Архів
лемківского радия

Перегляд тыжня порталю Лем фм В Новоселиці одкрыли ареал енвіроментальной выховы Автор вісти Петро Медвід В русиньскій Новоселиці сниньского окресу в суботу <unk> септембра <unk> року Одкрывали новый Енвіроцентер Новый ареал Енвіроментальной выхови має помочы селу схоснувати свій потенциял наново Як інформувала аґентура Тар село подля старости Василя Дініча находит ся прямо в Народным Парку Полонины і своім положыньом має ідеальны обставины стати освітньом дестинацийом де будут годны на вшільници спознавати природу і навчыти ся як єй хранити Проєкт Новоселиця фінансувала і з пляну обновы самосправа на нього здобыла <unk> кома <unk> мілийона евро Цитуваня Новоселиця є вступном брамом до Народного Парку Полонины і зато мы вырішыли тот потенциял наново схоснувати Выбудуваня ареалу нам поможе не лем звекшыти чысло навщівників у реґіоні але і помочы в области енвіроментальной освіты котра буде на хосен про школы і шырокій округ людей повіл Динич В рамках ареалу є Інформачный Центер в зреконструуванім Домі Культуры де Навщівници здобудут інформациі о околиці природі і охрані жывотного оточыня Будова служыт і як мультіфункый простор на орґанізуваня освітных і культурных подій Ареал енвіроментальной выховы продолжує в екстерєрі де сут ріжны елементы награня про діти научна стежка ци меншый амфітеатр В рамках проєкту зробила ся і оцельова лавка через ріку збой На отворіня Новоселиця порыхтувала і культурный проґрам в котрым выступали фольклорны ансамблі і музыканты про діти были приготовлены гры і змаганя промітали ся фільмы але мож было абсольвувати і коментувану переглядку аралу В Пряшові зышли ся Русины на <unk> Языковым конґресі автор вісти Петро Медвід Од <unk> до <unk> септембра <unk> р в просторах Пряшівской Університе в Пряшові проходит <unk> Медженародный Конґрес Русиньского Языка котрого головным орґанізатором є Інститут Русиньского Языка і Культуры Пряшівской Університе в Пряшові На Конґресі поджас трьох днів і своіма рефератами будут выступати русиньскы языкознателі але і люди з области языковой практикы і Словакі Польщы Украіны Сербіі Чешской Республикы Хорваі Мадярска Румуніі Канады Споєнных Штатів Америкы Італиі при чым векшына з них є присутна на конґресі част рефератів буде онляйн На одкрытю конґресу котре почало русиньском гымном взяли участ і честны гості медже котрыма был ректор Пряшівской Університе в Пряшові Петер Коня директорка Центра Языків і Культурнародносных Меншын Пряшівской Університе Анна Мария Коньова Крістина Пекарова з Уряду Уполномоченого Влады Словацкой Республикы про Народносны Меншыны ци другій віцепріматор міста Пряшів Петро Крайняк Русиністика має молодых люди <unk> Медженародный Конґрес Русиньского Языка своім приговором одкрыла Анна Прюшкова директорка Інституту Русиньского Языка і Культуры Пряшівской Університе Тота припомянула же дотепер лем єден языковий конґрес одбыл ся мімо Словакі і то в Польщы То же одбыват ся уж <unk> раз значыт же русиньскы языковы конґресы мают уж свою історию цитуваня За нами є долга і нелегка путь Конґрес є в році вызначных ювілеів повіла Плішкова і припомянула же тота подія одбыват ся в році русиньского языка выголошеного округлым столом Русинів Словакіі коли припоминаме собі <unk> років од святочного выголошыня кодифікациі русиньского языка на Словакі Но так само припомянула же в тым році собі припоминаме і <unk> років высокошкольской русиністикы на Словакі Цитуваня Роботу людей котры роблят і з языком є ведіти Успіхы русиньского языка сут нашыма сполочныма успіхами повіла прішкола о своім приговорі з тым же вказала і на людей з русиньскых мас медий театру і тсамо подякувала вшыткым молодым колеґам котры сут абсольвентами русиньского інституту і днес його робітниками докторантці котры помогли з орґанізацийом конґресу За словами директоркы Інституту русиністика має молодых людей і зато має і перспективу Прюшкова закінчыла свій приговор припомянутьом же в тым році коли святкуєме тридцет років од кодифікациі вмер другій із двох головных кодифікаторів Василь Габур і попросила участных о минуту тиха Видиме спохыбнуваня Русинів і тепер І своіма приговорами выступили і честны гості Ректор Пряшівской Університи Петер Коня насамперед подякувал за величезну роботу котру Інститут Русиньского Языка і Культуры Пряшівской Університе робит про захованя і розвиток русиньского языка і культуры у своім приговорі припомяну і то же іщы і днес пят років по обновліню леґітимности істнуваня Русинів видиме з похыбнуваня того же істнує русиньскій язык Русиньска література культура же сут голосы котры спогыбнюют оправданост істнуваня русиньского Інституту на Пряшівскій Університі цитуваня Русины сут народ середньой Европы котрий найвеце вытерпіл у столітю і з тых народів Знайшли ся в шестьох державах позначыли іх депортациі неістнуваня асиміляция повіл ректор з тым же наперек тому по <unk> р Русины почали ся динамічно розвивати Дальше цитуваня Русины сут неділітельном інтеґральну частю не лем нашой істориі але і теперішньости авірюжой будучности Закінчыл ректор університи свій приговор Віцеприматор Пряшова Петро Крайняк подякувал у своім приговорі ректорови Коньови але і його попередникови Рене Матльовичови же дале покровительство над высокошкольском русиністыком на Пряшівскій Університі Крайняк припомянул же Пряшів є світовом столицьом Русинів в котрій одбыли ся многы вызначны про наш народ історичны діі в старшій і новшій істориі Вытайте в Пряшові вытайте дома закінчыл Крайняк свій выступ Участным приговорила ся і представителька Уряду уполномеченого Влады Словацкой Републикы про Народности Меншыны Крістіна Пекарова Тота оправдала неучаст уполномеченого Акакоша Гороня котрий з робочых причын не міг прити на конґрес но русиньска комуніта є за єй словами про уполномоченого і його уряд важна о чым свідчыт і єй участ Конґрес свідчыт о континуі і інтересі По приговорах честных гостів отворила робочу част конґресу зденка Цитрякова із Інституту Русиньского Языка і Культуры Пряшівской Університе цитуваня Є при нас чест же можеме навязати на традицию орґанізуваня языковых конґресів котру ся в <unk> році зачала нова етапа научной рефлексиі о русиньскым языку Повіла Цитрякова Днес по <unk> роках од Понґресу а зарівно в році русиньского языка в якым собі припоминаме <unk> ювілей кодифікациі русиньского языка на Словакі одкрываме <unk> Медженародный конґрес Русиньского языка котрый свідчыт о континуі і роснучым значыню нашого языка його досліджуваня і інтересі о нього Як дальше повіла Цітрякова проґрам Конґресу є зоставленый так жебы дал простор не лем презентувати досягнути выслідкы в окремых краінах але представил і недорішены вопросы ци перспектывы і пляны до дальшых років Цитуаня так само Конґрес має вытворити простор і на шыршу дискусию вопросам і темам котры зістают недорішены протягом декілько конґресів Цільом Конґресу є вытворити што найкомплекснійший образ о актуальным стані вызвах і перспектывах перед котрыма наш язык стоіт Конец цитуваня Три дни богатого робочого проґраму Конґрес дальше продолжує робочу участю Поджас трьох днів участників чекат богатый проґрам окремы секциі Має Словакія Польща Украіна в єдній секциі будут рефераты і Хорвати і Сербіі так само має сполочну секцию Мадярску і Румунія окрема секция буде і на общу тему русиньского языка а так само на практику русиньского языка На конґресі і своіма рефератами выступают такы познаты особности з области Карпаторусиністикы як Павел Роберт Маґочій Михайло Фейса Михайл Капраль ци Олена Дуць Файфер на активну участ і з рефератами берут і дальшы вызначны лінґвісты як Лука Кальвіс з Італиі Михал Вашічек з Чешской Республикы ци Натан Маркс і Споєных Штатів Америкы Інавґурация проєкту Ферг в Вілямовицях Автор вісти Наталия Малецка Новак Фостер ЛАП то новый проєкт фінансуваный Европейском Комісийом в рамках проґраму Хоризонт Европа Його ціль то підперти меншыновы языкы в Европі Інавґурация проєкту і конференция одбудут ся в днях од <unk> до <unk> вересня септембра в Вілямовицях де доднес хоснуют вілямівскій язык Вілямовиці не без припаду будут в роли Европейского Центра Языковой Ріжнорідности і Ревітализацийных Дій будут гостити експертів котры занимают ся охороном і розвитком меншыновых языків з цілой Европы місто од років плекат традицию вельоязычности котра выходит тіж з соспільных активности Місто уж од долшого часу реґулярні гостит і підперат языковых активістів з Польщы і Европы а тіж позаевропейскых держав Шотляндскій ірляндскій валийскій каталоньскій баскійскій кашебскій лемківскій і вымысорис то некотры з языків котры будут репрезентуваны поджас подіі Разом вказуют богатство і языкову ріжнорідніст Европы Конференция буде тіж нагодом для спільного святкуваня Европейского Дня Языків котрый того рока припадат на <unk> вересня септембра Координаторка проєкту проф Юстина Ольґо з Варшавского Університету підкрислят Од близко <unk> років в Юлямовиці мале місточко котре хоснує свій язык в мисорі што жывый Центр Языкового Одроджыня і ефективности для одбудовы і того жебы підперати свою етнічну і культурну достоменніст Протягом років тота соспільніст притігала языковых активістів і заанґажуваных соспільных бадачів з цілого світа што наслідувало інтенсывном сітю контактів выміны досвідчынь і взаємных інспіраций Соспільніст Вільемовиц дає надію же аж і барз загороженый язык може найти своє місце в сучасным зґлобалізуваным світі же локальный язык може причыняти ся до добростану соспільности і же його хоснователі можут активно формувати свою реальніст Тішу ся же вілямівска спільнота згодила ся быти ґаздом початку проєкту Фостерлянґ Наша спільна дія тыкат надіі і діяня в духу єдности в ріжнорідности згідні з візийом ЕС котром вшыткы ся глубоко ідентифікуєме До тых слів навязує бадач і ревіталізатор вілямівского языка др Тимотеуш Круль Хоц мусиме ся вчыти інчых языків залежыт нам жебы все чути близко нас Вілямівскій Подія пройде в Музею Вілямівской Культуры в Вілямовицях в днях од <unk> до <unk> вересня септембра <unk> р В проґрамі находят ся м інчыма выступліня і варштаты з участю активістів і експертів з цілой Европы тема обнимат квестиі звязаны з ревітализацийом меншыновых языків м ін вілямівского лемківского кашебского медже поколіньовым переказом загыбаючых языків та розвитком контестуваного языкового капіталу Послідній ден подіі буде посвяченый баданям і ревітализациі вілямівского языка За лемківску меншыну на конференциі выступувати будут проф Олена Дуць Файфер Анана Масляна та Наталия Малецка Новак Проґрам конференциі доступный єст за мотузком поданым дописі Мілябірці обновили войновый цинтер увыдраны Автор вісти Петро Медвід Місто Меджілябірці зреконструувало войновый цінтер і з І світовой войны в місткій части Выдрань Як про аґентуру ТаС повіла Мария Янчокова з місткого уряду в Меджілябірцях цінтер ся у Выдраны не обновлял уж декілько декат Святочне посвячыня і спанахідол запавшых вояків одбыло ся в четвер <unk> септембра <unk> р Реконструкция обсягувала веце робот Обновил ся ходник ревіталізация цинтера якій має <unk> квадратных метрів обсягувала і обновліня плота высаджыня зелены інсталяцию деревяных крестів на вызначены гробы і выбудуваня центрального памятника у нашій части ареалу Ціковы кошты на проєкт під назвал Слідами І світовой войны в польско словацкым приграничу были в сумі майже <unk> тис евр при чым місто Меджелябірці здобыло з европскых фондів понад <unk> тис евро Проєкт был робленый в рамках проґраму Інтерреґ Польща Словакі <unk> і партнером з другого боку границі была ґміна Команча В Команчы в рамках того проєкту зробила ся Ізба памяти котра была святочно одкрыта в тот самый ден В окресі Міля Бірці находит ся <unk> войновых цинтерів в котрых є похованых приблизно <unk> і <unk> тис вояків з періоду І світовой войны Лем на териториі міста єст <unk> такых цинтерів цитуваня Віриме же ся нам поступно подарит схоснувати потенциял темы І світовой войны і войновы памяткы в місті не будут лем пєтныма місцями але і памятками котры заінтересуют туристів і подорожных Парадоксно так траґічны войновы діі котры пошкодили місто можут му повеце як <unk> роках значно помочы повіла про аґентуру Яночкова Увідню одбыла ся стріча восточных католицкых єпископів Европы автор вісти Петро Медвід Як інформувал за пряшівску архієпархію Михал Павлишко од <unk> до <unk> септембра <unk> р в столиці Австриі одбыла ся стріча єпископів восточных Католицкых церкви в Европі на стрічы брало участ <unk> єпископів і понад сот представителів восточных католицкых церкви в Европі Традично на стрічы убрали участ і єпископы русиньской традициі котра выходит із ужгородской Уніі <unk> років од основаня семінариі Стріча одбыла ся у Відню на основі позваня кардинала Христофа Шенборна якій є ординарийом ордаряту прокатоликів візантийского обряду в Австриі і то в рамках <unk> річниці од основаня грекокатолицкой семінариі Барбареум у Відню цисаровну Марийо Терезийов Медже участныма был і префект дікастериі Превосточной церкви кардинал Клявдийо Ґуджеротті Апостольскій нунций в Австриі Петро Lіпес Квінтана і президент Рады Европскых єпископскых конференций Европы архієпископ Ґінтарас Ґрушан Першый раз Восточна Літургія в домі святого Штефана Тема тогорічной стрічы была єдност в розмаітости окрем робочых засідань в рамках проґраму были і богослужыня в ріжных восточных обрядах Унікатным было тот рік тото же в середу <unk> септембра была одслужена архієрейска літургія в домі святого Штефана і было то першый раз в істориі што в тым храмі служыла ся візантийска літургія Літургія была высылана в прямым ефірі австрийском публичном телевізийом і стрітила ся з барз позитивныма реакциями в шырокых кругах Інформувал Павлишко Важным пунктом проґраму были і стрічы з представителями публичного жывота як напр з приматором ідня Михайлом Людвіком або Федеральну Міністерку Клавдию Плакон Будуваня взаємного респекту і солідарности слуханя потреб окремых церковных комуніт головно тых котры сут засягнуты войном ци встановліня найважнійшых задач восточных католицкых церкви в сучасности то вшытко было предметом половных дискусий і взаємного діліня ся По стрічы засідала Рада єрархів По стрічы у відню в пятницю <unk> септембра одбыло ся на єпархіяльным уряді в Братиславі <unk> пленарне засіданя Рады єрархів грекокатолицкой церкви на Словакі На засіданю брали участ высокопросвященный Йода Максим пряшівскій архієпископ і митрополіта высокопросвяченый архієпископ Кірил Василь кошыцкій єпарха просвяченый владыка Петро Руснак братиславскій єпарха і помічный єпископ братиславской єпархіі Кыр Миляннях Особно пришол єпископу поздоровити і апостольскій нунций на Словакі архієпископ Нікола Джірасолі Засіданя одбыло ся на єпархіяльным уряді на позваня братиславского єпархы Владыкы Петра Вечор перед засіданьом Єпископы в Катедральным Соборі Возвежыня Честного Креста одслужыли літургію на кінцю котрой заґратулювали владыкови Петровику його недавным <unk> народиненом і подарували му митру В Празі одкрыли выставу Сон о родным краю мож видіти русиньскых гуменців автор вісти Петро Медвід В четвер <unk> септембра <unk> р в Ґалериі Лапідаріум в Празі одбыла ся вернісаж выставы під назвал Выходословацка модерна Сон о роднім Краю Выстава была реализувана під покровительством Його Ексцеленциі послав Словацкой Республикы в Чешскій Республиці Мартина Мураньского і Словацкого Інституту в Празі Тота выстава могла зреалізувати ся і вдяка выдатній помочы Словацкого Народного Музея Музея Русиньской Культуры в Пряшові котрый до той експозициі і свого депозитаря пожычыл <unk> образів од <unk> авторів Цілково є на выставі неінсталюваных <unk> образів і фотоґрафіі переважно русиньскых візуальных умельців цитуваня Ідея зорґанізувати тоту выставу в рамках циклю Культура реґіоні Словакі зродила ся як раз на Словацкій Амбасаді в Празі за участи пані Свєтланы Калосковой і представителів Словацкого Інституту в Празі і про нас была велика чест стояти при реалізациі той прекрасной думкы Інформувал русиньскій музей на своім сайті на социяльній сіти Фейсбу Світлана Каоскова котра є маітельком Ґалериі Лапідаріюм є родачком із Пряшова і має русиньскє походжыня Музей дальше подякувал же творы русиньскых авторів котры сохраняют своім депозитары могли вказати в Празі В рамках експозициі котра буде доступна до <unk> октобра того року мож видіти мальбы ґрафікы текстильны роботы добовы фотоґрафіі як і мотивы традичных кроів сакральной архітектуры ци просторовы інсталяциі В понедільок <unk> вересня септембра <unk> р Омбудсман апелює брак спійных принципів котры реґулюют шкільництво для нацийональных меншын Автор вісти Наталия Малецка Новак Черговый раз Омбудсман звернул ся до Міністерства Нацийональной Едукациі жебы зачали діяти і уреґулювали принципы якы тыкают шкільництва для нацийональных і етнічных меншын цитуваня Веде тото до того же в ограниченый спосіб мож орґанізувати вчыня свого языка істориі і культуры підкрислят Адам Кшывонь Заступця Омбудсмана Адам Кшывонь в выступліню до Ресорту Едукациі звернул увагу же конечне єст допрецизувати переписы уставы цитуваня Тепер коли єст неясний правний стан меншыновы середовиска боят ся же вельолітня практика основом якой єст поміщаня в статуті публичной школы постанову што вшыткы школяры обовязково вчат ся языка меншыны Буде заквестийонувана тіж в однесіню до шкіл в котрых занятя ведены сут в языку меншыны Звернул увагу Омбудсман Омбудсман припомнул же Комітет Міністрів Рады Европы закликал Польщу жебы скоро підняла діяня і жебы заґарантувала едукацию на вшыткых етапах едукациі в языках білорускым німецкым кашебскым лемківскым і украіньскым як языку вчыня Кшывынь подал тіж же вєдні зо шкіл для меншын тымчасово вели розвязаня в формі педаґоґічного експерименту значыт обняли обовязковом науком языка меншыны вшыткых школарів ліцею котры ся зголосили цитуваня Тото розвязаня хоц часово позвалят одтяжыти соспільніст меншыны жебы заховати дотеперішній характер школы не розвязує проблему браку спільности принципів котры реґулюют шкільництво для меншын што сут вымінены в уставі освітове право і в уставі о системі освіты Підкрислил Омбудсман засиґнализувал же брак одповідніх уреґулювань в однесіню до орґанізациі шкільництва меншын неґативні влият на стабільніст функцийонуваня Не лем публичных шкіл в котрых вчыня языка меншын ведене є в додатковій формі ци двоязычній але тіж шкіл в котрых наука ведена єст в языку меншыны Адам Кшывонь черговый раз написал до Міністерства Едукациі жебы подали інформациі в тій справі В попередній одповіді Ресорту Едукациі віцеміністра Катажына Любнавер поінформувала же устава о системі освіті в арт <unk> ку окрислят условия скінчыня учеником выжеосновной школы ученик кінчыт выжеосновну школу коли отримат зо вшыткых обовязковых едукацийных занять та з занять меншынового або реґіонального языка позитивны клясифікацийны оціны в примірі коли даный школяр кінчыт школу в пляцівці де ведене єст вчыня меншынового языка а зложыл в одповіднім терміні освідчыня о резиґнациі з наукы меншынового языка На свідоцтві не буде міг мати подану кінцьову клясифікацийну оціну з того предмету В звязку з тым ученик не має обовязку підходити до матурального іспыту з меншынового языка як обовязкового предмету може єднак здавати матуру з даного меншынового языка здаваного як додатковий предмет кєд буде мал такє желаня Церков в Бортным Зас з іконостасом Поприні одремонтуваный Шпіхлир Автор допису Наталия Малецка Новак Кольорова церков в Бортным зас єст одкрыта для туристів а поприній одремонтуваный клеваньскій Шпіхлір По парох місяцях консервациі на місце вернул тіж іконостас перед тыжньом прошло торжественне закінчыня ремонтового проєкту з показом обєктів Іконостас з Церкви в Бортным єст єдном з найціннійшых памяток церковной штукы в реґіоні Десяткы років не был хоснуваный згідні з перезначыньом в реліґійній практиці але презентуваный як музейна експозиция Не был тіж професийно консервуваный што спричынило же захована была ориґінальна субстанция Проведена в рамках проєкту консервация мала музейный характер єй цілю было максимальні заховати автентизм обєкту і выекспонувати його вельоверстову історию По парумісячній перерві зас мож обзерати музейну церков Музей Дворы Карватянів і Ґладышів під котрий приналежыт церков св Космы і Дамяна в Бортным зреализувал парумісячну задачу ратунковой роботы консерваторского типу при памятковій грекокатолицкій церкви і клебаньскым шпіхли в місцевости Бортне дофінансувану з середків Урядового Проґраму Охороны Памятників та буджету Малопольского Воєвідства Понедільок <unk> вересня септембра <unk> р до Бортного зіхали ся представникы локальных і реґіональных власти інституций культуры мешканці з села з парохом д Мирославом Цідилом заінтересуваны лемківском спадковином особы з реґіону і туристы Символичну басамунку на знак одкрытя перетяла директорка музею Катажына Шапєнец вєдно з запрошеныма гістми Завдякы баданям і анализі іконостасу повело ся прецийні розділити хронолоґічні його елементы вказуючы ріжны етапы додаваня поєдных части пізнійшы обробкы і чергове схоснуваня елементів в інчых місцях обєкту Особливым ефектом робіт было тото же одчытали фундацийны інскрипциі котры принесли новы інформациі о істориі храму уж тепер знаме же єдну з ікон уфундувал в половині ХХ столітя отец Андрий Борисович парох в Бортным Проґрам консерваторскых робіт опрацувал Ярослав Ґємза Кєрівник Департаменту Церковной Штукы в Музею Замку в Ганцуті єден з найвыдатнійшых знавців ікон в Польщы Головном выконавчыньом консервациі іконостасу была Малґожата Давидюк з реномуваной консерваторской працовні в Перемышли єдна з найліпшых специялисток в обшыри консервациі іконового малярства абсольвентка Академіі Красных Штук ім Ріна в Петерсбурґу Цитуваня Роботы при Шпіхліри котры зробила локальна фірма обнимали выміну вкрытя даху падає Катажына Шапєнец директорка Музею Дворы Карватянів і Ґодишів в Ґорлицях в цілости перемурували єдну з фронтовых стін провели піскуваня памятковых каменів пополнили сповіны і одновили цілу середину Шпіхліря жебы привернути первістний выгляд оповідат Церквов Покровы св Космы і Дамяна в Бортным то єдна з найціннійшых памяток лемківской сакральной архітектуры Найпевнійше вознесли єй в половині ХХ ст а в <unk> р міцно перебудували Мимо то доднес заховали ся елементы ориґінальной субстанциі м ін част зрубу алтаря і притвору та найпевнійше вежа В плянах зробити скансен По выселінях Лемків в <unk> р святыню перенял земскій фундуш Завдякы детермінациі консерваторів і локальных музейників уж в <unk> роках ХХ ст зачали єй комплексово ремонтувати Церков была уж барз знищена По закінчыню робіт Храм зачал полнит музейну функцию перше як одділіня Реґіонального Музею в Бічы а од <unk> рока як част сандецкого етноґрафічного Парку Тепер Церков єст єдным з одділінь Музею Дворы Карватянів і Ґладышів в Ґорлицях В послідніх роках вымінили ґонт на даху і на голмах заімпреґнували стіны а в рамках чергового етапу заняли ся консервацийом цінного выпосажыня в тым выняткового іконостасу Церков св Космы і Дамяна в Бортным была давнійше центром обшырного церковно плебаньского комплексу Доднес окрем храму заховал ся унікатовый плебаньскій Шпіхлир выняткова памятка в скалі реґіону вознесений в першій половині XIX стого ломленого каменя єст евенементом бо на Лемковині шпіхлірі будували з дерева По выселінях хтоси з Даху взял бляху а обєкт нищіл долгы рокы аж початком <unk> років ХХ ст будинок ґрунтовні выремонтували і заадаптували під музей Находила ся гын експозиция посвячена бортняньскій камінярці Того рока повело ся закінчыти дальшый етап консерваторскых робіт В плянах єст одбудова плебаньской загороды в єй давным просторовым укладі жебы одтворити історичный характер цілого комплексу Музей закупил уж на тоту ціль дві хыжы Іх поставліня залежны є од фінансовых можливости музею Підчас подіі сперед тыжня вшыткы бесідникы підкрисляли вагу той інвестициі для спільноты і туристикы реґіону цитуваня Охорона той цінной спадковины єст символом заанґажуваня в захованя культурной достоменности реґіону і переданя єй черговым поколіням Бесідували По офіцийній части з паралітурґічныма піснями выступила Юлия Дошна в акомпаніяменті Мирослава Боґоня По вынятково зворушаючым концерті вшыткых присутных запрошено до сельской світлиці на гостину яку зрыхтувал шолтыс Буртного Адам Кузяк з родином Віторок <unk> вересня септембра <unk> р Одбыла ся І Митрополітна Путь до Мария Волчы Автор вісти Петро Медвід Грекокатолицкы єпископы священици і віруючы в понедільок <unk> септембра <unk> р путували до Мадярска де одбыла ся перша Митрополітна Пут грекокатолицкой церкви на Словакі в Маряполчы Путь проходила в ден коли на Словакі римокатолици святкуют праздник семістрасной Дівы Мариі покровителькы Словакі і грекокатолици на Словакі в тот ден мают праздник зо страдальной Пресвятой Богородиці Перша Митрополітна Пут до Мария Полчы проходила в юбілейным році <unk> але навязує на дакількорічну традицию такых одпустів кошыцкой єпархіі як і на столкы років путаваня грекокатоликів на тото вызначне путницкє місце За Пряшівску архіпархіію о тым інформувал Михал Щышын понад <unk> тисяч віруючых Віруючы вшыткых трьох єпархій были веджены своіма єпископами головным служытельом архієрейской літургіі был высокопреосвященый Йона Максим пряшівскій архієпископ і митрополіта голова грекокатолицкой церкви Суюриіс на Словакі Проповід тримал высокопросвяченый архієпископ Кірил Василь кошыцкій єпарха за прациславску єпархію был участный помічный єпископ Кырмілян Ях На пут пришло і понад <unk> священників Духовный проґрам почал акафістомку при свій Богородиці На Божественній літургіі взял участ і высокопресвященный Філип Кочыш гадюдорокскій архієпископ і митрополіта голова грекокатолицкой Церкви Сюріс в Мадярску як і владыка Авельсочка і редгаскій єпарха під котрого єпархію територияльно належыт Мария Полч Тоты богослужыня одбыли ся в ареалі перед базиліком де звыкнут робити ся такы великы одпусты На кінцю торжества ся духовеньство і віруючы пересунули до Базилікы св Михайла Архістратига де перед чудотворну ікону Мария Полчаньской пресвятой Богородиці помолили ся участны і своіма архіпастырями Молебенку при святій Богородиці По Молебні Вадикове ішли помолити ся до крипты під Базиліков де є окрем іншого похованый Михаіл Мануєл Ольшаньскій мукачовскій єпарха родак із села Ольшавиця на Спішу одкрыл є ікы Ріона Максим Ольшавскій заслужыл ся за розбудуваня Моря Полчы як духовного центра Мария Полч Містечко Мария Полч якє є недалеко міста Ніредгаза є єдным з найвекшых путницкых міст в Мадярску і стародавным путницкым місцьом грекокатоликів котры походят з ужгородской Уніі і якы сут діти Мы Матери церкви мукачовской грекокатолицкой єпархіі В Старым деревяным Храмі іщы товды в селі Получ у <unk> р повтаряло ся чудо кєд рыдала ікона пресвятой Богородиці Молитвы перед тов ікону были много раз выслуханы а приписує ся тій іконі і перемога принца Євгена Савойского над Турками в році <unk> Ориґінал іконы был пізнійше на приказ цисаря Леопольда ІІ перевезений до дому святого Штефана Увідню де є дотепер Містным жытелям была подарувана лем копія той ікони з року <unk> но і тота прославила ся чысленныма чудами рыданьом выздоровлінями і выслуханыма молитвами В роках <unk> аж <unk> на місци деревяного храму была збудувана сучасна Базилика св Михаіла Архістратига Грекокатолицка церков в Ліґници без Креста Прокуратура веде слідство Затримано єдну особу Автор вісти Севериян Косовскій Не тихне справа варварской крадежы Креста з головной бані грекокатолицкой церкви в Ліґници до самой крадежы дішло в ночы з пятниці на суботу <unk> вересня септембра Днес пополудни ліґницка поліция подала што зімала єдну особу яка підозрена є о зрізаня креста з церкви Округова прокуратора в Ліґници <unk> вересня септембра в оприлюдненым комунікаті подала што зачала слідство в справі образы реліґійных чуств вірных грекокатолицкой парохіі успіня пресв Богородиці в Ліґници О справі повідомили найперше парох о Мирослав Драпала цитуваня В навечеря праздника воздвижыня честного креста незнаны люде зняли крест з головной бані нашой церкви та пошкодили дах То смутний ден для нашой парохіі Зневага Божого храму та крестного знаменя Важным єст зазначыти што материял з якого был выконаный крест не был особливо цінний і не принюс выконавцям материяльного хістну Пише ся в тексті вказаным на сайті ліґницкой парохіі Фактично Інтересным є мотив якій довюл до такого чыну Сам крест як уж в спомнены горі не приносит великой материяльной корысти О тым же інтенциі незнаных осіб могли быти доцяп інчы свідчыт тіж тото што справці мусіли быти выкваліфікуваны в тым што зробили На храм влошли по драбині лишаючы сліды обутя на стінах а пак вбиваючы клины знищыли дах і зрізали желізный крест До ліґницкой церкви прибыл голова грекокатолицкой церкви цитуваня Днес зрана страшна новина стрясла сумліня каждого християнина Дознали сме ся што той ночы в вашій парохіі был вчынений великій гріх гріх святотатства З высоты центральной бані того храму злочынна рука зневажыла крест Господній бесідувал верховный архієпископ Кыєво Галицкій голова украіньской грекокатолицкой церкви Як раз <unk> вересня септембра блаженійший Святослав перебывал в Польщы так особисто в Ліґници очелюл вечерню богослужыня присутніст представителя грекокатоликів в Польщы зышла ся з гіротонійом помічного владыкы вроцлавско кошаліньской єпархіі Мариюша Дмитрека яка одбыла ся во вроцлавскій катедрі в суботу <unk> вересня септембра В молитві в ліґницкым храмі окрем владыкы вроцлавско кошаліньского Владиміра Ющака взял участ римокатолицкій єпископ ліґницкій Анджей Сємєвскій якій вказал солідарніст з грекокатоликами а при тым сопротивліня для нищіня Креста господнього Вірны рахуют шкоду Справа зрізаня Креста в Ліґници резонувала і в політично державных кругах Своі заявы подали Міністерство Заграничных Справ Польской Республикы і Амбасадор Украіны в Польщы Як в комунікаті подає ліґницка прокуратура повідомліня о переступстві зложыл парох Знищыня выцінил на суму <unk> тис злотых <unk> тис зл то кошты повязаны зо знищыньом мідяной бляхы а <unk> тис сам крест В дах было вбитых <unk> будівляных клинів Крест мал выміры два на два метры і важыл близко <unk> кілоґрамів Скорше являла ся інформация што мал важыти <unk> кільоґрамів але тоту підважат сама поліция уж по затриманю підозреного Зрізаный крест уж на земли был потятий на меньшы ковальці Грекокатолицка парохія в Ліґници істнує од <unk> р Теперішній храм был вознесений в роках <unk> Гвіторок затримано єдну особу Пополудньом в гвіторок явили ся першы інформациі што поліция затримала єдну особу яка підозрена є о крадіж креста з бані ліґницкой грекокатолицкой церкви покляш то не подано більше дрібниц Прокуратура заповіла што детальнійше выповіст ся на тоту тему заран <unk> вересня септембра З поданых інформаций выходит што справця клядежы міг быти сам Найдено тіж фраґменты порізаного креста Середа <unk> вересня септембра <unk> р Епіфандровняк з приватной колекциі Выстава в Зеленій Горі Автор допису Наталия Малецка Новак Іщы лем до <unk> жолтня октобра мож в Музею Любожской Землі в Зеленій Горі видіти унікатову выставу образів Никыфора котры походят з приватной колекциі векшыну презентуваных робіт Епіфанд Ровняк намалювал в меджевоєнным періоді котрий знавці уважают за найліпший етап в його творчости Никыфор феномен саморідного талянту То выстава котрой Вернісаж прошол в пятницю <unk> вересня септембра <unk> р Вказує выбраны роботы з приватной колекциі Роберта Долгана Збірка чыслит <unk> робіт цитуваня <unk> річниця народин Никыфора яка припадат на тот рік єст знаменитом нагодом жебы оддати чест для доробку того незвыклого артисты Для нас єст важном бо послідня презентация його робіт в нашым музею зорґанізувана товды во спілпрацы з Музейом Сандецкой Землі в Новым Санчы была аж четвертину столітя тому подає пресовий представник музею Люборской Землі в Зеленій Горі і Гор Морє Презентувана колекция обнимат м ін роботы якы зачысляны сут до найбарже ціненых серий такых як архітектонны пейзажы фантастичных міст насторойы видокы крениці з характеристичныма деревяныма вілями і пенсийонатами многообразны сцены в середині хыж церкви автопортреты виды святых ци інчы сценкы в колекциі є тіж унікатна робота прошальный лист На одкрытю выставы кураторка експозициі і робітничка департаменту Сучасной штукы в Музею любурской Землі Марта Ґавенда Шыманяк підкрислила што цитуваня Никыфор был самоуком з походжыня Лемком з часом го одкрыли і доцінили не лем в нашій державі але тіж на світі В його роботах видно чудове вычутя кольору і велику творчу пристраст Малюваня было для Епифана Дровняка цілым жытьом і способом на перетырваня Єст приниманый за ікону неівного реализму Своі першы роботы зачал малювати іщы перед <unk> роком Малювал на розмаітых материялах подля ріжных обрахунків намалювал веце як <unk> тисяч робіт в тым акварелі і ґвашы малюнкы водяном фарбом з додатком крейды або білива Годинами сідил в публичных місцях Крениці з розставленым малярскым варштатом Малярство Епіфана Дровняка цінят предовшыткым за унікальну і красну фаребну палету його роботы вказуваны сут по цілым світі інспіруючы черговы поколіня артистів Велика дебата о меншынах в Ополи Експерты з Польщы і з Европы придут на конґрес Автор вісти Наталия Малецка Новак <unk> і <unk> вересня септембра <unk> р опольскій Університет орґанізує Медженародный Конґрес о меншынах котрый має получыти перспективу дослідників політиків і соспільных практиків участникы будут бесідувати м ін о правах меншын едукациі еміґрациях соспільній інтеґрациі і будучности культурной ріжнородности в Европі Подіі участ возмут експерты з Польщы і заграниці представник уряду сойму Комісиі Прав Чловека Орґанізациі Зий та Меншыновых і Етнічных Середовиск Як подає польскій Університет Конґрес має быти місцьом выміны досвідчынь і добрых практик медже науковцями політиками та представниками соспільных орґанізаций цитуваня Тема меншын має незвыкле значыня Маме свідоміст того як краз єст зріжницюваный наш реґіон Тото зріжницюваня єст все джерелом силы і тото доказує істория нашой державы Хотіли бы сме жебы тіж і того рока муры нашой учельні стали ся місцьом в котрым одбуде ся мериторична дебата посвячена меншыновым темам Підкрислил на прес конференциі посвяченій Конґресови проф Ясек Ліпок ректор Опольского Університету Конґрес зачне ся <unk> вересня септембра в сали імени Білого Орла маршалківского уряду опольского Воєвідства Підчас інавґурацийного панелю Нацийональны і Етнічны меншыны в Европі вартіст вельокультуровости выступлят експерты м ін з Німец Швайцариі і Великой Британіі Темы звязаны з Лемками Того самого дня присутны возмут участ в выіздовым засіданю Спільной Комісиі Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын котре вынятково з огляду на конґрес одбуде ся в одкрытій формулі Черговы темовы части будут тыкати політикы державы взглядом меншын охороны реґіональных і меншыновых языків од кашебского через лемківскій по німецкій на Мадярах та едукациі громадяньскых прав присутности меншын в медиях і в політиці Дискусиі будут обнимати тіж ситуацию Поляків на Литві выкликы звязаны з міґрациями і ґлобалізацийом та історичну памят м ін з акцийом Вісла Беата Орловска з Академіі ім Якуба Парадижа в Ґожові выголосит реферат під головком Лемківскій язык як котра лемківской культурной достоменности серед черговых поколінь Лемків А Олена Дуць Файфер з Ягайлоньского Університету представит тему і накшіст на замовліня рефлексиі в контексті урядового підпертя меншыновых культур і языків Штефан Дудра з Зеленогірского Університету представит доповід під наголовком Акция Вісла як історичный і сучасный символ достоменности Лемків Другій ден засіданя буде обнимал рівно форму публичной адміністрациі то з стрічы представників публичных інституций якы реализуют задачы для меншын науковий форум та черговы дискусийны панелі посвячены м ін соспільній інтеґрациі демоґрафічным выкликам міґрациям ци ролі жен як символичной меншыны в публичным просторі Посліднім акцентом конґресу буде панель якій підсумує ціліст Европейска перспектыва для меншын цитуваня В середу <unk> вересня септембра будеме гостити полномічників до справ меншын вшыткых <unk> воєвідств подає Моніка Юрек воєвода о польскій Хочеме ся дознати як меншыновы квестиі сут постеріганы і реализуваны в інчых воєвідствах оддале Форум полномічників навязаня спілпрацы гощыня послів і Комісиі на нашым терені додає Штодале по двадцетьох роках фунґуваня меншыновой уставы цитуваня Нацийональны і етнічны меншыны та языковы ґрупы святкуют того рока ХХлітя уставы котра єст добром уставом для нацийональных і етнічных меншын подал на прес конференциі Норберт Раш пономічник Заряду Воєвідства до справ вельокультуровости Тота устава то не лем правный документ але тіж доказ же Польща єст спільным домом для вельох культур і же єст в ним місце для інчых традиций і языків Вельокультуровіст єст тым самым вказана не лем як теория але практика в нашых школах самоурядах ци інституциях культуры Повіл Др Марек Мазурукєвич адюнкт в Інституті Наук о Політиці і Адміністрациі Опольского Університету ствердил же річниця функцийонуваня уставы то момент не лем жебы підсумувати дотеперішнє досвідчыня але тіж цитуваня вызначыти новы перспектывы діяня для ріжнорідности і прав чловека Зато воли стрічают ся інституциі бадачы і практикы з Польщы і Европы жебы разом дебатувати о демокрациі достоменности і спілістнуваню ріжных культур скоментувал Нашом амбіцийом єст жебы зробити сіт інституций бадачів жебы взаємні хоснувати своі досвідчыня і ся убогачати Серед орґанізаторів конґресу сут м ін Опольскій Університет Самоуряд Польского Воєвідства Опольскій Воєвода Европейскій Центер Бадань Над Меншынами Шлезскій Інститут ци дом Польско Німецкой Спілпрацы Центр Бадань Німецкой Меншыны Почестный патронат над подійом обняли Міністер Наукы і Высшого Шкільництва Марцін Кулясєк та Міністер Внутрішніх Справ і Адміністрациі Мартін Кірвіньскій Ворголь якого не знате выстава в <unk> Автор допису Наталия Малецка Новак Од середы <unk> вересня септембра <unk> р в Попкариі в Старым Броварі в Познані мож обзерати выставу під наголоком Енді Варго Are Тодія котра як підкрислят Марта Капш Нєдбальска пір менеджер Старого Бровару має одчарувати загальне уявліня о Ворголи і вказати же за іконами попарту ховат ся шырший богатший світ творчости Велику ролю в рыхтуваню познаньской експозициі одограл куратор Войтек Пьот Онак пару місяців старал ся позыскати творы од приватных властителів і колекцийонерів а тіж од престіжных інституций культуры Завдякы тому в познані мож обзерати унікальный выбір творів Ворголя в тым вельо робіт якы не были скорше в Польщы вказуваны в цитуваня Векшына осіб коли чує назвиско Ворголя видит банькы Поливок Камбель ци Мерлін Монро а то пресін артиста котрого доробок не містит ся в єдній шуфлятці Выстава вказує його еволюцию од ілюстратора комерцийного ґрафіка потворцю котрый сам остал твором штукы бесідує Марта Капшніт Бальска Куратор зрыхтувал пару секций На першым пляні находит ся обшырна ост часу на котрій приватне жытя Ворголя переплітат ся з його карєром Од <unk> років ХХ ст коли ілюструвал маґазины і книжкы для діти по вісемдесяты рокы коли был уж символом нюйоркской Богемы цитуваня То барз важне бо вказуєме Ворголя не лем ґартисту але тіж чловека котрий дозрівал в захопліню славом вытынал знимкы акторів а пак сам творил целебритів додає Капш Нєдбальска Чергове плянтро в цілости посвячене є штуці відео Завдякы спілпрацы з Музейом Ворголя в Пітсбурґу можна видіти м ін леґендарный <unk> короткы відеопортреты в тым тот до Сальвадором Далі цитуваня То штоси чого не видиме наштоден Для вельо гостів тота част буде найвекшым заскочыньом пояснят представничка Старого Провару Не бракує і навязаня до маґазину інтервю якій основал Ворголь і котрий был не лем часописом але і маніфестом його філософіі славы Ворголь сам в собі был Марком свідомі будувал свій імідж а выстава вказує як консеквентні тото робил Выбір місця на експозицию то не припадок Попкельче Ґалерий в Старым Броварі то простір в серци гандльового центра обік бутіків і марок котры навязуют до поп культуры то ідеальный контекст для Ворголя котрий штуку і комерцию знал лучыти як нихто інчий подає пір менеджер Старого Бровару Выставу мож обзерати до кінця лютого фебруара <unk> р То лем пару місяців протягом котрых хочеме вказати Ворголя в цілым спектрі Для вельох буде то перша на таку скалю стріча з артистом Надію ся же выйдут з выставы з думаньом што Ворголь то не лем попарт але тіж захоплююча істория о модерным світі підсумує Марта Капшнєдпальска цитуваня Ен Lemko<unk> ретроспектив то выстава збудуваня довкола основного звіданя в якій спосіб творчіст єдного артисты пересякнула так вельо обшыри сучасного жытя і чом його візы дале діют з таком силом Інстаґра <unk>rum віральовый зміст онляйновы таблеіды Цілий тот світ оперує днес подля принципів якы достеріл Ворголь і урухомил десяткы років тому серийніст інсценізация штоденности плонна медияльна ідентичніст економія видимости Тото вшытко уж было лем же чорно біле як в поляройді в <unk> фільмі без акциі в штучным утерваленым усміху на сері ґрафіці Сучасна попкультура то його робота аж і кєд він сам о тым не може знати Бесідує Войтек Пьотр Онак куратор выставы Орґанізация Молоды Русины на сеймі выбрала нового прецеду ставным Мафтей Допіряк автор вісти Петро Медвід Од <unk> до <unk> септембра <unk> р проходил <unk> табор з молодыма по русиньскы в селі Малый Липник котрый орґанізує общаньскє здружыня Молоды Русины В рамках табора вже традично одбыл ся і сем орґанізациі был то вже <unk> на котрым по двох роках проходили і вольбы нового прецеду орґанізациі а членів выконного выбору Як інформувала орґанізация на своім сайті на социяльній сіти Фейсбук членове собі в неділю на семі выбрали нового прецеду котрым стал Мафтий Допіряк якій є і членом Президиі Округлого Стола Русинів Словакіі в котрым є у функциі секретаря Допір як вечерял на посаді Марека Гребіка котрый был председом молодежной орґанізациі чытри рокы значыт два функтны періоды цитуваня Новыма членами выконного выбору стали Растислав Ясик Вероніка Імріхова Николя Кучерава Філіп Імріг Марек Гребік і Мірослав Імріх Інформувала орґанізация з тым же бывшому предсадови подякували за чоты рокы інтенсывной роботы не лем про розвиток орґанізациі але і русиньского руху на Словакі Орґанізация Молоды Русины дальше поінформувала же в рамках табора з молодыма по русиньскы мали і дальшый проґрам Едукачны Активности Циваня Іщы в четвері пятницю на котры нашы членове брали участ на <unk> Медженародным Конґресі Русиньского Языка Написали молоды Подчас табора мали лекциі на інтересны темы Мал тый допіряк нам приближыл як штучный інтелкт рушат світом Етнолоґ Тімой Федор з Музея Русиньской Культуры зас побесідувал о звыках повязаных з народжыньом і смертьом у традичній культурі Русинів Участным продолжували лекцийом на тему сучасного стану русиньской літературы на Словакі котру собі приготовил Михал Павлич робітник Інституту Русиньского Языка і Культуры Пряшівской Університе в Пряшові на табор пришол і голова Общества св Йоана Кресителя о Милян Ястик котрый молодым одслужыл літургію на церковнославяньскым і русиньскым языку а так само побесідувал о тым яку символику мают літургічны ризы Табор з молодыма по русиньскы в рамках котрого одбыл ся і сей орґанізаций і тот рік міг быти реалізуваный вдяка фінаншій Підпори і з Фонду на Підпору Культуры народосных Меншын Выслухали сте дописів якы публикуваны были на портали Лем фм протягом двох минулых тыжнів проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак