Words, identity, emotions
The archive of
Lemko radio
About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.
Ep. 278
Перегляд тыжня
Episode description
Перегляд тыжня
Automatic transcript
Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм Становиско Стоваришыня Руска Бурса в Ґруліцах в справі будовы Вєжына Ґуже Явор Автор Наталия Малецка Новак Директор Реґіональной Дирекциі Лясу в Паньствовых в Кракові Пьотр Кемпф Шановны пане директоре В іменю Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях орґанізациі о понадстолетній традициі репрезентуючой інтересы сполечности Лемковскій в Польскы прагнеме упшеймі леч становчо выразіти заніпокоєніє плянуваном реализацийом інвестиций полеганьсой на будові вежы Відоковой ораз Стєжкі Природничоархеолоґічной на Ґуже Яво в Высовый Здрою Воєвудство Малопольскє Ґміна Устя Ґорлицкє терен Надлесніцтва Лося Маюц пелну свідомост потребы розвою зрівноваженой туристикы і вспіраня діянь едукацийных з закресу охороны сродовиска чуєме ся зобовязані підкрисліть іж передметова локалізация інвестиций дотичы місця о вынтковым значыню для споєчности лемковскій зарво в вымяже реліґійным як і культуровым ораз тожсамостьовым Ґура Явур станові бовім єдно з нелічных захованых місц духового пільґримуваня сполечности грецкокатолицкых і православных в польскых Карпатах а также престрень о символичным значыню історичным Місце то як выраз збіровой памяті і духовости міншости лемковскій вписує ся в каталоґ дубр становцых дідітство культурове в розумліню арт <unk> конституциі Жечпосполітой Польскій ораз Конвенциі ЮНЕСКО о о о о о о хороні нематерияльного дідітства культурового з <unk> р Пошануваня для тожсамости міншости народовых В мысль арт <unk> Конституциі жепосполітой Польскій Мостисті народове і етнічне мают право до захованя і розвою власного языка культуры ораз традициі Вартості ты зостали ріжніж заґварантуваны в уставі з дня <unk> стичня <unk> року о міншостях народовых і етнічных ораз о языку реґіональным Єдным з практичных вымірів той охороны єст пошануваня для місц о щеґульным значыню культуровым історичным і реліґійным для сполечности мійшостьовых В нашій оцені плянувана інвестиция незалежні од технічного оддаленя од місця обявлінь годі в делікатну тканкы символичну і духово звязану з ґором Явор цо зостало ясно выражане зарво в коментарях сполчных петиций як і становиску духовінства Вєльокультуровост а партиципация сполечна Реґіон Бескідуніского од віку цехує ся вільоетнічным дідітством корес станові о його выєнтковости Прагнеме єднак підкрисліть іж автентичне практикуваня засад білокультуровости не може ограничат ся вылочні до промоциі ружнородности культуровой леч повинно операт ся на реальній партиципациі вшыткых заінтересуваных сполечности в подимуваню децизий дотичонцых вспільной перестрені З жалем однотовуєме брак жевістых консультаций повычных з представітелями средовиск Лемковскій сто стоі в спречности зархом як і літером постановінь Рады Европы завартых м ін в Конвенциі Рамовой о о о о о охороні Мішости Народовых котра підкрислят конечност консультуваня децизий вплываючых на тожсамост культурову і престенну мнійшості Звертаме руж ува на непокоє елементы звязаны з проєктом стежок едукацийных котре мали бы упамятніть конфедератув барскых Свідомості Вілю Лемків сут оні не богатырами леч аґресорами одповідальными за перемоцу вобец людности русиньскій Помыслы такє навет єсли уєнте в формы неутральных інформаций історичний повинны быти попеджаны жытельныма консультациями сполечными а не одґурні нажуцаны през неррацию вякшости Пропозиция Зважывшы на повысше зврацаме ся з упшеймым леч становчым апелем о зміны місця будовы вежы Єстеме переконані же можливе єст зналезєня альтернативной локалізациі кора в рівным стопню спелні цели едукацийно туристичне а єдночасні не нарушы тож самостьовых фундаментів міст памяті і сакрум локальных вспільнот Резиґнация з реализациі інвестиций в обецній формі была бы выразом дойжавости демократичний троскій о добро вспільне ораз реального зрозумліня вільокультуровости яко вартости сповечной а не єдині декляративной рнородности З поважаньом Наталия Малецка Новак переводничо за жонду Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях Беатифікация Петра Павла Ороса перенесе ся Автор вісти Петро Медвід Правліня мукачовской грекокатолицкой єпархіі в четверт <unk> апріля <unk> р інформувало же дата беатифікациі нового священномученика Петра Павла Ороса мусит перенести ся Беатифікация мала одбыти ся в селі Білкы на Підкарпатю <unk> мая того року Як правліня єпархіі інформувало беатифікация не зрушыла ся але перекладат ся на інчу тепер іщы незнану дату Єпархія пояснила же буде треба почекати на рішыня нововыбраного святійшого отця цитуваня Поджас остатніх днів од смерти папы аж до вечора середы мы вели постоянний і завятий діалоґ і запостольску нунциятуром на Украіні котрій подарило ся сконтактувати і з одповідніма особами з колеґіі кардиналів Пише ся в офіцияльным выголошыню єпархіі Поджас тых консультаций дізнали сме ся же даякы з потрібных документів котры мал підписати святійший о Франциск про завершальне проведжыня беатифікациі не встиг підписати поджас жывота В повязаню з тым проведжыня торжества беатифікациі на даній етапі остало неможливым конец цитуваня Як дальше мукачовска єпархія інформує у своім выголошыню З порозумліньом приняло правіня єпархіі тото рішыня колеґіі кардиналів і высловлює вдячност вшыткым котры проявили знакы солідарности і підтримкы єпархіі Єпархія просит вшыткых жебы з довірьов поставити ся ку тій ситуациі і терпеливо очыкувати дальшы офіцияльны інформациі цитуваня такой як будут новины з Ватікану мы обовязково о них будеме інформувати Што робит малопольскє Воєвідство для Лемків звідали сме самого маршалка Автор вісти Якуб Зыґмунд Як выглядат спілпраца Заряду Малопольского воєвідства з нацийональныма і етнічныма меншынами якы жыют Малопольщы Звідали сме самого маршалка воєвідства Лукаша Смулку вчас пресового сніданя якє проходило <unk> квітня апріля <unk> рока в головным будинку маршалківского уряду в Кракові Пресове сніданя о котрым бесіда было зорґанізуване в ціли представліня інвестицийных успіхів на першый рік урядуваня теперішніх власти як і вказаня плянів діянь на текучый <unk> рік На жаль о культурі ци туристиці было барз мало повічене лем тото што воєвідство барз ся тішыт же в <unk> р до Малопольщы приіхало <unk> мілийонів туристів А о плянах будовы новых доріг ци інчых інвестициях на обшыри Лемковины значыт ґорлицкого і сандецкого повітів практичні нич сме ся не дознали Мали сме вражыня же воєвідство звертат найбільшу увагу на Краків і сусідні зним повіты іґноруючы барже оддалены од столиці реґіоны При нагоді сніданя скорыстали сме і побесідували сме коротко з Маршалком звідали сме як докладні выглядат кооперация власти воєвідства з етнічныма і нацийональныма меншынами так ся на тоту тему выповіл маршалок Ґукаш Смука цитуваня Як іде о спілпрацу з той перспектывы то не можу ся з ничым винити Ведеме діалоґ з ріжныма середовисками примірно в обшыри опікы над забытковыма обєктами Вшытко зато жебы каждий жыючий в Малопольщы чул підпору заряду малопольского воєвідства Кєд іде о новы проєкты то меншыны тіж можут такы реализувати беручы до увагы шыроко пониманий діалоґ Заінтересувала нас тіж інча тема о котру звідали сме маршалка Ци буде реализуваный окремый ґрантовый конкурс лем для меншыновых орґанізаций Як сме почули тота оферта ґрантів воєвідства єст уж достаточна і меншыны можут сміло аплікувати на вельо способів Пресове сніданя далекє было од невыгідных тем Журналисты з інчых радийовых і телевізийных редакций давали звіданя з обшыри безпечных тем а атмосфера стрічы была гречна і жычлива Ци підеме на наступну подібну подію зас звідувати о нашы права можливе В кінци капля воды камін точыт Владыка Паісий посвятил кресты на новобудувану церков на Яворі Автор вісти Севериян Косовскій В другій ден великодня з благословліня архієпископа Паісия владыкы перемышско ґорлицкого Высивскій парохіяльній церкви св Михала была одслужена пасхальна вечерня в час котрой владыка посвятил пят крестів якы звінчат бані новобудуваной православной церкви на Св Горі Явір Будова новой святині на Яворі фурт поступує Як в своій проповіди припомнул архієрей Новобудуваный Храм буде памятником Трьох ювілеів Православной Церкви в Польщы <unk>літя Автокефалиі Польской Автокефальной Православной Церкви обявліня Богородиці на Горі Явір і повороту Лемків до Віры від ціл Православія Православна святыня яка возникат на верху Горы Явір буде сполняла функцию церкви а не лем каплиці Припомнийме што рішыня о побудуваню православной святыні было результатом признаня старой памятковой каплиці на власніст грекокатолицкій церкви што наступило по судовым рішыню Проєкт нового храму підготовила кампанія Наша працовня проєктова з Ліщын яку окрем Петра Криницкого творит його жена Івана Іскра Криницка Ансамбль што робил над комплексовым проєктом Святині творят дальшы лемківскы майстры Конструктором є Андрий Мерена а проєкт електричной інсталяциі зробила Ірина Квока Подля думкодавців храм має навязувати свойом архітектуром до сакрального будівництва на Лемковині Перед посвячыньом Крестів архієпископ Паісий інформувал што тогорічна Літургія <unk> дня Пасхы на Св Горі Явір ся не одбуде цитуваня приготовліня місця під богослужыня затримало бы роботы на пародни а знаючы змінніст атмосферичных обставин каждый ден опізніня діє на нашу некорыст писал архієрей Хто з Вас має дяку може спомочы будову через посыланя датків на банковый рахунок перемышско ґорлицкой єпархіі з анотацийом Свята Гора Явір В понедільок <unk> квітня апріля <unk> р У Выноградовій і Поляні припомянули собі при памятниках річницю Духновича Автор вісти Петро Медвід <unk> апріля <unk> р припоминали сме соб <unk> років од народжыня русиньского Будителя Александра Духновича з той нагоды в тот ден на Підкарпаті у Выноградовій і Поляні зышли ся представителі русиньскых орґанізаций при памятниках Духновича жебы оддати чест найвызначнійшій особности русиньского народа В Поляні на памятній подіі зышли ся членове Слаловского Общества Підкарпатскых Русинів вєдно і з головом Михаілом Сарканичом членове русиньского Культуролоґічного клюбу котрого голов є Юрий Шыпович як і дальшы русиньскы активісты У Выноградові люди зышли ся коло нового памятника котрый был зроблений тотрік і з фінансном підпором виноградівской місткой рады Попередній памятник котрый был і з ґіпсу был важні пошкодженый Цитуваня Першый памятник Александра Духновича у Выноградові дал зробити священник і першый голова Общества іме Александра Духновича Євмені Сабол напроти ґімназиі Але з приходом совітской влады памятник заникнул То было іщы <unk> років тому У <unk> році коло місткой общеосвітной школы чысло <unk> тепер ґімназиі одкрыло памятник Общество Просвіта Повіл у приговорі голова Закарпатского Областного Научно Культуролоґічного Общества ім Александра Духновича Юрий Продан Но тот памятник як уж было спомянуто был з ґіпсу Тот рік вдяка фінансам з містской Рады зробил із Бетону новый памятник Іван Гецко Художник іконописец і скульптор Гецко повіл же переважно перед тым робил скульптуры з дерева ґіпсовый памятник был за його словами так пошкоджений же не было што реставрувати Зато взял ся за роботу над новым памятником Ґу памятнику Духновича у Выноградові поставили кошыкы з квітками представителі Закарпатского Областного Научно Культуролоґічного Общества ім Александра Духновича і Виноградівской Місткой Рады Як інформувал Юрий Шыпович на Підкарпатів є шіст памятників Духновича в Ужгороді Мукачові Поляні Колочаві Хусті і Виноградовій Вмерла Антоніна Коцур Вічна єй памят Автор допису Наталия Малецка Новак З жальом інформуєме што <unk> квітня апріля <unk> р на <unk> році жытя вмерла Антоніна Коцур долголітня членкыня Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях Была єдном з парунадцетьох осіб котры в десятых роках ХХ ст рішыли реактивувати по долгым періоді завішыня тоту важну для лемківской спільноты орґанізацию Серед членів основательского Комітету Руской Бурсы был так само муж Пійной блаженой памяти Михал Коцур народний артиста соспільник Покійна Антоніна Коцур з дому Хомяк вродила ся <unk> листопада новембра <unk> р Єй родове гніздо выводит ся з Лавкы Мала три дівкы Лідию Анну і Орину перед десятьома роками гмер муж покійной блаженой памяти Михал Коцур Од вісемдесятых років ХХ ст спілтворили православну спільноту в Ґорлицях цілом родином анґажували ся в діяня і жытя парохіі так само як і соспільного жытя Лемків Блаженой памяти Антоніна Коцур в роках <unk> была членкыньом заряду Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях В роках <unk> полнила функцию секретаря а в роках <unk> засідала в контрольній Комісиі Долгы рокы вєдно з мужом опікували ся будинком і пляцом при бурсі Ініциювали і орґанізували або спілорґанізували выбраны активности та подіі Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях як напр початок і закінчыня шкільного рока для діти і молодежы конкурсы і забавы для діти розмаіты варштаты орґанізували выставы фотоґрафіі рисунку ґрафік Блаженой памяти Антоніна Коцур свій свобідный час посвячала не лем на діяльніст в культурно соспільній обшыри але тіж на розвиваня свого артистичного таланту подібні як єй здібны муж і дівкы Занимала ся варштатовом ґрафіком а творила головно в техніці монотипі і сухой іглы Єй роботы представляли предовшыткым природу Была членкыньом Клюбу Штукы імени Альфреда Дуґоша в Ґорлицях брала участ в ґорлицкых салонах дорічных выставах ґорлицкого плястичного середовиска Єй роботы презентуваны были на выставах м ін в Ґорлицях Голосы Ждыны в Высовій Завадці Рыманівскій і Дукли Парастас з чытаньом пшалтыря буде одслуженый в найблизшый четвер <unk> мая в ґорлицкій православній катедрі св Тройці о <unk> <unk> годині Похорон зачне ся в пятницю <unk> мая о <unk> <unk> годині Того самого дня од <unk> <unk> годины рано буде чытаня псалтыря пак покійнас почне зо своім мужом на цмонтери в Ґорлицях Вічна І памят Выслухали сте дописы якы опубликуваны были на портали Лем фм протягом минулого тыжня проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак