Слова, достоменніст, емоциі
Архів
лемківского радия
О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.
Еп. 243
Перегляд тыжня
•
Опис епізоду
Перегляд тыжня
Автоматычна транскрипция
Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм понедільок <unk> серпня авґуста <unk> рока В тых днях мукачовска грекокатолицка єпархія припоминат собі <unk> років од народжыня помічного мукачовского єпископа владыкы Йосифа Головача титулярного єпископа созопольского в Хемінонто Свою єпископску гіротонію приял владыка Йосиф тайно в часі коли мукачовска єпархія офіцияльно не істнувала і грекокатоликы были заборонены По леґалізациі єпархіі вюл як ректор і молодых богословів сын священника Преосвященный владыка Юсиф Головач народил ся в Імстичові у товдышній Чехословакіі <unk> авґуста <unk> року до родины грекокатолицкого священника Штефана Головача і його жены Іріны Лахович Несвященника был рукоположений блаженым єромучеником мукачовскым єпископом Теодором Ромжом <unk> септембра <unk> рыный был як женатый священник і з женом Єлізаветом Гладоник мали штырє дітей Жена пізнійше вмерла До року <unk> служыл священником в селі Ярок Його проповіди і пастырскє служыня приносили великы плоды напрямил ся на укріпліня жывота парохіі і підтримку духовости посеред народа Но пак пришла ліквідация грекокатолицкой церкви з боку комуністичного режіму У р переніс ся до села Оноківці По забороніню душ пастырской роботы выконувал цивільну роботу по штудиях почал працувати в медициньскых установах на Підкарпатю Попри тым дальше служыл священником в ілеґаліті Не опустил своє стадо і вюл го духовно в конспірациі Тайный єпископ і педаґоґ Кєд же дальше был Йосиф Головач в ілеґальній церкви активным священником владыка Александер Гіра котрый был у тым часі тайным мукачовскым єпископом вырішыл Юсифа Головача рукоположыти на помічного єпископа Гіротоня одбыла ся <unk> марця <unk> р в приватным квартелі владыкы Гіры в Караґанді де жыл у выгнаньстві і одкыл намагал ся і частыма Нащівами Підкарпатя докля му то было уможнено старати ся о єпархію Владыка Александер занедолго вмер Ур одышол Владыка Йозиф на пенсию в рамках свойой цивильной професиі Окрем свойой місиі помічного єпископа Владыка Йозиф у себе в оноківцях вюл теолоґічны курсы рыхтувал так будучых священників Обновліня мукачовской єпархіі Ур на Украіні обновила ся грекокатолицка церков в тым чыслі і русиньска мукачовска єпархія на Підкарпатю Владыка Голова у <unk> році вернул до душ пастерской роботы на парохіі так само стал ректором обновленой Ужгородской Богословской Академіі Сврестол <unk> януара <unk> р офіцияльно потвердил єпископску хіротонію владыкы Йосифа і він стал помічным мукачовскым єпископом титулярным єпископом созопольскым гемінонто Єпархом стал владыка Йоан Самедій дальшым помічным єпископом стал владыка Іван Марґітич обыдвома так само рукоположены тайно На русиньскых позициях В юні <unk> р проходил в римі синод єпископів украіньской грекокатолицкой церкви на котрій пришол єй владыка Йоан Семедий вєдно з владыками Іваном Марґітичом і Йосифом Головачом кєд же дістали запрошыня На синоді был владыка Семедий підтиском з боку украіньскых єпископів жебы його єпархія приєднала ся до складу украіньской церкви В тій думці мали украіньскы єпископы союзника Івана Марґітича котрий был проукраіньского напряму Многы проукраіньскы думаючы грекокатоликы Марґітича берут за чоловіка котрый воювал проти сепаратизма втодышнього введжыня мукачовской єпархіі Навспак владыка Йосиф Головач стоял при владыкови Семедійови Подарило ся тым сохранити єпархію прямо під юридикцию Рима Тым сохранена была не лем історична ужгородска унія з котрой русиньскы грекокатоликы вышли але заборонило ся тым і скорій украінізациі церкви на Підкарпатю Заховал ся статус мукачовской єпархіі як церкви свого права русиньской Владыка Йосиф Головач умер в Ужгороді юна р Похований был у селі Оноківці недалеко Ужгорода В віторок <unk> серпня авґуста <unk> рока Выноґрафія Елейны Русинко розповідат історию матери Енді Ворголя Автор допису Петро Медвід Выдавательство Пітсбурской Університі на новембер <unk> року приготовлює выданя новой публикациі в рамках сериі Росийскы і выходоевропскы студиі Авторков є емертно асоциювана професорка на Марияндскій Університі в Бальтіморі Елейну Русинко котра долгодобо занимат ся досліджаньом істориі русиньской літературы Вже понад десят років Елен Русинко занимат ся і особом Юлиі Варголы Матери Енді Ворголя студию вшыткы артефакты з ньом повязаны в архівах Воргольового Музея в Пітсбуржі чого выслідком має быти приготовлювана моноґрафія з назвом Матіри Енді Ворголя жена за Художником цитуваня Юлия Варголя сама о собі была художницьом пише ку книжці Богдан Горбаль куратор славяньскій і выходавропскых Збірок Нюйоркской Публичной Бібліотекы Дальше цитуваня Русинко зручно і чутливо розповідат єй жывотну історию од Миковой через Пітсбурґ аж по Ню Йорк при чым дає выважений погляд котрий спохыбнює конвентний портрет конец цитуваня Карпаторусиньска саґа І кєд же тоты котры писали біоґрафіі Варголя давно признали же його мати мала вызначний вплыв на його жывот і уменя істория Юлиі Варголы дотепер не была розповіджена пише ся в анотациі приготовлюваной публикациі дальше цитуваня Ниґда не мала можливост розвивати своі значны умалецкы таленты намісто того працувала і жертвувала себе жебы єй сын годен был іти за своіма снами при чым помогла формувати уменя і особност Енді Варголя Конец цитуваня Юлия Варгола насідувала свого сына і до Ню Йорку де з ним жыла майже двадцет років і была залучена до його особного і хутожного жывота Была позната як матіренді Ворголя а так ся і підписувала на своіх власных рисунках Цитуваня Елейн Русинко приносит саґу карпаторусиньского жывота в першій половині ХХ столітя як в Старым Краю так і в еміґрациі з окремым акцентом на долю жен На основі дотепер непробаданых архівів і обявліня новых деталів приносит новый погляд на приселенску скушенност родины воргольовых котра формувала Анді Ворголя як особност і художника Пише Патриция Кравчык з Еверґіньской Державной Університе Дотепер непубликуваний материял Нова моноґрафія Лейн Русинко Матір Анді Ворголя жена за художником бадат дотепер непубликуваний материял включно по русиньскы писаной кореспонденциі і відеозаписів і приносит глубокій погляд на тяжкій жывот Юлиі Варховы Русин бесідує жывот матери краля попарту цитуваня од людовых звычаів і з Старого Краю через смок промыслового Пітсбурґа і гряк аванґардного Ню Йорку Русинко одкрыват вплыв юлійной карпаторусиньской культуры грекокатолицкого віроісповіданя і традичного світопогляду на ультрамодерного сына типічного америцкого художника Тото детальне баданя світа верхольовой родины уможнює ліпше порозумліня Енді і Юлиі при чым єдночасно освітує шыршы социяльны і культурны вопросы котры інформували і овплюнювали конец цитуваня Середа <unk> серпня авґуста <unk> р Посвятили обновлены войновы цинтериі в Рапийлові і Янківцях Автор вісти Петро Медвід Обновлены цинтери з І світовой войны в селі Епеів в окресі меджелабірці і селі Янківці гуменьского окресу у віторок <unk> авґуста <unk> року святочно посвятили Цінтеры перешли обнову од <unk> року На обыдвох были збудуваны новы памятникы на котрых сут імена похованых вояків Як повіл про аґентуру Тр председак клюбу Воєньской Істориі Бескіды Мартін Дробняк посвячыня приправили у спілпрацы з селами Янківці Репеів і Нижня Полянка Бардєвского Кресу В рамках обновы робили і баданя Просвячыньом цинтерів мы днес оддали почливост ту похованым воякам котры в области загынули при тяжкых боях поджас І світовой войны котра почала перед <unk> роками Павіл Дробняк Іде о малы войновы цинтері котры сут частями цивільных царскых цинтерів Спискы вояків обробили історициі скывоєньской істориі Бескіды Баданя імен было частю проєкту обновы тых пятных місц Дальше цитуваня На памятниках робили ремесльници і добровольцы в Вони на омалецков Ремесл пленері котрый был участял черезграничного словацко польского проєкту в рамках проґраму Інтер <unk>rer<unk>o<unk>Ў Полянкы Ян Сундра На войновым цинтери в селі Репеів є похованых <unk> вояків австро угорской арміі в масовій шахті Вояци вмерли у фебруарі і марци <unk> року Гроб локализували у <unk> році і выбудували центральный памятник із списком похованых цитуваня Посвячыня войновых цинтерів было реализуване в тісній спілпрацы з озброєныма силами Словацкой Републикы додал председак Клубу Воєньской Істориі Бескіды Дробняк Клюб працує дальше Як інформувал клюб воєньской Істориі Бескіды на своіх социяльных сітах Добровольцы працували дальше і підчас посліднього вікенду Тот раз в селі Вырава Меджелябірского Окресу де находят ся три войновы цинтеры на якых похованых є понад <unk> і <unk> вояків котры впали в роках <unk> Тоты місця похованя находят ся на бывшым бойовым полю часто лем да кілько метрів од окоповых ліній Клюб і з выраву спілпрацує вже од <unk> р цитуваня Реґулярно помагаме і стараньом ся о войновы цинтері котры сут над селом Занимаме ся утримуваньом Пішника бо вшытко треба по роках одповідньо старати ся В тым році приходит обнова пятных місц у векшым розсягу Інформувал клюбю Выслухали сте дописів якы опубликуваны были на портали ЛЕМ фм протягом минулого тыжня Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак