Przejdź do treści
PL

Słowa, tożsamość, emocje

Archiwum
łemkowskiego radia

O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.

Перегляд тыжня
Odc. 140

Перегляд тыжня

•

Opis odcinka

Чытаме дописы порталю ЛЕМ.фм з тыжня 09 07 2022 – 16 07 2022

Automatyczna transkrypcja

Перегляд тыжня порталю Лем фм Неділя <unk> липця юлия <unk> р Посланці в Стропковій схвалили вступ до карпатского реґіону Автор вісти Петро Медвід Місто Стропків хоче вступити до Медженародного Здружіня Карпатскій Реґіон і з центром в польскым місті Ряшів Як інформувала аґентура ТР на остатнім засіданю вступ схвалили місткы посланці Самосправа од того очыкує новы черезграничны принагоды Місто має быти за словами говорцю міста Петра Новака приняте по вырішыню орґанів здружыня Карпатскій Реґіон З пропозицийом на вступ зробків подля Новака ословило Здружіня В Польщы діє уж майже <unk> років і його членами сут самосправы з области підкарпатского і малопольского воєвідств У <unk> році ся змінил штатус Здружіня вдяка чому карпатскій реґіон стал через граничном юридичном особом Зміна статуту в практиці значыла то же до орґанізациі можут приєднати ся і заграничны особы а субєкты Першыма членами Здружыня і Словакі были місто Спішкє Попрадя і села Земпліньскы Гамбры Малый Шаріш але і русиньскы Словінькы на Спішу У фінансній перспектыві на період років <unk> буде карпатскій Реґіон одповідный за справуваня Фонду мікропроєктів в рамках пріорититворче і туристично атрактивны пригранича в рамках проґраму Інтерреґ Польска Словация <unk> Значыт орґанізация буде і дальше годна спілфінансувати словацко польскы проєкты аж до суммы <unk> тис евр у области розвитку туристикы Найважнійшым проєктом є подля Новака вытворіня і пропаґация карпатской значкы Карпатя і сеґментів Ґ <unk><unk>t<unk> <unk>n<unk> ци Етнокарпатя Цитуваня З еврореґіоном спілпрацуєме на ріжных уровнях вже декілько років зато вітаме можливост стати його активныма членами В новым проґрамовым періоді проґраму Інтерреґ так само видиме при нагоду на здобытя дальшых фінаншных средств на розвитковы проєкты повіл приматор міста Андрий Бренза Додал же місто было в проґрамі Інтереґ <unk> успішне з каждым поданым проєктом при чым заміряли ся на інвестичны але і мягкы активности в рамках укріпліня черезграничной спілпрацы з Польщом головно з Ряшовом Корчыном Бобовол ци Санковом В понедільок <unk> липця юлия <unk> рока В Меджілябірцях одсвяткували <unk> років орґанізуваного футбалю Автор вісти Петро Медвід <unk> юлия <unk> року На футбальовым стадийоні в Меджілябірцях одсвяткували <unk> років орґанізуваного футбалю в місті Днешній МШ Спартак Меджелябірці зачынал як Аф Мтеор Меджелябірсі у <unk> році в другым окрузі выходу Словацкой жупы Святкуваня сторічниці одкрыл приматор міста Владислав Вышньовскій І своіма проговорами поступно выступили і дальшы цінны гості подіі Депутат Народной Рады Словацкой Республикы Душан Ґаліс представитель пряшівского Самосправного Краю Александер Ґаляйда і віцепрезидент Словацкого Футболового Союзу Ріхард Гаврілла Ґратулювати меджелябірскому клубу пришла і леґенда чехословацкого футбалю Ладислав Петраш Не бракувал ани русиньскій карикатуриста знаний як футболовий активіста Федор Віцо ци бывший футбальовий суді Фіфа Любош Михель <unk> оціненых Перед великым оцінюваньом заслуженых грачів тренерів і функцийонарів футбалю в меджелябірцях участны символичном минуту тиха оддали почливост і памят вшыткым котры в складных условіях зачынали футбольовый жывот в місті над Камяном Так само з рук Рігарда Гаврілы за перемогу в Третій лізі старшых школярів собі оцініня перевзяли членове команды тренера Павла Лукачіка Пак слідувало передаваня оцінінь ґрупі <unk> людей котры активно діяли в меджелябірскым футболовым клюбі Ци уж як сме споминули на позициях рачів тренерів або функцийонарів Медже оцінныма был і бывшый прецеда русиньской оброды на словеньску долгорічный секретар Світового Конґресу Русинів Володимір Противняк тот його кремійшого і шпортовый активіста і в роках <unk> аж <unk> был предцедом клюбу те єс Спартак Меджелябірці Істория лябірского футбалю Офіцияльно был Меджелябірскій Футбальовий Клуб основаный в <unk> році По выникнутю Чехословацкой Республикы в <unk> р зачали орґанізувати ся першы футбальовы змаганя в Меджелябірцях Піонерыры міцного футболю товды называли свій клюб Слован Меджлябірці Як орґанізуваный клюб у <unk> році зачал своє діяня в другым окрузі выгодословацкой жупы Лабірскій Футбаль уж під назвол А ФМтеом Лабірці в роках <unk> аж <unk> кадер команды творили головно студенты В році <unk> замінила назва клюбу на ЕСКА Русь Медлябірці чого ініцияторами были містны професоры но в тым періоді перестал активний футболовый жывот в місті У фашістичным словацкым штаті пришол заказ діяльности клюбу кєд же команда не хотіла змінити свою назву на ШПі Меджлябірці гаґє в назві мало значыти глинкову Ґарту што была повоєньска орґанізация фашыстичной глинковой словацкой людовой партиі яка была поджас войнового штату при властях Повойнова істория Активный футбаль обновил ся в Меджілябірцях аж на зачатку <unk> років знова під назвом Ска Русь Меджілябірці В році <unk> змінила ся назва на ДШ Татран Меджілябірці ДШО добровольна шпортова орґанізация О <unk> рокы пізнійше то уж была <unk>o<unk>to<unk><unk> Локомот Мерілябірці В дальшых періодах тенденция зміны назвы реалізувала ся подля домашньой фабрыкы і футбалісты в сезоні <unk> наступили під назвым Т є <unk> Марілябірці те є тіловыховна єднота Од року <unk> то был клюб Тє Спартак Мостарень Меджілябірці і од <unk> року т єст Партак Вігорлят Меджілябірці По роках сполочыньскых змін з <unk> р пришла в році <unk> потреба трансформациі што мало своє завершыня у створіню ЕшК Штарт Меджі Лабірці Од сезону <unk> має клюб знова назву МШ Спартак Маджілябірці значыт вернул ся ку назві котру хосновал од <unk> років Стипендиі для здібной лемківской молодежы можеш старати ся і ти Автор вісти Наталия Малецка Новак Товариство для Розвитку Музею Лемківской Культуры оголосило набір кандидатів до стипендий лемківского Стипендийного Фонду ім Івана Русенка Жебы старати ся о таку стипендию треба медже інчыма быти тогорічным матуристом стипендия выносит <unk> золотых місячні през цілый першый рік студиюваня Кєд серед вас сут тогорічны матуристы котры не лем успішні зарахували і спити на конец середньой школы але і нашли ся на списку принятых на студиі єдной з публичных высшых шкіл в Польщы полний список учелен найдетен самотузку поданым дописі університетів політехнік і тым подібне то можут прібувати достати річну стипендию котра поможе покрыти част выдатків звязаных зо студиюваньом Цілю лемківского стипендияльного фонду ім Івана Русенка є фінансово підперти здібных Лемків і пропаґувати доробок Івана Русенка серед лемківской молодежы О стипендию лемківского стипендияльного фонду можут старати ся особы котры выріжняют ся высокым результатом матурального іспыту находят ся в материяльній ситуациі котра вымагат фінансовой підпоры а іх постійне місце замешканя то села або місто до <unk> тис жытелів на обшыри малопольского або підкарпатского воєвідств Абсольвентам треба ся тіж ідентифікувати зо спадковином лемківского народа Додатково пунктуваны будут особы котры брали або берут активну участ в діянях для лемківской соспільности ци локального середовиска алґоритм нарахуваня пунктів найдете за мотузком поданым в дописі Комплет документів треба зложыти до <unk> серпня авґуста на адрес зындранівского Музею Оголошыня результатів набору заплянуване є на <unk> серпня авґуста Детальны інформациі про вшыткы вымогы і потрібны до зложыня документы найдете на сайті Зындра Нові <unk>o<unk>y Віторок <unk> липця юлия <unk> рока Тыжден з новом книжком Професор Роберт Маґочій Я як раз не виджу скорого кінця Карпаторусинів Автор допису Демко Трохановскій То уж тыжден як скінчыл ся промоцийный тур выдавництва Li<unk>e<unk> котре являло ся головным орґанізатором подій в цілій Польщы маючых як ціль вказати світу польскє выданя книжкы проф Павла Роберта Маґочія під наголовком Подослоном ґур діє Русі Карпатскій і Карпату Русинів од Варшавы до Зындрановой через Краків Ґорлиці і Санок автор стрічал ся з заінтересуваныма чытачами Затой час підсумувати што діяло ся при тій нагоді Орґанізаторы заплянували стрічы так жебы дотерти до як найбільшого чысла охочых познати русиньску історию зато нич автор моноґрафіі пришол на Лемковину зачало ся од головных польскых академіцкых центрів а сам початок одбыл ся <unk> червця юнія <unk> рока в Державным Етноґрафічным Музею во Варшаві де при полній сали люди стрічу вели Адам Бальцер шеф Центра Східньоевропейскых Студий Варшавского Університету і др габ Томаш Стриєк проф колеґіум Сівітас Хто не встиг до Варшавы міг іщы быти в Краківскій Польскій Академіі Знань <unk> червця юнія бесіду з проф Маґочыйом вели там др габ Олена Дуць Файфер проф Ягайлоньского Університету та др габ Анджей Зємба Пак подіі пришли на Лемковину до Ґорлиц <unk> червця юнія і санока <unk> червця юнія жебы конечно <unk> липця юлия найти ся в Музею Лемківской Культуры в Зындрановій Прекрасне місце до стріч посеред гір То Зындранова як раз была посліднім пунктом промоцийного туру з проф Павлом Маґочійом і його моноґрафійом Ту посеред гірі лісів в просторах Музею Лемківской Культуры при прекрасній хвили орґанізаторы рішыли розшырити формулу стрічы окрем завершаючого артистичного концерту в выконаню дуету Ганця і Славко та речыталю Аґаты Рымарович запросили і другых почестны гости Зато тым разом презентуваны были і інчы выданя якы до Лемків ближе дальше навязуют ЛЕТ запросила не лем авторів выданых собом книжок але і науковців і дослідників котры присутным приближали іх зміст і проблематику ведучы бесіды з творцями Такым способом в публиці запрезентували ся і авторы і іх книжкы Станіслав Криціньскій зо свойом трилоґійом Лемковина по обох странах Карпат Лемковина час войны і миру Лемковина не втрачена Мария Щелецка з выданями Не лем да діти Бескід Бескіту Бескід Бескіту Зима Никыфор професор Ян Пісуліньскій автор науковой моноґрафіі Специяльна Акция Вісла Посліднім пунктом той части была бесіда з автором моноґрафіі по дослоном ґур Дзіє Русі Карпатскій і Карпаторусінів проф Павлом Робертом Маґоджыйом ведена проф Евом Міхном Я як раз не виджу скорого кінця Карпаторусинів І іщы єден пункт прикрасил недільну стрічу в Зындрановій По презентациі книжок і бесідах з і авторами за стіл сіли присутны дослідникы доктор Томаш Косєк проф Павел Роберт Маґочій проф Олена Дуць Файфер проф Ян Пісуліньскій і проф Ева Міхна ведуча дискусию о Русинах Карпатскій Руси і іх будучым Мож повісти же науковці хоц не были доцна східны в своіх концепциях дефініциях тото Русины і коли іх уж може і не буде то домінантом выдає ся выповід професора Маґочія якій зачудуваний звідувал чом фурт бесіда і звіданя о будучым Русинів то уж наше нацийональне одроджыня а при каждым бесідували же нас уж не буде Скінчыл твердо Я як раз не виджу скорого кінця Карпаторусинів Ріжны стрічы кажда інча Тото што підкрислял в бесіді з нашом редакцийом шеф выдавництва Li<unk> Зыґмунд Сліва кажда зо стріч з професором Маґочійом была дакус інча Прибывшы давали інчы звіданя клали притиск на інчы проблемы хотячы дознати ся дашто більше о істориі Карпатской Руси і жыючых в ній і в діаспорі Карпатскых Русинах Подослов ґуры діє Русі Карпатскій і Карпаторусінів то книжка барз важна яка дакус змінят наше думаня о тым што в Карпатах Проф Маґочій в своій книжці запознає чытача з чысто новом літературом яка недоступна в польскій гуманістиці мадярском словацком русиньском і анґлоязычном Бесідує шеф выдавництва Li<unk> додаючы пак же доказ проф Маґочія Не лишат сумнівів же Русины істнуют і попри росийскій білорускій украіньскій являют ся четвертом східньославяньском нацийональністю Подословном ґуру діє Русі Карпатскій і Карпаторусінів то цінна моноґрафія яка дотепер не была доступна польскоязычному чытачови але хосенна буде і для Русинів Лемків якым уж тяжко по русиньскы прочытати будь што предовшыткым о собі і своім народі Книжка доступна в інтернетовій книгарни выдавництва Li<unk>era<unk> за мотузком по даным дописі Четвер <unk> липця юлия <unk> рТВС і СН ся за проблематичну реализацию оправдали Телевізия єй вже зняла з архіву на сайті Автор допису Петро Медвід Цитуваня Русиньска і украіньска народност не сут тотожны Написал у середу <unk> юлия <unk> року на своім офіцияльным сайті на сіті Фейсбук уполномоченой Влады Словацкой Республикы Прородносны Меншыны Лазло Буковскій Коментувал тым стрічу котра одбыла ся як раз в тот ден в Владным готелі Боріґ в Братиславі і котру скликал на основі повіріня членів выбору про народности меншыны і етнічны ґрупы за русиньску народносну меншыну Петра медвідя і Міляна Яна Піліпа Представителі Русинів на ній рішыли з представителями радия і телевізиі Словакіі РДВС і Словацкого Народного Музея См од высыланя реляциі з Усме по словеньску <unk> і з дня <unk> юна того року в котрым одзвучали тверджіня якы спохыбнюют істнуваня русиньского народа і його культуры Сміх через сизы Хоц телевізийный серияль має назву З Усміхом по Словакі реляция зо зачатку юна была про Русинів скорійше сміхом через сизы В тым проґрамі выступаючы навщивили і Словацкій Народный Музей Музей Украіньской Культуры Усвіднику В реляциі бесідували і з Іветол Василенковол робітничков спомянутого Музея В реляциі напр одзвучало же деревяны храмы сут верхом архітектуры Русинів Украінців пак на звіданя модераторкы Яны Ковальчыковой ци має русиньска і украіньска культура многосполочного Робітничка Музея одповіст же русиньска і украіньска культура є єдно і тото саме Од высыланя проґраму стрітило ся з великоволнув неволі з боку Русинів жыючых на Словакі котры жадали представителів Русинів через округлый стіл Русинів Словакі жебы рішыли дану проблему ОС выдал <unk> юна офіцияльну пресову справу в котрій окрем інчого жадал оправу і оправданя за одвысланий проґрам як з боку РТС так з боку СН державных інституций котры бы як першы мали дбати о то жебы ся не порушували права народносных меншын По згоді в ОС так само на засіданю Народосного Выбору дня <unk> юна членове за русиньску меншыну вєдно і з председом выбору Лазом Буковскым приняли одсуджуюче узнесіня А Буковскій был повірений зорґанізувати стрічу представителів Міністерства Культуры СН і РДВС з представителями русиньской меншыны в што найскорійшым часі РТВСняла проґрам зо сайту іщы перед засіданьом На округлым столі ку тій темі котрій ввіл уполномечений Буковскій были за русиньску меншыну участны Петро Медвід член Народносного Выбору і Петро Штефаняк заступник члена Народносного Выбору а єдночасно прецеда Округового Стола Русинів Словакіі За РДВС пришли на робочу стрічу Антон Шулик котрый є директором секциі проґрамовых служеб словацкой телевізиі драматурґ РТВС Павел Хованец а так само Даніл Данґыл і Мартин Фрімер з продукшной компаніі Ноемо котра серияль з УСмем по словеньску про РТВС выраблят Делеґацию Словацкого Народного Музея в Ґенеральный директор Браніслав Паніс дальше был участный намістник Ґенерального Директора про Одділіня комунікациі Йозеф Бетнар директор См Музея Украіньской Культуры Усліднику Ярослав Джыґанік і за Міністерство Культуры пришол Радослав Раґач котрый є Ґенеральный директор секциі Культурной дідовизны на данім Резорті Фактом є же представителі РТВС і продуктной компаніі котра серияль выраблят пришли на стрічу з тым же вже абсольвували пораду в рамках РТВС споминаны хыбы собі признали і част з <unk> юна зняли з архіву на вебсайті радия і телевізиі Словакі На стрічы выразили жаль над выникнутом ситуацийом і оправдали ся представителям русиньской народносной меншыны Ґарантували же то іх збоку не был замірно была то драматурґічна хыба котру собі не усвідомили кєд стрыгали реляцию до фінальной версиі Так само приобіцяли публичне оправданя за одвисиланя даной реляциі До архіву і повторінь ся реляция верне аж товды кєд будут проблематичны высловы о Русинах выстрижены з тым же представителі Русинів дістанут до переду реляцию на контролю Представителі РТВС на округлым столі так само інформували же забезпечат принятя такых кроків жебы в будучности подібны ситуациі не выникали РТВСбуде занимати ся і обсягом інчых форматів в радию і телевізиі жебы не приходило до того же русиньска меншына презентує ся у высыланю як украіньска меншына Так само было Русинам пропонуване жебы РДВС створила простор в рамках свого высиланя про реализацию дискусного проґраму на тему минулости і сучасности русиньской народносной меншыны і украіньской народносной меншыны Музей офіцияльно вызнават <unk> меншын На робочій стрічы оправдал ся посередництвом Ґенерального Директора Браніслава Паніса і Словацкій Народный Музей котрый так само выразил жаль на выникнуту ситуацию в повязаню з высловами кураторкы Музея Украіньской Культуры в споминані реляциі Паніс підкрислил же становиско Словацкого Народного Музея є ясне вызнават <unk> держав признаных народносных меншын окрему русиньску і окрему украіньску народност Музей буде публикувати своє офіцияльне оправданя на своім вебсайті в рамках котрого так само буде написане же СН вызнават істнуваня двох окремых народносных меншын русиньской і украіньской як і іх окремой культурной дідовизны В будучности так само хоче СН забезпечіти жебы подібны ситуациі не выникали Паніст на стрічы бесідувал о нульовій толеранциі на такы выслови Округлый стіл Русинів Словакі вєдно з членами Народносного Выбору за русиньску меншыну плянує дальшы робочы стрічы з представителями Міністерства Культуры Словацкой Республикы і Словацкого Народного Музея жебы рішыти русиньскы артефакты якы до днешнього дня сут в збірковым Фонді СМузея Украіньской Культуры в Свиднику Радван над Лабірцьом має з причыны суход проблему з водов Автор вісти Петро Медвід Актуальне сухе літо як і дакілько попередніх примусило жытелів русиньского села Радвань над лябірцьом меджелябірского окресу прогублювати студні Як про аґентуру ТаС повіла старостка села Яна Свічінова при єднакым стані клімату то в слідуючых роках не буде мусіти быти рішыньом Цитуваня Мы досправды в ситуациі же в нас є вода понад золото ситуация з рока на рік є гірша Досправды не знам што буде дальше Люди боят ся о воду повіла старостка Врадване над лябірцьом неє публичного водоводу Жытелі сут одказаны на власнысту дні намагы выбудувати сельскій водовод мал уж попередні староста Наєднаня з выходу словацком водарску компанійом скінчыли Лемко проєкту на зачатя процесу пак з капацітных і фінансных причын воднарі од того одступили Водовод моментально кінчыт в Грабовці над Лябірцьом котрый є десят кілометрів одрадваны Подібну проблему мают подля Свічыновой і в недалекым Берестові над Лябірцьом Містны жытелі сут за словами старосткы звыкнены купувати собі паковану воду На поливаня загород хоснуют дождрову воду і воду з рікы Лаборец цитуваня Но і тот нам вжытече лем як потічок говорит старостка котра кликала і справу поводя Лабірця жебы в селі зробити порогы на затримуваня воды Пак за ісловами і уровень воды в студнях бы тримала ся на даякій высоті Єдночасно конштатує же такє рішыня як бач буде проблема з рыбарями і охранарями Маленькым позитивом має быти факт же містна школа є по часті та заперта на покля бы сухе літо мало продолжывати і дальше В осени то подля Свічыновой може быти в селі катастрофа Выслухали сте дописы якы публикуваны были на портали Лем фм протягом минулого тыжня проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак