Przejdź do treści
PL

Słowa, tożsamość, emocje

Archiwum
łemkowskiego radia

O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.

Перегляд тыжня
Odc. 158

Перегляд тыжня

•

Opis odcinka

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja jest przeglądem tygodnia portalu Lem.fm: omawia raport Greenpeace Polska o wycince lasów karpackich, zapowiedź obchodów Dnia Rusinów Polski i wykładu Ewy Michny o polityce tożsamości lemkowskich aktywistów oraz działania oszczędnościowe miasta Świdnik w związku z kryzysem energetycznym. W dalszej części podano informacje o powrocie strony mniejszościowej do prac Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości, keremeszu parafii w Michałowie połączonym z pamięcią o Akcji Wisła, orzeczeniu Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczącym węgierskich zasad głosowania mniejszości oraz objęciu funkcji drugiego wiceprimatora Preszowa przez Petra Krajniaka.

Automatyczna transkrypcja

Перегляд тыжня порталю Лем фм Неділя <unk> листопада новембра <unk> рока <unk> на ратунок Карпатам што годину зникат ліс великости пятьох футболовых войск Автор вісти Севериян Косовскій З Карпат якы являют ся єдным з послідніх кавальців натуры і дикости в Европі штогодину зникат ліс велькостих футболовых войск То основа рапорту Ґренце Польска котрый был як раз опубликуваный на офіцияльным сайті орґанізациі Активісты в своім рапорті вказуют што нищыня карпатскых лісів проходит головно з причыны неодповідальной лісовой господаркы Ґренпіс алярмує што дотеперішні формы охороны не принесли стриманя вытинкы дерев зато необхідный є ный Медженародный Проґрам охороны Карпат котрый буде хосенный для природы і люди якы жыют А припомнийме што велика част Карпатскых лісів находит ся і на Лемковині Сут они од парох років реґулярно і з вынятковом скорістю вытинаны Державныма лісами Польской Республикы Даны приносят сателіты Рапорт під наголовком Карпатскій ліс загорожена дідовизна анализує сателітарны даны з карпатскых лісів другого што до велькости европейского гірского масиву якій іде од Австриі і Чех через Польщу Словацию Мадяры Украіну аж по Румунію і Сербію В рапорті зазначат ся што Карпаты окрем гір Скандинавіі і Росийской Тайґы то остатнє такє місце на карті Европы полны сут вельовіковых і натуральных лісів На жаль ситуация з рока на рік є штораз планнійша згідно з приведеныма даныма в результаты діяльности чловека За остатніх <unk> років простір лісів в Карпатах зменшыл ся о <unk> квадратных кілометрів То <unk> гектары або <unk> футбольовых бойск на годину Інформациі Ґренпіс вказуют ся на два тыжні до початку саміту орґанізациі Зий якій пройде в Монтреали На ним мают розправляти о біолоґічній ріжнорідности землі Активісты подают што повинно быти гын підписане цитуваня нове амбітне догваріня жебы затримати загальносвітову природничу кризу яка проявлят ся вымераньом ґатунків і нищыньом екосистемів На жаль мимо голосных декляраций державам Евросоюзу не подарило ся за остатніх десят років сполнити цілі охороны природы А ситуация в Карпатах вказує што іщы вельо треба зробити Польща ани не ліпша Як подає Ґренпіс ситуация не єст добра і в Польщы де простір лісів зменшыла ся о о о о о о <unk> квадратных кілометрів значыт меньше більше о обшыр Кракова В <unk> році з <unk> надлісництв обнимаючых Карпатскій ліс штоденні выізджало більше як <unk> тяжкых авт з вытятыма деревами часто такыма якы мали уж памятковий характер Што цікаве вшытко тото было можливе за справом побудуваня на обшыри польскых Карпат новых лісовых доріг Іх сіт є тепер єдном з густійшых на світі Дорогы тоты причыняют ся до ерозиі глебы і збільшают ризыко залив Факт єст такій што лем <unk> процент карпатскых лісів є під стислом охороном ціла решта <unk> процент єст загорожена дальшыма вытинками Активісты Ґринпі Польска од років апелюют основати турнівскій Нацийональный Парк ци тіж розшырити Бєщадскій Нацийональный Парк але в місци охороны проходит нищыня лісів Одкаль тото знаме Хто жыє або ходит часто по Лемковині напевно достерігат што од парох років з векшым населіньом як перше робітникы Державных Лісів ведут вытинку і вывозят велику кількіст карпатского дерева в тым чыслі старых дерев засаджуваных нашыма предками Цінніст Лемківского Ліса є знана вшыткым нам головно тым якым лісы были беззаконно забраны а потомны котрых старают ся о іх зворот Лем на ранті спомнійме што з причыны введіня неконституцийных змін новы справы о зворот нашых лісів не можут быти подаваны на суд Ґрінпіс закликує Европейску Комісию і уряды влады держав пильно выпрацувати плян котрый дозволит обняти охороном значучу част Карпат а заєдно при унійным фінансуваню створит обставины до гідного жытя для локальных соспільности Закля такій плян буде схваленый польскій ґренпіс домагат ся скоро стримати вытинку і вести десятлітню мораторию на будову новых лісовых доріг Рапорт доступный єст за мотузком поданым в дописі В понедільок <unk> листопада новембра <unk> рока др га Міхна о діяльности лемківскых активістів Автор вісти Наталия Малецка Новак Уж о нецілый тыжден в неділю <unk> грудня децембра пройде празднуваня Дня Русинів Польщы патріотичного свята Лемків На памятку віче якє прошло во Фльоринці в <unk> р Збереме ся при фльориньскій клебаниі пак проґрам подіі буде продолжаный в Рускій Бурсі в Ґорлицях Першым пунктом недільного проґраму є зобрати ся при клебаниі во Фльоринці о <unk> <unk> годині При тій плебаниі девеце як <unk> років тому Русины в Польщы доказали што мают політычны амбіциі што хотят рішати про себе жыти в своій державі як нарід подля своіх принципів А днес не можут поставити гын ани памятковой таблиці Ден Русинів Польщы Віче во Фльоринці котре прошло <unk> грудня децембра <unk> р дало початок Рускій Народній Республиці Лемків Хоц держава не перетырвала бо і не мала реальных можливости на тото то дух лемківского народа є фурт жывий і памят про тамты подіі є дале плекана Як раз зато што є то єден з найважнійшых для Лемків моментів істориі дату <unk> грудня децембра выбрали в <unk> р на локальне бо празднуване в Польщы патріотичне Свято Дня Русинів Цілосвітовый Ден Русинів проходит <unk> марця на памятку І Світового конґресу Русинів котрый прошол <unk> і <unk> марця <unk> рока в Мерилябірцях Членскы орґанізациі выбрали окремы даты для каждой державы де жыют Русины Політика достоменности лемківскых активістів Од тамтого часу значыт од <unk> рока Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях зо Стоваришыньом Лемків в барже або меньше символичній формі шторока празднуют Ден Русинів Польщы По стрічы во Фльоринці на <unk> годину заплянувана є дальша част проґраму Доповід доктор габ Евы Міхны під наголовком Політика достоменности лемківскых активістів тырваня і зміна цитуваня Вчас стрічы оповім про контінуум і зміны в політиці достоменности котру ведут лемківскы активісты бесідує Ева Міхна Специялистка од русиньской меншыны буде хотіла найти одповід на звіданя о найважнійшы успіхы реченой політикы але і о тото якы вызовы сут перед лемківскыма діячами што звязаны сут зо змінами проходячыма внутрі ґрупы як і тыма змінами котры прошли або проходят в зовнішнім оточыню цитуваня Буде то дост долга перспектыва бо баданя на Лемковині зачала єм вести тридцет років тому подає дослідничка По прелекциі о музичну оправу задбат ансамбль Терочка пак просиме на малу гостину Др габілітувана Ева Міхна Др габілітувана Ева Міхна єст антроположком социйоложком професорком учельні в Інституті Американістикы і Польонійных Студий Ягайлоньского Університету в Кракові Од років занимат ся социйолоґійом народу і етнічныма односинами Веде досліджыня над бездержавныма меншыновыма ґрупами котры борют ся о вызнаня свойой достоменности Інтересує ся справами істориі культуры і языка етнічных меншын в Польщы Русинів Кашебів ци Шлезаків Специялизує ся в русиньскым нацийональным руху в Польщы і поза єй границями з пункту пізріня социйолоґіі і політолоґіі Єй працы тыкают справу Русинів з Лемковины Підкарпатской Руси ци Пряшівской Руси Проф Ева Міхна єст авторком вельох науковых робіт і статі напр Лемкы Етнічна ґрупаци Нарід ци етнічно нацийональны квестиі на пограничу східньой і західньой Славенщыны Русиньскій рух на Словациі Украіні і в Польщы Є тіж спілорґанізаторком науковых конференций посвяченых меншыновым темам Професор Ева Міхна окрем наукового заниманя ся меншынами єст тіж експертком меншыновой страны при Спільній Комісиі Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын В повязаню з енерґетичном кризом шпорити мусит Свідник автор вісти Петро Медвідь Як інформує аґентура Тар місто Свідник прияло в повязаню з енерґетичном кризом в <unk> років Матерскы і основны школы котрых заряджувательом є місто были інструруваны жебы шпорити Хоц місто має з оглядом на то што діє ся на рынках ціну електрыкы на куплену за добру ціну <unk> евро за меґавато годину і свіднік має контракт іщы на дальшы два рокы Основна умелецка школа як і вшыткы матерскы і основны школы котрых зряджывательом є місто были рядницьом інструваны цитуваня жебы были способны уж порити електрычну енерґію но на другім боці жебы не обмеджыли комфорт школярів Цитуваня Поступно реконструюєме школьскы будовы наприклад в єдній з матерскых школ сме комплетно вымінили електроінсталяцию а так само придали нове шпоровливе освітліня Підписали сме контракт на выбудуваня зеленой стріхы значыт єдна з матерскых школ перейде і таку реконструкцию повіла про аґентуру Приматорка Свідника Марцеля Іванчова Дальше цитуваня што до фунґуваня уряду шпориме стягли сме топліня як і вшыткы самосправы на Словакі бо то способ як знаме прямо оплывнити вытраты пояснила приматорка Кінцьом октобра в місті одкрыли зимный стадийон Подля Іванчовой утримуваня і ход незакрытого леду стояли вельо фінансий і якост служеб была барз низка цитуваня Были сме способны мати в ході некрытый зимный стадийон ани не два місяці кєд же сут теплы зимы Уж тепер видиме же шпоріня на електричній енерґіі є великє Лем на морожыня леду што при спущаню зимного штадиона найвекша вытрата тырвало о половину меньше часу Віриме же мінімально персональны вытраты наход зимного штадиона будеме знати выплачати із вступного і ушпоріня електричной енерґіі конштатовала приметорка Іванчова В розрахунку на <unk> рік мало місто подля приметоркы находы зимного штадийона на плянуваных понад <unk> тисяч евро Мінімально до кінця рока буде місто знати платити хоц стадийона а Іванчова має надію же то буде реальне і по новым році кєд жекают на можливости дофінансуваня шпортовых ареалів з боку державы Члены Спільной Комісиі Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын вернули до своіх обовязків Автор вісти Наталия Малецка Новак Меншынова сторона Спільной Комісиі Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын выдала комунікат в котрым інформує о рішыню завершыти стан завішыня меншыновой стороны в працах комісиі Ци поправит то ситуацию меншын В червци юнію того рока інформували сме же з дньом <unk> червця юнія того рока част членів Спільной Комісиі Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын будучых представниками нацийональных і етнічных меншын та соспільности хоснуючых реґіональный язык завісила свою участ в працах Комісиі Реакция членів з Кутньом была формом протесту против введіню переписів дискримінуючых німецку меншыну в квестиі вчыня меншынового языка і браку діянь зо стороны уряду якы бы змінили тоту ситуацию брак реакций власти Як пишут в комунікаті надіяли ся же так драматичний ґест з іх стороны спричынит рефлексиі над правном дискримінацийом німецкой меншыны і зміну того стану Дотля єднак такы діяня з урядовой стороны не были підняты Зато же діяня меншыновой стороны Комісиі не выкликали практичных результатів рефлексий і не видно реальной перспектывы зміны рішыли они завершыти свій стан завішыня в працах комісиі цитуваня То порашка не лем наша але і цілой Спільной Комісиі і вдарят в єй авторитет і значыня Мож прочытати гіркы слова в тексті комунікату Незмінно уважают што переписы дискримінуючы німецку меншыну так само нарушают фундаменты політикы державы взглядом нацийональных і етнічных меншын яка реализувана єст в Польщы од <unk> р цитуваня До того моменту было для нас очывидне што політика державы взглядом меншын хоц вымагала корект была єднак спійна взглядом вшыткых нацийональных і етнічных меншын пише ся в комунікаті Дальша дискримінация меншын Партия Солідарна Польща хоче піти о крок дальше в дискримінациі німецкой але і інчых меншын Як подал на Твіттері радный Дариюш Матецкій партия зложыла проєкт закону што новелизує выборчый кодекс Посланці сут за тым жебы ограничыти привілеі німецкой меншыны кєд іде о можливіст достати ся до сойму Актуальны переписы звільняют выборчы комісиі утворены через выборців зосередженых зареґіструваных орґанізациях нацийональных ци етнічных меншын з обовязку здобыти найменьше <unk> процент важні одданых голосів в скали державы вчас браня до увагы списку кандидатів на послів до поділу мандатів Як спостеріл секретар Нацийональных медий Павел Кубаля в коментари під вписом Матецкого Устава мусит тыкати вшыткых меншын а не выключні німецкой Згодил ся з тым ведучий солідарной Польщы на Помори Дариюш Матецкій і додатково скоментувал што новелизация закону буде тіж забезпечыньом перед введіньом до польского парляменту за великого чысла послів што належат до украіньской меншыны Проєкт новелізациі Выборчого Кодексу представили в пятницю <unk> листопада новембра того рока віцеміністер Рільництва і Розвитку Села Януш Ковальскій та віцеміністер Климату і Середовиска Яцеґоздоба Цитуваня піднимати діяня для протидіяня дискримінациі осіб што належат до меншын Згідні з уставом з дня <unk> січня <unk> рока о нацийональных і етнічных меншынах і о реґіональным языку до задач Спільной Комісиі належыт м ін выражати опініі в справах реализуваня прав і потреб нацийональных меншын в тым оцінювати спосіб реализуваня тых прав ци опініювати проєкты правных актів што тыкают справ меншын Завішыня членів комісиі не давало можливости на якы небуд діяня і реакциі Проєкт новелизациі выборчого кодексу односит ся безпосередньо до вшыткых меншын в Польщы хоц подля слів послів Солідарной Польщы іде ім выключні о незгоду на цитуваня ситуацию браку симетриі в трактуваню польской меншыны в Німцьох і німецкой меншыны в Польщы Кєрмеш в Михалові Парохіі яка має уж <unk> років Автор вісти Севериян Косовскій <unk> листопада новембра <unk> листопада новембра за старым стильом В вельо нашых парохіях так на Лемковині як і чужыні проходили святочны богослужыня на праздник св архістратига Михала Архангела Вельо храмів є як раз під його покровительством Святочны богослужыня проходили в тот ден і в єдній з лемківскых парохій на чужыні Нижньошлезскє воєвідство До села Михалів завитал з архіпастирском послугом владыка Юрий архієпископ вроцлавско щеціньской єпархіі Польской Автокефальной Православной Церкви ординарий польского войска Хоц в Михалові <unk> річницю Акциі Вісла і при тым річницю основаня парохіі упамятнили уж <unk> липця юлия того рока то і теперішня молитва была нагодом на памят за вшыткы жертвы выгнаня Завершыня упамятнінь Вшытко зачало ся <unk> років тому в наслідстві Акциі Вісла До Михалова в <unk> р были з понімецкых желізницьовых стаций скєруваны <unk> лемківскы родины з Фльоринкы і <unk> украіньскых родин з Жабча і Потружына на Голомщыні Зато в <unk> році окрем упамятнінь насильного выселіня з рідных земель михалівска громада святкує округу річницю основаня місцевой православной парохіі початкы якой берут ся як раз в <unk> році Головны упамятніня основаня михалівской парохіі проходили кус скорше бо <unk> липця юлия <unk> р Товды в богослужынях не зміг брати участи владыка Юрий зато теперішня молитва выполнена в праздник св Михала Архангела была нагодом для вірных спомнути смутны і радістны подіі вєдно зо своім архієрейом На початок кєрмешу архіпастыря в порогах храму витали діти церковный староста Юрий Кузенчак та парох отец Адам Горбаль В божескій літургіі окрем архієпископа Юрия і місцевого настоятеля молили ся обомир Воргач любіньскій декан отец Славомир Сороканич і о діакон Мєчеслав Олеснєвич Цитуваня Братя і сестры помольме ся до них ангелів прип ред бо сут і тепер з нами Подякуйме і за тото же хоронили і тото місце через <unk> років існуваня же были зо вшыткыма тыма котры вірили же без церкви не мож побудувати полновартістного жытя на землі і каждого дня без огляду на вшытко закликуйме ангела хоронителя бесідувал в проповіди владыка Парох о Горбаль в своім слові зазначыл што велькым чудесом є участ люди в церкви в Михалові котрой мало не быти серед люди якы были зданы <unk> років тому на затрачыня загыбель і асиміляцию Цитуваня Были десяткы пунктів на одзысканых землях до котрых выселено в рамках Акциі Вісла Православных Русинів перетырвали лем тоты осередкы в котрых одновлено парохіяльне жытя де побудувано церкви де нашли ся люде котры были не лем божыма Рабами але і нарядями в руках його святой волі Завершал На прицерковным плоті была вывішена выстава архівальных фотоґрафій тых іщы з дому а і тых з Михалова реєструючых парохіяльне жытя в тым будову церкви Выстава была вказувана уж в липци юлию Єдна з першых Михалівска парохія зачала ся орґанізувати як єдна з першых на землях выгнаня Точно <unk> липця юлия <unk> рока до Михалова зіхали з понімецкой стациі в Любіні <unk> родины Фльоринкы великого села на західній Лемковині Фльоринчан поділено на пару транспортів як раз найбільшый пришол до Михалова Тыжден перед Лемками до села прибыло <unk> родин з Холмщыны Реліґійне жытя зачало быти орґанізуване такой одраз внет отец Штефан Бігун нюс послугу во Фльоринці одслужыл вечырню в понімецкій хыжы в порогах котрой нашла ся родина Дубців Як споминают найстаршы парохіяне перезначыли они на церковны потребы два великы покоі а самы з родином перенесли ся до двох меньшых Через наступных такой сорот років Михалівяны молили ся в хыжы аж пришла мысель побудувати в селі православну церкву яка своім выглядом пригадувала бы давну Лемковину Велику ролю в будові церкви одограл долголітній староста і одданий лемківскым справам Михал Романяк І так серед михалівскых лісів близко пляцу де од <unk> р одбывали ся початковы огниска а пак Лемківскы Ватры на Чужыні в <unk> році зачали будову храму Будову завершыли о два рокы Михалівска церков св Михала Архангела презентує західньолемківскій стиль сакрального будівництва і як перша православна святыня была побудувана на західніх землях Посвячыня храму было <unk> серпня авґуста <unk> рока Важном подійом в істориі парохіі были упамятніня <unk> річниці Акциі Вісла і заєдно річниця орґанізациі реліґійного жытя выселеных До вірных прибыли архієпископ Єремія товдышній владыка Вроцлавско Щеціньскій На обшыри єпархіі находит ся михалівска парохія та архієпископ Адам товдышній предстаятель перемышско новосандецкой єпархіі Символичне было што владыка Адам як уродженец Фльоринкы по пядесятьох роках пришол ґу своім давным сусідам як архіпастыр По <unk> р Александер Дубец был оселеный з родином в Михалові В тым часі одбыло ся тіж посвячыня лемківской капличкы побудуваной Михалом Романяком Романяк реєструвал лемківскє жытя на выгнаню Подля його записів до Михалова трафило <unk> осіб з Фльоринкы Найстарша особа мала в <unk> р а наймолодша лем пару дни народила ся она в ваґоні во Вроцлаві Михал Романяк вмер в <unk> році В <unk> році при його капличці з ініциятивы Івана Дзядика і парохіян была одкрыта пропамятна таблиця Середа <unk> листопада новембра <unk> рока Европскій Суд про людскы права Мадярско має незаконны правны рамкы про меншыны при парляментных выборах Автор вісти Петро Медвід Част выборчой системы котра управлює выборы в припаді голосуючых з посеред народностих меншын порушує Европейскій договор о людскых правах О тім вердикті Европского Суду про людскы права в Штрасбурзі котрый был вынесеный <unk> новембра того рока написал у віторок <unk> новембра мадярскій порталь ХІ інформує аґентура ТР Суд дал заправду двом голосуючым спосеред членів народносных меншын єдночасно наряду Мадярску жебы змінити тоты правны рамкы Сенат сконштатувал же сучасный мадярскій выборчый закон не забезпечує достаточно цитуваня свободне выражіня поглядів люди при выборі законодавчого орґану Конец цитуваня Членове <unk> мадярску признаных народносных меншын мали <unk> апріля того року в рамках парляментных выборів же третій раз можливост выберати собі свого представителя в парляменті Як конштатує Европейскій Суд про людскы права голосуючы спосеред народносных меншын мают можливост вырішыти ци хотят выберати з цілодержавного партийного кандидатского списку значыт голосувати клясично за політичны партиі і іх кандидатів або зо списку народносной Меншыны при чім тоты котры хотят голосувати за народносний список мусят зречы ся выбераня з партийного списку Дальшу проблему є же в припаді же хотят люди выберати з кандидатного Списку народносной Меншыны мусят ся окремо реґіструвати Суд критикує мадярску выборчу систему і з той причыны же таком повинном реґістрацийом є порушене право тайного голосуваня Припоминаме же повинност реґістрациі не є в рамках меншыновых выборів лем в Мадярску Реґіструвати ся мусят напр і членовы народносных меншын в Сербіі покля хотят голосувати у выборах до нацийональных совітів самосправных меншыновых орґанів Но так само фактом є же выборы до нацийональных совітів у Сербіі сут одділены од парляментных выборів Меншыновый кандидачный список в Мадярску є запертым списком котрий не дає можливост досправдового проявліня волі голосуючых і подля вердикту Европского Суду про людскы права Принципіяльным обмеджыньом права єй факт же <unk> народносных меншын в Мадярску аж <unk> має так малу кількост членів же в смыслі актуально платного выборчого закона не мают ани лем математичну шансу здобыти полноцінний посланецкій мандат і мают лем мандат тзв парляментного говорцю спікера То і припад Русинів в Мадярску котры тот рік знова выбрали за свого представителя говорцю в парляменті Вюру Ґіріц Говорця є членом парляменту може інтерпелювати але не має право голосувати Покля є членом даякого парляментного комітету там уж має і право голосувати Русины не мают достаточне чысло членів народносной меншыны котры бы ся могли реґіструвати до меншыновых выборів жебы выбрали собі полноцінного посланця <unk> грудня децембра <unk> рока Другым віцепріматором Пряшова стал Петро Крайняк автор вісти Петро Медвідь Місто Пряшів по октобровых комунальных выборах вже має в уряді нового приматора Франтішка Ольгу а новый склад місткого заступительства уж має за собом і перше робоче засіданя В середу <unk> новембра <unk> року публикувало місто на своім офіцияльным сайті на сіті Фейсбу Інформациі о тім же Пряшів уж має потвердженых своіх двох віцепріматорів Першым віцепріматором міста Пряшів стал Ріхард Друтаровскій котрого собі выбрал приматор кєдже кадівали у выборах в тій самій коаліциі партиі і іх клюб є найвекшый в пряшівскым заступительстві На посаді другого віцепріматора был потвердженый Петро Крайняк котрого номінувал посланицкій клюб незалежны Шенция Петро Крайняк є познатий медже Русинами з нашого возродного руху його стрыком є о Франтішек Крайняк ініциятор перекладів русиньскых літургічных текстів в Русиньскым Русі долгодобно анґажує ся його отец Петро Крайняк Старший за професийом правник Новый другій віцепраматор абсольвувал середню лісницку Школу в Пряшові По закінчыню основной воєньской службы продолжавал штудувати на Грекокатолицкій Теолоґічній Факульті Пряшівской Університеты в Пряшові Пят років учыл на основній школі в селі Свинія в роках <unk> аж <unk> робил на уряді уполномоченого Влады Словацкой Републикы про Народносны меншыны в Братиславі в роках <unk> аж <unk> был державным секретарьом Міністерства Школьства Наукы Баданя і Шпорту Словацкой Републикы На тій посаді намагал ся жебы школьскє навчаня русиньского языка розшырило ся в нашых реґіонах Од <unk> року без перервы є посланьом місткого заступительства в Пряшові за Выборчый Округ Соливар Сольна Баня Швабы в роках <unk> аж <unk> был єй посланьом Пряшівского Самосправного Краю Од початку існованя мультіетнічной партиі Мостгід оснований на гражданьскым принципі был єй активным членом і функцийонаром По звучіню мадярскых політычных партий включно Мостхід до єдного субєкту Свєдчек Анция стал членом той партиі в рамках плятформы Мостхід Петро Крайняк окрем іншого єй публицистом В реґіональній народносній і церковній пресі публикувал понад <unk> <unk> статей а выдал штырі власны публикациі Долгы рокы был активным і в Русиньскым Русі а в русиньскых орґанізациях так само є знаний тым же му залежыт на сохраніню гробів вызначных русиньскых особностий Был при неєднім одкрываню памятных таблиц вызначным Русинам был іх ініциятором В рамках медженародной научной конференциі з назвал <unk> років высокошкольской русиністикы яка проходила о <unk> році в Пряшові Петро Крайняк был окрем іншых нагородженый премійом ім Кирила Методия за розвиток русиньского языка Выслухали сте дописів якы публикуваны были на порталю Лем фм пред протягом минулого тыжня проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак