Архів
лемківского радия

Перегляд тыжня порталю Лем фм Неділя <unk> червця юнія <unk> р Ден Русинів Словакіі одсвяткували в Бардийові Автор вісти Петро Медвід <unk> юни в календари святкує ся як Ден Русинів Словакі і тот рік в неділю <unk> юна р русиньска Орода на словеньску як головный орґанізатор приготовила вєдной з партнерами святочный проґрам цілонародных святкувань котрым Русины знова дали знати о собі Тот рік головны святкуваня привітало історичне місто Бардийов недалеко котрого находит ся в русиньскій істориі славна Маковиця о якій писал і русиньскій Будитель Александер Павлович На подіі взяли участ ансамблі з русиньскых реґіонів а пришли і гості споза границ Молитва за русиньскій народ Русиньскє свято в Бардийовій зачало кройовано процесийом котра ішла од одмісткой в спортовой сали до центра міста де пак был приготуваний культурний проґрам На подію пришли і гості споза границ Участный был председа Світового конґресу Русинів Штефановиц котрый пришол з Будапешту як і член Світовой Рады Русинів за Польщу Андрий Трохановскій Окрем того были участны і дальшы представителі культурно общественного жывота Русинів на Словакі Проґрам в історичным центрі Бардийова одкрыл ся словацком і русиньском гымном по котрій долгорічный член Драматичного колективу Театру Александра Духновича в Пряшові і Ґорлатата задеклямувал з тых вручаніє од Александра Духновича Пак дістали слово представителі орґанізаторів Мартін Хома ведучый Одділіня Культуры місткого уряду в Бардийовій і Мартін Караш предцеда русиньской Оброды на Словеньску Караш у своім приговорі в рамках одкрытя русиньского свята спомянул же Русинів ся в остатнім списуваню жытелів у <unk> р приголосило понад <unk> тис а і тота подія має свідчыти о тім же Русины ту были сут і будут По офіцияльных проговорах орґанізаторів на сцену пришли православны священици отец Іво Петровай якій є духовным справцьом в Убардийові і о Петро Савчак Звараткы Отьсови вєдной з людми котры позберали ся на намісцю в Бардийові помолили ся за русиньскій народ як і за вшыткы народы світа по русиньскы так само взяли окрему просьбу за русиньскій народ котру приготовил грекокатолицкій священник о Франдишык Крайняк В проґрамі была і Радост По молитві вже слідувал культурный проґрам в котрым дістали простор ансамблі і солісты з реґіонів выходньой Словакі в котрых жыют Русины На сцені вычеряли ся Стефаня Ковачова і Геліґонкарка Моніка Сорокова за окрес Бардийов пак выступили уж з нами в русиньскым реґіоні ан лем Свідницкы геліґонкаре котрых веде наш долгорічный активіста етноґраф знами співак Іван Чіжмар Потішыти бардийовску публику пришол і фольклорный колектив Заруба з Нягова за окрес Меджлябірці Окресніна розпрезентувал фольклорный колектив Настас із Стащыньской Розтокы під веджыньом Кристияна Гуняры Досправдову радост принесла на поділу камюнка за окрес Стара Любовня бо як раз з того села выступал дітячий фольклорный колектив Радост понад <unk> дітей котры презентували русиньскій фольклор співом і таньом было досправды потіхом бо і вдяка ним видіти же Русины на Словакі мают свою будучност Перша част проґраму завершыла ся многоліствіям котре зо сцены заспівали в єдной з людми в публиці вшыткы выступаючы Оцінюваня і пульс По выступлінях Русинів з реґіонів предцеда Русиньской Обороды Мартин Караж вєдной з предцедом Світового Конґресу Русинів Штефаном Левиньом передали дяковны грамоты двом долгорічным русиньскым активістам Першым был Володимір Противняк бывшый председа русиньской оброды і сучасный секретар Світового Конґресу Русинів котрый недавно святкувал округлых <unk> років другым был Петро Микула так само долгорічный активіста русиньской оброды і функцийонер збератель русиньского вытравного уменя котрый має тот рік округлых <unk> років Грамоты были подякуваньом за іх долгорічну роботу на ниві русиньства Пак вжеслідувал очекуваный концерт нашого єдиного професийонального русиньского ансамблю під дукляньского умилецкого Людового Собору котрий публику потішыл своім годиновым репрезентатчным концертом При нагоді Дня Русинів Словакі была в польско словацкым домі в Бардийові інсталювана і выстава образів русиньскых малярів котры сут в збірці Петра Микулы Русинів поздоровила президентка і уполномоченый З нагоды русиньского свята поздоровила Русинів Президентка Словацкой Републикы Зузана Чапутова як і уполномоченый Влады Словацкой Републикы при Народности Меншыны Лазло Буковскій Цитуваня З потіхом слідую же все веце головно молодых Русинок і Русинів анґажує ся при розвитку театру поезиі ци фольклору Веце з них мі на стрічах по Словакіі з гордостю бесідували як обявлюют коріня свойой родины ци родного села Ятому барз рада Бо Словакія все была культурно розмаіта Розвиваня творчости і скушености предків і іх передаваня дальшым ґенерациям посильнює ідентіты котры творят нашу краіну Єдночасно уможнює нам вшыткым пережывати іх красоту і богатство а пак спознавати то што нас як людей соєдинят написала на своім офіцияльным профілі на сіті Фейсбук президентка Дальше цитуваня На многых місцях Словакі Ден Русинів Словакі святкує ся вчера вже зачали культурны подіі в медже Лябірцях і В Снині днес продолжуют в Бардийові а завтра діти стрітят ся на конкурсі в умелецкій Деклямациі на Духновичовым Пряшові Посилам Вам поздоровліня будте святкуйте і жычу богаты культурны зажыткы закінчыла своє поздоровліня голова державы цитуваня Пару днів тому мал єм чест брати участ на <unk> річниці фольклорного ансамблю Рутенія богатий і чутливый проґрам оддзеркалювал жывотоспособност русиньской меншыны Думам же то не нагода написал уполномоченый про меншыны Буковскій цитуваня З позициі уполномоченого уж дакілько років реґулярно нащівлюю середовыходну Словакію де в найвекшій концентрациі жыют Русины То прекрасный край котрый населят полно сердечных людей Але в тым краю не был жывотник легкій а жаль Богу ани в днешній добі неє Наперек тому є чути і видіти возроджыня русиньской ідентіты продолжувал уполномоченый Дальше цитуваня Остатнє списуваня жытелів нам єднозначно потвердило же Русины сут частю і будучностию Словакі То жыва комуніта з богато культурном і міцно ідентітом Русиньскій язык має певне місце на Словакі і буде мати законом хранену позицию у веце як <unk> селах Конец цитуваня Засобами Буковского о спілпраци Державы і самосправ є треба забезпечыти такый інституцийональный фундамент котрый буде ґаранцийом про розвиток русиньской меншыны Святкували єй в Снині а Меджелябірцях Ден скоріше <unk> юна святковали Ден Русинів Словакі в дальшых двох містах в Снині і Меджелабірцях В Меджелябірцях місто вєдно з містну орґанізацийом Роз і дальшыма партнерами приготовили так само богатый проґрам котрый проходил на містным амфітеатрі Святкуваня зачали перед містскым урядом на амфітеатр пак так само перешли участници в рамках святочной кройованой процесиі В снині в тот самый ден одбыл ся в рамках святкувань Дня Русинів Словакі дальшый концерт в рамках проєкту Русиньскы реґіоны в місті Представили ся в ним перед сниньском публиком Русины з Бардеєвского Кресу як Черговчан Мариянна Железна ци Дуло Шукарльовых Кусвяткуваню Дня Русинів Словакі приєднало ся і тот рік на родностно етнічне высиланя радия і телевізиі Словакі в Кошыцях На <unk> юна приготовило в своіх просторах публичний концерт з назвом Мария Чокынова голос на котрий ся не забыват В великым радийовым студию выступали капеля файта і співачкы Мария Мамрільова Наталия Падова а Михала Василенкова Модерувал знаний співак і редактор русиньского высыланя в радию Штефан Штец В понедільок <unk> червця юнія <unk> рока <unk> лавреатом Духновичового Пряшова <unk> стала Тімеа Марусинова автор допису Петро Медвідь В понедільок <unk> юнак р в просторах Театру Александра Духновича в Пряшові одбыло ся ціле державне коло конкурсу в деклямациі поезиі про зым малых сценічных форм і власной творчости Духновичів Пряшів <unk> рочником Духновичового Пряшова єдночасно завершыли ся і тогорічны святкуваня Дня Русинів Словакі котрый в календарі має своє місце <unk> юна На цілословацкє коло поступили молодшы і старшы дикломаторы котры в реґіональных колах конкурзу якы проходили в окремых окресах здобили у своій катеґориі перше місце де тогорічных участників пришло до Пряшова з окресів Стара Любовня медже Лабірці Бардейов Свидник Снина і Гуменне Конкурс одкрыл прецеда русиньской оброды на Словакі По одзвучаню гімны Словацкой Республикы і гымны Русинів в Ручанє стихом од підкарпатского писателя Володиміра Танчынця назвал словод Русинам приготовила ся публиці конференциєрка подіі Зузана Ковальчыкова членка драматичного колективу Театру Александра Духновича Тота пак привітала честуване гостів медже котрыма был предцеда русиньской Оброды на словеньску яка є головный орґанізатор Духновичового Пряшова Мартіна Караша директорку Словацкого Народного Музея Музея Русиньской Культуры в Пряшові Любу Кральову представительку пряшівской матиці словацкой Славку Дюрекову як і дальшых представителів русиньской оброды але і вшыткых котры пришли на конкурс деклямувати родичів дітей учытелькы котры іх приготовлювали а тых котры пришли посмотрити на наше святорусиньского літературного слова Пак вже дістал слово прецеда Караш котрый святочно по вымушеній дворічній перерві одкрыл же рочник Духновичового Пряшова По одкрытю на своє місця засіла фахова порота котра тот рік была в складі Прецеда Мариян Марко якій є і директором Театру Александра Духновича Русиньска писателька Людмила Шандальова долгорічный член нашого театру актор Ігор Латта Науковий робітник Інституту Русиньского Языка і Культуры Пряшівской Університе в Пряшові котрый ся специялізує на русиньску літературу Михал Павлич і редакторка русиньской радийовой редакциі Народн Етнічного высыланя радия і телевізиі Словакі Наталия Гребікова Пак уж слово на сцені нашого професийонального театру котрий несе мено єднако як і наш конкурс по отцьови Александрови Духновичови дістали тоты котры пришли в тот ден вказати свій талент і змагати ся і з своіма верстваками Систематична робота і підчас пандеміі Змагаючый тот рік представили ся в пятьох віковых катеґориях Од нульовой попяту значыт катеґориі од дітей з матерскых школ через школярів першого і другого ступня основных школ студентів середніх і высокых школ аж по дорослых Жанрово публика могла видіти поезию прозу духовну прозу малы сценічны формы але і власну творчост <unk> участників конкурсу так про публику приготовило досправды богатий і розмаітий проґрам з котрого фахова порота мусила выбрати тото найліпше што не было легко Потішаючым фактом было же наперек тому же маєме за собом два рокы пандеміі коли школы пережывали складны часы коли треба было учыти діштанчно на сцені в театрі было видіти же педаґоґове в нашых реґіонах не перестали з дітьми систематично робити ани в рамках навчаня і розвиваня русиньского языка бо деклямуючы пришли шумні приготовлены і жадну пандемічну перерву на них не было знати Но пак было видіти же діти котры каждый рік приходили на Духновичів Пряшів і тот рік зліпшыли ся а віриме же будут зліпшывати ся і до будучности Діти інтересувала серияльова звізда По выступлінях вшыткых котры были реґіструваны на конкурс пришла хвиля коли порота мусіла іти рішыти уділіня місц в окремых катеґориях але і вырішыти хто буде лавреатом Духновичового Пряшова <unk> За тот час участників на сцені забавляли акторы нашого театру Зузана Ковальчыкова і Владимір Рогач котры інтерактивным проґрамом хотіли дітям скоротити час покля порота верне з выслідками Кєд же Володимір Рогач єдным із тых акторів нашого театру котрый тепер грає єдну з головных роль в сериялі Границя якій є на Словакі популярний Корочыня часу скінчыло тым же діти собі зо серияльовых звіздов робили фотоґрафіі Може і успіх нашого молодого актора мотивує іх ку тому жебы дальше розвивати свій талент в деклямациі Лавреатом стала Тімеа Марусинова По перві котру потребувала порота на оцініня выступаючых вже пришол час выголошыня выслідків Перед тым Михал Павлич обще пояснил на основі чого вырішувала порота на што меркували што было рішучым при уділюваню окремых місц Пак вже слідувало выголошыня выслідків передаваня дипломів і подарунків про тых котры были в своіх катеґориях найліпшы Дипльомы і подарункы передавал предцеда русиньской оброды на Словакі Мартін Караш і членка пороты Наталия Гребікова На кінцю был выголошеный і лавреат Духновичового Пряшова Тітул лавреата орґанізаторы звыкнут уділювати участникам котры веце років систематично ходят на Духновичів Пряшів і євідентно видіти то же у дикломациі зліпшуют ся і мают талент на тото жебы ся в тій области дальше розвивати Тогорічным лавреатом стала днес вже студентка кошыцкой ґімназиі котра репрезентувала окрес Свидник і котра на Духновичів Пряшів ходит роколи дітинства лавреатом Духновичового Пряшова <unk> є Тімеа Марусинова Помолили ся і при памятнику Духновича Кєд же Духновичів Пряшів <unk> орґанізувал ся як част святкувань Дня Русинів Словакі поджас перервы представителі русиньской оброды пішли ку памятнику Александра Духновича котрий маєме в Пряшові Там положыли квітя нашому Будительови а грекокатолицкій парох з Олькы о Мілян Ясик Одслужыл при памятнику Духновича панахіду так само участны з отцьом языком просили за народ кєд же духовный помолил ся і молитву за русиньскій народ котру приготовил о Франтішек Крайняк За орґанізаторів хочеме іщы раз подякувати нашым русиньскым учытельком же роблят з нашыма дітьми же не перестали робити з нима ани почас пандеміі же і тот рік іх шумні приготували на конкурс Віриме же ся видиме знова о рік на Духновичовым Пряшові <unk> Віторок <unk> червця юнія <unk> рока З Музею Бідской Землі церковный палук трафил до церкви в Бортным Автор вісти Наталия Малецка Новак В минулым тыжни представникы Музею Бідской землі робітникы Музею Дворы Карвациянів і Ґладышів в Ґорлицях та отец Мирослав Цізило Парох парохіі в Бортным стрітили ся в музеі бывшій грекокатолицкій церкви св Космы і Даміяна в Бортным стріча звязана была з переданьом церковного палука з колекциі музею Бірской землі Церковный палук трафил до церкви в Бортным яка вєдно з мазярскым Загородом Лоси становит одділіня Музею Дворы Карвациянів і Ґладышів в Ґорлицях а провідником по церкви є отец Мирослав Цідило Чом паук трафил як разын Звожыня маєтку з выселеных сел Цитуваня Паук до нашого музею трафил найпевнійше кінцьом <unk> років минулого столітя На обшыри Лемковины тырвала в тым часі акция звожыня значыт вельоетоповы діяня ведены цілю забезпечыти рухоме выпосачыня церкви в выселеных селах Оповідат др Павел Коцанда директор Музею Бічской Землі Дальше цитуваня В тым часі зорґанізували пару маґазинів до котрых перевозили іконы тіж цілы іконостасы олтарі церковны книгы і інчы Єден з такых маґазинів зробили як раз в Музею в Бічы Зобраны обєкты в векшости трафили пак до санока сут тепер частю найвекшой колекциі ікон в Польщы і цінным елементом колекциі Саноцкого Історичного Музею і Музею Народного Будівництва продолжат Павел Козанья Дальше цитуваня што важне в роках <unk> Грекокатолицка церков свых Космі і Дамяна в Бортным была під опіком Реґіонального Музею в Бічы але з причыны дальшых адміністрацийных змін Бортне іслідуючы села з іх ресурсами зачали приналежати безпосередньо до сандецкого етноґрафічного Парку Істория зробила кус полний круг кінчыт Паук як символь спілпрацы Окрем декорацийных примет мож видіти в церковным пауку символь порозумліня медже інституциями культуры цитуваня Паук підносит історичну вартіст простору церкви додаючы єй автентизму звекшат естетичны приметы спостерігат Здіслав Толь директор Музею Дворы Карвациянів і Ґладышів в Ґорлицях Дальше цитуваня Факт што бічскій Музей передал паук до бортняньской церкви не єст типовым музейным діяньом то символ спілпрацы медже інституциями котрым залежыт на захованю культуровой і культурной спільности додає Здіслав Толь Хоц не мож повісти одкале походит паук то ідеальні вписал ся в обшыр експозициі Заполнил місце на повалі котре помимо декору оставало порожнє цитуваня Ориґінальный церковный палук перетырвал найтяжшый для памятників час <unk> рокы ХХ столітя Але вкрали го з церкви початком <unk> років Оповідат Клавдия Збєґєнь кєрівничка одділіня Музею Дворы Карвациянів і Ґладышів в Ґорлицях мазярской Загороды голосы з церковом в Бортным Дальше цитуваня Селяне скоро зареаґували подали ся за злодіями а тоты видячы што не будут в силі втечы з тяжкым пауком лишыли го під вантківском маґуром Од того часу паук находит ся в місцевій православній церкви де неперывно сполнят свою функцию Дополнят Клавдия з Бєґінь По замонтуваню паука дополніню формальности вшыткы присутны омовили найблизшы діяня музеів Музейну церков в Бортным мож звиджати од понеділька до четверга в годинах од <unk> <unk> до <unk> в суботы од <unk> і в неділі од <unk> <unk> до <unk> годы Середа <unk> червця юнія <unk> ры Русиный з збіркы Петра Мыкулы в нашым Музею Автор вісти Петро Медвід Як інформувала Яна Трущыньска із Словацкого Народного Музея Музея Русиньской Культуры в Пряшові <unk> юна <unk> р одбуде ся вернісаж новой выставы під назвом Русины в збірці образів Петра Микулы Петро Микула є долгорічний русиньскій активіста член русиньской оброды на словеньску а єдночасно і збератель образів Русиньска оброда є спілорґанізатором той выставы цитуваня Фактом є же зберательство творів візуального уменя не має на Словакі велику традицию і ґрунт В русиньскым середовиску то яв унікатний і кєд ся з ним стрітиме збератель часто добровольно зістават в аноніміті свою збірку Концепчно тематично і квалітативно выбрушує тішыт ся з ньой Но коли вырішыт акуратным способом єй выставити і публично презентувати є то у розвитку зберателя якій зграничний пунктій пункт пришол і у русиньского зберателя Петра Мікули з Біловежі котрый зберательством образів занимат ся вже двадцет років і його богата збірка має дак <unk> умелецкых творів інформувала Трущіньска Колекция Петра Мікулы є заміряна на русиньскє вытравны уменя Сут ній авторы русиньского походжыня із Підкарпатя і Словакі головно іде о малярів прославленой підкарпатской русиньской малярской школы так само має Петро Микула у своій збірці словацкых умельців котры тематично занимают ся в своіх творах Русинами головно іде о авторів кошыцкой модерны Выбер і збіркы русиньского зберателя буде в просторах Музея Русиньской Культуры в Пряшові мож выдіти од <unk> юна до <unk> юля <unk> року тішыти ся на шільници можут на веце як <unk> творів од <unk> авторів <unk>ar<unk>o<unk>ratrckka пікасо на єдній выставі в Кракові Автор допису Наталия Малецка Новак На єдній выставі в Нацийональным Музею нашли ся передовы модерны артисты Варголь Бенксі Шаґаль Баскія Мірод Далі Лекорґузия Пікассо Ліхтенштейн Роботы з приватной колекциі любомірскых князів першый раз сут вказуваны так шырокій публиці Найзнаменитшы творці ХХ столітя б гостят в павельоні Юзефа Чапского од <unk> червця юнія аж до <unk> жолтня октобра того рока Близко <unk> сиґнуваных назвисками веце як <unk> найзнаменитшых артистів ХХ столітя мож од минулой пятниці видіти На выставі сучасна штука з колекциі любомірскых князів в Павельонів зефачабского одділіню Нацийонального Музею Подорож по аванґарді XXI столітів цитуваня Єгел пару особливо вартістных обєктів але вартістю як так є тіж ціліст выставы в такій формі Вартат звернути особливу увагу на роботы менше знаной в Польщы аванґардовой ґрупы Кобра Ци В roreo але не тот найчастійше репродукуваный Для конесерів сурреализму презентуєме выняткову серию Робіт Марка Шаґаля і Сальвадора Далі вычыслят проф Анджей Щерскій директор Нацийонального Музею в Кракові Вшыткы презентуваны на выставі роботы ґрафікы образы меблі были зроблены по ІІ світовій войні і звязаны сут з передовыма артистами світовой аванґарды Обік знаных з музейных просторів творів такых артистів як Пабло Пікассо ци Жуан Міро першый раз на выставі в Нацийональным Музею загостил єден з найславнійшых представників штукы в Лиці Бенсі Ключом выставы є перегляд того што діяло ся в америцкій і европскій штуці по ІІ світовій войні в ориґінальный спосіб односячый ся до творчости покровителя Павельону Юзефа Чапского вказуючы медженародный контекст в якым розвивало ся малярство то же цитуваня Залежало мі жебы запросити публику до артистичной подорожы Зачынаме од несторів аванґарды артистів котра як передова страж торувала дорогу в сучасній штуці і черговы етапы сучасной штукы оповідат Анна Будзалек кураторка выставы Никыфор малярство Автор допису Наталия Малецка Новак През цілы вакациі мож в Пєніньскым Музею Шляхтові видіти выставу під наголовком Никыфор малярство Вернісаж прошол <unk> червця юнія цитуваня Никыфор был міцно учутьово звязаный з Креницьом з Лемковином де мешкал і творил котрых видокы высловил в малярстві в спосіб так красний і особистий як нихто скорше запрашат збігньоволянін куратор Музею Никыфора в Креници Епіфандровняк якій жыл в роках <unk> Лемко з Крениці в цілым світі знаный як Никыфор Креницкій Єден з найвыдатнійшых в істориі малярства артистів з кругу штукы называной наівным малярством Цитуваня Певністю є єдном з найбарже нештоденных постаті штукы ХХ ст в Европі подає збігны Волянін Мастер зоставляня кольорів Малярства вчыл ся сам од наймолодшых років Думал што кєд має талянт то єст зобовязаний малювати для тых люди што малювати не потрафлят Мал абсолютну малярску інтуіцию котра дозваляла му безблудні зоставляти фарбы творити кольористику котром дотепер захоплюют ся выдатны знавці малярства Рішуча векшіст образів Никыфора то акварелі і в тій техніці намалювал в меджевойню роботы узнаваны за його найліпшы творы в пізнійшым часі хоснувал тіж ґваж і креткы Рысункы зроблены олівком сут ескізами послідніх років жытя Дровня <unk> Новосільскій Ворголь Годинами бесідуючы на Мурку в Креници прібувал продавати своі малюнкы як памяткы з Крениці В тамтым часі не находил зрозумліня для свойой штукы Допіро знаєміст з Анджейом Єлом Банахами принесла му выставы дописы про него аж і славу В послідніх роках жытя коли был уж досправды розпознаваний дочекал ся выставі в Варшаві в Ґалериі Захента в <unk> р на котрій обіґ него своі роботы вказувал м ін Юрий Новосільскій Днес мено Епифана Дровняка появлят ся в єдным шорі ци то як раз з Новосільскым ци Варгольом як найвеце знаныма малярями лемківского походжыня Выслухали сте дописів якы публикуваны были на порталю Лем фм протягом минулого тыжня Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак