Przejdź do treści
PL

Słowa, tożsamość, emocje

Archiwum
łemkowskiego radia

O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.

Перегляд тыжня
Odc. 124

Перегляд тыжня

•

Opis odcinka

Чытаме дописы порталю ЛЕМ.фм з тыжня 19 03 2022 – 26 03 2022

Automatyczna transkrypcja

Перегляд тыжня порталю Лем ф mвіторок <unk> марця <unk> рока В Меджлябірцях одсвяткуют Світовый Ден Русинів Автор вісти Петро Медвід В середу <unk> марця припоминаме собі Світовый Ден Русинів тото свято будут короткым проґрамом празднувати в Меджлябірцях де проходил І Світовый Конґрес Русинів у <unk> році Цілосвітове свято было схвалене у <unk> році Світовым Конґресом Русинів котрый одбыл ся в ухорватскым Осєку Дата была выбрата так жебы припоминала же і <unk> марця <unk> рока в Меджілябірцях одбыл ся Першый конґрес Хоц Світовый Ден Русинів был выголошений у <unk> році задля офіцияльно святкувал ся лем раз у <unk> році Світова Рада Русинів вєдно і з русиньского оброду на словеньску і містом Меджілябірців товды зорґанізували в Меджілябірцях святочну Академію На подіі брали участ Русины і Словакі Польщы Мадярска Румуниі і Сербіі участ брал і Председат Світового Конґресу Русинів Штефан Лавенец Рокы <unk> і <unk> котры были пандемічны не жычыли тому жебы мож было празднавати тото свято дакым офіцияльным культурным проґрамом Тот рік русиньска оброда на словеньску вєдно і з містом Меджілябірці приготовили короткій проґрам котрым собі Русины припомянут іх цілосвітове свято і єдночасно <unk> річницю Світового Конґресу Русинів Подія зачне процесію од основных школ аж ку Дому Культуры де першый конґрес одбыл ся продолжувати буде проґрам положыньом квітя ку памятній таблі яка припоминат тоту вызначну історичну дію і приговорами Выступати будут і діти з основных школ Окрім Світового Дня Русинів окремы членьскы державы мают выбрати і своі локальны дні Русинів котры одказуют на даяку історичну дію яка є повязана в тій державі з Русинами В тополі выникат ремесный центер автор вісти Петро Медвідь Як інформувала аґентура ТА в Селітополя сниньского окресу де народил ся Будитель Александер Духнович выникат копія традічной деревяной хыжы з перелому ХІХ і столітя Має служыти як ремесльный центер Вшытко то ініциятива общыньского Здружніня Кошар котре ся пустило до реализациі того заміру вдяка реґіональній дотациі з Проґраму Підпоры найменше розвитых окресів Міністерства Інвестиций Реґіонального Розвитку і Інформатациі Словацкой Републикы Цитуваня Традична культура нашых предків сохранила ся співами і танцями но автентична архітектура цалком щезла а вєдно з нього і ремесла з тым повязаным Стары майстры Вымерли молоди ся не учыли повіл про аґентуру Ярослав Лехан з обшыньского здружніня жебы пояснити чом ся хыжа будує За його словами ремесла заслужат собі почливост деревяна хыжа буде служыти як ремесльный центер Люди ся там будут годны познакомити з ремеслами і самы выпробувати гончарство роботу і з соломом на стріху кошыкарство ци выробу деревяных шындлів Хыжу зачали будувати минувшый рік і дістали на ню дотацию <unk> тисяч евр Робота Тислярів ся робила традічно без глоздыків В найблизшым часі має зробити ся шындльова стріха і ваковка цитуваня Деревяна хыжа буде комплетно в глиняным кожуху Дополнил легам з тым же в літі уж бы мала будова служыти плянуваному заміру Середа <unk> марця <unk> рока Вед кілько коштує сучасна ікона ци Мерлин піде за <unk> мілийонів дулярів Автор допису Наталия Малецка Новак Мерлін Монро авторства Енді Борголя то образ котрий нюйоркскій Авкцийный ді вымаю выставит на продаж Ціна од котрой зачне ся ліцитация є рекордова то <unk> мілийонів дулярів Образ Мерлін Монро Енді Ворголь зробил в <unk> р два рокы посмерти акторкы Од самого початку задуманий был як сучасна світска ікона портрет фільмовой звізды славленой мілийонами на цілым світі Образ має наголовок ся <unk>em імалюваный є в типовым для Ворголя стили схоснувал він пару інтенсывных кольорів волося є жолте повікы сині отворены вергы міцно червены за них видно білісі зубы Ґамба є ружова Мож тото одберати як маску акторкы і комедиянткы добы поп культуры Мерлин Монро в рекордовій ціні Вартіст той сучасной іконы є не лем сентиментальна Нюйоркскій авкцийный дім Крістів што посередничыт в выставляню образу подал ціню котру хотят отримати властителі штукы Томасен Доріс Амманфандейшын Цуріху то <unk> мілийонів дулярів Офіцияльні грошы з продажы будут переданы на благодійны цілі Швайцарска Фундация занимат ся філантропійом зберат грошы на поміч хворым дітям В маю пройде авкция на котрій выставлят образ і кєд <unk> мілийонів долярів потвердят як Потвердят як ціну од котрой буде мож зачати ліцитувати то як подає аґенция Рейтерска <unk>enым образом ХХ столітя котрый коли не буд выставили на авкциі Рекорд за образ Варголя Буде то тіж рекорд кєд іде о самого Варголя В <unk> році на авциі в Крістіс продали інчый образ того артисты менше бо <unk> мілийонів дулярів Ани особисты памяткы по славній монро не вертают тілько што тот єден єй портрет В <unk> році в споминым нюйоркскым Авкцийным Домі зліцитували особисты річы Мерлин Монро єй облечыня біжутерию меблі нотаткы з фільмовых плянів аж і статую Ґольн Олд котру отримала в марци <unk> рока за свою популярніст Разом веліцитували того на <unk> мілийонів дулярів Русиньска делеґация з Румуніі в Сербіі обговорила і орґанізацию Світового Конґресу Русинів Автор вісти Петро Медвід Як інформувала аґентура Рутен през минушый тыжден у Новым Саді новий председат орґанізациі Руска матка Михайло Файса привітал представителів Культурного Товариства Русинів Румуніі на чолі зо своім прецедом Ґеорґійом Фірзаком В делеґациі із Румуніі были окрем прецеды отец Василь Бойчук і секретарка Ана Мунд Стріча котра была подля фейсы конструктивна проходила як раз В місті в котрым в році <unk> одбуде ся <unk>I Світовый Конґрес Русинів Орґанізация Конґресу была єдном з головных тем стрічы председів двох партнерскых орґанізаций котры сут членами Світового Конґресу Русинів Орґанізувати хотіли двома кандидаты Припоминаме же в році <unk> на конґресі в Крениці было Світову Раду Русинів схвалене жебы слідуючий конґрес у <unk> році проходил у Румуніі Делеґаты з Румуніі товды арґументували тым же уж мают забезпечене фінансуваня конґресу што про жадну членьску орґанізацию не сут малы вытраты і зато Світова Рада Русинів тоту кандидатуру підтримувала Но перед голосуваньом делеґатів котры мали рішыня Світовой Рады уж лем потвердити теперішній председа орґанізациі Руска Матка Михайло Фейса пожадал жебы могло голосувати ся і о новым саді як місті котре буде гостити слідуючый конґрес ФейсА арґументувал окрем інчого і тым же новый Сад буде мати титул Европскє Головне місто культуры Тот тітул має Новый Сад в році <unk> Дві делеґациі котры мали інтерес орґанізувати конґрес в році <unk> не доіднали ся ани компромісі жебы конґрес был на двох місцях як то уж было і в минулости кєд ся засіданя конґресу розділили медже Сербію і Хорватію По комплікуваных дискусиях на конец в голосуваню делеґаты потвердили слідуючый конґрес у Новым Саді Третій ден бы міг быти в Румуніі Як тепер выходит із інформаций Аґентуры Руце од думкы робити конґрес на двох місцях ся предці лем не одышло цалком Член делеґациі з Румуніі о Василь Бойчук на стрічы з Михайлом Фейсом припомянул же Русины в Румуніі о <unk> році будут святкувати сторічницю грекокатолицкой церкви Зато попросил председу орґанізациі Руска Матка жебы Третій ден ХІХ Світового Конґресу Русинів міг одбыти ся в Румуніі в Румуніі бы ся могла в рамках конґресу одслужыти і літургія Предцета Культурного Товариства Русинів Румуніі Ґеорґій Фірзак на кінцю стрічы покликал фейсу жебы вєдной із представительом Сербіі у Світовій Раді Русинів Дюром Папуґом брал участ на слідуючым засіданю Світовой Рады Тото має одбыти ся в Крениці в місяці май Того року в часі коли там буде проходити Бієнале Русиньской Лемківской Культуры четвер <unk> марця <unk> р мож подавати номінациі на Про Арт РуС Le нору Lim <unk> Авторы допису Петро Медвід Як інформувал голова Жури Нацийональной Преміі за русиньскє уменя імени Івана Манайля про арт Ру денорум Андрий Манайльо уж мож подавати номінациі на премію на <unk> рік Основателями преміі за Русиньскє уменя є Світовый Конґрес Русинів і Русиньскє Нацийональне самосправуваня міста Вац в Мадярску Премія была основана поджас ХХ Світового Конґресу Русинів котрый у <unk> р проходил в любовняньскых купелях Затля двома лавреаты Цілом основаня преміі є підпора і нагороджыня тых сучасных русиньскых умельців котры свойо умелецку творчостю здобили значный вклад до розвитку і пропаґациі світового русиньского уменя премія в рамках котрый лавреат дістане ґравіруваный кришталюваный трофей з подобом Івана Манайля діплом і материяльну підпору умелецкого діятельства на сумму <unk> тис форінтів коло <unk> евр Уділює ся од <unk> р О лавреатови вырішує журі Комісиі про культуру Світовой Рады Русинів Першым лавреатом у <unk> р стал русиньскій маляр із Підкарпатя Володимір Микета З причыны пандеміі му была премія передана аж у <unk> році Лавреатом за <unk> рік стал в Ладо НАРяди Сербіі і премію перевзял за лавреата на <unk> Світовым Конґресі Русинів Украінці Дюра Папука Номінациі уж мож подавати Подаваня номінаций уж было спущено на сайті преміі Номінациі можут проходити з цілого світа У пропозициі на номінанта має быти його мено і коротка біоґрафія обоснованя на номінацию і ілюстративный материял його творчости Номінациі мож передкладати тот рік до <unk> апріля святочне уділюваня Нацийональной Преміі за русиньскє уменя ім Івана Манайля про арт Рут Нору одбуде ся поджас Бієнале Русиньской Лемківской Культуры в Крениці котре буде проходити <unk> і <unk> мая того року В Братиславі проходит выстава книжок і часописів про діти і молодиж народносных меншын Автор допису Петро Медвід Бібіяна Меджнародный Дім Уменя про діти приготовила од <unk> марця до <unk> апріля <unk> року в Ґалериі Душана Роля в Пратиславі выставу книжок і часописів про діти і молодеж народносных меншын котры жыют на Словакі під назвом аж так слово гаш так язык гаш так книга Як інформувал за орґанізатора Юрай Шебеста выстава є малым святкуваньом Меджнародного Дня Материньского Языка котрый є <unk> фебруара і Меджнародного Дня Книгы про діти якій ся припоминат <unk> апріля Кум народносным меншынам котры сут признаны на Словакі орґанізатор придал і вєтнамску меншыну котра дотепер на Словакі офіцияльний статус меншыны не має цитуваня выставу гаштак слово гаштак язык гаштак книга мы вырішыли презентувати і підпорити Творчост про діти і молодеш народносных меншын котрой цільом є припомянути спознавати сохранити і розвивати материньскы языкы як дідовизну предків цінну част ідентичности Інформувал Шебеста На выставі мож видіти образковы книжкы Повісти книжкы про молодеж приповідкы ци лепореля з продукциі власных выдавництв народосных меншын дальшых книжковых фондів котры собі меншыны будуют з книг привезеных з матерскых держав або іх перекладів до словацкого языка Діти чекают і ріжны гры як <unk>et<unk> Выстава збогачена є о книжкы з Фонду бібліотекы яку має Бібяна в котрій найдеме цінны титулы з цілого світа якы здобили ріжны медженародны нагороды за авторскы ци ілюстрачны обробліня Цитуваня Хоц сут книжкы писаны в ріжных языках мают многосполучного В каждій приповідці справедливост все переможе зло є покаране правда на конец вкаже ся і добрых всядель много змістит ся додал за орґанізатора Юрай Шабеста Ювілей Мирославы Хомяк учытелькы і авторкы лемківской ґраматикы Автор вісти Севериян Косовскій <unk> марця сполнило ся <unk> років од народжыня Мирославы Хомяк першой повоєнной учытелькы лемківского языка То окрем інчого долголітня педаґоґ і культурна діячка а предовшыткым особа котра як єдна з першых по <unk> р анґажувала ся в роботы маючы на цілі кодифікацию лемківского стандарду русиньского языка Лемківскій почула іщы дома Мирослава Хомяк пришла на світ <unk> марця <unk> р Устю Рускым одкале як пят річна дідна была в <unk> р насильно выгнана вєдно з родичами на західній землі повоєнной Польщы До рідного села змогла вернути в <unk> р де прожыват доднес Скінчыла росийску філолоґію і протягом такой <unk> років выкладала тот язык в середній школі Професийне знаня східньославяньского языка дало єй можніст досліджати єй рідный лемківскій Коли в Польщы была основана перша повыселенча лемківска орґанізация Стоваришыня Лемків в квітни <unk> р Мирослава Хом якыла єдном з делеґаток на першый конґрес орґанізациі а дальше выбрана як член Головного заряду вєдно з тым взяла активну участ при першых роботах кодифікациі лемківского вариянту русиньского языка В бесіді з <unk> рока яка была посвячена реляциі з перш Конґресу Стоваришыня Лемків в біоґрамі нововбраных членів заряду про Мирослово Хомяк чытаме м ін же є то цитуваня Автор першой части лемківской ґраматикы в машынописі друга част в тракті писаня Мирослава Хом якій єст єдном і з тых осіб якы в <unk> році реактивували Ґорлицкє Общество Руска Бурса Учытелька Першы кодифікациі З періодом по системовій трансформациі вяже ся дальша цін на діяльніст Мирославы Хомяк коли Міністерство Освіты Польской Республикы дозволило основати пункты вчыня лемківского языка в школах то <unk> рік Была як раз першым повоєнным учытельом лемківского языка Фактычно Лемкы такой через пілстолітя были позбавлены системового вчыня в школах Хом як початково выкладала Лемківскій в основній школі в Устю Рускым і Кунковій пак в ґімназиі в Устю Рускым Од <unk> рока вчыла лемківского языка в І загальноосвітнім міліцию ім Марціна Кромера в Ґорлицях Реали вчыня початково были тяжкы Зачала рыхтувати найперше сондажовы дидактичны материялы якы пізнійше были основом до выданя офіцийных підручників выдавала іх во спілпрацы зо Стоваришыньом Лемків Мирослава Хомяк написала пару підручників для молодшых кляс в тым чыслі лемківскы букварі чытанкы словникы та ґраматику лемківска ґраматика для діти Значучым успіхом было выданя в <unk> році при спілпрацы з польскым вченым профм Генриком Фонтаньскым першой повоєнной лемківской ґраматикы ґраматика лемківского языка яка стала ся єдном з основ сучасного стандарду русиньского літературного языка Основы для молодшых Через рокы свойой діяльности была орґанізаторком та активном участничком семінарів для учытелів лемківского языка Мирослава Хомяк являт ся автороком вельох книжок присвяченых методиці вчыня лемківского языка котрых лем деякы приміры можете видіти горі в пізнійшых роках зрыхтувала пару публикаций вєдно з Фундацийом Спереня Лемківской меншыны Рутеніка За свою роботу была нагороджена польском державом медальом Комісиі Нацийональной Едукациі і Золотым Крестом заслугы Єст лавреатком престіжной Преміі ім Кірила і Методия признаной Світовым Конґресом Русинів і Фундацийом Штефана Чепы В <unk> році Лемківскє Середовиско в Польщы подякувало Мирославі Хомяк за єй значучы осягніня признаньом нагороды імени Никыфора Епифана Друвняка яка єст схвалена капітулом Стоваришыня Лемків Підручникы Мирославы Хом як дотепер хоснуют ученикы і матуристы лемківского языка з методичных публикаций корыстают учытелі Книжкы тоты сут головным джерелом знаня основ рідного языка молодых Лемків Пятниця <unk> марця <unk> рока Новый адрес сиґналу Лем фм Автор вісти Павло Малецкій З причыны зміны сервера радия лем фм од місяця высыламе з нового адресу а старый о хвилю буде неактивний Кєд слухате нас в Фалеце в фубарся і інчых музичных плеєрах конечны сут новы стежкы Зміна не влият на інчы способы слуханя нашого радия Выслухали сте стать якы опубликуваны были на портали Лем фм протягом минулого тыжня проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак