Przejdź do treści
PL

Słowa, tożsamość, emocje

Archiwum
łemkowskiego radia

O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.

Перегляд тыжня
Odc. 154

Перегляд тыжня

•

Opis odcinka

Чытаме дописы порталю ЛЕМ.фм з тыжня 29 10 2022 – 05 11 2022

Automatyczna transkrypcja

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм Неділя <unk> жолтня октобра <unk> рока Пряшівскій Край поведе Маєрскій председа РС в крайскым парляменті Автор вісти Петро Медвід В суботу <unk> октобра <unk> р проходили на Словакі першый раз споєны крайскы і комунальны выборы В Пряшівскым Самосправным Краю ПСК де жыє найвеце Русинів в рамках Словакі зостават з жупаном Мілян Маєрскій Найвекшом конкуренцийом му был Михал Калиняк родак з Меджілябориц но хоц му кількіст голосів порівнаню з баданями преференций перед выборами наросла не старчіло то і по пятрічным мандаті буде дальшы рокы предцедом ПСК Маєрскій Калиняк бы міг быти віцежупаном На початку рахуваня голосів в суботу вечур куртый час ввіл Михал Калиняк Но было ясне же порахуваны сут лем малы села і вєдно з выслідками векшых сел і міст ся буде ситуация мінити На конец Калиняк здобыл <unk> кома <unk> процента голосів при чым староновий жупан Маєрскій мал <unk> кома з <unk> процента Розділ медже фаворизуваныма кандидатами был понад <unk> процент при чым многы думали же і кєд выграт маєрскій розділ буде тіснійшый Маєрскій ся такой вночі подякувал на социяльній сіти голосуючым же дали цитуваня пряшівскому Краю шансу быти досправды гордым выходом і написал же собі щыро оцінит каждий єден голос Жупан бере дальшый мандат як цитуваня великій обовязок дале хоче на місто бесідуваня безпристайно робити і приносити результаты про ліпший жывот люде в рамках цілого краю так само акцентувал же є приготовленый наново в тым продолжывати Каленяк по пілночы за суботу на неділю признал прогру і потвердил же вже телефонувал з Маєрскым і поґратулювал му ку перемозі Но хоц не был успішный як кандидат на жупана здобыл безконкуренчно найвеце голосів із вшыткых кандидатів зо вшыткых окресів на посланців ПСК З чыслом голосіл <unk> котре здобыл за окрес Пряшів а кількостьол посланців котры ся за тоту саму коаліцию дістали до крайского парляменту і котрым бракує лем трьох людей жебы мали точну половину заступительства ПСка є реальным кандидатом на віцежупана Вопросом є ци Калінак схоснує свій мандат і посадит ся до крайского парляменту або верне до здружыня міст і Сел Словакі з тым же дальше буде занимати ся самосправом як фаховац Приматоры в нашых реґіонах Посмотрили сме ся і на то якы результаты принесли выборы на позициях приматорів міст в нашых реґіонах В Меджлябірцях здобыл знова мандат дотеперішній приматор Владислав Вышньовскій котрый мал аж <unk> кома <unk> процента голосів До місткого заступительства там кандидавал і наш молодий активіста а прецеда обчаньского здружіня Лабірскы Русины Александер Грічко Но не перешол Свидник так само продолжує зо староново приматорком Марцело Іванчовол котра здобила <unk> кома <unk> процент голосів У Свиднику кандидувал і Мілош Стрончек котрого знаме як нашого активісту председу Окресной орґанізациі русиньской оброды у Свиднику а орґанізатора русиньского фестівалю Ноздобил лем три кома <unk> процента голосів Потішуючым фактом є же молодий русиньскій активіста Станіслав Гвозда котрый кандидувал на міцского посланця здобил мандат і был пятий найуспішнійший подля чысла голосів Бардейов і дальше буде вести як приматор Боріс Ганущак котрый є долгы рокы уж як кєд неогрозительным монархом Приматором є од <unk> р і здобил мандат на дальшы <unk> рокы кєд му дало голос <unk> кома <unk> процента люди В Бартийові знала обгаю мандат місткого посланця і Мілянян Піліп незалежный кандидат член выбору Пронарности Меншыны і Етнічны ґрупы председа Уряду Прословаків Жыючых в заграничу а член Президиі Округлого Стола Русинів Словакіі Снині є на посаді приматора зміна Данієля Ґаляндова не обгаіла свій мандат котрый дістала перед штырьома роками Новым приматором стал Петро Волошын котрый здобил <unk> кома <unk> процент голосів Стара Любовня продолжує з приматором Любошом Томком незалежный кандидат котрый здобил <unk> кома <unk> процент голосів і в гуменным зістават приматором Мільош Марічко незалежный кандидат котрому дало голос <unk> кома <unk> процента людий в крайскым парляменті і люди з русиньского руху Окрем Михала Калиняка котрый здобыл мандат посланця ПСК а котрого можеме знати і з русиньского руху і дальшы люди активны в русиньскых справах здобили мандаты посланців За окрес Стара Любовня буде посланьом ПСК Мартін Караш предселя русиньской оброди на славеньску котрый знова обгаіл і мандат посланця містного заступительства в селі Камюнка За тот самый окрес буде крайскым посланцьом Активный наш староста Михал Дідик незалежный кандидат котрый тіж обгаіл свій старостовскій мандат в селі Чырч За свідницкій окрес был выбратий за єдного з трьох посланців ПСК того окресу Михал Ільканин незалежный кандидат котрый є предностом Окрисного Уряду Свіднику а знати го можеме і як бывшого актора Театру Александра Духновича в Пряшові Четвер <unk> листопада новембра <unk> рпрезентация русиньского уменя в Будапешті Автор допису Петро Медвід <unk> новембра <unk> р одбуде ся в салі ґрофа Михала Естергазия в Будапештаньскым Каштелю Стефанія вже <unk> рочник подіі під назвом Шедевры русиньского умільства Орґанізаторами той подіі сут посланкыня Парляменту Мадярска за русиньску меншыну Віра Ґіріц вседержавно і русиньскоє самосправуваня Вседержавне Общество Русину Рутину Мадярщыны Общество Русиньской Культуры і Фундация за Русинів На подіі будут репрезентуваны ріжны области русиньской культуры і уменя участны будут годны посмотрити собі ювілейну выставу єдного з найвызначнійшых нашых малярів Атаназа Фединця Выступати будут оперний співак Золтан Дараґол Анна і Мария Бан молоденый Фольклорный ансамбль Русины і школярі Мучоньской Грекокатолицкой Основной Школы св Петра Головным покровительом русиньской подіі є заступник віцепремєра Мадярска Жолт Шемєн Вєдно з ним покровительство взяли прецеда парляментной фракциі Християньско Демокі Іштван Сімічко котрый на подіі і приговорит ся участникам а посланкыня Віра Ґіріц Атанас Фединец Народил ся Атанас Фединец в Ужгороді в родині выдатного хірурґа Александра Фединця єднако як няньо і він Выштудувал медицину на Ужгородскій Державній Університі і стал рентґенолоґом наперек выштуваній професиі зачал занимати ся наперед фотоґрафію пак малюваньом Інспірували го старшы майстры представителі русиньской підкарпатской школы мальованя Федор Манайльо і Антон Кашай котрых особно знал В художных кругах был знамий під псевдонімом Фруці підписувал ся і так на образы В <unk> р еміґрувал до Мадярска там активно занимал ся малюваньом Был членом Нацийонального Общества Художників Мадярска Клубу Художників Корвін і Общества Художників ім Енді Ворголя В своім власным домі одкрыл Ґалерию Брал активну участ на культурных подіях русиньскых орґанізаций в Мадярску Образы Атана Зафединця были выставлены на многочысленных выставках в Мадярску на Підкарпаті в Австриі Німецку ци Швециі В Сербіі одбудут ся выборы до нацийональных совітів Автор вісти Петро Медвід В Сербіі рыхтуют ся на выборы в котрых собі на дальшый штырічный період Членовы народносных меншын записаны до списку меншыновых волічів будут выберати членів нацийональных совітів Меншыновы выборы одбудут ся вже тот місяц в неділю <unk> новембра <unk> року Своі совіты собі буде выберати денадцет народносных меншын включно Русинів Нацийональны совіты сут формом меншынового самосправуваня на котры має кажда вызнана народносна меншына подля сербской леґіслятивы право Тот рік буде в порівнаню з роком <unk> конститувати свій нацийональный совіт і росийска меншына котра подала пят кандидатчных списків Выборы і фунґуваня совітів найвеце пояснюют і реґулюют два основны документы подля котрых ся треба рядити Єто закон о нацийональных совітах народносных Меншын і правила о способі адміністрациі окремого списку воличів народносной меншыны Голосувати в тогорічных меншыновых выборах приголосило ся <unk> сербскых гражданів На выборы ідут і Русины Русины в Сербіі мают свій нацийональный совіт од <unk> р Тот першый діял лем два рокы По выборах будеме познати вже VI склад Нацийонального Совіту Русинів Моментально мают Русины право мати <unk> членів совіту Чысло членів окремых совітів залежыт од чысла людей котры голосят ся куданій народности меншыні В Сербіі іщы все берут ся даны о приголошеных ку меншынам з попереднього перепису кєд же списуваня жытелів котре у векшыні держав проходило минушый рік Бельград переніс на тот рік з причыны пандеміі і проходило лем минулшый місяц в октобрі Зато і на дальшый функцный період зістане чысло членів русиньского совіту єднакє В комуніті Русинів котра рахує за попереднім списуваньом коло <unk> тис членів приголосило ся голосувати <unk> люди Треба рахувати з тым же голосувати можут лем дорослы же многы на жаль роблят заграничу і так не голосят ся на меншыновы выборы а свою роль самособом має і неінтерес о выборы удакотрых членів комуніти приголошеных <unk> списків Кандидатчны спискы могли окремы субєкты котры мали інтерес кандидувати подавати до <unk> октобра за вшыткы меншыны было поданых <unk> кандидатчных списків што до русиньской меншыны люди будут выберати і з <unk> списків В році <unk> было приголошеных о два веце Русины будут выберати із списків Русины вєдно котрий піднесла ґрупа з єднако назвал Русиньска будучност поданый ґрупом за Молодых Русинівно за Войводину Олена Папуґа поданый субєктом за Войводіну за Русинів Желько Ковач якій подал субєкт за Русинів і Руска Матка за Русинів котрый был приголошений членском орґанізацийом Світового Конґресу Русинів орґанізацийом Руска Матка Чом выборы важны Выборы в котрых собі меншыны выберут новый склад нацийонального совіту сут важны Нацийональный совіт представлює народносну меншыну в области освіты культуры інформуваня в языку народносной меншыны і хоснуваня языка і ґрафічного запису языка в урядных справах бере участ в процесі вырішуваня або вырішує у вопросах з тых области Совіт подля той леґіслятивы може навеце основати інституциі общества Фундациі Заробковы Комуніты в областях веже спомнутых То якій буде склад Нацийонального совіту буд котрой меншыны буде мати вплыв на ход інституциі котры конкретна меншына має буде то мати вплыв на тото як буде вызерати в дальшым періоді освіта культура В припаді Русинів є то барз важна справа Буде то і о народосным напрямі Медже кандидуючыма сут русиньскы орієнтуваны кандидаты но і такы котры сут проукраіньского напряму Тоты мали до кінця в сучасным совіті векшыну Пятниця <unk> листопада новембра <unk> рока В Мадярску припомянули собі священномученика Теодора Ромжу Автор вісти Петро Медвід <unk> октобра <unk> року в мадярскым селі Лакітелек одбыло ся святочне споминаня на великомученика Теодора Ромжу подію орґанізувало будапештаньскє русиньскє нацийональне самосправуваня На териториі містного Парку коло екуменічной каплічкы находит ся пантеон памятників мученикам котры терпіли за віру свій памятник там має і русиньскій грекокатолицкій єпископ котрий был выголошений за блаженного Теодор Ромжа Святочна подія зачала выступліньом Будапештеньского мішаного хора Бельвароша Вызвучала оратория котру написал уж городскій композитор Василь Гайдук на слова Юрия Шыпа і котра є присвячена Теодорови Рымжови Так само хор заспівал части Божеской Літургіі по церковнословяньскы О жывоті єпископа його траґічній смерти <unk> новембра <unk> р од чого минуло тот рік <unk> років реферат приготовила др Мариянна Лавенец Участны так само положыли ку памятнику вінці а помолили ся панахіду Святочна подія закінчыла ся русиньском гымном Блаженый священномученик Теодор Ромжа якій жыл в роках <unk> был родаком з великого Бычкова в роках <unk> штудувал Уримі в роках <unk> аж <unk> служыл священником в мукачовскій грекокатолицкій єпархіі Узначеный за апостольского адміністратора мукачівской єпархіі і был рукоположений на єпископа Кєд же не хотіл перейти на православія до чого єпископа тискали совітскы власти якы вже урядували на Підкарпаті по його анексиі Москвов <unk> октобра <unk> р ґрупа аґентів спецслужбы зорґанізувала гаварию надразі медже селами Іванівці і Лохово так жебы гаварувало авто в котрым сідил єпископ Ромжа не умер в наслідку гавариі Пережыл і был в шпиталю в Мукачові Іщы рано <unk> р приял владыка Теодор в шпиталю св Тайны Умер аж <unk> новембра по пілночы курто потім што му была дана отрова яку му подала аґентка тайной службы котра ся переблекла за здравотничку Владыка Теодор Ромжа был <unk> юна р Папом римскым Йоаном Павлом ІІ выголошеный за блаженого Літургічна спомина на блаженого Теодора была встановлена на <unk> новембра ден коли умер В блаженій памяти єпарха мукачовской єпархіі Мілян Шашік пожадал пак о позволіня жебы свято припоминало ся <unk> октобра кєд же єй на Підкарпатю звыкли святити душічкы і люди товды ходят на цінтері Першы такы стрічы Два дни і два містечка Нижнього Шлеска Автор допису Севериян Косовскій Найблизшый вікенд принесе нам вельо музичных емоций Кружок Стоваришыня Лемків в Пшемкові як раз в днях <unk> листопада новембра зреализує ювілейны <unk> стрічы Трьох Поколінь з Лемківском Культуром Будут то першы такы стрічы што потырвают два дни а самы концерты пройдут в двох містечках Нижнього Шлеска Як інформували нас орґанізаторы тогорічна подія буде проходила на фоні річниці траґічной Акциі Вісла Пшемків і ж Протава Думка зорґанізувати дводньовы стрічы трьох поколінь з лемківском культуром явила ся голоснійше такой голоны коли то Євгена Бура ведучий місцевого Кружка і заступця Головного Заряду Стоваришыня Лемків зо сцены апелювал о фінансове спертя до присутных товды представників державных і локальных власти Як видно плян ся повіл будуче пшемківскых стріч явит ся кольорове зато уж в найблизшу суботу о <unk> <unk> годині в традицийным місци в Пшемківскій Осередку Культуры одбуде ся перша концертова част тогорічной ювілейной імпрезы Другій концертовый ден такой першый раз в рамках той подіі одбуде ся в недалекым до Пшемкова містечку в Шпротаві До обох місцевости а радше околичных до них сел в <unk> році остали оселены Лемкы выгнаны з Карпат то днес міцны осередкы лемківства смотрячы хоцбы по кількости жытелів декляруючых лемківску нацийональніст В обох містах находят ся нашы парохіі Несподіванкы Контактували сме ся з Євгеном Габуром але не хотіл здрадити нам детального проґраму тогорічной подіі што зрозуміле бо як сам підчеркнул од років традицийом пшемківской імпрезиє тото што орґанізаторы николи не подавали перше назв запрошеных выконавців Од себе як редакция і медияльный партнер можеме додати што вартат быти і видіти зрыхтуваны несподіванкы Певным є єдно будут ґаздовы подіі ансамблі Ластівочка і Ластівчата Ювілейны стрічы пройдут на фоні річници Акциі Вісла прото тіж ансамблі якы выступлят з своім проґрамом будут споминати на тоту траґічну подію і початкы лемківского жытя на чужыні Традицийно в Сіньох Пшемківского Осередка і на другій ден в Шпротаві буде выставлена річницьова выстава Выслухали сте дописів што публикуваны были на портали Лем фм протягом минулого тыжня Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак