Słowa, tożsamość, emocje
Archiwum
łemkowskiego radia
O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.
Odc. 213
Послухай порталю ЛЕМ.фм #213
Opis odcinka
Послухай порталю ЛЕМ.фм #213
Automatyczna transkrypcja
Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм віторок <unk> січня януара <unk> рока Лавреатком Літературного конкурсу стала Людмила Шандальова Автор вісти Петро Медвід В пятницю <unk> децембра <unk> року в просторах Інституту Русиньского Языка і Культуры Пряшівской Університе в Пряшові одбыло ся выголошыня результатів Літературного конкурсу Мариі Мальцовской <unk> Як інформувала Кветослава Копорова шефка з полку русиньскых писателів словеньска котрый є орґанізатором конкурсу на розділ од попередніх років коли домінувала в конкурсных текстах авторів поезия тот рік было до конкурсу загнаных веце прозовых творів Цілково до Літературного конкурсу Мариі Мальцовской <unk> приголосило ся вісем авторів з них шіст послало прозовы а двоми поетичны творы Перше місце тодрік здобыла уж позната русиньска писателька Людмила Шандальова котра до конкурсу приголосила ся з модерныма приповідками про найменшых На другым місци скінчыла Мирия Шмайдова яка в конкурсі мала прозовий текст з назвом Осінь на Комарнику котрый є споминаньом на рокы обыдвох світовых воєн якы засягли русиньскы села Посліднім з оціненых є Мірослав Жывобанич котрый на третім місци скінчыл з прозо про молодший школьскій вік Як же стало традицийом урывкы і вшыткых конкурсных текстів будут публикуваны в часописі Русин як і на сайті Сполку русиньскых писателів слованьска Людмила Шандальова Людмила Шандальова вроджена в <unk> році має дотепер выданых пят книжок Збірку дітячых стишків подмедіти што Вам повім про зу Червеный Берег Збіркы поезиі про діти під назвами Ани бы сте не вірили і напіл ся водічкы а книжку дітячой прозы Маме дома псика окрем того написала пят театральных дітячых пєс У <unk> році дістала за свій дебют премію Александра Духновича за русиньску літературу У <unk> році за прозу Червеный Берег уділил і Словацкій Літературный Фонд ціну Александра Павловича Перше місце в літературным конкурзі Мариі Мальцовской здобила уж в році <unk> і У <unk> році здобыла і книжка духовной поезиі про діти Напіл ся водічкы ціну публикы в рамках інтернетового голосуваня в конкурсі з назвом Книжкы Рока Пряшівского Самосправного Краю <unk> Середа січня януара <unk> рока спустил своі дотачны проґрамы розділил мілийоны евро Автор вісти Петро Медвідь Пряшівскій Самосправный Край ПСК знова спустил своі дотачны проґрамы в середу <unk> януара <unk> року о тым інформувала Леа Легоцка з одділіня комунікациі ПСК Села міста обчаньскы здружыня безпрофітовы орґанізациі реґіструваны церкви юридичны і фізичны особы з Пряшівского Самосправного Краю знова можут жадати о фінансну під пору Самосправного Краю і то в штырьох ґрантовых проґрамах Вызва посланців ПСК вызва прецеды ПСК вызва про реґіон і вызва партиципативный розрахунок На загнаня жадостий є часу до <unk> фебруара ПСК плянує в тым році розділити в рамках дотаций <unk> мілийоны евро Найвекша сума є алокувана у вызві про реґіон котрой минувшый рік медже проґрамами не было Заінтересуваны можут здобыти підпору в области циклю транспорту туристичного руху і путницкого туризму так само культуры шпорту і социяльных сужеб Мінімальна дотация є <unk> тисяч евро максимальна аж <unk> тисяч евр У вызві посланців ПСК є тот рік алокуваных <unk> кома <unk> мілийона евр а у вызві прецеды ПСК <unk> тис евро В обыдвох проґрамах можут заінтересуваны жадати мінімально <unk> евро а максимально <unk> тисячы евро При чым сут дотациі встановлены про власти спорт культура социяльны службы родинна самосправа підпора жывотного оточыня і підпора служеб в здравотництві Дальшых <unk> тисяч евро находит ся увезвий партиципативный розрахунок в котрий о відязных проєктах будут вырішувати жытелі краю Край підпорит проєкты і ініциятивы в области інновациі істнуючой або створіня новой публичной службы в публичным просторі так само дає шансу в области ревітализациі публичных просторів ци тым котры хотят будувати комунітну інфраструктуру в публичным просторі Вшыткы інформациі о дотачных проґрамах Пряшівского Самосправного Краю заінтересуваны найдут на офіцияльным сайті ПСК Як остати сницарьом Автор допису Наталия Малецка Новак Теоретычні проста задача Што одрисувати царскы ворота котры стоят перед очами кус лем вшытко поменьшыти до розміру дяконьскых дверів потім одбыти взір на дошку і кус пошпортати злотом Ани кус просте Взір царскы двері в церкви св Космы і Дамяна в Бортным мают цитуваня іщы выразнійше по рокококококококококовому закручений орнамент і плястичнійшу форму стебла традицийных шіст медайонів якы розміщены на царскых воротах вырізблены в виді головок сонечника на середині якых намалюваны образы Красны тоты царскы ворота Амбітну задачу дали си Богдан Карел і Петро Криницкій Дали раду Дует мастер ученик замінил неприсутне в присутне Того дня была студінь але было крас мало котра част рока на Лемковині єст так візуальні атракцийна як осін Коли выізджат ся з ліса і перед очами розстігат ся долина Ліщын і Кумковы то уж і найменше вражливий путуючий не може ся не захопити Бо і гей в середині жолтня лісы на обочах презентували цілу доступну палету кольорів В тонациі старого дерева присупнена при дорозі єхыжка гейбы стара тоты придушены кольоры землі гейбы нова тота чыста ґеометрична форма замаскуваны выгляды треба міцно ся заперти жебы пересунути ворота і достати ся до середины дале уж легше през загату Є істо загату хоц то досправды модерна хыжа бо і побудувана перед парома роками входиме до ясной і теплой працовні Цілу середину векшіст простору занимают двері ефект паромісячной жмудной роботы сницаря Богдана і архітекта Петра Выглядают на праві скінчены лем допестити одраз ня поправляют же ани не знают ци встигнут з роботом до кінця стипендиі значыт до кінця <unk> рока Цитуваня Стрічаме ся два раз в тыжни найменьше по дві годины окрем того самі щы тіж приходжу реляцийонувал перед парома місяцями Петро Криницкій Наштоден єст архітектом татом двоіх активных хлопців з шырокыма заінтересуванями тлумачом на лемківскій язык світовой літературы занимат ся тіж ґрафіком ліноритом а іщы мают з женом тіж архітектком пса Словом зароблений чловек але якоси понатігал календар і годины в добі і втиснул в тото на укусны царкы Богтів цитуваня Барз єм хотіл спрібувати різбы долго ходил єм за Богданом В меджечасі была пандемія але єдного часу взріл єм оголошыня набору до стипендияльного проґраму Нацийонального Інституту Культуры і Спадковины села Мастер ученик выслал єм внесок Думка што зробиме в рамках стипендиі была скорше ани єм не думал ци то вельо ци мало роботы буде оповідал Петро Криницкій Внесок на індивідуальну науку загыбаючой на Лемковині професиі різбы в дереві был натілько добрий же не лем же перешол спосеред <unk> недосланых пропозиций до участи в проґрамі выбрали лем <unk> д найліпшы оферты то нашол ся на высокым ботым місци Од марця зачала ся робота Цитуваня Долго мал єм охоту зробити діяконьскы двері до той церкви іщы за попереднього директора Музею Дворы Карвациянів і Ґладышів в Ґорлицях повіл Богдан Карил Експерт сницаркы хоц як сам підкрислят єст самоуком і до вшыткого дошол пред практику Од понад <unk> років різбит іконы рами до іконци образів послідньо тіж абстракцийны формы Єст тіж автором крестів на парох епідемічных цмонтерях на Лемковині Але зробити речены двері не было як не было коли цитуваня Стрітил єм Петра з простой причыны запроєктувал мі дім а властиві лемківску школу різбы Сут уж фундаменты школа буде находила ся голосы Повіл же хотіл бы спрібувати різбыти Нашол ся внесок я му одраз повіл же хочу зробити дяконьскы двері до церкви в Бортным Оповідал о ґенезі зреализуваной різбы Богдан Карел бо повело ся але заняло то о вельо веце часу нич закладаний в реґуляміні на реализацию стипендияльного проґраму Бо была то ж мудна мурянчана ручна робота котрой не дало ся ани приспішыти ани злегшыти цитуваня Купили сме одповідньой долгости дощкы склиіли сме іх зробили сме рисунок в телеґрафічным скорочыню подає Богдан Наступне цитуваня Рисунок єст з натуры клячали сме перед іконостасом перед царскыма воротами і сме переносили взір Мі ся здає же майстры котры робили тото в тамтых часах мали шабльоны мы не мали дополнят Петро То была трудна робота сконстатувал учытель По скліню дощок перескалюваню рисунку яконьскы двері сут меньшы од царскых ворот пришол час на математику так пистливі кумшт різбліня описує мастер Карел Однимаме тото што не хочеме остає тото што потрібне В другу страну математика уж не заграт тяжко додати што одрізане По механічным выбраню кажду лению різаня треба было обробити долотом жебы не было плескати жебы надати форму ґеометрию пространніст дати тіні світло і жебы не было ниякой простой линиі До тых вшыткых рухів потрібны властиві єдно злото цитуваня Я тых долот мам уж парунадцет мій учытель двіста подає зо сміхом Петро Штука в тым же треба так робити руками головом і долотом жебы не треба было чыстити а самым долотом выпровадити дерево тлумачыт кумш сницаркы Богдан Того грудньового дня тіж было студено і нияк негарді Зима без зимы то як іконостас без діяконьскых дверів Заакцептуєме Але ци буде ся нам любило В каждым разі проникаюча студінь не одстрашыла В великій громаді зышли ся в бортняньскій церкви в минулу пятницю <unk> грудня децембра тоты котры хотіли видіти фінальний ефект стипендиі Робітничкы Мазярской Загороды голосы котра партнерувала проєктови задбали о одповіднє выекспонуваня містерной роботы артистів Розсыпаны під дверми стружкы уформлены были так жебы заникали жебы было іх штораз меньше і меньше в міру як кінчыла ся робота і не было уж што одберати од дерева Ціліст выглядала як модерна інсталяция в Ґалериі штукы Ділит іх лем гора повіла на презентациі дверів Клавдия Збєґєнь кєрівничка Мазярской Загороды в Лоси одділіня Музею Дворы Карвациянів і Ґладышів в Ґорлицях Гора медже Ліщынами а Лосьом З Ліщын походит Петро з Лося Богдан а лучыт Любов до сакральной штукы оба выхованы в традициі східньой церкви пасия до лемківской культуры лемковины любов до традицийной культуры і найпевнійше любов до дерева трафні схарактеризувала артистів кєрівничка загороды Ци спілпраца буде продолжана як закінчыл ся проєкт якы заґарантували артисты сут одкрыты на пропозициі Найперше хотіли бы іщы позолотити двері тепер підмалювали іх яскравыма кольорами зато же з часом сонце выберат пиґмент а кольор матовіє По взаємных подякуванях признаню през мастера свому ученикови специяльного свідоцтва знаня фаху по спільным колядуваню найблизшы адепташковы різбы заспівали пару лемківскых колядок одбыло ся індивідуальне громадне фотоґрафуваня цитуваня То не были лем лекциі сницаркы то были выклады о материялознавстві о хіміі о політиці ґеополітиці о жытю То был для нього важний і цінний час повіл Петро Наконец пришол тіж час на першу примірку двері в іконостасі Пасували <unk> січня януара <unk> рока полномочений про меншыны высловил незгоду з злучыньом меншынового фонду Автор вісти Петро Медвід Як сме вже скорійше інформували Словацка Влада в децембрі публикувала плян леґіслятивных задач Влады Словацкой Републикы на рік <unk> в котрым є на місяц юн наплянована пропозиция закона о фонді на підпору культуры котрой ґестором має быти Міністерство Культуры Принятьом того закона бы ся зрушыли два істнуючы Фонды Фонд на Підпору Уменя і Фонд на Підпору Культуры Народносных Меншын а зробил бы ся єден новий Фонд на Підпору Культуры Свою незгоду і зрушыньом меншынового Фонду в четвер <unk> януара <unk> року выразил і новый уполномечений Влады Словацкой Республикы про Народносны Меншыны акож Горонь Інформацию односно свойой позициі ку рушыню окремого меншынового фонду дал на офіцияльный сайт уполномоченого на социяльній сіти Уполномоченый написал міністерці Цитуваня Посеред народносных меншын выкликала неволю пропозиция Міністерства Культуры о злучыню фондів што бы значыло фактичне заникнутя Фонду на підпору культуры народносных меншын тота пропозиция Є то векшым несподіваньом же подля свого проґрамового выголошыня хоче влада надвязати на способы і орґанізуваня підпоры розвитку народносных меншын котры были практично провірены в періоді владнутя в роках <unk> коли был Фонд основаный написал уповночений дальше цитуваня В остатніх днях єм вже веце раз высловил свою незгоду з пропозицийом і потвердил єм свій інтерес залучыти ся до леґіслятивного процесу Вчера <unk> януара позначка редактора звернул єм ся писмом до Міністеркы Культуры пані Шємковичовой в котрым єм выразыл страхы з реорґанізациі дотеперішніх верейноправных фондів і пожадал єм о преформулюваня задачы в леґіслятивным пляні Влады в згоді з проґрамовым выголошыньом Влады Написал дальше охоронь з тым же пожадал і о стрічу на котрій вы собі з міністерку пояснили своі становиска Апелює на партиципацию меншын Уполномаченый горонь так само спомянул же буде апелювати жебы уж міністерством зряджена робоча ґрупа в котрій сут участны і представителі народносных меншын была залучена до приправы новелізациі цитуваня Думам же без консультациі з народносныма меншынами не може быти приправлена полноцінна пропозиция Як уполномочены Влады Словацкой Републикы про Народносны Меншыны буду при уділюваню дотаций тырвати на захованю партиципативных вырішуючых процесах Закінчыл Горонь Выслухали сте дописів якы поміщены были протягом минулого тыжня На портали Лем фм проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак НіPV