Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Перегляд тыжня
Еп. 242

Перегляд тыжня

•

Опис епізоду

Перегляд тыжня

Автоматычна транскрипция

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм Понедільок <unk> серпня авґуста <unk> рока В Ню Йорку помолят ся діяковний молебен і припомянут собі сторічницю Автор вісти Петро Медвід Як сме вже інформували скорше тот рік собі грекокатолици русиньской традициі в Споєдных Штатах Америкы припоминают <unk> років одколи здобыли свою першу церковну структуру і выникнул еґзархат попередник днешньой Пітсбурской Архієпархіі і митрополітной Церкви <unk> мая <unk> р был свым престолом зрядженый Пітсбурґскій Апостольскій еґзархат про Русинів Папаримскій пі <unk> за першого еґзарху про Русинів успоєных Штатах Америкы призначыл Василя Такача Єпископску гіротонію родак із села Бучково на Підкарпатю принял у Римі <unk> юна того самого року Владыка Такач пришол до Ню Йорку <unk> авґуста <unk> року і одслужыл дяковний молебен на Мангеттані в церкви пречыстой Дівы Мариі Тоту сторічницю тепер припоминают собі в церкви пречыстой дівы Мариі в Ню Йорку котра была збудувана пізнійше Памятна подія буде проходити як раз <unk> авґуста <unk> року і почне семінаром в рамках котрого о Кристофер Зукґер історик буде бесідувати о приході і ряджыню владыкы тача у товдышнім нововыникнутым еґзархаті Пак буде одслуженый як перед стороками дяковний молебен котрий одправляти буде владыка Курт Бурнет єпарха в Пасаіку вєдно з домашніма священниками Віторок <unk> серпня авґуста <unk> рын Бесіда зас ся друкує Автор допису Севериян Косовскій Перед <unk> Лемківском Ватром на Чужыні явил ся дальшый номер часопису Стоваришыня Лемків Бесіда то чысло <unk> за місяці липец серпень <unk> Бесіда Явила ся зас друком Кєд же попередні три номеры за перше піл текучого рока не были дотля дотуваны Міністерством Внутрішніх Справ і Адміністрациі В посліднім номері прочытаме м ін статі Петра Трохановского Харасимович Никыфора Монікы Тыты Лавской Перша вакацийна прогулька учеників лемківского языка Наталиі Малецкой Новак Стріча з меншынами в нижньошлезскым воєвідскым уряді Петра Трохановского Посвячено пропамятный Крест в Ясюнці Януша Квокы Сонце поясніло над Ясюнко Северияна Косовского Істория воєнной вандрівкы Кирила Бреяна Яна Пісуліньского Акция Вісла і єй фальшывы образ Петра Медвідя Касіґарда є місце де мож дотулити ся і нашой Америкы Окрем того в часописі мож прочытати выступліня ведучой Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях Наталиі Малецкой Новак якє выголосила <unk> мая <unk> рока в Рускій Бурсі на привитаня присутных з нагоды выкладу проф Яна Пісуліньского посвяченого ремісиі слідства в справі акциі Вісла До того не бракує примірів давной сучасной русиньской творчости Можеме чытати продолжыня третю част оповіданя Семеона Пижа під наголовком Ґорлицкій бурсак Дальше є оповіданя тіж третя част авторства великосхымника Нанія Русиняка під назвом Мы ся іщы вернеме Зас на нашых поличках Початком текучого рока інформували сме о тым што Мініство Внутрішніх Справ і Адміністрациі одмовило фінансуваня найстаршому лемківскому часописови по <unk> році Бесіді По посланю писма Стоваришыньом Лемків а філияльні розписаню через МВСія додаткового набору внесків на діяльніст меншыновых орґанізаций Стоваришыня Лемків отримало позитивне рішыня о признаню фінансуваня на выдаваня часопису в <unk> році Рішыня в тій справі явило ся в другій половині рока Попри тым орґанізация хоче выдрукувати три залеглы номеры якы за січен Лютый Марец квітен і май червец Явили ся лем в електронічній версиі Електронічну версию трьох попередніх номерів за <unk> можете придбати в інтернетовым склепі Стоваришыня Лемків Кєд попередні номеры будут выдрукуваны певністю так само будут доступны до придбаня Справа Акциі Вісла вертат Інститут Нацийональной Памяти буде мусіл наново заняти ся темом выселіня Лемків і Украінців Автор вісти Севериян Косовскій Інститут Нацийональной Памяти мусит наново заняти ся справом беззаконной депортациі знаной під назвом Акция Вісла то рішыня Округового Суду в Варшаві Припомнийме што <unk> листопада новембра <unk> р Інститут Нацийональной Памяти оприлюднил комунікат в котрым поінформувал о ремісиі слідства в справі рішыня о акциі Вісла В реченым комунікаті якій был в даякій спосіб скорочыньом тез ставляных постановліню о ремісиі прокураторы Інституту Нацийональной Памяти не досмотріли ся переступств в масовых депортациях Украінців і Лемків В тій справі по вказаню ся реченого комунікату своі заскаржыня на постанову о ремісиі подали м ін лемківскы орґанізациі якы дотля не мали статусу стороны поступуваня Стоваришыня Лемків і Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях В своіх писмах певністю представили лемківскій контекст выганяня в тым тото што обняло оно особы лемківской нацийональности выгнаны з обшыри Лемковины Справа была зачата коли то завідомліня о можливых переступствах подали передом Обєднаня Украінців в Польщы Обєднаня Лемків і єден з украіньскых выселенців Єй початок сігат <unk> р Арґументация родом зо сталіновскых часів Рішыня о ремісиі слідства было выдане прокуратором Комісиі Гоніня Злочынів проти Польскому Народови в Ряшові в тій скандалічній постанові писало ся м інчыма о тым што слідчы не виділи основ потвердити же выселіня Лемків і Украінців было злочыном проти людства ани комуністичным злочыном а в поясніню подано при тым шор інформаций якы не сут згідны з історичном правдом і передают фальшывый образ выселіня Штобільше прокураторскій уряд діючий в рамках ІНП ствердил што подія знана під назвом Акция Вісла была евакуацийом осіб о украіньскій лемківскій і польскій нацийональности і мала она превенцийний і охороный характер а не репресийний Жебы того было мало писало ся і о тым што особы якы были підданы тій же евакуациі не были дискримінуваны з причыны іх нацийональной ци реліґійной приналежности што нихто не был змушаний лишыти свій язык культуру і традицию Вкінци же прокуратор ствердил што люде якы были лишены свойой отчызны мали пак ліпше бо отримували муруваны хыжы і ліпшы ґаздівкы Вшытко тото явні перечыт дотеперішньому знаню і самого із І акциі Вісла з <unk> р Сам Інститут через рокы презентувал інчий підхід до темы выселіня а певністю не такій як фінальні представлено во вонешній постанові Што основне тото што нашло ся в рішыню о ремісиі слідства комунікаті было більше опінями як оціном фактів Хоц поколіня што в дозрілым віку досвідчыло евакуациі і пак отримало тілько добра од комуністичной державы уж такой ніт то заєдно заховало ся вельо свідоцтв нашых предків якы пережыли беззаконну депортацию Што тіж цікаве в реченым комунікаті не спомнено ани словом о комуністичным концентрацийным лаґрі в Явожні в котрым страдало і погыбло вельо невинно поневоленых Лемків і Украінців Коментар до постановы найдете за мотузком поданым в дописі Протест протест протест Постанова выкликала спротив ріжных середовиск в тым лемківского в звязку з оприлюдніньом комунікату в котрым писало ся же каждому кого права были том постановом порушены прислугує право до заскаржыня так тіж Стоваришыня Лемків і Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях якы дотля не были сторонами поступуваня послали одповідні писма в котрых выказали правний інтерес в приступліню до поступуваня і фінальні передали в суд своі зажаліня в котрых підважыли неправдивы стверджыня Комісиі Гоніня Злочынів проти Польскому Народови в Ряшові што основне тоты дві лемківскы орґанізациі представляют лемківскій контекст Акциі Вісла якій до той поры часто был поминяный в роботах ІНП Од років зазначают м ін тото што Акция Вісла была безправном подійом направленом так само протипольскым громадянам лемківской русиньской нацийональности а єй репресийный характер мом на ціли заперечыня істнуваня той ґрупы громадян В маю на запрошыня Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях выклад на тему ремісиі слідства дал польскій історик проф Ян Пісуліньскій якій точно зкритикувал постанову Округовый Суд в Ряшові постановом з дня <unk> липця юлия <unk> рока розсмотріл зажаліня Обєднаня Украінців в Польщы Обєднаня Лемків Стоваришыня Лемків і Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях а тіж приватных осіб і рішыл о скасуваню постановы Інституту та переказал справу назад до Ідальшого ведіня Зажаліня в тій справі та постанова з <unk> липця юлия находят ся в архіві Стоваришыня Лемків і Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях што основны обі тоты лемківскы орґанізациі сут одтепер браны до увагы як стороны поступуваня і іх арґументы будут браны до увагы через орґаны і суды на дальшым етапі Середа <unk> серпня авґуста <unk> рока <unk>o<unk>y В новым саді рыхтуют симпозиі о діонізовы на радийови Автор допису Петро Медвід Як інформує аґентура Рутен през <unk> авґуста <unk> р одбыла ся в Новым салі в просторах Заводу про Культуру Войводиньскых Русинів перша стріча єпархіяльного Комітету про святкуваня <unk> річниці од народжыня грекокатолицкого єпископа Діонізия Нєрадія На стрічы обговорил ся плян прирыхтуваня Медженародного Наукового Симпозия Владыка Діонізиі Раді Жывот і діло як і дальшых подій котры сут повязаны з тым ювілейом Плянуваний симпозий бы мал проходити в другій половині новембра того року в Рускым Кересурі і Новым Саді з тым же буде орґанізуваный єпархійом св Николая у спілпрацы з Ужгородском Нацийональном Університом і Заводом про Культуру Войводіньскых Русинів о точні даті будут орґанізаторы іщы інформувати Владыка Діонізиі Няді народил ся <unk> октобра <unk> року в Рускым Керестурі предкы проходили з днешньой выходньой Словакі Богословскы штудиі абсольвувал у Загребі Закінчыл іх докторатом і у <unk> р там был рукоположеный на священика єпископа рукоположыл го архієпископ Лазар Маденов у <unk> р в Римі Аж до <unk> р был апостольскым адміністратором крижевацкой єпархіі пак стал єпархіяльным єпископом Його єпископскє діяня єс капчане і Карпатску Русьол у <unk> р святійшый престол призначыл владыку Діонізия за апостольского адміністратора пряшівской єпархіі в тым самым часі вюл паралельно і свою крижевацку єпархію а то аж до <unk> р коли пряшівска єпархія дістала нового адміністратора пізнійше єпарху Павла Петра Ґойдіча В роках <unk> місяці был іщы апостольскым адміністратором в густі То был результат окупациі части Підкарпатской Руси Мадярском по віденьскій арбітражы Дале істнувала мукачовска єпархія під веджыньом владыкы Александра Стойкы то была меньша част під мадярском окупацийом і решта єпархіі на Підкарпатскій Руси была дана до адміністрациі Нярадія Владыка вмер <unk> апріля <unk> р <unk> серпня авґуста <unk> р шлезскій европосол Лукаш Когут засідат в президиі Европского Парляменту буде занимал ся справами меншын Автор вісти Наталия Малецка Новак В віторок <unk> липця юлия прошло інавґурацийне засіданя Підкомісиі Прав Чловека в Европарляменті Шлезак Лукаш Когут з громадяньской коаліциі был выбраный віцеведучым той комісиі Европосол Когут ствердил же тота комісия є важна з польской перспектывы бо позвалят бороти ся о люди котры для свободы рівности і демокрациі готовы сут на найвекше посвячыня цитуваня В першій черзі займу ся справом Андрия Пачобута безправні вязненого режімом Мукашенкы То єдна з тем котром буду ся занимал в надходячій каденциі Европейского парляменту задеклярувал Мойом рольом буде підперти переказ же так по правді найвекшым проблемом тепер в Европі є тото што діє ся на сході континенту бо то є найближе нас повіл Ковут Шлезакы і Кашебы етнічныма меншынами Европарляментариста котрий сам є Шлезаком і од років боре ся о узнаня свойой меншыны заповідат же шльонско ґадка мусит быти реґіональным языком Цитуваня В теперішній каденциі Европейского Парляменту єм в трьох комісиях прав Чловека Престіжній ЕС заграничных справ та культуры і едукациі в котрій робил єм уж через пят послідніх років Певністю на форум той послідньой буду бесідувал о тзв шлезскій справі бо тота комісия занимат ся тіж справами етнічных меншын бесідує Лукаш Кохут Як раз на форум той Комісиі Европосол заберал уголос о шлезскых проблемах в просторі Европейского Парляменту додає же на польскым ґрунті треба ждати на зміну президента на такого котрий розуміє шлезск цитуваня Были сме уж близко узнаня шлезского языка за реґіональний але президент не підписал той зміны в законі продолжаня діянь для шлезской справы буде мойом головном задачом на черговых пят років в Европарляменті заповідат Шлезакы і кашебы повинны быти узнаны за етнічны меншыны бо то натуральне наслідство повселюдных списів і фактичного стану Будеме зберати підписы під громадяньскым проєктом будут то кооддинувати Бесідує Роботы Підкомісиі Як заступця ведучого Підкомісиі Когут буде вюл обрадуваня передавал голос поєдным особам спілрішал про тото якыма квестиями буде занимала ся Підкомісия Три важны для европосла Когута справы для Шлеска то Пересунути выдаткуваня Державного Пляну охороны о два рокы до кінця <unk> рока Охорона етнічных і языковых меншын на рівни Евпейской уні в тым шлезска справа і узнаня шлезского языка та господарча трансформация реґіону з пошануваньом вынеґоциюваных рішынь з соспільном стороном цитуваня По стрічы з Урсулом вандер Лейен єм спокійный Даме раду підсумовує когод Пятниця <unk> серпня авґуста <unk> рока Словацкы Політикы з делеґацийом в Санковій Автор вісти Наталия Малецка Новак Перед двома днями <unk> серпня авґуста <unk> р в Маґурскій Господі в Маластові прошла медженародна стріча в котрій участ взяла делеґация парунадцетьох політиків зо Словациі з польскыма властями В конференциі котру орґанізували Ґміна Санкова з Нижньом Полянком участ взяли зо словацкой страны міністер Ріхард Рашій з Міністерства Інвестиций Реґіонального Розвитку і Інформатизациі Словацкой Республикы Михал Калиняк секретар Стану Адрияна Червеньова Ґенеральна Директор Секциі Воджыня Проґраму Словация Мартін Гудзік Ґенеральный Директор Европейской Територияльной Спілпрацы Юрай Гоштак Ґенеральный директор Секциі Інновациі і Стратеґічного Розвитку та Борис Свобода Ґенеральный Директор Секциі Проґрамуваня і Підпертя Проґраму Словация Польску страну репрезентували Ян Шышко секретар стану в Міністерстві Фундушів і Реґіональной Політикы Малґожета Малух війт Ґміны Санкова Михал Дідух секретар Уряду Ґміны Санкова Катажына Раґваховска Скарбник Ґміны Санкова Михал Ставарскій директор Европейского Уґрупуваня Територияльной Спілпрацы ТаП Грегор Бєдронь презес малопольской туристичной орґанізациі Барбара Інґлот директор Бюра Стоваришыня Карпатскій Еврореґіон та Анджей Чарнецкій директор Бюра Звязку Ґмін до Річа Віслокы Конференция тыкала звекшыня ефективности реализациі спільных трансграничных проєктів через польскы і словацкы самоуряды Вчас стрічы Омовлено м ін адміністрацийне фунґуваня і фінансуваня самоурядів Польщы спілпрацу ґмін поза уставово окрисленыма компетенциями та значыня проґраму Інтерреґ Польща Словация Цитуваня Стріча закінчыла ся успішном дискусийом котра прислужыт ся дальшій трансграничній спілпрацы чытаме в комунікаті ґміны Санкова Делеґация Пак обізріла атракциі ґміны м ін Історично Сенсоричный Парк в сярах палац Дуґошів в Сярах костел св Пилипа і святого Якова в Санковій та воєнный цмонтір нр <unk> Маґура Выслухали сте дописів якы поміщены были протягом минулого тыжня На портали Лем фм проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак