Архів
лемківского радия

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм пятниця <unk> жолтня октобра <unk> рока <unk> років тому вродил ся Теофіль Курило передовий представник лемківской інтеліґенциі автор допису з істориі Севериян Косовскій <unk> років тому в розділю під Ґорлицями вродил ся єден з передовых представників лемківской інтеліґенциі початку ХХ стеофіль Курило жыл в роках <unk> Был то суддя адвокат історик мемоариста журналиста та громадско культурний діяч з Лемковины Вязень Талергофу В своім соспільнополітычным жытю брал участ в найважнійшых подіях першых декат ХХ ст котры влияли на положыня Лемків Член славного роду Был сыном отця Василя Курилы фльориньского пароха єдного з подвыжників Руской Народной Республикы Лемків спілоснователя Ґорлицкой Руской Бурсы З той причыны од молодых років стоял при найважнійшых політычных діях на пілнічным хербеті Карпат Теофіль Курило пришол на світ <unk> жолтня октобра <unk> рока в розділю де його няньо был товдышнім парохом Початкову едукацию отримал в Ясельскій Ґімназиі Закінчыл так само торгову школу в Відны пізнійше выстудиювал право на Ягайноньскым Університеті отримуючы дня <unk> листопада новембра <unk> рока званя доктора По завершыню едукациі зачал робити як юриста Початково як повітовый судя в Ґостиню доіжджал з Боянова од <unk> рока жыл в Лесні де полнил функцию Округового судді Пак был приятий до Палестры і од <unk> р вюл адукацку практику в Равічу Дневник Лемка з Талергофу Як представник політичной еліты Лемковины вєдно з приходом І світовой войны і австрийскых переслідувань был з дальшыма діячами і представниками русиньской інтеліґенциі увязненый в концентрацийным лаґрі в Талергофі по близко міста Ґрац днешня Австрия З роду Куривів окрем Теофіля до Талергофу был забраний іщы його няньо фльориньскій парох о Василь Курило якій жыл в роках <unk> Вчас інтернуваня якє проходило протягом такой цілой войны Теофіл Курило вюл што дневник якій пізнійше был опубликуваний по звільніню в <unk> р в Талергофскым альманаху під наголовком Дневник Лемка з Талергофу записал обставины поневоліня в початковым періоді од <unk> вересня септембра <unk> р до <unk> серпня авґуста <unk> р То неоціненой вартости літературний документ в якым однайти можеме автентичны образы талергофской реальности Авторови было товды лем <unk> в Три рокы но найпевнійше талергофскій період нужды пізнійше лем покріпил куриву і дальшых му подібных в іх переконанях чого доказом была одбываюча ся недолго по звільніню стріча старшых од него лідерів на славным віче <unk> грудня децембра <unk> р во Фльоринці З Лемківщыны выданя Дневника Лемка з Талергофу явили ся в лемківскым річнику <unk> а тіж в панрусиньскым тыжденнику ЛЕМ ф mлюс в <unk> році МЕМАР ста Позвільніню з лаґру был надале присутный в політичным жытю Лемків але в тым часі посвятил ся зобраню обробліню і выданю материялів з істориі Лемковины Окрем спомянутого штоденника написаного вчас поневоліня на свободі зробил тисячы біоґрафічных нарисів про культурных діячів Лемковины світскых і церковных Частина з них была печатана в окремых томах присвяченых писменникам та журналистам короткій перегляд писателе і журналистав на Лемковщыні Інчы його творы то м ін опрацуваня про лемківскых опряшків під назвом Збойництво на Лемковской Руси в <unk> і <unk> віках з <unk> рока Опис лемківскых єрархів опубликуваных як Лемкы князями церкви печатаны в Календари Лемко на рік <unk> рік та допис посвяченый науковцям під назвом Лемкы науковці в періоді од <unk> до <unk> столітів Печатане в краківскых вістях в <unk> р Публикувал чысленны статіі нарисы і доповіди про жывот Русинів на Лемковині в ріжных ґазетах і часописах не встиг выдати свойой дальшой книжкы о знаных в істориі і культурі Был тіж автором дописів повязаных з його професийом м ін статі Польскє Судівництво в Лешні од <unk> до <unk> р яка была поміщена в <unk> році в лещыньскым голосі Смерт В <unk> році Теофіль Курило был зо свойом родином выселеный з Равіча і оселеный в Кракові на обшыри ґенеральной ґуберніі Період ІІ світовой войны і німецкой окупациі пережыл в цілости в Кракові Там был заарештуваный <unk> лютого фебруара <unk> р новым окупантом Польщы радяньскым НкВД Был тортуруваний в совітскых гатівнях в Кракові і Бытомі <unk> мая <unk> р был осадженый в лаґрі Нкош коло Ґливиц на Выжнім Шлеску де подля офіцияльных даных вмер з выкінчыня <unk> жолтня октобра <unk> р будучы вязненым в нелюдскых обставинах Родина Теофіля Курилы не змогла однайти місця його похованя Вчас арештуваня была конфіскувана такой ціла його бібліотека а єй доля не є знана За жену мал Любу Курило Мали дві кудіти Александра Курило і Лідию Курило жена і діти похоронены сут в родинній гробници на раковицкым цмонтери в Кракові В понедільок <unk> жолтня октобра <unk> рока Вразі одбуде ся <unk> стріча народносных Меншын Буде конференция і культурный ґалявечур По конференциі одбуде ся культурный проґрам в режіі меншын котрого мотом є ласкавост Автор вісти Петро Медвід <unk> новембра <unk> року одбуде ся в Празі вже ХХ стріча народносных меншын вєдной з конференцийов під назвом Рефлексиі і перспективы народносных меншын Акция котра буде проходити в новій будові Народного Музея одбуде ся під покровительством Ганы Трештиковой радной Головного міста Прагы про област культуры выставництва і туристичного руху Стріча і конференция є орґанізувана Головным Містом Прага вєдно з Домом Народносных Меншын в Празі і Народным Музейом на конференциі і рефераты о Русинах Конференция буде мати два бльокы Людскы права в контекстах і Бльок Академіі Народносных Меншын Візиі і рефлексиі В рамках народносного бльоку будут мати Русины аж двох представителів Аґата Пілятова родачка з Ужгорода котра є долгорічном новинарком і публицистком русиньском активістком і бывшом предсидательком Общества Приятелів Підкарпатской Руси буде мати реферат на тему Підкарпатска Русь і Русины як жыва тема істория і сучасност науковці публицисты студенты верейност Другу выступаючого і з рефератом буде директорка Словацкого Народного Музея Музея Русиньской Культуры в Пряшові Люба Кральова тота одпрезентує тему Русины на Словакі в трансформачных процесах по <unk> році специфічны проблемы языковой і народной себерефлексиі Поджас конференциі одбуде ся і святочне вручаня оцініня Председы Комітету про Народносны Меншыны Заступительства Головного міста Прагы за вынятковый вклад в области жывота народносных меншын в Празі Культурный ґалявечур По науковій части буде проґрам продолжувати вечерным культурным проґрамом під назвом Ласкавост медже людми міст Ґаля вечур буде цілий присвяченый культурі і уменю а буде цілый в режыі представителів народносных меншын Представлят ся музичны і таничны ансамблі як і дальшы умальці котры репрезентуют уменя якє выходит з богатых культурных традиций того котрого народа Ґалявечур є завершыньом долгодоброго проєкту з єднаком назвов котрый приносил до аматерскых школ школ домів просеньорів інформациі о народносных меншынах котры жыют в Чешскій Республиці Як пишут орґанізаторы од януара до фебруара <unk> р ся орґанізували розлічны бесіды освітні проґрамы компонуваны театральны проґрамы котрых цільом было творити мосты медже народами і ґенерациями і то посередництвом взаємной ласковости котра є імотном цілого проєкту І в рамках того проґраму репрезентуют ся Русины цілый проґрам конференциі і Культурного Ґаля вечора мож посмотріти за мотузком поданым в дописі Дубайови в Празі Присутніст директоркы русиньского музея на конференциі схоснує і Словацкій Дім в Празі Вєдно і з Карпаторусиньскым Краяньскым Центром Общыном Словаків Уческій Республиці і Урядам Прословаків Жыючых заграничу о ден пізнійше <unk> новембра орґанізує бесіду з Любов Коральовом о выставці Дубайови Анна і єй діти котра в місяцях юн аж октобер была наінсталювана Словацкым Народным Музею Музею Русиньской Культуры в Пряшові Вария Полчій припомянули собі тридцет років од навщівы папы Йоана Павля ІІ Навщіва папы была великым імпульзом про восточны католицкы церкви реґіону Автор вісти Петро Медвід Як інформує пресовый Центр кошыцкой єпархіі Т в днях <unk> і <unk> октобра <unk> року в Стародавнім Грекокатолицкым Путницкым Центрі в Маря Полчы одбыла ся конференция з нагоды <unk> річниці на вштівы папы св Йоана Павла ІІ На подіі выступали представителі церковного общественного і політичного жывота з Мадярска Словакі Украіны Румуніі і Польщы Св Йоан Павел І пришол до Мария Палучі на стрічу з грекокатоликами в неділю <unk> авґуста <unk> року в рамках свойой апостольской Навщівы в Польщы і Мадярску Цитуваня Вшыткы реферуючы згодили ся в тым же на вщіла Йоана Павла ІІ перед тридцятома роками в Маря Полчі была великым імпульзом провосточны католицкы церкви того реґіону котры по долгым періоді комуністичной перзекуциі зачали ся свободно розвивати Предовшыткым про грекокатоликів котры голосят ся ку сполочній дідовизні ужгородской уніі і котры были присутны на тій подіі была на вштіва перед тридцятьома роками початком іх новой і інтензывной спілпраци пише ся в інформациі Т Дальше цитуваня Мукачівску єпархію як матір вшыткых грекокатолицкых єпархій підкарпатами на котрій териториі слезила векшына чудотворных ікон заступал владыка Ніл Лущак і апостольскій адміністратор інформує кошыцка єпархія За грекокатолицку церков на Словакі был участный владыка Юан Бабяк пряшівскій архієпископ і митрополіта котрый мал на конференциі свій реферат як і кошыцкій єпарха архієпископ Кірил Василь В рамках споминовой подіі помолили ся і вечурню поджас котрой до Базилікы в Маряполці уложыли мощі блаженого єромученика Теодора Ромжы і блаженого єромученика Павла Петра Ґойдича на вечурні проповідал архієпископ В віторок <unk> жолтня октобра <unk> р Лемкы выстартували на Лемковина Ультрайот <unk> Автор вісти Наталия Малецка Новак Учутя на меті не до описаня бесідує Роман Цюрик лісовый запаленец котрый того рока першый раз выстартувал в змаганях Лемковина Ультратрайль <unk> Минулый вікенд по цілій Лемковині од заходу на схід переміщало ся веце як <unk> спортовців Побыли рекорд на екстремальній трасі <unk> кілометрів Першы аматоры літаня по горах хоц в тым примірі о аматорці нияк не мож бесідувати выстартували в Креници уж в ночы з пятниці на суботу з <unk> до <unk> жолтня октобра о першій годині на найдолшій трасі яка чыслит <unk> км Реґуляміновый час жебы долетіти до меты в Команчы минял в неділю в полудни Найскорший на тій трасі Домінік Ґжондзєль з під краківскых Дзєкановиц на меті появил ся уж по <unk> годинах і <unk> минутах То отримути скорше як рекорд з <unk> рока котрий належал до Чеха Віта Отевреля Емоциі сут барз великы Лемковина Ультра трайль <unk> то єдна з пятьох трас можливых до выбраня в тых змаганях в біганю Ультра Є она найдолша і найбарже екстремальна Інчы долгости то <unk> і <unk> кілометрів называна Лемкомаратоном і <unk> кілометрів называна Лемко Трайль Як раз з тым посліднім дистансом рішыл зміряти ся Роман Цюрик з Вірхні над Ґладышовом цитуваня То был мій перший старт Моя дівчына стартувала уж в попередніх едициях і так ня заохотила оповіданьом як было же ствердил єм же і я спрібую своіх сил Записали сме ся обоє оповідат Роман Цюрик Тренінґы стрікте під Лемковина Ультра Трейль зачал єм робити менше більше два місяці перед стартом Іщы перед записаньом ся зробил єм сой тестове біганя жебы провірити ци мій орґанізм єст готовый на таку активніст і з маршу перелетіл єм <unk> кілометрів Подумал єм сой же як девят кілометрів єм зробил то і <unk> кілометрів ся таст бесідує Разом вшыткы спортовці якы взяли участ в змаганях на <unk> трасах побігли <unk> <unk> км участників змагань то были жены <unk> процент мужчыны О комфорт і безпеку дбало веце як <unk> волонтерок і волонтерів та четвер <unk> ратівників і пару десят осіб додатковой обслугы Цитуваня Учутя на меті не до описаня Чловек долітує барз смучений але як видит допінґ вшыткых довкола чує спікера котрый радит твоє мено і назвиско і загріват зробити остатні метры то ся достає екстра силы оповідат Орманцюрик Дальше цитуваня Емоциі сут барз великы особливі по перекручыню той маґічной линиі меты Чловек товды чує што зробил добру роботу чує м велику радіст але тіж гордіст же ся мі повело докінчыти трасу мимо же не прирыхтувал єм ся барз солідні доповідат Роман Быти може не є то до кінця правдом Бо Роман як лісовый запаленец а предовшыткым любитель нашых Гір робит десяткы кілометрів коли ходит по лісах горах і долинах а і до того треба мати кондицию Дальше цитуваня Орґанізаторы заплянували досправды крас трасу на дистансі Лем Корей моментами ани не хотіло ся летіти дальше ліпше было сісти на горбку і пообзерати нашы крас горы і долины в чудовых осінных кольорах Додатково думка што летит ся по теренах Лемковины нашых теренах спричыняла што фактичні тоты змаганя были особливо маґічны Ділит ся своіма пережытями Роман Цюрик Як на першый старт Роман закінчыл го на высокым бо <unk> місци на веце як <unk> стартуючых То велика приємніст і гонір Вєдно з Романом на дистансі <unk> кілометрів выстартувало пятеро Лемків а то Михал Феленчак Роман Жыла та Лукаш Кулик Вшыткы ся добрі знают але аж перед змаганями вказало ся што будут вєдно міряти ся з десятками кілометрів цитуваня Пізнійше вказало ся што єст нас іщы веце і на інчых дистансах аж і ґрупа Русин Лемківска бігова ґрупа котра зосереджат вшыткых лемківскых біхаючых і під котрым мож записувати ся до старту Того рока в Лемковина Ультрайл взяли участ іщы Кристиян Трохановскій і Владик Перун на дистансі <unk> кілометрів Каміля Трохановска на <unk> кілометрах та Матеуш Бубернак на <unk> км дополнят Роман Цюрик Плян был што ґрупа з Лемко Трайль <unk> кілометрів выстартує разом але потім каждый буде летіл в своім темпі Каждому з Русин лем повело ся докінчыти змаганя На трасі <unk> кметрів Кристиян Трохановскій занял <unk> місце а Владимір Перун <unk> на близко <unk> осіб якы выбрали тоту трасу Роман Цюрик уж рішыл што о рік буде хотіл зміряти ся з Лемко маратоном <unk> км цитуваня Очывидно вяже ся тото з поважнійшым тренінґом і рыхтуванями але уж тепер знам што вартат Летіти Лемковина Ультратрейль то велика приємніст і гонір што в такій спосіб можеме репрезентувати Лемків на так знаній імпрезі Заохочам каждого кінчыт Роман Цюрик В новым саді бесідували о проблемах фінансуваня русиньского театру Автор вісти Петро Медвід Як інформує Рутен Прес <unk> октобра <unk> р в Новым Саді на Секретаряті про Культуру Публичны інформуваня і односины з реліґійныма комунітами Автономной области Войводина проходила робоча стріча з ініциятивы Нацийонального Совіту Русинів На стрічы были участны секретар прокультуру Автономной Области Драґана Мілошевич председа Нацийонального Совіту Русинів Борислав Сакач як і директор Русиньского Народного Театру Петро Різнич Дядя Славко Орос Нацийональный совіт ініциювал стрічу з причыны тяжкых условій в котрых ся русиньскій театр находит вже долшый час Участны обговорили ключовы темы котры треба порішыти жебы досягнути тырвале рішыня про оптимальне фунґуваня той театральной інституциі Русинів у Сербіі В першым шорі то є вопрос фінансуваня і заряджувателя театру Драґана Мільошевич приобіцяла же пробадат пропонуваны русиньском делеґацийом рішыня За єй словами бы меншыновы театры могли быти дефініюваны за модельом заводів про культуру і пряме фінансуваня бы ся могло вытворити про вшыткых пят такых меншыновых театрів котры у Войводіні діют з тым же каждый театр бы дістал річный буджет <unk> мілийоны дінарів понад <unk> тисяч евро Окрем того обговорила ся і справа будуваня окремого театрального обєкту в Новым Саді котрий бы служыл народносным меншынам автономной области Войводіна якій бы мал технічне і адміністративне забезпечыня котре театр выжадує Выслухали сте статі якы были публикуваны на портали Лем фм протягом посліднього тыжня Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак