The archive of
Lemko radio

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм понедільок <unk> вересня септембра <unk> рока В Нижній Полянці одкрыли пантеон особности ІІ світовой войны Автор вісти Петро Медвід Пантеон особности ІІ світовой войны святочно одкрыли в пятницю <unk> септембра <unk> року в Нижній Полянці бардыйовского окресу інформувала о тім аґентура Тр Як про аґентуру повіл староста села Ян Сундра В рамках пантеону є неінсталюваных <unk> табличок присвяченых найвызначнійшым особам котры брали участ на боях коло Нижньой Полянкы і в шыршій околиці Поступно бы мали прибывати дальшы табли з іменами Іде о бетонову ставбу высокости <unk> метра котра є долга до вєдна <unk> метрів цитуваня Має дві стрільні што має припоминати войновый окоп з даного періоду Кєд ся поставиме до Пантеону єдиный выгляд є на верх Каштелик де реально проходили боі повіл староста На таблях сут мена ґенералів але і писателів новидарів ци архітектів Єдна є присвячена незнаному воякови Таблі сут специяльно зроблены так жебы припоминали Арчу што має евокувати хоснованя новых технолоґій поджас великой войны і початок новой еры Збудуваня пантеону было єдном з активности в рамках черезграничного проєкту фінансуваного із структуральных фондів выникнул у спілпрацы з клубом Воєньской Істориі Бескіды Простор котрый был одкрытый має служыти не лем як памятник героів І світовой войны цитуваня але і як символ подякы і почливости односно тых котры пожертвували своі жывоты за ліпший світ Написало на социяльній сіти Міністерство Інвестиций Реґіонального Розвитку і Інформатизациі Словацкой Републикы Цитуня Єгординато же наше Міністерство могло оддяка Проґраму через граничной спілпрацы Інтер <unk> з Польщом з котром маєме в тым сполочну історию помочы выбудувати тот памятник а так само обновити дальшы войновы цинтері з періоду І світовой войны сконштатувал шеф резорту Ріхард Рашій котрый брал на святочным одкрытю участ Коморно і монументальной Cen<unk>ром Віцом автор допису Петро Медвід Як інформувала Анна Симкова Словацкым Народным Музею Музею Русиньской Культуры в Пряшові одбуде ся в четвер <unk> октобра <unk> року Вернісаж выставы творів Федора Віца під назвал Коморно і монументально выстава з мало познатой творчости познатого автора Выстава є присвячена <unk> Ювілею народжыня познатого русиньского карикатуристы і активісты котрый одсвяткує в новембрі того року Федор Віто вродженый <unk> листопада новембра <unk> р є родаком із села Шапенец Родичы были учытелі До основной школы почал ходити в Меджерабірцях де товды родичы учыли але пак был і на основній школі в Празі в Волені і Братиславі де пізнійше абсольвувал різбярскє одділіня на середній умелецкій школі промислу Уж поджас тых студий як <unk> річный почал публикувати крисленый гумор наперед в часописі Рогач а поступно в многых дальшых періодиках Урках был знаний головно його збіницкій сериял Дереш і вдяка тому віцови пак заборонили публикувати В часі забороны Федор Віцо выставлювал на конкурсных переглядках крисленого гумору на Чехах і в заграничу На початку тзв нормалізациі Чехословакі членове Комісиі провіріня при словацкым Фонді Вытравных умельців в Кошыцях заховали ся статечно і поставили ся за Федора Віца і так міг навязати спілпрацу з архітектами і почал реалізувати декотры вытравны діла в архітектурі Медже тым занимал ся і Коморном Мальбов з якой внутрішньой потребы бо жыл головно з роботы на монументальных творах Федор Віцо на выставі Коморно і монументально <unk>em выстава з мало познатой творчости познатого автора представит част свойой часово ограниченой вытравной творчости котра є майже непознато што може быти не лем інтересным но і приємным несподіваньом Вернісаж выставы почне о <unk> <unk> годині і експозицию буде мож видіти до <unk> новембра того року В Пряшові одбыла ся Медженародна Конференция Карпаторусиністикы Автор вісти Петра Медвід В днях <unk> і <unk> септембра <unk> року на Пряшівскій Університі в Пряшові проходила медженародна научна конференция під назвом Камогрядешы Динамічны процесы в сучасній карпаторусиністиці Орґанізатором конференциі на котрій были оголошены реферуючы із Словакі Украіны Польщы Мадярска Канады і Споєдных Штатів Америкы был Інститут Русиньского Языка Пряшівской Університеты в Пряшові Три пленарны засіданя в рамках котрых реферуючы выступали і з своіма материялами одбыли ся в четвер <unk> септембра Конференцию одкрыл в тот ден Валерий Падяк головный орґанізатор за Інститут котрый на русиньскым Інституті занимат ся головно русиньском Літературом і Драматурґійом На святочным одкрытю была участна і Анна Пряшкова директорка Інституту Русиньского Языка і Культуры Пряшівской Університі в Пряшові як і Мариян Райфес проректор Пряшівской Університе про науку уманя Шпорт і акредитацию Конференция як інформували орґанізаторы мала за ціль комплексну аналізу сучасного стану карпаторусиністикы на Словакі за послідніх десят років од <unk> конґресу Русиньского Языка котрый проходил як раз в Пряшові у <unk> р Но наконец вдяка приголошеным реферуючым перекрочыла конференция тоты границі не лем што до териториі але і в рамках того же рефераты не были лем чыстом академічном дискусийом но і вказаньом практикы котра бы могла быти інспірацийом про роботу русиньскых ученых Зарезоновал Маґочій Як уж было спомянуто конференция мала три пленарны засіданя якы мали своі окремы тематичны заміряня Перше засіданя было присвячене темі од основной школы до університи проблема реорґанізуваня освіты Русинів на Словакі Модератором того бльоку был русиньскій лінґвістаст з Мадярска Михаіл Капраль Як бач найвеце зарезоновал в тій части конференциі реферат Павла Роберта Маґочія котрий не міг взяти участ особно і прочытал го Валерий Падяк О своім материялі назвал Карпаторусиньскы штудиі на Словакі плян на будучност торонской Університе задумал ся над тым яка є можливост жебы Інститут котрый Русины мают на Пряшівскій Університі не был в будучности огорожений у своім фунґуваню Маґочий при тым выходил із декілько фактів медже нима першорядно спомянул то же філолоґіі уж небесідуючы о філолоґах так специфічных як і тота русиньска мают цілково у світі проблему утримати ся як окремы інституты одділіня ци катедры так само спомянул і факт же Русины вже пришли о своій філолоґіі в Мадярску і Польщы В своім рефераті пропонувал як можливости до будучности реорґанізацию інституту в тым смыслі жебы то были шыршы студиі карпаторусиністикы заміряны не лем на язык але веце і на культуру історию ци дальшы языкы котры можут карпаторусиністам помочы при дальшій научній і бадательскій роботі Хоц і з поглядом аґочыя не были згодны вшыткы участны о поглядах котры выразыл своім материялі бесідувало ся і в пізнійшій дискусиі по закінчыню пленарного засіданя што потвердило же смотрити до будуча через ріжны альтернативы є актуальне про нашу філолоґію не лем в Пряшові але наприклад і в Новым Саді Русиньскы школы ся мусят приготовити на реформу Окрем дальшых рефератів котры в тым бльоку одпрезентували такы познаты мена Карпаторусиністикы як Анна Прішкова Валерий Падяк ци Володимір Фенич наш історик із Підкарпатя ци Володимір Фенич наш історик із Підкарпатя доста актуальным і цінным был материял Марека Ґая із Народного Інституту Освіты і Молодежы Крайского працовника Нівам в Пряшові котрый одпрезентувал актуальный стан і перспективы Основного Русиньского Народносного Школьства на Словакі в контексті леґіслятивных і курикулярных змін Словакія переходит на нову систему освіты на основных школах іде о фундаментальну реформу на котру мают перейти вшыткы школы обовязково од два <unk> р Запроваджат ся три навчальны циклы котры будут розділены так же першы і другій школярі абсольвуют на першым ступени треті на другым ступени основной школы Русины уж тепер мают проблемы з основныма школами кєд же є іх мало де є навчальный язык русиньскій або дехо лем учыт ся русиньскій язык но покля хотят тоты школы утримати і в оптимістичній проґнозі і даякы дальшы здобыти пак є потрібне жебы і методика навчаня на такых школах была приспособлена новій системі В пілотным проєкті в рамках котрого пробує ся нова система є залучена і основна школа з матерском школо у Кленовій котра є з навчальным языком русиньскым а основна школа на Коменьского улиці в Меджілябірцях де є навчаня русиньского языка Тема Марека Ґая котрий є методиком тій области так само выкликала в дискусиі много вопросів што до утриманя і розшырюваня русиньского школьства в обставинах котры сут на Словакі Простор дістала і практика Другє пленарне засіданя котре модерувал Володимір Фенич было під назвом Актуальны проблемы сучасной русиньской лінґвістикы і літературознательства на Словакі Третє засіданя модеруване Валерийом Падяком мало головну тему проблема історичной памяти традичны і модерны способы сохраніня і розвиваня языка культуры і традициі Русинів Ту окрем чысто научных академічных тем котры репрезентували м ін Михал Капраль Мариянна Лавенец Уґрин з Мадярска Михаюл Павлич ци Домініка Новотна одзвучало як уж было споменуто і веце з практикы Кудакотрым проблемам перекладів на русиньскій язык была назва реферату Петра медвідя котрий окрем інчого припомяну же Хоц в януарі <unk> р будеме святкувати тридцет років кодифікациі русиньского языка на Словакі переклад на русиньскій язык Кєд береме період по насильні украінізациі має долшу історию бо уж в році <unk> выникла ґрупа коло о Франтішка Крайняка котра почала робити на біблічных і літургічных перекладах а о <unk> рскій язык дістал ся єй на сцену товдышнього Украіньского Нацийонального Театру Днес Театру Александра Духновича Окрем історичной рефлексиі была звернута увага і на проблемы з котрыма перекладателі стрічают ся як напр з бракуючыма словниками котры треба не лем ку перекладам але общыку писаню в окремых вариянтах русиньского языка З темом котра выходила з практикы выступал і редактор радия а порталю Лем фм Демко Трохановскій якій бесідувал о полівариянтности кодифікуваных і некодифікуваных языковых норм у публикациях на порталі Трохановскій пояснил приступ порталю в рамках опубликуваня текстів але і ціль котрый мож курто дефініювати і як пут через практику куможностям створіня сполочных ґраматичных форм в оптимістичным вариянті і кукойне з чым бы сме ся вернули ку ідеі на формуваній іщы на першым конґресі русиньского языка котрый одбыл ся у бартиівскых купелях в <unk> році Трохановскій звернул увагу же і вдяка практиці порталю приняли ся вже дакотры ґраматичны зміны в лемківскым вариянті русиньского языка но так само бесідувал і о дальшых можливостях котры з той практикы выходят Третє пленарне засіданя закінчыли представителі наймолодшой ґенерациі нашых активістів повязаных аж через море Анна Замотовска і мафтий Допіряк із Словакі а Старий Польок і Споєных Штатів Америкы котрий не міг брати участ приготовили тему з назвом Модерный комунікачный інструментарий про розвиток карпаторусиньской ідентичности і маркетінґ русиньскых орґанізаций в рамках чого отворили ся і такы актуальны вопросы в русиньскым середовиску якым є штучний інтелект Выйде зборник На конференциі мож было брати участ презентно і онляйны што схосновали як реферуючы так і авдитория Як подал інформацию орґанізатор подіі Валерий Падяк вшыткы рефераты котры одзвучали поджас трьох пленарных засідань будут надрукуваны і в зборнику з конференциі Середа <unk> жолтня октобра <unk> р Памятник чехословацкым воякам ґенерала Свободы на почтовій марці Автор вісти Петро Медвід Місто Свидник має новы поштовы маркы на котрых є памятник Чехословацкого Армадного Корпусу на Дуклі Інформувало о тім місто на своім офіцияльным вебсайті Як мож прочытати в поданій інформациі Місто Свидник перед трьома роками пожадало веджіня Словацкой Пошты і Міністерства Транспорту Словацкой Республикы О вытворіня реґіональной поштовой маркы Єдном з причын той жадости было жебы дати можливост домашнім і туристам загнати свідник до світа пише ся на сайті Нова поштова марка є повязана і з <unk> річницьом Словацкого Народного Повстаня і карпатодукраньском операцийом котра значно оплывнила історию того реґіону обыдві річниці припоминают ся у <unk> році цитуваня Памятник першого Чехословацкого Армадного Корпусу котрый находит ся на марці є єдным з найвызначнійшых памятных місц в нашым реґіоні а єдночасно є і народном культурном памятков Тота поштова марка присвячена є памяти тых котры воювали за свободу і мір в тых важных історичных діях На поштовы маркы дістанут ся лем ціло общественно найвызначнійшы мотивы особности і діі Мы горды же карпатодукляньска Операция і Словацкє народне повстаня сут єдныма з них пише ся на сайті Міста Ціна <unk> маркы є <unk> евро і мож іх купити в Туристичным Інформачным Центрі у Свіднику зато може мати і зберательску вартост Памятник I Чехословацкого Армадного Корпусу ґен Людвіка Свободы в котрым воєвали і Русины находит ся в катедральній териториі русиньского села Вышні Комарник был збудуваный у <unk> році В памятнику домінувала монументальна скульптура чехословацкого вояка Пізнійше вояка одсторонили і знищыли а на його місци дале скульптуру зназвал жалію в рамках котрой жена дякувала совітскому воякови При нагоді <unk> річниці карпатодукляньской операциі Скульптура чехословацкого вояка вернула на своє місце на дуклі на жаль уж лем копія Памятник был выголошеный за народну культурну памятку у <unk> році Выслухали сте дописів якы поміщены были протягом минулого тыжня на портали Лем фм проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак