Skip to content
EN

Words, identity, emotions

The archive of
Lemko radio

About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.

Перегляд тыжня
Ep. 126

Перегляд тыжня

•

Episode description

Чытаме дописы порталю ЛЕМ.фм з тыжня 02 04 2022 – 09 04 2022

Automatic transcript

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм понедільок <unk> квітня апріля <unk> рока Фонды з Культуром Інвестиция в Клемківці доцінена Автор вісти Наталия Малецка Новак В пятницю <unk> квітня апріля в Малопольскым Центрі Культуры Сокіл в Новым Санчы прошла ґаля Фонды з культуром вчас котрой Вітольд Козловскій маршалок Малопольщы вручал статуі лавреатам плебісциту Европейскы фонды суд в Малопольщы Три статуі трафили до ґорлицкого повіту в тым за інвестицию реализувану над Клемківскым Озером Вчас пятницьовой Ґалі нагороджуваны были найліпшы в оціні мешканців проєкты зреализуваны од <unk> рока з середків Евросоюзу На сцені сандецкого сокола Вітольд Козловскій вручал символичны статуі оддзеркаляючы доцініня за зреализуваня інвестиций котры можут інспірувати мешканців і промувати реґіон цитуваня Малопольща фурт ся змінят старчыт выбрати ся в терен в тот меншы спільноты так само обыстя хыж але і дорогова соспільна інфраструктура То досправды великы зміны котры прикрашают наш реґіон і з того треба ся тішыти повіл маршалок Вітольд Козловскій Подякувал тіж за сіганя по унійны середкы і професийонализм в реализациі новаторскых проєктів Новак Лемків <unk>a<unk> Подабат Памятковы статуі одобрало <unk> лавреатів за найліпшы ініциятивы реализуваны вдяка Европейскым Фондам на Сандецкій земли То цінны нагороды бы признаваны за справом голосів оддаваных мешканцями реґіону Жытелі Малопольщы доцінили м ін зміны в інфраструктурі над Озером в Клемківці Нагороды котры трафили до ґорлицкого повіту одобрал віцестароста Станіслав Качык Жытелі Малопольщы доцінили м ін проєкты звязаны з поправом доступности і якости медичных услуг реализуваных шпиталями м ін в Новым Санчы ци Креници Достерегли тіж культурны і рекреацийны інвестициі напр модернізацию Центра культуры Соків ревітализацию Парку Бєгоньского в Ґорлицях будову туристичных трас в Креници ци над резервуаром в Клемківці Цитуваня Клемківка по так спектакулярній метаморфозі може сміло конкурувати з найвекшыма малопольскыма резервуарами Тота інвестиция є приміром доброй спілпрацы самоурядів ствердил віцестароста Станіслав Кашек В ефекті робіт зробили біциґльовый пут долгости близко <unk> кома <unk> кілометра <unk>нат перепустів три лавкы охоронны барєры та малу туристичну інфраструктуру з одпочынковыма зонами з задашыньом столами лавками стояками на ровери Дві дальшы інвестициі з ґорлицкой землі доцінены в плебісциті то реализация двох проєктів в обшыри едукациі проведеных Центром Професийных Компетенций Европейскы фонды в Малопольщы Окремо оцінене было місто Ґорлиці бургомайстер Рафал Кукля одобрал дві статуі за зреализуваны при участи Еврофондів інвестициі однову містного Парку та проєкт під назвом Розбудова систему еколоґічного транспорту способом на меньше занечыщыня повітря і высшый комфорт подорожуваня в функцийональні обшыри міста Ґорлиці В послідніх роках европейскы фонды были єдным з головных моторів заселяючых малопольску господарку актуальні кінченых є веце як <unk> тисячы проєктів котрых вартіст дофінансуваня Евросоюзу сігат <unk>кома <unk> мілиярда золотых Голосуваня зорґанізуване маршалківскым урядом на осін минулого рока мало вказати найліпшы подля мешканців інвестициі в даным реґіоні зреализуваны од <unk> рока Жытелі Малопольщы выберали своіх фаворитів в поєдных повітах Віторок <unk> квітня апріля <unk> ры на посаді русиньского говорцю в мадярскым парляменті продолжує Віра Гірідц Автор вісти Петро Медвід В неділю <unk> апріля <unk> року проходили в мадярску парляментны выборы Віктор Орбан і свойом партийом знова выграл і буде складати свій владный кабінет за собом Русинів дале буде представляти Віра Ґіріц Орбанів Бльок з християньскыма демократами Фідеш ДНП здобыл <unk> кома за процент голосів і далеко за собом зохопил опозічну коаліцию вєдности за Мадярско котра была поскладана і з шестьох опозичных партий і єй лідером а кандидатом на премєра был Петер Маркіз Зай Опозічна коаліция наконец здобыла лем <unk> процент голосів Про вступ до парляменту потрібне кворум іщы перекрочыл рух Наша отцюзизна што є тверде ультраправіцьове ядро якє одділило ся од руху Йобік Тот подля політолоґів одышол од крайной правіці і в тых выборах был у бльоку демократичной опозичной коаліциі Выберали ся і представителі меншын Мадярскы парляментны выборы сут повязаны і з выбераньом представителів меншын У змішаній системі выборів до земского сойму мают меншыны право выбрати собі свого депутата або говорцю залежыт од того кілько знают довєдна позберати голосів Єдиний депутатскій мандат за меншыны здобило вседержавне німецкє самосправуваня в Мадярску остатніх <unk> меншын собі выбрало лем свого говорцю включно Русинів Говорця не може голосувати в парляменті але іншак бере участ на парляментнім жывоті В Народносным Парляментным Комітеті і голосує За Русинів прикладало кандидатчный список Вседержавне русиньскє самосправуваня список мал <unk> кандидатів і вела го Віра Ґіріц Тота і по тых выборах продолжує на посаді парляментного говорцю за русиньску меншыну Прородачку із Ужгорода котра в Мадярску жыє од <unk> року так зачынат третій функчный період На тій посаді была і в роках <unk> а <unk> Перед тым была долгы рокы і предсідательком вседержавного русиньского самосправуваня Важном задачом буде списуваня Віра Ґіріц брала на кінцю марця участ і в проґрамі канала ді ся представлювали меншыновы кандидаты за даныма котре мала ґіріцку диспозициі русиньска Народносна Меншына в Мадярску была за кількостьол тых котры ся приголосили голосувати в меншыновых выборах і тым ся зрекли голосуваня на політычны партиі на місци цитуваня Вседержавне русиньскє самосправуваня і посланец за важну задачу мают сохраніня грекокатолицкых традиций укріпліня силы розвоя общынов віруючых котры сут основами урятуваня нашой ідентичности повіла в телевізиі Ґіріц Дальше ключовым є подля Ґіріц сохраніня материньского языка З ініциятивы і з підпором посланця в тым припаді говорцю Подля Ґіріц продолжує процес кодифікациі мадярской вариянты русиньского літературного языка цитуваня Науковы спілпрацовникы Научного Інститута ім Антония Годинкы в остатнім часі опубликували русиньскій ґраматичный кодекс русиньско мадярскій і мадярско русиньскій словар термінус технікусів і словар русиньскых топонімів повіла Найважнійшым вопросом подля віры Ґіриц буде в новым парляментным циклі приготовити списаня жытелів котре было в Мадярску перенесене і з <unk> року Дальше розвиток інфраструктуры діяня інституций і медий поглубліня спілпрацы і з обчаньскыма здружынями але і злучіня молодежы до общественного жытя ци поглубліня капчань і заграничныма Русинами Петро Мурянка По шлезскы Автор допису Севериян Косовскій Вершы Петра Мурянкы конечно являли ся перше по лемківскы Можеме іх чытати прібувати розуміти і по польскы вказували ся бо переклады збірок поезиі Тым разом явила ся нагода познати мурянкову творчіст в языку інчой нацийональной меншыны в Польщы по шлезскы Шлезак приятель Лемків і любитель нашой культуры Варфольом Іванот зобрал ся перевести з лемківского тоту творчіст верш як каждий не єст легко тлумачыти тым більше коли переклад є з єдного меншынового на інчий меншыновий язык як тота лемківска душа Тлумачыня Варфоломія Ванота під назвом Лемковска душычка лемківска душа публикуване было выдавництвом Варшавского Університету Молодий шлезскій активіста перевюл выбраны вершы Петра Мурянкы якы первістно явили ся по лемківскы Ванот о чым парократно інформувал перед парома роками зачал ся вчыти лемківского языка Як меншыновый автор был участником ін лемківской творчой осены Зато тіж публикуваны тлумачыня сут зроблены як раз ним особом яка лемківскій вывчыла а не вынесла го з рідной хыжы При коректі лемківскых текстів помогла др габ Олена Дуць Файфер збірка збогаджена єдже ін знимками знаного в лемківскым середовиску фотоґрафіка Ярка Мазура Як мож чытати в описі публикациі на інтернетовым сайті выдавництва вершы приближают чытачам меншынову літературу і языково культурову ріжнорідніст Польщы Має она одкрыты лемківскій світ для шлезскых одберачів найчастійше нияк не зазнаємленых з Лемковином Збірка рахує <unk> ст стран і єст выданьом двоязычным шлезско лемківскым покля што на сайті Выдавництва Варшавского Університету явила ся заповід нео долга правдоподібно буде мож єй придбати В четвер <unk> квітня апріля <unk> рока В новым саді одпрезентували новый правопис і малу історию Русинів Автор вісти Петро Медвід Як інформувала аґентура Рутин Прес в середу <unk> апріля <unk> року В Кіносалі Філософічной Факульте Університети в Новым Саді одбыла ся презентация двох новых выдань котры вышли друком у Русинів в Сербіі Першом книжком є правопис русиньского языка і правописным словником котрой авторами сут Гелена Медєшій і Михайло Фейса Другым презентуваным выданьом была Мала Істория Русинів од вызначного русиньского історика Івана Попа котра тепер вышла і у войводіньскій вариянті русиньского языка під назвом Мала Істория Русинок Перша публикация была выдана Заводом про культуру войводиньскых Русинів вєдно і з дружством про русиньскій язык культуру і літературу а одділіньом Русиністикы Філософічной Факульте Університету в Новым Саді Малу історию Русинів выдала орґанізация Руска Матка і є єдным і средств котрым хотят у Сербіі ословити Русинів перед списуваньом людей якє там буде проходити тот рік в осени Головну фінансну підтримку проведаня тых двох новых русиньскых публикаций забезпечіло місто новый сад за котре на подіі брал участ помічник головы міста Александер Петрович Як інформували на подіі авторы нового правопису цільом выданя є розрішыти нагромаджены ділемы і неістоты котры у войводиньскій вариянті русиньского языка назберали ся за остатніх <unk> років одколи был публикуваний правопис Миколы Кочіша Малу історию Русинів за орґанізацию Руска Матка одпрезентувал Дюра Папуґа дальше рецензент Борис Фейди як і Михайло Катона котрый был ініциятором жебы книжка была переложена до войводиньской вариянты русиньского языка Заінтересуваны подля выдавателів дістанут дека книжці шырший а може і інакший контекст што до минулости русиньского языка Участны на промоциі дістали обыдві презентуваны выданя безплатно а подобны подіі будут проходити і в дальшых містах де жыют Русины в Сербіі Нова Бесіда Упамятніня <unk> річниці выгнаня і наша штоденніст Автор вісти Севериян Козовскій Перед великодньом явил ся друком дальшый номер часопису Стоваришыня Лемків Бесіда чысло два за місяці марец квітень <unk>ло окрем ближучых ся свят припоминат нам о <unk> <unk> річници нашого выгнаня з рідной Лемковины тым більше што під конец квітня апріля упамятнеме в біличній Устю Рускым і Ґорлицях тоты смутны подіі В посліднім выданю прочытаме м ін статі Северияна Косовского Ґорлицкій бурсак др габ Паве Малецкій Демка Трохановского Зобраня членів Руской Бурсы Петра Трохановского Ясный Ювілей трудолюбового жытя до <unk> річниці народжыня Павла Стафеняка Северияна Косовского Світло в тунели Омбудсман заскаржыл новелизацию яка збльокувала зворот лемківскых лісів Андрия Копчы <unk> років Северияна Косовского недожытых <unk> років Павла Стефановского вірного сына Лемковины і Петра Трохановского минуло <unk> років од народжыня Симана Мадзеляна Окрем реченых дописів в новым выданю находят ся комунікаты котры были выданы через лемківскы русиньскы орґанізациі проти напасти Росийской Федерациі на Украіну чытати мож выголошыня Стоваришыня Лемків Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях Світовой Рады Русинів Округлого Стова Русинів Словациі президента Карпаторусиньского Общества в США на Ріґєтті Підкарпатскых Русинів Карпаторусиньского Наукового Центра і Русиньскых писателів Стоваришыня Лемків інформує і о акциі Лемкы Украіні яка має на ціли збірку фондів на гуманітарну допомогу жытелям Украіны Акция ведена є спільно з інчыма середовисками Карпатскых Русинів во сві З причыны ближучой ся <unk> річници початку Акциі Вісла Стоваришыня Лемків припоминат і кличы на орґанізуваны упамятніня якы пройдут <unk> квітня апріля в Біличній в Устю Рускым і Рускій Бурсі В Новій Бесіді нашли ся желаня для першой учытелькы лемківского языка по <unk> році і авторкы першой лемківской ґраматикы Мирославы Хомяк В части одышли од нас попращали мы можеме чытати спомины на долголітню членкыню Стоваришыня Лемків і Учытельку лемківского Языка в Пшемкові Марию Броду споминаме і на жытя двох братів помершых єден за другым в короткым часі др Ігоря Рызанича і Олега Рызанича якы своім жытьом внесли вклад в лемківску культуру Двомісячник бесіда то часопис Головного Заряду Стоваришыня Лемків выходит од <unk> р присвяченый єст збережыню істориі культуры і языка Лемків інформуючый о жытю нашой і братніх нам соспільности плекаючий вірні надіі прадідів і вітців Бесіду мож почытати в Бібліотеці Руской Бурсы в Ґорлицях Ґазета є тіж доступна в локальных кружках Стоваришыня Лемків в Польщы Выслухали сте стат якы опубликуваны были на портали Лем фм протягом минулого тыжня проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак