Words, identity, emotions
The archive of
Lemko radio
About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.
Ep. 226
Перегляд тыжня
Episode description
Перегляд тыжня
Automatic transcript
Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм понедільок <unk> квітня апріля <unk> рока <unk> років од народжыня святого Алексия Толта родака з Пряшівской Руси автор допису з істориі Петро Медвід Недавно припомянули сме собі о кругу річницю <unk> років од народжыня родака з села Кобельниці на териториі днешньой Словакі священника котрого жывот є повязаный і з душпастырском службом медже Русинами еміґрантами і вкладом до того же Русины почали в Америці переходити на православіє Його мено є Алексий Толд Народил ся Алексий Толд <unk> марця <unk> р до родины грекокатолицкого священика Юрия Толта священником окрем Алексия стал і його брат Віктор а іх стрыко Николай Толд был од <unk> до <unk> року коли умер третім єпископом пряшівской єпархіі Куртий жывот жена того священника Алексийови дістало ся доброй освіты Окрем русиньского і мадярского языка овладал і росийскій німецкій і латиньскій язык но так само біблічний грецкій Єден рік штудувал на Римокатолицкій Семинариі в Стреґоні пак был три рокы в Ужгородскій Духовній Семінариі і своі студиі докінчыл у Пряшові По студиях оженил ся з Розалийом Михаличовол котра так само была і з родины священника і дня <unk> апріля <unk> р приял рукоположыня на священника з рук свого стрыка владыкы Николая Установлений был за каплана до парохіі Гомроґд на териториі днешнього Мадярска но родинний жывот был про молодого священика Барс Куртий Скоро вмерла мужена а так само і єдиний сын Николай Толд дістал посаду архія Вариюса пряшівской єпархіі і од <unk> р учыл каноничне право і церковну історию на пряшівскій Грекокатолицкій Богославскій Семінариі Місия ПСА і Апостол Православія В <unk> р дістал нову задачу кєд же в тым часі великє чысло Русинів одходило за роботу до Америкы треба было про них забезпечыти і духовну службу на жадост парохіі при храмі Пресв Дівы Мариі в Мінеаполіс в штаті Мінесота котра просила о духовного отця Отец Алексий одходит до споєных Штатів де был установленый за духовного той парохіі Од початку неґативно принятий отец Алексий з боку домашнього римокатолицкого клеру мусіл безперерывно рішыти намагы римокатолицкых єпископів о запознаваня над грекокатолицкым духовенством і віруючыма то довело го аж до того жебы задумати ся над свою віров <unk> децембра <unk> р написал писмо на росийскій консулят в Сан Франциско з вопросом Ци мают єпископа і просил контакт на нього Так почала кореспонденция і особны стрічы з єпископом Сан Францискым Владиміром Соколовскым <unk> януара <unk> р отец Алексий скликал миморядну громаду Рады і віруючых парохій на котрій єдномысельно схвалили переход на православіє У фебруарі пак Алексий і товд вєдно з віруючыма пришли на росийскій консулят де стрітили ся з православным владыком Владиміром Там грекокатолицкій священник выголосил свою тугу служыти православній церкви На основі того были пак по дакілько місяцях отец Алексий і його парохіяни котрых было <unk> офіцияльно священным синодом Росийской православной церкви приняты до православной аляшской і алевтаньской єпархіі Алексий Толд пропонувал і інчым грекокатолицкым парохіям наслідувати його приклад і в часі його смерти о <unk> р на Православіі вдяка ньому перешло понад <unk> тис віруючых з того три четвертины творили Русины котры пришли до США з Лемковины Бізовно тому допоміг і жывот отця Алексия Акцентувал выхову терезвост чыстоту учыня од дідского віку реліґійному і богослужебному жывоту был узнаным казательом Часто посилали його проповідати до славяньскых комунітат в Споєных Штатах до кінця і до Канады де пояснювал розділы медже Православном Церквом і інчыма християньскыма ісповіданями Жебы помочы переходу на православі што найвекшій кількости люди о Алексий допоміг церкви основати і Рускоє Православно Екатолицкє Общество Взаємнопомощы у <unk> р Православный святый Алексий Толд поважувал Росию за духовного покровителя православной віры і намагал ся пересвідчыти Америцкых Русинів жебы прияли росийску ідентичност і росийскій язык як свій літературний язык Так само опубликувал дакілько трактатів в котрых предовшыткым критикувал рим што пак вышло і книжно в штырьох томах по його смерти Отец Алексій Толд вмер <unk> мая <unk> р в Вільксбари в штаті Пенсильванія похованый был у святотихоньскым монастырю в Южнім Канані За свою роботу на неві православія был отец Алексий святочно канонізуваний выголошений за святого приписаний до Лику святых <unk> мая <unk> року православну церков у Америці До того акту ввіл і дальшый факт сім років посмерти св Алексия было його тіло найжене непорушене Мощы нашого русиньского родака сут і на териториі Словакі Мож іх найти в єпископскій каплиці на уряді єпархіяльной Рады Михалівско кошыцкой єпархіі в Михалівцях а так само в храмі Рождества Пресвятой Богородиці в Земплиньскій Шырокій Віторок <unk> квітня <unk> р Мож онляйн чытати найновійше выданя журнала От Сюзнина Має уж і власный вебсайт Автор вісти Петро Медвід В літі <unk> року подарило ся з фінаншном підпором Америцкых Русинів через проф Павла Роберта Маґочыя обновити выдаваня єдиного друкуваного русиньского періодика на Підкарпатію журналя Отчузнина Выдавателям котрыма сут Закарпатскы области Научнок культуролоґічне Общество іме Александра Духновича і Русиньскій Культуролоґічный Клюб подарило ся в минулшым році выдати дві чысла журнала Уж початком фебруара того року появило ся перед платникам в іх почтовых скринках перше тогорічне выданя Отцюзнины Но команда здібных людий котра зышла коло редакциі як головал є Юрий Шыпович єдночасно голова Русиньского Культуролоґічного Клюба все робит на зліпшуваню Од першого выданя обновленого журнала зліпшовала ся каждым дальшым ґрафічна обробка але і обсяг од чузнины Тепер нашы Підкарпатскы Русины вырішыли дістати журнал до шыршого відома людей і посередництвом власного сайту а социяльных сітей Єдном із пожадалок Америцкых Русинів котры підтримали выдаваня чузнины на два рокы было жебы журнал был доступний і в електронічній формі на інтернеті Тоту пожадавку акцентувал і професор Маґочій на презентациі першого обновленого выданя котра одбыла ся на кінцю місяця юлий <unk> року Дочасным притулком стал про Сюзнину і наш сайт кєд же наша медияльна ґрупа підпорує Русинів на Підкарпатів котры не мают жадной підпоры од свойой державы а навеце є ситуация на Украіні іщы складнійша вдяка войні Зато сме все по даякым часі од выданя публикували на сайті електронічну версию журнала Тепер одтюзнина зробила першы власны крокы у світі інтернету У фебруару был створеный новый веб сайт журнала де мож найти выбраны статіі здрукуваной версиі а недавно прибыла там і полна електронічна версия найновійшого выданя котру мож чытати Отчузнина появила ся і на социяльных сітах Покля хочете знати вшыткы новоты односно журнала мож собі одцюзнину найти і в рамках хідей Фейсбука а Інстаґрам Середа <unk> квітня апріля <unk> рока Доктор Ярослав Качмарчык лідер періоду лемківского здвигу Автор допису з Істориі Севериян Косовскій Думаючы о роках <unk> такой часто приходит нам на мисель Істория Руской Народной Республикы Лемків Знаме о ній тілько кілько до той поры повело ся дослідит нашым історикам Знаме тіж гідні але дале не вшытко о єй діячах якы заанґажували ся в тот політичний проєкт бодай найшырший в істориі Лемковины Єдным з них єст докр Ярослав Качмарчык якого сорокову річницю народжыня споминаме як раз тепер Качмарчык выходил зо знаного лемківского роду якій влиял на соспільно політычне положыня Лемків назвамі ХХ століт Подібні як в примірі інчых діячів його пізнійша доля не была ласкава а обставины кінця його жытя доднес сут загадком Переслідме прото іщы раз жывоты єдного з найвыдатнійшых лемківскых діячів лідера лемківского здвиґу адуката др Ярослава Качмарчыка Освіта судова практика Ярослав Качмарчык вродил ся <unk> марця <unk> рока в Більцареві на Сандецкій Руси в родині священника о Теофіля Качмарчыка і Мариі з Роду Жеґєстовскых дівкы креницкого пароха мушыньского декана отця Віктора Жеґєстовского Дідо был будівничым величавой креницкой церкви яку задумано на головный Храм Лемковины Подібні як братя Любомир і Владимір розпочал студиі на юридичным факультеті на львівскым університеті але на шкільный рік <unk> перенюс ся на університет в Іннсбруку По двох семестрах вернул ся до Львова де в <unk> році оборонил докторат В роках <unk> працувал конципієнтом памячником в Высшым крайовым суді в Ґрацу Як каждий доктор права в австро угорскій монархіі мусіл через сім років робити як конципієнт аж пак міг быти допущений до державного еґзаміну по котрым міг быти вписаний до списку адвокатів В ґрацкым суді працувал до <unk> вересня септембра <unk> р В тым самым часі пішол на службу до цисарской Арміі До службы зголосил ся як доброволец што позволило му долучыти до річного проґраму для будучых офіциєрів Єст припустным што качмарчык пішол до войска такой одраз по обороні докторату <unk> липця юлия был в Загребі одкале послал картку зо свойом знимком до свого шваґра отця Івана Гнатишака сына отця Гавриі Гнатишака вызначного діяча на сандецкій руси пароха Крениці В тым часі был уж вступены сержанта Кадета Станом на май <unk> р Ярослав Качмарчык был записаний в австрийскым реґістрі як кадет в резерві причысленый до першой бриґады леґкой артилериі в Кракові Далі працувал в державных судах В Округовым суді в Новым Санчы робил до <unk> лютого фебруара <unk> р пак практикувал в повітовым суді в Перемышли де робил од <unk> мая до <unk> серпня авґуста <unk> р Іщы вчас поселіня в Перемышли Качмарчык зачал робити в адвокатскій канцеляриі др Кірила Чырынчакєвича де практикувал до <unk> листопада новембра <unk> р в тым місци підчеркнийме што адвокат Черлюн Чакєвич в пізнійшым періоді был єдным з оборонців лідерів Руской Народной Республикы Лемків вчас Сандецкого процесу в <unk> р Через сесу канцелярию перешли і другы практиканты Лемкы м ін др Орест Натишак ведучый Лемківского Союза пізнійший адвокат в Крениці і др Владимір Мухнацкій Дальше од <unk> листопада новембра <unk> р до <unk> грудня децембра <unk> р робил в канцеляриі адвоката менциньского але не знатя в якій то было місцевости Правдоподібно літом <unk> р перебывал коротко на Крымі Пак од <unk> грудня децембра <unk> р до <unk> мая <unk> р робил на крайовым суді в Відни одкале переіхал до Нового Санча до канцеляриі адвоката др Самуеля Ґольдфінґера і практикувал гын од <unk> червця юнія до <unk> серпня авґуста <unk> р лем по парох днях перервы зас пішол робити до меценаса Менциньского в котрого был до <unk> серпня авґуста <unk> р Воєнный час Початком І Світовой войны так як інчы представникы лемківской і галицкой інтеліґенциі был арештуваний і вязнений в Санчы просто з вязниці післаного до войска Здає ся же брал участ в боях в Карпатах в часі зимовой кампаніі <unk> де правдоподібно был ранений і одосланий до Ужгорода В тым часі його отец о Теофіль Качмарчык был уж інтернуваний в Талергофі а знатя што од <unk> листопада новембра <unk> рока Священникы враз з Зимостю были вязнены в ґнас Ярослав Качмарчык скоро нашол родичів і навязал з нима контакт м інчыма засылаючы ім грошы і свою фотоґрафію на доказ што пережыл Дальша воєнна доля Ярослава Качмарчыка не єст знана Політычна діяльніст По падіню Австриі і вчас односной стабілізациі качмачык стал єдным з середовых політичных діячів на Лемковині што яли ся орґанізувати політычне жытя в новых Ралиях Был єдным з орґанізаторів славетного віче з <unk> грудня децембра <unk> р якє одбыло ся во Фльоринці де рішено о політычным положыню Лемковины што пак дало початок Рускій Народній Республиці Лемків Качмарчык остал предсідательом Руской Рады в Білцареві Серед Лемків здає ся уж в пізнійшых роках был часто называний президентом премєром уряду што є популярней до днес Качмарчык был тіж членом лемківской делеґациі до Пряшова де <unk> грудня децембра <unk> р створено спільну для русиньскых земель Лемковины і Пряшівщыны Карпаторуску Раду Накус пізнійше выбраний был до триособовой лемківской делеґациі на парижску мирну конференцию котра одначе николи там не поіхала В січни януарі <unk> рока предсідателювал Ґрибівскій Повітовій Рускій Раді і м інчыма ходил до Кракова жебы інформувати польску адміністрацию о лемківскій політычній діяльности і положыню В тым же часі його діяльністю інтересувала ся уж польска поліция яка выдала наказ його інвіґілюваня Принимат ся што в марци <unk> р Качмарчык перенял передову ролю в лемківскій політичній діяльности і прібувал найти модус вівєнди з польскыма властями Довєдна з братом Владиміром Качмарчыком брал активну участ в лемківскых стрічах по другых місцях де были декляруваны жаданя прилучыня Лемковины до Чехословациі і де дискутували о неплачыню податків державі і небраню ньом лемківского рекрута Качмарчык польску власт на Лемковині признавал за чужу Наслідством того было посиліня його інвеґіляциі через польску адміністрацию наказано м ін провести слідство в ціли зрыхтуваня справы прокуратором о можливый злочын здрады стану Хоц в тамтым часі качмарчыка не арештувано то до вязниці трафили уж інчы лемківскы діячы отец Михало Юрчакєвич і о Димитрий Хыляк Здає ся што під конец мая <unk> р повюл качмарчык лемківску делеґацию до Прагы а початком червця а початком червця юнія <unk> р стрітил ся в Креници з капітаном американьской арміі Марияном Купером жебы інформувати го о положыню Лемків і трактуваню жытелів Лемковины польском адміністрацийом Правдоподібно початком січня януара <unk> р Качмарчык подал ся до Варшавы Был принятый в Міністерстві войсковых справ мал гейбы отримати запевніня што Лемкы не будут рекрутуваны до польского войска проблемом была і реквізиция польскыма властями в лемківскых селах ідла і облечыня на што так само не было згоды По реакциях Качмарчыка і Віктора Гладика ґорлицкє Староство одкликало бранку річників <unk> котра была плянувана на період од <unk> січня януара до <unk> лютого фебруара <unk> р Лемківскы діячы дальше вели консультациі з польскыма властями в Варшаві Хоц тоты деклярували єдно то іх фактычны діяня были інчы Уряд Республикы На <unk> односины медже лемківскыма діячами а польском владом выкликали потребу скорой реакциі зо стороны діячів котры <unk> грудня децембра <unk> р провели всенародне віче во Фльоринці На <unk> марця <unk> р Віктор Гладик вєдно з др Захарьом Копыстяньскым скликали на фльориньску племанію дальше зобраня лемківскых діячів В стрічы брало участ близко <unk> осіб На ведучого засіданя выбрано шануваного креницкого ґазду Миколая Громосяка На тій стрічы рішено што жытелі Лемківской Руси потрібуют покликати політичну орґанізацию котра буде годна репрезентувати іх інтересы взглядом Поляків О потребі політичного діяня бесідували м ін Захарий Копысяньскій і як раз Ярослав Качмарчык Своі погляды представили і дальшы активісты Владимір Качмарчык споминал на підступне приниманя присягы од лемківскых мужчын Отец Димитрий Хыляк твердо нагварял жебы зорвати всякы звязкы з польскыма властями Віктор Гладик омовил русиньскій рух в Америці і діі мирной конференциі в Парижы Гладик был ініциятором покликаня Начального Верховного Совіту Лемківской Руси што стало ся як раз на стрічы <unk> марця <unk> р во Фльоринці В його склад ввошло <unk> осіб был покликаный і выконавчий комітет в котрым поділено функциі на взір Уряду Влады В складі комітету были др Ярослав Качмарчык премєр Миколай Громосяк міністер зільництва о Димитрий Хыляк міністер Внутрішніх справ о Василий Курило міністер заграничных справ і правдоподібно доктор Захарий Копысяньскій Його участ і роля не сут знаны В тым місци треба звернути увагу што не єст потверджене што в комітеті як раз нашли ся так поділены функциі подля даякых джерел котры прикликує др Богдан Горбаль ціла номенклятура фактично выступила з поділом на функциі як в уряді влады Тіж в документациі з тамтого періоду приміром в акті оскаржыня лемківскых діячів в процесі <unk> червця юнія <unk> р котрый одбыл ся перед Новосандецкым судом писало ся о орґані якій польскій прокуратор минувал рускым урядом Але внук отця Курилы Александер Курило стоял на становиску што вшыткы назвы з поділами на поєдны Міністерства были выдуманы в пізнійшых роках і сут лем мітом Заєдно преса з ХХ років ХХ ст само споминала на процес членів руского уряду што може потверджати же функциі серед членів выконавчого комітету были поділены Покликаний <unk> марця <unk> р комітет принял меморандум в котрым нашол ся м ін апель до мирной конференциі провести плебістид на лемківскых землях занятых Польском Республиком і Чеховацийом <unk> січня януара <unk> рока Качмарчык разом з отцьом Димитрийом Хыляком і ґаздом Михалайом Хромосяком были арештуваны польскыма властями за свою діяльніст <unk> червця юнія <unk> р поставлено іх перед судом в Новым Санчы де были оскаржены о розвиваня серед Лемків здрадливой діяльности Зашмарену ім здраду стану всі трьох остаточно уневиннено а польскій суд підкрислил же лідеры выполняли лем волю свого народу і мали на тото право Як уж было спомнено оборону вюл м ін адвокат Черунчакєвич котрого перед роками качмарчык практикувал Потым качмарчык не зохабил політычной активности <unk> жолтня октобра <unk> рока отворил загальнолемківску стрічу в Креници в готели Віктория де был выбраний до окружного комітету Галицко Руской Народной Орґанізациі Адвокат Приватне жытя По професиі Ярослав Качмарчык был адвокатом По періоді вчыня і довоєнной практикы рахувал можніст розпочатя власной практикы в І Польскій Республиці <unk> квітня апріля <unk> р звернул ся до адвокатской Ізбы в Кракові о вписаня го на листу адвокатів До кореспонденциі долучыли всякы документы котры потверджали його зрыхтуваня до адвокатской професиі Качмарчык в кореспонденциі з краківском адвокатуром писал што адвокатскій еґзамен зложыл <unk> січня януара <unk> р Знатя што в пізнійшым періоді качмарчык вюл адвокатску канцелярию в Мушыні <unk> січня януара <unk> р перенюс канцелярию до Крениці на улицю Пілсудского а замешкал з родином при улиці Відок <unk> В тым часі в Креници свою адвокатску практику взюл тіж др Орест Натишак вписаний до списку адвокатів в <unk> році і такой в тым часі крениця мала двох лемківскых адвокатів Качмарчык вюл ріжного рода справы тіж такы котры тыкали ся спадковых справ серед еміґрантів до Америкы в <unk> році в звязку з єдном зо справ перебывал в США а подля його другой жены справа была описана в <unk> Ню Йорк Тамс В часі його перебываня в Америці проходил в Ню Йорку лемківскій зізд на котрым был присутний в Америці нашол час заіхати над водопад Няґара Заховала ся з того моменту фотоґрафія Його першом женом была Александра Ціханьска дівка лемківского діяча Александра Ціганьского В <unk> або <unk> р оженил ся другій раз з Адельом Завацком з польско словацкой родины правдоподібні з Мушыны Факт што Качмартик лишыл свою першу жену был немалым шоком для його родины і кругів в котрых ся обертал З причыны того што грекокатолицка церков котрой священником долгы рокы был його отец Теофіл Качмарчык не хотіла йому дати розводу Поіхал до Вільна де перешол на протестантску віру євангелицко авґусбурску Розвід зміна віры і новый звязок выалієнували го з лемківского середовиска так што уж од тридцетых років хлітя не видно го в ниякій лемківскій соспільній діяльности З першого звязку не мал діти з Адельом Завацком мал сына Александра Кашмарчыка якій жыл в роках <unk> В тым місци варт доложыти пару фактів Під конец <unk> років ХХ ст контакт з Богданом Горбальом якій досліджал качмарчыка навязал його сын Александер што мешкал в тым часі во Франциі Уж товды в кореспонденциі передал жменю цінных фактів з жытя свого вітця а тіж переслал цінны фотоґрафіі котры отримал од свого дворідного брата Александра Курилы з Кракова сын Теофіля Курилы адвоката і лемківского діяча внук отця Теофіля Курилы пароха Фльоринкы діяча Руской Народной Республикы Лемків Александер Качмарчык был професором Американьскых Університетів Занимал ся м ін синтезом складників бору котры мож хоснувати до радийотерапіі а тіж його великом фасцинацийом была єгіптолоґія Александер Качмарчык перед свойом смертю в <unk> році встиг в кореспонденциі до доктора Богдана Горбаля передати вельо цінного о своій родині і єй воєнных пережытях Початком ІІ Світовой войны качмарчык рішыл переіхати зо женом і сыном з Крениці до Кракова В Кракові сіли на потяг до Варшавы а пак з Варшавы поіхали до Білостоку а одтамале на фарму знаємого до Волковиска днес територия Білоруси в тым часі Совіты пішли на Польщу <unk> вересня септембра <unk> р Пак родина Качмарчыків переіхала до Львова де жыла іх родина Гнатишакы <unk> лютого фебруара <unk> р Лактеристичній для своіх діянь чыстці арештувало Ярослава Качмарчыка і од тамтой поры слух о ним загынул Уж такой на все Жену Аделю і сына Александра совітскы власти зослали до Казахстану Пак через воєнный час перебывали они в Ірані аж по войні як другы польскы родины трафили до Ливано Як споминал Александер Качмарчык через вшыткы рокы посылали они листы в тым до Червеного Креста звідуючы о долю його няня Ниякых інформаций не отримали Згідно з правом по о <unk> роках суд признал Ярослава Качмачыка за вмерлого Аделя пізнійше выдала ся другій раз за австрийского втікача в котрым в <unk> році выеміґрувала до Арґентины Резуме Доднес неє знане місце і час смерти єдного з найвызначнійшых політычных діячів в істориі Лемковины Не знатя ци коли не будут дознаме ся о тым як іде вмер доктор Ярослав Качмарчык член Уряду Руской Народной Республикы Лемків доднес менуваный серед свого Народу премєром цитуваня Вшытко што мам то лем чутка же він вмер на Тифус в часі транспорту з єдной вязниці до другой в <unk> році Писал в єдным з листів датуваным на <unk> мая <unk> р до Богдана Горбаля сын Александер Ярослав Качмарчык записал ся золотыма буквами в істориі Лемковины не лем зато што сам єй творил але тіж зато же як раз в тот період рахувати мож як єден з мельшых смотрячы хоцбы на дальшу долю нашого народу Вышол зборник КарпатоBopo вісти Петро Медвід В тых днях дістала ся нам під рукы нова публикация з выдавательства Пряшівской Університы Іде о науковый Зборник Студию <unk> Карпаторута Норум <unk> річник студий Карпаторусиністикы Зборник є уж Традічным веданьом Інституту Русиньского Языка і Культуры Пряшівской Університе в Пряшові в котрым шторік публикуют ся тексты рефератів якы были одпрезентуваны в даным році в рамках циклю Семінарів Карпаторусиністикы котрый Інститут орґанізує Іде о долгорічну активност нашой університетной інституциі о чым свідчыт і то же в марці того року одбыл ся ювілейный вже <unk> річник Семінары мали трирічну перерву за причынену пандемію Штырі зреалізуваны семінары Як у вступным слові пише едиторка зборника Кветослава Копорова з Інституту Русиньского Языка і Культуры котра так само веде семінары карпаторусиністикы в минулшым році были зреализуваны штырі семінары Тексты минулорічных рефератів мож в полній долшті найти в публикациі Сут то рефераты Михала Павлича Петра Шворца Зненкы Цитряковой і Валерия Пладяка Окрім професора Шворца котрый діє на Інституті Істориі Філософічной Факульты Пряшівской Університе а долгодобо занимат ся науково і історийом Карпатскых Русинів решта реферуючых сут робітници русиньского Інституту В Зборнику собі мож прочытати реферат Петра Шворца на тему Ореста Сабола як русиньского угорского патріота якій написал у <unk> р цінну книжку під назвом О угорскых Русах Русины на ново котрой в словацкым перекладі з історичным коментарьом брал участ і сам Шворц Статя Михала Павлича занимат ся коміком стереотипів русиньского писателя Мірослава Жолобанича Зденка Цитрякова в рамках свого реферату рішыт візуальну двоязычност в контексті практичного хоснуваня русиньского языка як меншынового Познатий літературознатель Валерий Падяк в році коли припомянули сме собі <unk> років од народжыня Будителя Александра Духновича вырішыл присвятити свій семінар позначкам і коментарям купиоґрафіі той великой особности русиньской істориі Зборник збогаченый додатковыма студиями В Зборнику находит ся і шіст додатковых студий котрых авторами сут Люба Кральова і Радка Ондрекова з Словацкого Народного Музея Музея Русиньской Культуры в Пряшові Кватослава Копорова Михала Голубкова абсольвентка докторантского студия на нашым Інституті докторантка Домініка Новотна і асоциюваный професор Канаме Окано із Копской Університи про заграничны студиі в Японіі Окано є познатым японьскым русиністом філолоґом котрый переважно занимат ся войводіньскым вариянтом русиньского языка Ностатя в зборнику є присвячена часословам рушаня в русиньскым языку в мадярску Японьскій науковец робил аналізу на основі материялів із журнала Русиньскій світ котрий Русины в Мадярску выдавают Бізовно заінтересує і статя Радкы Ондрековой котра пише о Підкарпатскій Руси в другій половині <unk> років і пути до автономіі але і дальшы публикуваны материялы Статі в зборнику СКА VÉ сут в русиньскым росийскым і словацкым языку Пятниця <unk> квітня апріля <unk> р Мені митрополіта Іона стрітил ся з прецедом і посланцями Пряшівского Самосправного Краю Як інформувал говорця пряшівской Архієпархіі Михал Павлишынович Пряшівскій архієпископ і митрополита Йона у четвер <unk> апріля <unk> р стрітил ся на Грекокатолицкым Архієпископскым уряді в Пряшові з прецедом Пряшівского Самосправного Краю Міляном Маєрскым і посланцями заступительства Пряшівского Самосправного Краю котры приняли його запрошыня цитуваня Гості собі посмотрили просторы архієпископского уряду і постоянну експозицию істориі пряшівской Архієпархіі В архієпископскій капличці святого Йосифа владыка Йонас заспівал молитву великодный тропар Христа з Оскресы і то з інтенцийом за вшыткых посланців іх родины і посланя інформувал Павель Шынович Перед вечерьом у куртым приговорі Кірийона окрем іншого повіл же му приходит на думку слово з Євангелия Учытелю де перебываш Зато є радий же посланці приняли його запрошыня і пришли на архієпископскій уряд до Дому пряшівскых єпископів де жыли а діяли і його опередникы цитуваня Радо схосную тоту принагоду з Вами стрітити ся і почати взаємно спознавати ся дякую за Вашу роботу на благо жытелів краю а надіям ся же і дальше буде спілпраца Грекокатолицкой Церкви і Пряшівского Самосправного Краю розвивати ся Стріча была як інформувал Павельшынович знаком і выражыньом пошливости односно представителів пряшівского краю котрого територия єст згодна з територийо пряшівской архієпархіі з боку владыкы і они на початку його єпископской службы Выслухали сте дописів якы поміщены были протягом минулого тыжня На портали Лем фм проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак Ні