Слова, достоменніст, емоциі
Архів
лемківского радия
О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.
Еп. 252
Перегляд тыжня
•
Опис епізоду
Перегляд тыжня
Автоматычна транскрипция
Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм Театр Александра Духновича одпремєрує пєсу Пінязі В пятницю <unk> октобра <unk> року в Театрі Александра Духновича в Пряшові одбуде ся перша премєра новой театральной сезоны Русиньскій театр одпремєрує пєсу Дода Ґомбара під назвал Пінязі В режіі хопила ся гостююча режысерка Алена Вісель Лемкова Рішыня дати тоту пєсу до репертуара Театру Александра Духновича пояснил драматурґ інсценизациі Мірон Пукан тым же то намага выкрыти біле місце кєд же Театр Александра Духновича уж долше не грал сучасну словацку драму цитуваня Очыкуєме же свойо актуальностю ословит вшыткы верствы публикы через гуморны уровны рішыт повсякденны ситуациі Авторів гумор є ласкавый і болісный Цитує пукана аґентура ТаС режысерка котра перед тым робила в театрі Александра Духновича режыю в році <unk> повіла же автор тексту єй ословлює тым як зображує меджелюдскы односины сучасників што і є близкє Цитуваня Пєса є полна выключно актуальных проблем односин на ріжных ґенерачных уровнях Кєд же собі усвідумлюю же Театр Александра Духновича нележыт ку фінанчно богатым театрам та мусіли сме роздумувати што вшытко собі можеме дозволити і сценом Навеце театр є заяздовий значыт і тото мы респектували сконшатувала Лелькова Директор Театру Мариян Марко в тій пєсі видит добру принагоду жебы ословити публику в шыршым реґіоні де Театр Александра Духновича з своіма інценізациями ходит так само повіл же при каждій єдній інсценізациі котру театр робит є тугол драматичного колективу і то жебы были запрошены на даякій фестіваль Новій пєсі на сцені буде мож видіти Марціна Оравця Зузану Ковальчыкову в Альтернациі з Мірямом Федорковол Євгенія Либезнюка Володиміра Рогача Йосифа Пантікаша Йосифа Кача і Василя Русиняка Музику до інценізациі скомпонувал Мартин Гусовскій і переклад на русиньскій язык робила Анна Кузьмакова В понедільок <unk> жолтня октобра <unk> рока Русины з вецедержав стрітили ся на Бієнале і творчій осени Нагородили професора Фейсу автор вісти Петро Медвід Вікенд <unk> і <unk> октобра <unk> р належал у Польщы Русиньскій Культурі В суботу і неділю в Креници проходило ХХ Бієнале Лемківской Русиньской Культуры котрого орґанізатором є Стоваришыня Лемків Вєдно з тым проходила в суботу в Креници і в неділю вже траґічно в Рускій Бурсі в Ґорлицях II Лемківска Творча Осінь яка тот рік была присвячена <unk> річниці страдань Лемків Улаґрі Талергоф Лемківску Творчу Осінь орґанізувало Стоваришыня Лемків вєдной з Стоваришыньом Руска Бурса в Ґорлицях Участны представителі з веце держав На Бієнали як і на творчі осени брали участ представителі з веце держав Ансамблі і авторы репрезентували окрем домашньой Польщы і Словакію Украіну Мадярско Сербію а Хорватів На свято нашой культуры до Польщы пришли і членове Світовой Рады Русинів конкретно председа Світового Конґресу Русинів Штефан Ловинец секретар Конґресу Володимір Противняк із Словакі член Рады за Польщу Андрий Трохановскій член за Румунію Ґеорґій Фірсак член за Сербію Михайло Фейса і член за Украіну Микола Бобинец так само брала участ Світлана Бойчук предсідателька Світового Форуму Русиньской Молодежы Світова Рада Русинів мала в суботу вечер і своє дальше засіданя а так само почас Бієнале передала премію Василя Турока ГЕТШ Три вікендовы концерты ХХ Бієнале Лемківской Русиньской Культуры в суботу святочно одкрыл Председа Стоваришыня Лемків і честный Член Світовой Рады Русинів Андрий Копча вєдно і з предзидом Світового Конґресу Русинів Штефаном Лавинцьом Поджас двох вікендовых днинів про участників были приготовлены три концерты два в суботу і ден в неділю як першый представил ся дітячый ансамбль Терочка котрый діє при Стоваришыню Руска Бурса в Ґорлицях Дальше почас трьох днів представили ся такы ансамблі як дітяча Криниченка з Підкарпатя Ластівочка з польского Пшемкова котра дала два якосны выступы в суботу і в неділю Ансамбль Культурно умелецкого Дому Жатва і з Коцура в Сербіі Ансамбль Дружства Руснак з Хорвациі Сосна і з Війного Кычера з Якубян і Літманівка з Літмановой як представителі Словакіі Премя про Михайла Фейсу З нагоды бієнале Світова Рада Русинів вже традічно передавала і премію Василя Турока Гетеша Премію Тодрийкы дістал познатий русиньскій лінґвіста сучасный член Світовой Рады Русинів за Сербію і председач членьской орґанізациі Світового Конґресу Русинів Общества Руска Матка проф Михайло Фейса Михайло Фейса дістал нагороду за досягнути вынятковы результаты при розвитку проґресі презентациі русиньской культуры у вшыткых іх аспектах Проф Михайло Фейса народил ся <unk> октобра <unk> р Коцурі товды Югославія Фейса є тлумачом професором лінґвістом і культурным діятельом Русинів у Войводині По закінчыню русиньской Ґімназиі в Рускым Крестурі продолжал штудувати анґлицкій язык і літературу на Університі в Новым Саді Од <unk> р передавала до русиньскій язык і літературу на тій самій університі Є автором роботы о анґлицкых словах котре перевязя Язык Русинів у войводіні підзвал анґлицкы елементы в русиньскым языку так само опубликувал першы тлумачыня клясичных анґлицкых творів до русиньского языка войводіньской вариянты Ту мож спомянути такы творы як гамлет ци Аліция в краіні Чудес В роках <unk> был спілавтором великого сербско русиньского словника котрий має два томы Фейса тіж адаптувал до языка Войводиньскых Русинів популярну книжку Пала Роберта Маґучы Леучаст і на медженародным жывоті Русинів бере участ на Світовых Конґресах Русинів ци на дальшых подіях О <unk> році был нагородженый в Мадярску премію ім Антоніі Годинкы Выдал декілько книжок Фейса почал творити новый правопис літературно бачманьско русиньского языка О <unk> році выдал правописны словник руского языка де на уровни лексикы розвязаны сут правописны проблемы Пак у <unk> році выдал правопис руского языка де сут сформуваны одповідны правила пізнійше почал розрабляти надбудову до тых робот і вже упредставил у спілавторстві новый правопис <unk> років од правопису Кочіша Членом Світовой Рады Русинів за Сербію є од <unk> р Од <unk> року є прецедом орґанізациі Руска Матка На преміі Василя Турока Гетеша проф Фейсу номінувало вседержавне Общество русиньской інтеліґенциі ім Антони Годинкы з Мадярска Богата творча осін Кєд же бєнале тот рік наперед не было підпорене в рамках польскых державных дотаций а пінязі подарило ся здобыт аж пізнійше Традічно літня акция перенесла ся на осін З той причыны головный орґанізатор Стоваришыня Лемків вырішыл скапчати тоту подію в єдно традичном осінном свою подію яковє Лемківска Творча осін Першый літературный вечур проходил по концертах в Крениці Окрем долгорічных ґаздів той подіі Петра Трохановского і Йолены Дуць Файфер на творчі осены представили ся в суботу Людмила Шанделовой Словакіі Мариянна Лавенец котра прочытала творчост русиньской поеткы з Мадярска Наталия Гнатко котра розпрезентувала творчост Любкы Сеґеді Фальт і з Хорвати Павел Коробчак з Польщы Петр Петро Медвідь зі Словакі а так само Адам Томашук і з Польщы якій під псевдонімом Дмитр Диденко пише на підлярскым языку окрем свойой поезиі одпрезентувал і переклады лемківскых авторів на підлярскій язык Несподіваньом был Людомір Медєші якій з того часу основал орґанізацию Руска Матка і был при основаню Світового Конґресу Русинів Медєші был русиньскым новинаром але і барз активным чловіком в Русиньскым Русі в бывшій Югославіі Сербіі і на медженародній уровни Тот же долгы рокы жыє в Канаді но кєд же є моментально в Европі пришол єдной з делеґацийов із Сербіі на Бієнале Сам прочытал і своій творчости верш котрий присвяченый был його новій одчузнині Канаді Хоц в неділю было в Рускій Бурсі меньше авторів бо не было уж Людмилы Шандальовой гостів з Мадярска Хорвациі і Сербіі проґрам Лемківской Творчой Осены не был біднійшым другій вечер збогатил своім выступом ансамбль Криниченка з Підкарпатя а голова Руской Бурсы в Ґорлицях Наталия Малецка Новак выголосила результаты конкурсу з назвом Енді Варголь в моім селі Діти в трьох віковых катеґориях до <unk> років од <unk> до <unk> і од <unk> до <unk> років могли заганяти вытравны творы котры мали быти інспіруваны творчостю Енді Варголя Участны на творчій осени не лем дізнали ся мена авторів найліпшых творів але так само могли тото найліпше в окремых катеґориях і видіти Найліпшы творы з конкурсу котрый выголосило Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях были нагороджены інтересныма цінами Обидва творчы вечоры почынали од того же Петро Трохановскій вєдной з своіма синами Даміяном Ігорьом і Андрийом заспівали пісню талергофців а Олена Дуць Файфер куртым рефератом познакомила участників о лемківскых писателях в Талергофі Засідала і Світова Рада Русинів Поджас бієнале одбыло ся і <unk> засіданя Світовой Рады Русинів в меджеконґресовым періоді Засіданя мало лем єден пункт проґраму Микола Бобинец член Рады за Украіну познакомил Світову Раду Русинів же Русиньской Літературно Культурной Общество з Підкарпатятя має інтерес стати асоциюваным членом Світового Конґресу Русинів Такє членство не є рядным членством але підписує ся Меморандум о спілпрацы і сполочных цілях з Конґресом Председат Конґресу Штефано Винец познакомил членів Рады же орґанізация є офіцияльно реґіструвана на Украіні і статут є в згоді з інтересами Світового Конґресу Русинів і нич бы не мало боронити тому жебы жадаст общества была схвалена О дальшым поступі в тым ділі буде бесідувати ся на дальшым засіданю Світовой Рады Русинів котре бы мало проходити в марці слідуючого року В віторок <unk> жолтня октобра <unk> рока Дві бесіды То можливе Автор допису Севериян Косовскій Часопис Стоваришыня Лемків Бесіда Святкує свій ювілей В тых днях вышли вынятково <unk> номеры часопису дальшый чысло <unk> <unk> за місяці вересен жолтень та принагідный чысло <unk> а в реґулярным номері прочытаме м ін статі Петра Медвідя зачал выходити новый часопис Карпатознавство Наталиі Малецкой Новак Замениці прозвучали голосом Лемків Северияна Косовского Вавці посвятили пропамятный крест Петра Трохановского і Памят іх в роді Реяна Косовского Справа акциі Вісла Вертат НП буде мусіл наново заняти ся темом выселіня Лемків і Украінців Северияна Косовского Ватра інчых поколінь Наталиі Малецкой Новак одышол Богдан Карел ар артиста лемківской різбы Петра Трохановского Співай Юрку і в небі і Петра медвідя Касіґарда є місце де мож дотулити ся і нашой Америкы Част друга В тым чыслі окрем основных новин з русиньского освіта за послідні два місяці можеме чытати і пару выімків дописів з польскых і словацкых ґазет Редакция часопису і Головный Заряд Стоваришыня Лемків склали желаня Ведучому Стоваришыня Лемків Андрийови Копчы з нагоды його ювілею <unk> народин З давной і сучасной русиньской творчости можеме чытати продолжыня оповіданя Симеона Пижа ґорлицкій бурсак першы дни в Талергофі є тіж <unk> част оповіданя авторства Великосхымника Ананія Русиняка під назвом Мы ся іщы вернеме Части одышли од нас попращали мытаме споминовы слова о членкынях Стоваришыня Лемків блаженой памяти Яніні Дзядик і блаженой памяти Алі Возняк Як сме уж інформували од чысла липец Серпень вернуло фінансуваня часопису М і Адміністрациі з той нагоды же як раз зышло ся гывсе з выданьом округлого чысла редакция підготовила і принагідне выданя котре припоминат нам тото што мож окрислити як важне цінне цікаве цитуваня Дотацию признано акуратні од марцьово квітньового номера поминяючы выдан з власных середків січньовотовый нумер І вшытко виділо бы ся лоґічным кєд не наказано выдати <unk> номерів Загвоздка в тым же ани в переступным році не бывают деймы на то два вересні В тій ситуациі ничого інчого не мож было выдумати як лем выданя принагідного номера Нагода трафила ся щестливі понеже на вересни жолтен выпало выпадало выданя <unk> номера бесіды што прикликувало спомины аж і ностальґію Похосновано одже архівальны примірникы часопису припомнено част подіі котры припоминати треба пояснює во вступі головный редактор Петроновскій Прото што сут то архівальны дописы не будеме ту прикликувати іх полных наголовків Більшіст з них тыкат істориі і жытя Стоваришыня Лемків найважнійшых моментів за остатніх <unk> років Восте в рукы оба номеры і сміло чытайте Середа <unk> жолтня октобра <unk> р Катедральный Собор в Пармі перенесеный храм може служыти на несакральны цілі Автор вісти Петро Медвідь В неділю <unk> октобра <unk> року віруючы священници пармской єпархіі вєдной з своім владыком проосвященным Робертом Піптом послідній раз стрітили ся на архієрейскій літургіі в Катедральным соборі святого Йоана Крестителя в Пармі в штаті Охайо США Оден пізнійше были выданы два офіцияльны декреты підписаны пармскым єпархом Першый рішыт же дотеперішній парохіяльный храм Святого Духа в Пармі стал новым катедральным Собором з тым же мінит свою назву на Катедральный Собор святого Йоана Крестителя Другій інформує о тым же старый Катедральный Собор был одсвяченый і може служыти на несакральны но нечысты неморальны позначкы редактора цілі Парамска єпархія належыт під підбурску грекокатолицку митрополию русиньску церков <unk>r<unk>io<unk> свого права в США і выникла о <unk> році Одтовды был і храм святого Яна Крестителя катедралом його будуваня было докінчене в <unk> р Інформация пришла уж в авґусті Інформация о тым же Катедральный Собор буде запертый і перенесений пришла уж в авґусті Офіцияльно о тім товды інформувал владыка Роберт Піпта <unk> авґуста ку тій темі выдал своє пастырскє писмо цитуваня Із надійом на полнено молитво і візийом на звекшыня потенциялу нашой єпархіі проснутя і В Євангелизациі оголашам Вам перенесіня катедрального собору святого Йоана Крестителя на розі улиц Бродвю і <unk>ra в пармі Огайо до храму Святого Духа інформувал товды Владика Так само підкрислил же зробити так важний крок вырішыл по консультациі з презвительском радов колеґійол консульторів паромской єпархіі по выслуханю дальшых священників єпархіі як і віруючых леіків Владыка Піпта уж товды інформувал і о тым же нато має єпархія дозволіня од святійшого престола кєд же перенесіня катедрального собору схвалила і діка стерия правосточны церкви што дістал на писмі пару днів перед выданьом свого пастырского листу Зміну може допроводити і смуток То же перенесіня катедрального собору не был легкій крок не крыє єпархія в офіцияльных документах ци выголошынях котры ку тій темі были выданы но так само акцентує же то был потрібний выжаданий крок цитуваня З дозволіньом святійшого престола в Римі был храм Святого Духа в Пармі Огайо підвыщеный на новый статус катедралы нашой єпархіі і переменований на катедральный собор святого Йоана Крестителя пише ся в оголошыню котре інформує о плянах на перебудову нового собору Дальше цитуваня Веце обставин котры появляли ся і розвивали почас років выжадали собі тото перенесіня Дочытаме ся дальше з тым же такы зміны в ріжній мірі може допровадити і смуток цитуваня Но перенесіня нашой новой катедралы і єпархіяльного центра представлює намагы о одважну євангелизачну творчу і візийонарску гарізму котра основала пармску єпархію і все была самом душом нашой єпархіі В тексті ся так само дочытаме же парамска єпархія все была місийном а як раз зато і тепер было потрібне зробити таку зміну жебы тото посланя пармска єпархія не стратила Припоминат ся і тото же єпархія окрем іншого стратила част свойой териториі кєд в <unk> році одділіньом веникло єпархія Ван Нуіс Днешня єпархія Феконструкцию приголосят ся ку русиньскым коріням Новый Катедральный Собор Св Йоана Крестителя дотеперішній Храм Святого Духа в Пармі перейде змінами Єпархія одкликує ся в офіцияльным выголошыню ку реконструкциі катедралы на русиньскє походжыня свойой церкви а вєдно з тым хоче мінити інтерєр і екстерєр катедралы цитуваня Основний приступку екстерєру нашой новой катедралы інспірує ся гуцульском архітектуром середньой і выходньой Европы з котрой походит русиньска візантийска католицка Церков Такым способом буде дізайн нашой катедралы унікатным медже восточныма католицкыма катедралами в Америці і буде свідоцтвом котре оддає чест коріням нашой церкви Дочытаме ся на офіцияльным сайті єпархіі Посліднє цитуваня і кєд є перенесіня і редізайн Катедрального собору вызначным ділом є лем частю новой еры котра почынат в парпскій єпархіі Конец цитуваня четвер <unk> жолтня октобра <unk> р Функцийонуваня Парків без таємниц Маш звіданя восу участ в анкєті Автор вісти з природы Ольга Пелехач Загальнопольскє Товариство Охороны Птахів припоминат што дальше мож выполнити анкєту на тему функцийонуваня нацийональных парків Нацийональны паркы котры сут найвысшом формом охороны занимают коло <unk> процента Польщы Як вказали досліджыня ведене Загальнопольскым Товариством Охороны Птахів діяльніст Парків не єст так очывидна ани транспарентна для жытелів прожываючых в околици Парків як повинна быти Присутніст той формы охороны природы то заєдно можливости як і ограничыня для локальной спільноты треба єднак добрі познати форму діяня парку Окрем загальных уставовых реґуляций функцийонуваня каждый з нацийональных парків має своі особливы принципы котры ріжнят ся медже парками Тото што в єдным єст заборонене в інчым може быти дозволене Нечудне што дальше являют ся недогваріня і вантливости на тему функцийонуваня парків Напроти тому проблемови вышло Загальнопольскє Товариство Охороны Птахів котре зрыхтувало на своім сайті анкєту на тему веденой Парками діяльности особливо маґурского і Бєщадского Аркуш не ограничат ся лем до тых двох обшыри бо мож тіж задати загальны звіданя о діяльніст Парків в Польщы охорону природы ци передати своі вантпливости З причыны того што Маґурскій і Бєщадскій Паркы сут головном темом анкєты анкєта особливо кєрувана єст до мешканців прожываючых в сусідстві обох парків як і одвиджаючых тоты околиці туристів На основі звідань і коментарів переданых до кінця жолтня октобра товариство зрыхтує одповіди і перешли іх до заінтересуваных осіб Додатково пересланы темы будут дискутуваны в часі інтернетовой стрічы Выслухали сте дописів якы поміщены были протягом минулого тыжня на портали ЛЕМ фм проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак