управненых делеґатів з цілого воєвідства та люблинецкого повіту Шлезскє Воєвідство якє согласно дале абсолюторию зарядови Соспільно Культурному Товариству Німців Соспільно Культурне Товариство Німців на шлезскопольскым то найвекша орґанізация німецкой меншыны в Польщы Чыслит понад <unk> тисячы членів В минулым році <unk> локальных кружків вело діяня в рамках самоурядовых дотаций зорґанізували м ін Міро Дойче Фуля рецитаторскій конкурс Молодіж деклямує поезию цикль повітовых концертів ци Дни ні ні ні ні ні німецкой культуры на Шлеску о польскым Середа <unk> чер юнія <unk> рока Вмер Володимір Білянин русиньскій активіста і меценат Автор вісти Петро Медвід Як інформувал сайт русиньскы писателі Подкарпатя <unk> юна <unk> року Вмер у віці <unk> років Володимір Білянин єден із лідерів русиньского возродного Руху по <unk> р на Підкарпаті Народил ся Володимір Білянин <unk> апріля <unk> р минушому был долгы рокы директором ужгородского Дослідньо Експериментального Завода Нестандардного Заряджыня при котрым фунґувал Народный Фольклорный Ансамбль і <unk> членами якій ввіл Посередництвом того ансамблю Володимір Белянин пошырювал русиньску культуру по цілым Совітскым Союзі кєд же ходили выступати по цілій державі і кєд Русинів офіцияльно не было По політычных змінах <unk> р был Володимір Білянин медже тыма котры пережывали за свій народ і хотіли йому принавернути права Активно залучыл ся на початку <unk> років до возродного руху на Підкарпатів Білянин был членом Президиі Народной Рады Русинів Закарпатя ци членом Президиі Ужгородского Общества ім Александра Духновича так само был членом комісиі котра уділює премю Александра Павловича за русиньску літературу Сам был великым меценатом русиньской культуры окремо выдаваня книжок вдяка його фінансній підтримці вышло множество публикаций як колись повіл писатель Іван Петровций котрый мал свій болут файні книгы в Ужгороді Майже ани єдна русиньска книжка не вышла без участи Білянина Давал єй своіх грошей хоц уж был на пенсиі або знал позганяти спонсорів З послідніх выдань котры могли быти надрукуваны і вдяка грошам або ініциятиві Володиміра Білянина можеме спомянути книгу русиньской співанкы котру позберала і упорядкувала Ольґа Прокоп або збірку Казкы з телевізора в котрій позберано<unk> приповідок народів світа якы Ольґа Прокоп у <unk> р розповідала діточкам в рамках телевізийного проєкту Цитуваня Володимір Федорович Білянин лишыл глубокій слід у серцях многых люде свойом одданом роботом на благорусиньского народа його вклад до розвоя русиньской культуры і общественного жывота тяжко переоцінити Він был не лем лідером і активістом но і сердечным а добрым чловіком Пише ся на сайті Русиньскы писателі Підкарпатя Вічна Ямят <unk> червця юнія <unk> рока Вы Мадярску Русины голосували о выборах до меншыновых справувань Автор вісти Петра Медвід В неділю <unk> юнак <unk> р в Мадярску вєдной з выборами до Европского парляменту проходили і комунальны выборы в селах і містах а так само і меншыновы выборы Народносны меншыны собі в них на новый функчний період выберали представителів з собо іх самосправувань Русины як єдна з офіцияльно вызнаных народносных меншын так само голосували Змагали ся медже собом головно дві кандидачны спискы лем в Будапешті Были і кандидаты Русиньского Культурного Союзу Ішло кандидатны списы Общества Русиньской інтеліґенциі ім Антони Годинкы котре веде голова Світового Конґресу Русинів Штефан Лавинец і Общества Русинів Рутеню Мадярска Общество Русинів Рутеню Мадярска потвердило свою домінацию в выборах хоц окремы округы в Будапешті здобили і Годинковці Вседержавне русиньскє самосправуваня в руках Общества Русинів Рутеню Мадярска <unk> <unk> люди могло брати участ на меншыновых выборах в котрых ся выберал новый склад вседержавного русиньского самосправуваня Дві територияльны самосправуваня і вшыткы місне самосправуваня О право голосувати приголосило ся <unk> люди До выборів членів Вседержавного русиньского Самосправуваня як найвысшого самосправного орґану котрый має <unk> членів были приголошены дві кандидатны спискы Список Общества Русиньской інтеліґенциі ім Антония Годинкы в Штефан Лавинец і было на ним <unk> кандидатів список Общества Русинів Рутенів Мадярска вюл Віктор Крамаренко котрый і тепер є шефомержавного русиньского самосправуваня і было на ним <unk> кандидатів Общество Русинів Рутеню Мадярска здобыло у выборах <unk> мандатів штырі зисли Обществ Русиньской інтеліґенциі ім Антония Годинкы знач Общество Русинів Рутиню Мадяр дальше буде рядити вседержавным русиньскым самосправуваньом кєд же має комфортну векшыну За Общество Русинів Русинів Мадярска были выбраты на дальшый функциный період Віктор Крамаренко Янош Кожняньскій Янош Соноцкій Ольґа Сільцерт Ликович Йожеф Мудро Базиль Михал Теленкоф Ґавор Варґа Евелін Скіба Віктор Ґіріц Петро Гладинец і Віктор Долішкович за Общество Русинів Інтеліґенциі ім Антония Годинкы здобыли мандаты Штефан Лавенец Андраш Головацкій Татяна Ерделі і Михал Танчынец Выберали і дві обласны самосправуваня Русины выберали і дві обласны самосправуваня в обласным русиньскым самосправуваню Борошско Аборско Земпліньской Жупы з Центром в Мєшковци было <unk> мандатів <unk> мандатів здобыло Общество Русинів Рутеню Мадярска лем <unk> мандат здобыло Общество русиньской інтеліґенциі ім Антония Годинкы В Будапешті при выборах членів столичного русиньского самосправуваня то было тіснійше і з семох мандатів <unk> здобыло Общество Русинів Рутеню Мадярска три мандаты признали Годинковцям Але Общество Русинів Мадярска має векшыну і там самосправуваня векшыново в руках Общества Русинів Мадярска В руках Общества Русинів Русинів Мадярска зістала і векшына місных самосправувань де буд здобыли мандаты лем іх кандидаты або мают векшыну Кандидаты Общества Русиньской інтеліґенциі ім Антон Годинкы здобыли напр Маря Полч Печ і Кіжварту вшыткы остатні села і міста має Общество Русинів Рутинів Мадярска Векший успіх мали годинковці в Будапешті в рамках выборів до самосправувань в окремых районах столиці русиньскє самосправуваня там є у <unk> районах майже в вшыткых районах сут результаты такы же вшыткы мандаты здобыл єден список десят районів буде рядити Общество русиньской інтеліґенциі імі Годинкы <unk> районів здобыло Общества Русинів Рутиньо Мадярска а три районы будут в руках Русиньского Культурного Союзу Натепер іщы самосправуваня будут фунґувати в старым складі Новы мандаты зачнут платити во сени Выслухали сте дописів якы поміщены были протягом минулого тыжня На портали Лем фм проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак