Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Перегляд тыжня
Еп. 273

Перегляд тыжня

•

Опис епізоду

Перегляд тыжня

Автоматычна транскрипция

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм Субота <unk> марця <unk> ры Грекокатолицкы єпископы з Мадярска і Словакі вєдно засідали в Маря Полчы Автор вісти Петро Медвід Як інформувал пресовый Центер Кошыцкой єпархіі грекокатолицкой єпархіі з Мадярска <unk> марця <unk> р стрітили ся в Маря Полчі жебы вєдно з єпископами з Словакі засідали на раді єрархів і одсвяткували тым <unk> річницю зряджыня митрополиі Вечур заполнили Базиліку в Маряполчі віруючы і священници на літургіі оперед посвяченых дарів на котрій брали участ і єпископы <unk> років митрополиі Перед десятьома роками <unk> марця <unk> р папа римскій Франциск основал грекокатолицку митрополию в Мадярску Головны святкуваня мают одбыти ся в авґусті підчас великого одпусту в Маря Полчы Маря Полч є єдным з найвызначнійшых історичных одпустовых місц грекокатоликів русиньской традициі З нагоды річниці в ден зряджыня Митрополиі стрітили ся єрархы на меморядным засіданю Ради єрархіі верховного орґану Митрополітной церкви на котрым брали участ і представителі грекокатолицкой церкви на Словакі Дискутували о важных вопросах котры дотуляют ся обыдвох церкви цитуваня Обидві церкви в собі сут барз близкы Грекокатолици на Словакі стали окрему митрополию о <unk> років скорійше значыт выміна скушености при формуваню новых пасторачных і теолоґічных приступів была барз хосенна Окрем ґеоґрафічной близкости наскапчают і історичны коріня і актуальны социяльны выкликы котры выжадуют собі сполочний поступ повіл о Іштван Шестак протосинкєль гайдудорокской Архієпархіі Літургічны тексты і жывот священників Дополідне дискутувало ся о хоснуваню літурґічных текстів і публикаций при уділюваню ініциячных тайн як і о односинах медже причащаньом дітий і Першым святым причастом Пополітні єпископы дискутували о вопросах якы дотуляют ся священьского жывота іх молитовного рітма формациі семінаристів літургічной освіты священників і віруючых як і о дальшых темах На сполочным засіданю за мадярску сторону брали участ высокопреосвященный Філіп Кочыш архієпископ і митрополіта Гайдудорокскій преосвященный Атанас Орос єпарха Мішкольцкій і преосвященный Авель Сочка єпарха Ніредгаскій і Словакі пришли высокопресвященный Йона Максим архієпископ і митрополита пряшівскій архієпископ Кірил Василь кошыцкій єпарха і преосвященный Мілян Лах помічный єпископ братиславской єпархіі Завершыньом дня была вечур літургія оперед посвяченых дарів в рамках котрой єпископы з Мадярска і Словаків єдно подякували за десят років митрополиі в Мадярску Высокопреосвященный Філіп припомянул Ужгородску Унію На літургіі тримал проповід высокопросвященный Філіп голова грекокатолицкой церкви в Мадярску Владыка вказал на то же в історичным контексті <unk> років може здати ся як долгій період але в порівнаню з <unk> роками од ужгородской уніі з <unk> року то лем куртий момент І кєд на тій подіі не был участний ани мукочовскій єпарха Теодор Мацапула ани помічный єпископ мукачовскій Ніль Лущак владыкове загнали митрополітови Філипови з нагоды ювілея основаня митрополиі поздравне писмо Кір Філип так само припомянул ключовы історичны діі котры формували тамтешню грекокатолицку церков котра є наслідником ужгородской уніі і мукачовской єпархіі Владыка припомяну перше слизиня ікони богородиці в Маря Полчі в <unk> році Великє згромаджыня в гайдудорозі в році <unk> путь до Рыма в році <unk> коли пят <unk> мадярскых грекокатоликів принесло своі пожадавкы прямо в селеньскому архієрейови ци основаня гайдудорогской єпархіі в <unk> році Ку тым історичным меджам тепер належыт і основаня митрополиі в році <unk> На кінцю Кір Филип припомянул же ікона Богородиці в Маря Полчі є символом єдности грекокатоликів без огляду на границі В понедільок <unk> марця <unk> рока Зборнике доступный в друкуваній і онляйн версиі Автор вісти Петро Медвід <unk> і <unk> септембра <unk> року на Пряшівскій Університі в Пряшові проходила медженародова научна конференция під назвом Камогрядешы Дінамічны процесы в сучасній карпаторусиністиці Цільом конференциі была аналіза сучасного стану карпаторусиністикы на Словакі за послідню декаду значыт од <unk> Медженародного Конґресу Русиньского Языка котрый одбыл ся в Пряшові у <unk> році В тых днях дістала ся нам до рук нова публикация зборник котрый обсягує рефераты якы одзвучали на даній конференциі Едіторами зборника Камо Грядешы Динамічны процесы в сучасній карпаторусиністиці сут Валерий Падяк котрый был ініциятором конференциі і Михал Павлич обыдвома робітници Інституту Русиньского Языка і Культуры Пряшівской Університе в Пряшові Зборник выдало выдавництво Пряшівской Університи Як раз Валерийови Падякови є присвяченый і вступ до зборника спера проф Павла Роберта Маґочія Кєд же наш літературознатель высокошкольскій педагоґ минулый рік одсвяткувал пілокруглый ювілей <unk> років а конференцию робил при тій нагоді В зборнику котрый має нецілых <unk> сторінок є напечатаных <unk> статей од авторів і Словакі Украіны Мадярска Канады і Споєных Штатів Америкы Медже авторами сут такы познаты і з карпаторусиньскых научных кругів як уж споминаний Павел Роберт Маґочій Анна Плішкова Володимір Фенич ци Мариянна Лавене з Украін але і дальшы В зборнику мож найти і медияльны выступы з конференциі котры появили ся в пресі ци фотоґрафічне здокументуваня той подіі окрем того же книжку в котрой тираж є двіста палатків мож здобыти у орґанізатора конференциі Валерия Падяка Зборник є доступный і в електронічній формі на сайті Інституту Русиньского Языка і Культуры Пряшівской Університе в Пряшові середа <unk> марця <unk> рока І Конвент Війтів і Бургомайстрів Ґорлицкого Повіту Автор вісти Наталия Малецка Новак В Каштели в Шымбарку одбыл ся І Конвент Війтів і Бургомайстрів Ґорлицкого Повіту Головныма темами першой такой стрічы были м інчыма квестиі проблемового доізду до автострады А<unk> ци обводниця Ґорлиц На запрошыня старости Мирослава Вальонґа на конвент пришли м ін Лукаш Смулка маршалок малопольского воєвідства і самоурядовці ґорлицкого повіту Стріча была нагодом жебы омовити актуальны справы потребы і выкликы з якыма наштоден міряют ся локальны самоуряды На подіі присутна была тіж посланкыня Барбара Бартусь віцеведуча соймику малопольского воєвідства Ядвіґа Вуйтович і радный соймику малопольского воєвідства Томаш Платек Особливу увагу дослідникы посвятили квестиі поправы получыня Ґорлиц з автострадом <unk> і модернізациі істнуючой дороговой інфраструктуры Тепер доізд до автострады в страну Кракова заберат вельо часу В плянах є побудувати лучник Дорогы <unk> котрый скоротит переізд і поправит комфорт подорожы Єдном з основных тем была плянувана до будовы обводниця Ґорлиц Підкрислено што забезпечены сут середкы высокости <unk> і <unk> мілийона злотых на рокы <unk> на актуализацию концепциі вєдно з позысканьом рішыня о середовисковых обставинах Конкурс оферт передвидженый єст на першу другу четвертину <unk> рока то актуализация дотеперішнього проєкту і анализа новых можливости вариянтів трасы Омовлено тіж розвиток роверовой інфраструктуры в тым трасу <unk>reo Закінчено етап збераня материялів што тыкают концепциі наступным кроком буде здобыти одповідні схваліня і ґрунты під будову Дискусия обняла тіж розвиток желізниці і конечніст модернізациі штрек номер <unk> і <unk> Самоурядовці внескували о дальшы анализы і конкретны діяня в тій обшыри жебы поправити транспортову доступніст в реґіоні і злегшыти подорожы На конвенті присутна была Катажына Венґжын Мадея директорка заряду воєвідскых доріг в Кракові котра представила пляны дороговой інфраструктуры в поєдных ґмінах ґорлицкого повіту Катажына Антош з маршалківского уряду малопольского воєвідства запрезентувала інформациі о актуальных наборах з европейскых фундушів Вышол новый зборник <unk> Автор вісти Петро Медвід В тых днях достала ся нам під рукы нова публикация з выдавательства Пряшівской Університы і Інститут Русиньского Языка і Культуры Пряшівской Університе выдал Науковый Зборник Карпато Русин <unk> То вже CЦник студиі Скарпаторусиністикы головном едіторком і одповідньом редакторком зборника є Кветослава Копорова робітничка русиньского Інституту в Пряшові Зборник традично в попередніх роках обсягувал тексты рефератів якы одзвучали в даным році в рамках циклю Семінарів Карпаторусиністикы котры Інститут орґанізує То долгорічна активност нашой університной інституциі Зборник векшыном был дополнений і о даякы дальшы научны статі студиі Тот рік єст борник дакус вынятковым Інститут Русиньского Языка і Культуры в минушым році зорґанізувал лем єден семінар карпаторусиністикы і так векшыну статий творят авторы котры не выступали знаным материялом в рамках семінарів Єдином выступаючом на семінари Карпаторусиністыкы в минулшым році была докторантка нашого Інституту Домініка Новотна котра обробила тему під назвом Ґуґенезі еміґрантской літературы Карпатскых Русинів з братств і обществ літературным творам Зборник обсягує сім статій при чым ся в ним чытателям научного часопису Стуm Карпат Conum представит веце дебютантів Медже них належыт Давід Франта і Западочевской Університи в Пильзні якій занимат ся у своім материялі темом рутеністичного діла Антоніна Гартла головно в контексті звязів на Владислава Ванчуру З той самой університі є і Анастазия Франта котра обробила тему заникнутя і вокалізациі ієрів в русиньскым языку на материялі найстаршых памяток Карпатской Руси О асиміляциі русиньского населіня на выходній Словакі в другій половині ХХ столітя на прикладі села Баньскє пише дальшый дебютант зборнику Тимофей Федор якій є етноґрафом Словацкого Народного Музея Музея Русиньской Культуры в Пряшові A<unk>J дальше найдеме статі Кветославы Копоровой Анны Пряшковой ци Михала Павлича котры діют на Інституті Русиньского Языка і Культуры Пряшівской Університет в Пряшові Антоний Крог Почестным Амбасадором Сандецкого Штетля Автор вісти Севериян Косовскій Антоний Крог щырый приятель Лемків отримал званя Почестного Амбасадора Сандецкого Штетля То соспільна орґанізация яка веде діяня в обшыри плеканя історичной памяти о меншынах прожываючых на Сандецчыні цитуваня Мы абсолютно горды што нашу номінацию принял Антоний Крог выдатный писменник етноґраф історик культуры публициста тлумач і куратор вельох выстав Написал Сандецкій Штетль Знаня Почестного Амбасадора є признаване особам та інституциям якы заанґажуваны сут в меджереліґійный діалоґ плеканя традиций і вельокультуровости на Сандеччыні Сам Сандецкій Штетль то соспільна орґанізация якой головным цілю є приближаня культуры реліґіі і істориі сандецкых Жыдів та представляня іх материяльной і духовой спадковины як вкладу в розвиток Нового Санча Але як сме уж рекли Штетль веде тіж активны діяня в обшыри шыріня істориі і традиций інчых нацийональных меншын заселяючых Сандецчыну або як звыкли гварити Лемкы Сандецкой Руси Тыма меншынами окрем Жыдів сут очывидно Лемкы Циґане але і населіня протестантскых віроісповідань Ведучым орґанізациі є др Лукаш Поломскій історик учытель і публициста Кінцьом грудня децембра <unk> рока Антоний Крог был оціненый Нагородом Міністра Культуры і Нацийональной Спадковины за роботу для народной культуры товды тіж прикликали сме найважнійшы епізоды професийной і творчой працы лавреата яка односила ся до лемківской народной культуры Як куратор был одповідальный за орґанізацию славной выставы Лемкы яка зорґанізувана была в <unk> році в Ґалериі давна синагога в Новым Санчы Была то переломна выстава бо перша яка без стереотипів і тенденций представляла Лемків в Польщы Шырше о успішній творчости Крога чытайте в статі з грудня децембра Наданя званя Почестного Амбасадора Сандецкого Штетля одбуде ся вчас зобраня членів орґанізациі О даті подіі будут іщы інформувати Выслухали сте дописы якы опубликуваны были на портали Лем фм протягом минулого тыжня Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак