The archive of
Lemko radio

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм Віторок <unk> вересня септембра <unk> рока <unk> В Румуніі стрітили ся католицкы єпископы Восточного обряду Автор вісти Петро Медвідь Од <unk> до <unk> септембра <unk> року проходит в румуньскым місці Рада ХХ стріча Восточных католицкых єпископів Европы На стрічы тот рік занимают ся темом Плеканя братства медже єпископом і священниками Односины медже єпископом і священником братство і людскост синод осинодальности То офіцияльна назва темы котру тот рік рішают восточны католицкы єпископы в рамках свойой стрічы котра має шторічну традицию Стрічу орґанізує Рада єпископскых конференций Европы і тот рік єй гостит орадийска єпархія румуньской грекокатолицкой церкви Участный і префект дікастериі Провосточны Церкви Як на своім портали інформувала украіньска редакция Радия Ватікана проґрам почал ся в понедільок стрічом єпископів з представителями містных власти і обсягує лекциі на дану тему взаємне общаня і сполочну молитву Євгалістичны богослужыня в містным катедральным Соборі і дальшых двох храмах міста Орада мают поступно одслужыти владыка Вірчів Веча орадскій єпарха блаженійший Святослав Шевчук верховный архієпископ кієвско галицкій і высокопресвященный Філіп Кочыш гейдорокскій архієпископ і митрополіта Поджас пленарных засідань выступити мают кардина Оклявдию Ґуджеротті префект дікастериі Превосточной церкви Фідальскій митрополіта украіньской грекокатолицкой церкви владыка Борис Ґудзяк ци владыка Маноіл Ніл еґзарха Апостольского еґзархату Ґрециі Окрем высопреосвященного Філіпа Котіша котрий вже был спомянутий на стрічы сут і дальшы єпископы котры репрезентуют наслідників русиньской традициі ужгородской уніі присутным єму качовскій помічный єпископ Ніл Лущак ніретгацкій єпарха Авел Сочка єпарха єпархіі святого Николая в Рускым карестурі Ґеорґій Джуджар архієпископ Кірил Василь кошыцкій єпарха ци владыка Мілян Лах помічний братиславскій єпископ Новы єпископы на стрічы в Римі На шторічній стрічы восточных єпископів Европы не берут участ высокопреосвященый Йона Максим пряшівскій архієпископ і митрополіта і владыка Теодор Мацапула мукачовскій єпарха Тоты дві новы головы містных церкви котры были рукоположены на єпископів Лем в тым році ішли на тыжньову стрічу новых єпископів католицкой церкви яка проходит од <unk> септембра в Римі Така стріча орґанізує ся так само каждый рік і орґанізує єй діка стерия про єпископів На кінцю тыжньового проґраму вшыткых новых єпископів прийме на авєнциі архієрий папа римскій Франциск Памяти мого прадіта Спомины правнучкы Юстины Михаляк Димитр Собатович вродил ся <unk> жолтня октобра <unk> рока Селі Долгє Был дітином Юлиі і Петра Собатовичів молодшым братом Осифа і Анны старшым братом Мариі Ходил до основной школы в Долгым Завдякы іхній працовитости і господарности родина жыла в достатку як на тамты часы мали велику і порядну ґаздівку коровы уці коня <unk> гектарів поля і ліс Часто ходили на Словацию жебы выміняти ся товарами і гандлювати Матір Димитра была добрым ґаздыньом і кухарком Отец Петро был барз добрі выедукуваным як на тамтот час чловеком ходил до ґімназиі в Ґорлицях мешкал в Рускій Бурсі але школу перервала война Як єден з нечысленных знал чытати і писати зато рыхтувал жытелям села потрібны урядовы писма Был дяком в церкви знал чытати староцерковнославяньскы писма і книгы Мал великє влияня на едукацию своіх діти Дбал жебы ся вчыли і знали добрі чытати і писати Пренумерувал локальну ґазету Іх хыжа была барз жыва каждого тыжня мож єй было чути сміх жытелів цілого села якы ся гын заходили Родина Сабатовичів мала радийо і патефон зато орґанізували в себе сельскы забавы і родинны стрічы Молодий Димитр пропадал за чытаньом барз вельочытал оповідал тіж што чытал інчым дітям Спокійне жытя перервала война і ситуация драматичні ся змінила Димитр Сабатович мал товды <unk> років Вчас войны в іх хыжы кватерувал німецкій командир В марци <unk> р взяли Димитра до войска коли на терен вошла радяньска армія мал товды нецілых <unk> років стацийонувал в Рапці Димитр Сабатович брал участ в посліднім богослужыню в Чорным зараз перед выселіньом В селі остали уж лем особы якы не выіхали в <unk> році на радяньску Украіну В <unk> році на великден родину Сабатовичів выселили на Вармю до місцевости Яжемпєц в ольшыньскым воєвідстві Утримували ся гын головно з ґаздівкы В <unk> р Димитр поіхал до Равіча одвидіти родину Там познал свою будучу жену Розалию Наґловску О рік одбыл ся шлюб докладні <unk> лютого фебруара <unk> рока в Браньєві в православній церкви В листопаді пришла на світ перша дівка Юлия пізнійше вродило ся ім іщы троє діти Софія Петро і Мария Димитр был барз творчым і креативным чловеком Його заінтересуваня механізацийом спричынили што знал змодернізувати цілу ґаздівку Цікавили го рільничы машыны понімецкы обшыри ріжнили ся од родинного села в Низкым Бескіді тіж під оглядом выпосажыня і технікы Димитр Был вынахідливым чловеком зато тіж заадоптувал вельо новости на своій господарці машыну до молочыня сноповязавку мотор довюл воду до стайні в хыжы зробил лазничку Вельократно го нагороджали за рольничу діяльніст Был барз працовитым і сердечным чловеком охочо помагал сусідам і выпожычал ім своі машыны Был тіж зарадным ґаздом але фурт міг рахувати на підпертя родичів Помагали му в ґаздівці при выховуваню діти На новым терені добрі ся ім жыло але барз тужыли за горами Каждого рока вертали в родинны страны приходили до знаємых і мрияли о тым жебы вернути В горы в горы як бесідувала все Матір Димитра В <unk> році Димитр Сабатович рішыл вернути і купил од Тадеуша Ґавора ґаздівку в Сярах О выборі місця рішыл сад што был докола хыжы В <unk> році ціла родина перенесла ся до сяр Тяжко было перевести цілый маєток іхали цілый тыжден товаровым потягом Димитр был єдином особом з родины Соботовичів котра вернула до свойой малой вітчызны Штоправда не до долгого села уж товды не было але до своіх родинных гір Сестры остали на арміі а брат выіхал до Америкы одкале николи не вернул Нова Ґаздівка не была велика інча як на пілночы гірскы обставины были тяжкы до управляня Поля Недостаток Поля не давал можливости розвитку Ґаздівкы зато Димитр зачал робити як маґазинір в Державным Закладі Ґмінных Кооператив в Ґорлицях В <unk> р перешол на емеритуру Димитр і Розаля замешкали з сыном і його родином Разом занимали ся внуками Димитр каждого рока іздул на пілніч над море до своіх сестер Штогын остали Хоц ділили іх соткы кілометрів то утримували добры реляциі і часто ся одвиджали Дбало тото жебы наступны поколіня мимо одлеглости знали його прошліст і приходили в рідны страны Был барз веселым чловеком Пропадал за чытаньом книжок і оповіданьом внудуком байок Його пописовом была тота о Козій Березі Страшна і емоцийна істория подабала ся вшыткым внукам Жытя ішло дале а він фурт вертал думками до улюбленого долгого Там найліпше ся чул Каждого рока родина зберала ся на пляцы родинной хыжы і креста што го поставил дідо Осиф вродженый в <unk> році і баба Анна вроджена в <unk> р Сабатовичы в <unk> р в подякуваню Богу же сохранил іх родину перед пандеміом холеры Димитр оповідал істориі опроваджал по селі Барз хотіл передати вшыткы інформациі істориі родины Сам барз обрізнал історию своіх предків од вельох поколінь барз му залежало жебы його діти і внукы запамятали тоты істориі Зродил в каждым любов до Долгого В деведесятых роках ХХ столітя зачал старати ся жебы одзыскати родинный маєток Долгым в котрым родина Сабатовичів оселила ся коло <unk> р Был барз здетермінуваний уважний барз му залежало жебы одзыскати землю по своіх предках повело ся родина одзыскала страчены землі Єдной ночы Димитро мал сон о долгым і родинным кресті Голос во сні казал му найти мотичку і копати Не давал му спокою тот сон Поіхал гыны і зачал глядати Певно ку зачудуваню вшыткых што тепер тото чытают нашол в долгым мотичку і зачал копати довкова Креста Не довірял коли нашол ориґінальны метальовы ручкы котры колиси были частю выображыня Ісуса Христа на тым кресті Димитр помістил іх на родинным помнику зараз при новій поставленій уж ним різбі Ісуса Од того часу мож видіти на кресті в Долгым Ісуса не з єдном але двома парами рук Штырьорукі Христос В <unk> р Димитр выіхал до Америкы жебы одвидіти брата і родину в Рочестер Дітройт і Ню Йорку барз ся му подабало вшыткым привюз подаркы По переході на емеритуру Димитр активні анґажувал ся в вельох орґанізациях Был членом м ін Союзу Войовників о свободу і демокрацию Отримал вельо почестных одзначынь Брал участ в державных торжествах і упамятнінях повязаных з ІІ світовом войном Мал войсковый ступен підпоручника Доставал ґратуляцийны листы од премєрів і Президентів Польской Республикы Часто был запрашаный як світок ІІ світовой Войны Был барз медияльным чловеком дал вельо інтервю до радия телевізиі для Інституту Нацийональной Памяти Был геройом етноґрафічных і документальных фільмів о лемківскых темах згромадил вельо памяток родинных знимок лемківскє народне облечыня фотоґрафіі лады оздобны скрині Был тіж вельолітнім старостом в православній церкви в Ґорлицях блаженійший саба митрополита Варшавы і цілой Польщы одзначыл гордером св Мариі Маґдалины Димитр был барз віруючым чловеком кажду неділю был на службі мал своє улюблене місце в церкви Уділял ся в церковных торжествах был запрязнений з преосвященным Паісийом архієпископом Перемышскым і ґорлицкым та отцьом Романом Дубецом ґорлицкым парохом і отцьом Юлияном Феленчаком Згромадил велику колекцию ікон і святых образів Заховал тіж образ св Тройці та образ святого Миколая з хыжы з Долгого котры были родинном реліквійом Де бы іх доля не метала вся адель берали образы зо собом Молили ся до них три поколіня в Росиі в <unk> р на Східніх Прусах в <unk> рік і в сягах од <unk> р Цитуваня Дай Боже жебы і четверте поколіня красні ся нима опікувало а буде щестливе Димитр Барс любил огородництво каждого рока мал кразу праву помідорів Занимал ся садом При управі вводил ріжны іновациі своі навадняючы системы мал тіж свою пасіку был фізычні і ментальні барз активном особом аж до кінця своіх днів Был барз добрым танцюристом мал барз добре почутя ритму николи не нарікал был веселий жартовливый гостинний барз любил товариство Барстійше ся свойом родином орґанізувал спільны обіды До кінця свого жытя утримувал контакты з сестрами і братом писал до них листы высылал карткы з жычынями В <unk> році вмерла його жена Розалия Саватович Димитр дочекал ся <unk> внуків і <unk> правнуків Вмер <unk> серпня авґуста <unk> рока был похованый на парохіяльным цмонтери в Санкові обікшены і родичів Тепер нашым найвекшым обовязком єст плекати істориі котры згромадил і передал нам Дідо Памяти о долгым жебы жыло вічні Вічна є памят Спомины записала правнучка Юстина Михаля В середа <unk> вересня септембра <unk> рока Меншыновый фонд буде господарити з <unk> мілийонами <unk> тисячами евро Парлямент схвалил новелізацию закона Автор вісти Петро Медвідь Меншыновый Фонд буде мати по новому алокуваных <unk> мілийона евро на рік Выходит то і з новелизациі закона о Фонді на підпору Культуры народносных Меншын котру у віторок <unk> септембра <unk> р схвалили депутаты Народной Рады Словацкой Республикы Фонд так буде мати о <unk> мілийона евро веце што є повязане з тым же у <unk> році Словакія признала дальшу Вжет народност меншыну Вєтнамців Підпору так по новому буде діставати і тота меншына Дотепер Фонд господарил з розрахунком на уровни <unk> кома <unk> мілийона евро Веце і наход фонду Новелізация закона приносит і зміну чысла членів словацкой рады Фонду на Підпору Культуры Народносных Меншын Дотепер іх было <unk> в новелізациі пише ся о <unk> членах цитуваня Кєдже за координанчну Раду або фахову Раду Вєтнамской Народной Меншыны прибуде в справній Раді Фонду єден член Справна Рада бы мала пару вечысло членів З той причыны пропонує ся жебы Міністерка Культуры Словацкой Републикы меновала і одкликувала двох членів Справной Рады Справна Рада так буде мати <unk>ро членів Пояснили передкладателі новелізациі котрыма были депутаты коаліциі По новому ся так само підвышыт процентно і встановленый грошей фонду котрый може фонд схоснувати на власный хот конкретно і з <unk> на <unk> процент Тото было подля перекладателів потрібне з причыны того же были підняты здравотны одводы од початку рока а так само сут векшы кыльчыкы Фонду на Енерґіі Міністерка новелізациі витат Міністерка Культуры Мартина Шымічкова схваліня новелізациі закона о Фонді парляментом привитала цитуваня Зміны в Фонді витам бо то посильнит поставліня дальшой з меншын жыючой на Словакі надію ся же і вдяка посліднім змінам котры з новелізациі выходят Фонд іщы ліпше буде годен полнити собі свою верейноправну функцию што в конечным дослідку буде на благу вшыткых народносных меншын повіла міністерка Припоминкы робочой ґрупы не запрацували По новелизациі закона о фонді кликали народности меншыны вже давно акуратна потреба новелізувати го пришла по тым што урядницка влада Людовіта Одора в минушым році признала в єтнамску народносну меншыну за <unk> офіцияльну меншыну на Словакі Выбор пронородности меншыны і Етнічной Ґрупы Рады Влады Словацкой Республикы про людскы права народны Меншыны і родову Рівност занимал ся темом новелизациі закона на своім засіданю в септембрі <unk> року Выбор товды приял узнесіня котрым дал задачу в товдышньому упономоченому пронародности меншыны Лезльови Луковскому жебы скликал робочу ґрупу в котрій бы были і представителі меншын і котра бы приготовила новелізацию закона Причын чом меншыны хотіли брати участ На приготовліню новелізациі было веце по перше по роках фунґуваня Фонду меншыны виділи што не фунґує што бы могло зліпшыти ся і тоты зміны треба запрацувати до закона Меншыны просто хотіли век новелізацию не лем векшу алокацию фінансий і прикапчаня Вєтнамців на грошы з меншынового Фонду По другє меншына была на даным засіданю вказана табличка котру приготовило Міністерство Культуры Словацкой Республикы подля котрой бы Вєтнамці мали дістати <unk> кома <unk> процента з розрахунку фонду а взяти бы ся по десятинках процент мало найвекшым меншынам мадярскій ромскій і русиньскій В конечным дослідку бы нихто по новому не мал менше грошей в абсолютных чыслах бо розрахувало ся і з <unk> вісем мілийонами з котрыма фонд буде ґаздувати но три найвекшы меншыны бы мали меньше процентно Проти того озвала ся і русиньска меншына бо і кєд фінансно на тым не буде гірше по новому але Русины радикально наросли в посліднім списуваню а новелізация закона то нияк не рефлектувала Робоча ґрупа выникла но мала лем єдно засіданя і то в октобрі минушого року Дальше засіданя мало быти в марці того року не было одкликане На конец жадны пропозициі робочой ґрупы не были запрацуваны до новелизациі і зробила ся лем зміна котру Резорт Культуры одпрезентувал на засіданю выбору в септембрі минушого року В припаді Русинів платит же по новелизациі не будут мати меньше грошей но будут мати меньше процентно з розрахунку фонду хоц подля даных і с Списувань іх чысло од <unk> до <unk> р наросло і з <unk> <unk> на <unk> особ Пятниця <unk> вересня септембра <unk> р Двадцет років з традицийном музыком Ювілейный концерт Хорів Зоря і Роса Автор допису Наталия Малецка Новак Ужо тыжден жытелі Устя Руского і Околиц будут мати нагоду быти участниками незвыклой подіі Ювілейного концерту Хорів Зоря і Роса якы будут празднувати <unk> літя свойой дільности Оба ансамблі діючы при Ґмінным Осередку Культуры в Устю Рускым од років плекают музичну спадковину реґіону презентуют традицийны лемківскы украіньскы і погіряньскы співанкы Концерт одбуде ся в суботу <unk> вересня септембра <unk> рока о <unk> <unk> годині Авли Комплексу Шкіл в Устю Рускым Орґанізаторы заповідают дуже забавы Специяльным гостьом буде ґрупа Бурян котра прикрасит музичне видовиско своіма сердечныма выконанями лемківскых співанок Вынятковым елементом ювілейного концерту буде премєра музичной платні під наголовком Повороты альбум то свого рода підсумуваня послідніх років артистичной діяльности Хору Зоря Находят ся на ним пісні котры роками были основом репертуару хору Буде то уж друга в доробку колективу платня Перша під лем на небі была печатана в <unk> році На найновшым кружку зорі находят ся народны але і авторскы творы в опрацуванях Анны Дубец Анны Дилоґ Тадеуша Гахая Рафала Фудалі і Павла Малецкого Хор Зоря то штырьоголосовый мішаный Хор од <unk> р ведений через Анну Дилонґ Хор специялизує ся выконанях Акапеля Репертуар обнимат традицийны народны творы Лемків але тіж коляды і церковну музыку Цитуваня Од самого початку нашым цільом было плеканя співочых традиций котры сут частю достоменности Лемків Спіл то для нас форма бесідуваня о минулости а заєдно спосіб на підтримуваня той жывой культуры підкрислят Анна Динок дириґентка Хору Через <unk> років діяльности Зоря здобила узнаня В реґіоні шырше выступувала в ріжных містах Польщы і на Словациі Шторока выступує на Лемківскій Ватрі на чужыні в Михалові на Нижнім Шлеску і привозит Естрадового Духа гір на низинну обшыр Заходу Ґрупа выступувала м ін на Медженародных Бієналях в Креници Фестівали Лемківской Культуры в Ґожовій Фестівалях Ватра в Ждыни ци на королівскым Замку в Варшаві реґулярні выступує на локальных подіях Цитуваня Каждий концерт єст для нас важний бо то можливіст ділити ся нашом пасийом співаня і нашом спадковином Тішыме ся же музика Лемків і Погірян котра была передавана з поколіня на поколіня дале жыє і потрафит зворушыти люди додає дириґентка Хора Роса то молодша формация котра для молодежы з Ґміны Устя Рускє єст шансом на розвиваня музичных талянтів Роса то місце в котрым молоды люде можут не лем розвивати своі вокальны можливости але тіж вчыти ся працы в ґрупі і одповідальности Хочеме жебы тоты занятя не лем вводили в світ музикы але тіж формували молодых люди пояснят Анна ДиЛонґ Хор подібні як зоря співат головні музик Лемків і Погірян а його члены часто по выступуваню і набераню практикы і освоіня зо сценом з Росом продолжают свою прогоду зо співом в наступных ансамблях Зоря і Роса сут інтеґральном частю вельох локальных і позареґіональных культурных подій Ювілейный концерт буде для обыдвох ґруп нагодом до святкуваня успіхів і підсумуваня іх <unk>літньой діяльности цитуваня То для нас особливый момент через тоты рокы мали сме нагоду спілпрацувати з вельома вынятковыма людми і ділити ся нашом любовю до співаня з шыроком публиком тішыме ся што вчас того ювіляю можеме разом святкувати з нашыма приятелями родинами і симпатиками бесідує дириґентка Награня і ювілейный концерт реализуваны сут завдякы фінансовій підпорі малопольского воєвідства Вшыткых любителів традицийной музыкы сердечні запрашаме В Стащыні бесідували о дідовизні І світовой войны в полонинах Автор вісти Петро Медвід О дідовизні І світовой войны на териториі Народного Парку Полонины і Северовыході Словакі дискутували у четвер <unk> септембра <unk> р на варштатах в Стащыні сниньского Окресу Цільом той подіі было споіти самосправы державны інституциі і мимовладны орґанізациі жебы дискутувати о ефективным справуваню той культурной дідовизны Як про аґентуру ТаС повіла проєктова манеджерка Домініка Кусинова подію орґанізувала справа Народного Парку Полонины Цитуваня Проєкт Ґольфо ПІ <unk>re є заміряный на створіня сполочной черезграничной візиі про справуваня культурной дідовизны войновых дій І світовой войны Проєкт концентрує ся на тестуваня новых приступів ку дізайну музеів творіня через граничных трас і підпору меджесекторовой спілпрацы додала Кусинова Участы на варштатах познакомили ся і з можливостями научного баданя і його аплікацийом на охрану і справу памяток Так само презентуваны были успішно реализуваны проєкты заміряны на діі ІІ світовой войны Історици представили ефективны приступы к уряджыню Дідовисны з років <unk> а ті аж <unk> в тым чыслі кустараня ся о войновец інтері Координатором проєкту є Мартін Дробняк із склюбу воєньской Істориі Бескіды Тод повіл же приграничны окресы днешнього Пряшівского Самосправного Краю Представлюют єдине місце на Словакі котре підчас І світовой войны было засягнуте боями Цитуваня Видимым остатком войновых дій на нашій териториі є комплекс войново історичных памяток на выходній Словакі найвекшу част того комплексу творят войновы цинтеры котрых є понад <unk> Дополнил дробняк Проєкт Ґольфо ПІс реализуваный є од мая <unk> р до октобра <unk> р і має <unk> партнерів і з шетьох держав Головным цільом є інтеґрация історичных міст І світовой Войны до шыршых політик і стратеґій охраны культурной дідовізны фінансуваный є з Европского Фонду Реґіонального Розвитку Выслухали сте дописів якы поміщены были протягом минулого тыжня на портали Лем фм проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак